Yenice-Kalkım (Çanakkale) havzasında yüzlek veren oligo-miyosen yaşlı tortulların palinolojisi, paleoekolojisi ve palinofasiyesi

Bu tez kapsamında, Yenice-Kalkım havzasında yüzlek veren Soma Formasyonu'nun palinolojisi, paleoekolojisi ve palinofasiyesi çalışılmıştır. Çalışma alanında linyit içerikli tortullar genellikle çamurtaşı, marn, silttaşı, tüf,tüfit, kumtaşı ve kireçtaşından oluşmaktadır. Formasyon, altta kalın linyit damarı ile başlamakta, üste doğru ince kırıntılı tortullar ve piroklastiklere geçmektedir. Ayrıca, formasyonun üst bölümlerinde jipsli, kükürtlü linyit damarları ve volkanik seviyeler de yer almaktadır.Arazi çalışmaları süresince bu linyit içerikli tortullardan bölümsel stratigrafik kesitler ölçülmüştür. Kesitler, Bengiler, Danişment, Linfa, Ünsa ve Metehan açık ocaklarından elde edilmiştir. Kesit hatları boyunca linyit içerikli tortullardan palinolojik amaçlı örnekler derlenmiştir. Ayrıca, Danişment, Linfa ve Bengiler'de bulunan volkanik içerikli seviyelerden de radyometrik analiz amaçlı örnekler derlenmiştir.Radyometrik analiz sonuçlarına göre,Danişment ve Linfa linyitli tortullarının oluşumu Geç Oligosen'dir. Ayrıca, Metehan ve Ünsa kesitlerinin sporomorf içerikleri Geç Oligosen'deki sporomorf topluluklarıniçeriklerine benzer özellikler göstermektedir. Bengiler kesitine ait radyometrik veriler ise linyit içerikli tortulların yaşının Erken Miyosen olduğunu belirtmektedir. Bu verilere göre Soma Formasyonu'nun yaşı Geç Oligosen-Erken Miyosen olarak belirlenmiştir.Geç Oligosen ve Erken Miyosen'dekipalinolojik topluluklar; sporormofların botanik bağlılıklarına göre vejetasyon gruplarına ayrılmıştır. Geç Oligosen'e ait topluluklarda konifer ormanı ve ırmak kenarı vejetasyonu elemanları baskındır. Ayrıca, karışık orman ve geniş yapraklı orman topluluğu elemanları da bol olarak gözlenmektedir. Bataklık ormanı,sucul bitkiler ve otsullar düşük oranlarda bu topluluklara eşlik etmektedir. Erken Miyosen'den elde edilentoplulukların sporomorf içerikleri Geç Oligosen topluluklarına benzemektedir. Ancak, Erken Miyosen'de bataklık ormanına ait elemanların yüzdesi daha fazladır. Bu verilere göre, Erken Miyosen'deki havzanın Geç Oligosen'e göre daha geniş olduğu düşünülmektedir.Palinolojik topluluklara dayalı sayısal iklim sonuçları, Geç Oligosen'de genel olarak yıllık ortalama sıcaklık 16,5-18,4°C, kış ve yaz ayları sıcaklıkları sırasıyla 5,5-12,5°C ve 27,3-27,9°C olduğunu göstermektedir. Yıllık yağış miktarı ise 1096-1355mm arasındadır. Erken Miyosen'eait yıllık ortalama sıcaklık ise 17,2-18,4°C'dir. Kış ve yaz ayları sıcaklıkları Geç Oligosen değerlerine benzemektedir. Yıllık yağış miktarı ise 1187-1355mm arasındadır. Bu değerlere göre Erken Miyosen'deki tortulların çökeliminin daha sıcak ve yağışlı koşullar altında gerçekleştiği söylenebilir. Erken Miyosen'e ait sayısal yağış değerlerinin Geç Oligosen'e göre daha yüksek olması, havzanın daha geniş ve derin olduğunu göstermektedir.Ayrıca, Bengiler ve Sebepli linyit işletmelerinde gözlenen tüfitli seviyelerden yaprak fosilleri de derlenmiştir.Ayrıca, Linfa linyit işletmesine ait örneklerin palinofasiyes çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Örneklerin fitoklast, amorf organik madde ve palinomorf içerikleri incelenmiştir. Yüzde değişimlerine göre, Linfa açık ocaklarına ait örneklerden kıyı yakını ve kıyı uzağı fasiyeslerin varlıkları elde edilmiştir.