2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Ulaşım genelleştirmesinde yolların ağ yapısı yardımıyla otomatik seçilmesi
Farklı amaçlara ve ihtiyaçlara uygun olarak gerçek dünyanın muhtelif ölçeklerde modellenmesi ve sunulması kartografya disiplininin öncelikli hedeflerindendir. Bundan dolayı genelleştirme, kartografyacılar ve ilgili disiplin alanlarındaki araştırmacılar için öncelikli araştırma konularından birisi haline gelmiştir. Araştırmacıların yoğun çabaları ve teknolojinin geldiği son nokta sayesinde, genelleştirmenin sayısal ortamda ve otomatik/yarı otomatik yapılabilirliği hakkında yoğun çalışmalar yapılmakta ve kayda değer sonuçlar alınmaktadır.Yüksek üretim maliyetleri, güncelleme problemleri, insanların ve kurumların artan coğrafi bilgi ve harita ihtiyaçları gibi nedenlerden dolayı, temel bir coğrafi veritabanının kurulması ve diğer birçok ürünün bu veri tabanından genelleştirme yöntemi ile üretilmesi düşüncesi artık birçok harita üretim kurumunca benimsenmektedir.Bu çalışmada, 1:50.000 ölçekli haritada olması gereken çizgisel yol verileri, 1:25.000 ölçekli veriler kullanılarak otomatik olarak seçtirilmeye çalışılmıştır. Bu sayede, üretim süresinden tasarruf ve seçim sonuçlarında standardizasyonun yakalanması amaçlanmıştır.Uygulamada, 1:25000 ölçekli kartografik vektör veriler kullanılmıştır. Bu veriler Microsoft Access Database (mdb.) ortamında ESRI kişisel coğrafi veritabanı olarak depolanmaktadır. Yolların seçim işleminde, veritabanında olmayan ve yolların kesişim noktalarında konumlanan kavşak noktaları yaratılmıştır ve bu kavşak noktaları kullanılarak seçim yapılmıştır.
Sayısal yükseklik modellerinde çukur doldurma algoritmalarının etkilerinin incelenmesi ve gölgeleme yöntemi üzerinde etkileri
Bu çalışmada yeryüzünün gösteriminde kullanılan farklı yöntemler incelenmiş olup bu metotlardan en güncel olan gölgeleme yöntemi üzerinde durulmuştur. Gölgeleme yöntemi detaylı olarak araştırılmış ve incelenmiştir. Gölgeleme yönteminde kullanılan veriler, aydınlatma değerinin belirlenmesinde kullanılan geometrik hesaplamalar ve gölgelemeyi etkileyen faktörler üzerinde durulmuştur. Yeryüzünün gösteriminde kullanılan yöntemlerden biri olan gölgelendirme, yeryüzü topografyasının üç boyutlu olarak canlandırılmasını sağlar. Bu ise yüzeyin hızlı bir şekilde anlaşılmasına olanak tanımaktadır. Gölgeleme yönteminde yeryüzünün bir ışık kaynağı tarafından aydınlatıldığı varsayılır. Aydınlanmanın miktarına göre, ışık aldığı düşünülen yerler açık renkle ifade edilirken ışık almadığı düşünülen yerler koyu renkle ifade edilir. Sayısal yükseklik modellerinin üretimleri sırasında çeşitli nedenlerle hatalı alanlar oluşmaktadır. Bu tür alanlar suyun toplandığı ve hareket edemediği alanlar olup hidrografik analizlerde olumsuz sonuçlara yol açarlar. Bundan dolayı bozuk alanların temizlenmesi ve hidrolojik analizler için uygun hale getirilmesi gerekmektedir. Aksi taktirde anlamlı bir akarsu ağı oluşturulamaz, havzalar tanımlanamaz ve hatalı sonuçlar elde edilir. Hidrolojik analizlerde kullanılan farklı çukur doldurma algoritmaları kullanılarak 4 farklı bölgeye ait ASTER ve SRTM verileri için sayısal yükseklik modellerinde yol açtıkları değişimler incelenmiştir. Değişimler belirlenirken çukur doldurma işlemi sonrası elde edilen işlenmiş veri ile orijinal verinin farkı alınmış ve bir fark haritası elde edilmiştir. Elde edilen farklara dair istatiksel değerler raster analiz yapılarak çizelgeler eşliğinde sunulmuştur. Daha sonra yapılan iyileştirmenin gölgeleme yöntemi üzerindeki etkileri incelenmiş ve yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre kullanılan 3 farklı çukur doldurma algoritmasının veri üzerinde farklı etkilere yol açtığı saptanmıştır. Bundan dolayı da elde edilen gölgelemelerde farklılık olduğu görülmüştür. Veriler üzerinde maksimum iyileştirme yapan Fill Sinks xxl, minimum iyileştirme yapan r.fill.dir olmuştur. En iyi sonuçlar ise Fill Sinks (wang&liu) ile elde edilmiştir. Ayrıca gölgeleme öncesi çukur doldurma işlemi uygulanacak ise çukur doldurma işlemi için kullanılacak olan algoritmanın uyguladığı düzleştirme miktarı ve düzleştirme uygulanan bölgede bulunan doğal ya da yapay objelerin varlığı dikkat edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.