Yaşlılarda içsel dini yönelim ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiler: Huzurevinde kalanlarla evde yaşayanların karşılaştırmalı bir araştırması

Bu çalışmanın amacı yaşlılarda içsel dini yönelim ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkileri araştırmaktır. Çalışmanın bir diğer amacı da huzurevinde kalan yaşlılar ile diğer yaşlıların içsel dini yönelim ve psikolojik sağlamlık düzeylerini karşılaştırmaktır. Araştırma, Afyonkarahisar ilinde huzurevinde kalan yaşlılar ve evde kalan yaşlılar üzerinde yürütülmüştür. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde anket tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan yaşlılar oluştururken; örneklemini amaçlı ve kartopu örnekleme yöntemiyle belirlenen 190'ı huzurevinde kalan, 190'ı evde yaşayan 60 yaş ve üzeri toplam 380 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, İçsel Dini Motivasyon Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26 programından faydalanılmıştır ve ölçeklerin normallik dağılımları incelenmiştir. İçsel Dini Motivasyon Ölçeği normal dağılım göstermediğinden, bu ölçekle ilgili analizlerde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ise normal dağılım gösterdiğinden, Analizlerde Bağımsız Örneklem T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Değişkenler arası ilişki için normalliğe göre Pearson veya Spearman korelasyon testleri uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, içsel dini yönelim ile psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda, huzurevinde kalan bireylerin içsel dini yönelim düzeylerinin evde yaşayanlara göre daha yüksek olduğu; psikolojik sağlamlık düzeyleri açısından ise anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Kadınların psikolojik sağlamlık düzeyleri erkeklerden düşük çıkarken, cinsiyete göre dini yönelimde fark görülmemiştir. Yaş ilerledikçe her iki değişkende de azalma gözlenmiştir. Eğitim düzeyinin artmasıyla dini yönelim azalırken, lise mezunlarında psikolojik sağlamlık en yüksek düzeyde bulunmuştur. Ekonomik durumu düşük olan bireylerin içsel dini yönelimleri daha yüksek; ekonomik durumu iyi olanların ise psikolojik sağlamlık düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Buna göre içsel dini yönelimin psikolojik sağlamlığı artırıcı bir etken olduğu söylenebilir.