Yoğun bakım hemşirelerinin tanatofobi düzeyi ve yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışlarıyla ilişkisi

Bu araştırmanın amacı, yoğun bakım hemşirelerinin tanatofobi düzeyleri ile yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırmanın evrenini 1 Mayıs – 15 Eylül 2024 tarihleri arasında Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi ve Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi erişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 180 yoğun bakım hemşiresi; örneklemini ise, araştırmaya katılmaya gönüllü, dahil edilme kriterlerini karşılayan 160 yoğun bakım hemşiresi oluşturmaktadır. Veriler kişisel bilgi formu, Tanatofobi ölçeği, Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları ölçeği (YSBYTDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, Pearson korelasyon t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizleri uygulanmıştır. Hemşirelerin tanatofobi düzeylerinin orta düzeyin biraz üstünde 29.30±8.38 olduğu, YSBYTDÖ ölçeğinden aldıkları ortalama puanların yüksek olarak nitelendirilebilecek sırasıyla tutum alt boyutu 34.84±4.22, davranış alt boyutu 18.38±4.12 ve toplam ölçek puan ortalaması 53.22±6.68 belirlenmiştir. ''kadın'' (30.77±7.72), ''Bir gün kendisinin de yaşam sonu bakım sürecine girecek olmasından korkan'' (31.09±7.62) hemşirelerin tanatofobi düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). ''Atatürk Devlet Hastanesi'nde görev yapan'' (35.62±3.51), ''yaşam sonu bakıma yönelik eğitim alan'' (35.49±3.74) ve haftalık ''40-50'' saat çalışan (36,30±3,10) hemşirelerin, YSBYTDÖ tutum alt boyutu puanları istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Hemşirelerin yaşam sonu bakım sürecinde hasta ile karşılaşma sıklığı ''Her zaman'' olan hemşirelerin YSBYTDÖ toplam puanı (54.49±6.79) ve davranış alt boyutu puanları (19.51±4.21) istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Hemşirelerin Tanatofobi Ölçeği ve YSBYTDÖ'den aldıkları puan ortalamaları arasında anlamlı korelasyon ilişkisi bulunmamıştır (p>0.05). Yoğun bakım hemşirelerine periyodik olarak bu psikometrik testlerin yapılması ve ölüm korkusu düzeyi yüksek olan hemşirelere gerektiğinde psikoterapi imkanları sunulmalıdır. Ayrıca yoğun bakım hemşirelerine yönelik yaşam sonu bakım süreci ve ölüm korkusu hakkında eğitim programları düzenlenmelidir.