Yükseköğretime devam eden engelli öğrencilerin ölçme değerlendirme süreçlerine ilişkin deneyimlerinin incelenmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı, yükseköğretime devam eden engelli öğrencilerin ölçme değerlendirme süreçleri ile ilgili deneyimlerini kendi görüşlerine dayalı olarak incelemektir. Yöntem: Eskişehir'de yükseköğretime devam eden engelli öğrencilerin ölçme değerlendirme sürecine ilişkin deneyimlerinin incelendiği bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi kolay erişilebilir ve amaçlı örnekleme yolu ile oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Eskişehir'de bulunan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi ve Eskişehir Teknik Üniversitesi'nde öğretimine devam eden engelli öğrenciler oluşturmuştur. Araştırmada verileri toplamak için açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi için içerik analiz tekniği kullanılmıştır. İçerik analizi ile elde edilen verilerle araştırmanın ana temaları ve alt temaları oluşturulmuştur. Bulgular: Araştırmanın bulguları yükseköğretime devam eden engelli öğrencilerin ölçme ve değerlendirme sürecinde çoğu öğrencilerin düzenlemelere ihtiyaç duyduklarını göstermektedir. Bu düzenlemeler engelli öğrencilerin engel türlerine göre farklılık göstermektedir. Katılımcıların yanıtlarına göre ölçme değerlendirme sürecinde yapılan düzenlemeler ek süre, okuyucu-işaretleyici desteği, ayrı ortamda sınava girme, fiziksel düzenlemeler, punto büyütme, görsel içerikten muafiyet, işitme cihazı telefona bağlama, sınavı bilgisayarda yazma olarak saptanmıştır. Araştırmada katılımcılar için yapılan düzenlemelere karşı sınıf arkadaşlarının ve görevlilerin tepkilerinin genellikle olumlu olduğu ve yardım amaçlı yaklaşımlar ile karşı karşıya kaldıkları veya herhangi bir tepki ile karşılaşmadıkları görülmüştür. Araştırmada engelli üniversite öğrencilerinin ölçme değerlendirmede düzenlemelere gereksinim duyarsa bunu kendi çabalarıyla öğretim üyelerine ve diğer görevlilere ilettikleri, çoğunlukla taleplerine uygun düzenlemeler gerçekleştirilse de bunun daha formal yolla yapılması gerektiğini düşündükleri ve kendileri için gerçekleştirilen düzenlemeler hakkında herhangi bir tepki ile karşılaşmadıkları belirlenmiştir. Sonuç ve Öneriler: Sonuç olarak engelli üniversite öğrencilerinin ölçme değerlendirme süreçlerinde çoğunlukla düzenlemelere ihtiyaç duydukları görülmektedir. Fakat bu düzenlemeler için engelli öğrencilerin kendilerinin çabaladığı ve düzenlemelerin Eskişehir'de bulunan üç üniversitenin ikisinde formal yolla yapılmadığı görülmektedir. Bu yüzden de engelli üniversite öğrencilerinin ölçme ve değerlendirme süreçlerinde onların ihtiyaç duyduğu düzenlemelerin üniversitelerde bulunan Engelli Öğrenci Birimleri tarafından belirlenerek uygulamaya dönüştürülmesi önerilebilir. Ayrıca farklı üniversitelerdeki öğrencilerin deneyimlerinin incelendiği farklı araştırmaların gerçekleştirilmesi önerilebilir.