6
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
İlköğretim 7. ve 8 sınıflarda vatandaşlık bilgisi dersinde demokrasi eğitimi
Bu çalışmanın amacı, lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasininunsurları ile ilgili görüşlerini belirlemektir.Bu araştırma nicel araştırma tekniklerinden genel tarama türlerinden ?tekiltarama? tekniği kullanılarak, Bolu ili Merkez lköğretim Okullarından Gazipaşalköğretim Okulu'nda uygulanmıştır. Bu araştırmada, demokrasinin unsurları ile ilgiliöğrenci görüşlerini tespit etmek amacıyla özgün bir tutum ölçeği geliştirilmiştir.Ölçek hazırlanmadan önce, ilgili literatür taraması yapılarak demokrasinin unsurlarıtespit edilmiştir. Demokrasiye ilişkin belirlenen unsurlar konuyla ilgili uzmanlarlagörüşme yapılarak belirlenmiş ve çeşitli veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler,çözümlenerek maddelere dönüştürülmüştür. Bu bilgiler doğrultusunda, hazırlananölçek taslağı; alan uzmanlarının kapsam, geçerlik, anlaşılabilirlik ve uygulanabilirlikkonularındaki görüşlerine sunulmuş ve eleştirileri dikkate alınıp gerekli düzenlemeleryapılmıştır.Tutum ölçeği araştırmacı tarafından elden uygulanmıştır. Verilen ölçeklerindönüş oranı %100'dür. Araştırmacı tarafından geliştirilen özgün ölçeğin verilerininçözümlenmesinde frekans dağılımları, yüzde, ortalama, standart sapma hesaplamalarıve `t' test analizleri yapılmıştır.Veriler, SPSS 10,0 paket programı kullanılarakçözümlenmiştir.lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasinin unsurlarına ilişkingörüşlerinden elde edilen sonuçlar söyle özetlenebilir:1. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasinin unsurları içerisinde enfazla ?özgürlük? kavramına ilişkin ifadelere katıldıkları ortaya çıkmıştır.2. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin tutum ölçeği içerisinde en fazlakatıldıkları görüşün ?hoşgörü? kavramına ait ``Bireylerin bir arada huzur içindeyaşamaları için karşılıklı hoşgörü ortamı olmalıdır.'' ifadesi olduğu saptanmıştır.3. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasinin unsurları içerisindekatılımlarının en az olduğu kavramın ?demokrasi eğitimi'' olduğu sonucunaulaşılmıştır.4. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin tutum ölçeği içerinde katılmayanlarınoranının en yüksek olduğu maddenin ``Sadece insan olmak insan haklarına sahipolmak için yeterlidir.'' fadesi olduğu görülmüştür.5. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasinin unsurları içerisinde enfazla kararsız kaldıkları unsurun ?vatandaşlık'' olduğu ortaya çıkmıştır.6. lköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin Demokrasinin unsurları içersinde enfazla kararsız kaldıkları görüş ise ``Bireyin nasıl vatandaş haline gelebileceğiverilecek demokrasi eğitimi ile mümkündür.'' fadesi olmuştur.7.Demokrasinin unsurlarından ``eşitlik, özgürlük ve hoşgörü'' kavramlarınailişkin lköğretim 7. ve 8.sınıf kız ve erkek öğrencileri arasında anlamlı bir farklılıkolduğu görülmüştür.8.Demokrasinin unsurlarından ``eşitlik ve özgürlük'' kavramlarına ilişkinlköğretim 7.sınıf öğrencileri ile 8.sınıf öğrencileri arasında anlamlı bir farklılıkolduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Vatandaşlık, Demokrasi, Demokrasi Eğitimi
Sosyal bilgiler dersi öğretim programına ilişkin görüşler
Araştırmanın genel amacı; Sosyal bilgiler dersi öğretim programına ilişkinöğrenci, sosyal bilgiler öğretmenleri, okul yöneticileri ve müfettiş görüşlerinibelirlemektir.Veri toplamak amacıyla yapılan literatür taramasının ardından, uzmangörüş ve önerileri doğrultusunda, yarı yapılandırılmış görüşme sorularıoluşturulmuştur. Hazırlanan sorular, Bolu ve Samsun illerinde belirlenen projeokulları ve normal öğretim ile eğitim veren okullarda uygulanmıştır.Görüşmelerde; öğretmen, idareci ve müfettişlere yöneltilen ortak sorularda,öğretim programının etkililiği ve uygulanabilirliği hakkında bilgiler eldeedilmiştir. Öğrencilere sorulan sorularda ise, daha çok, öğretim programınınniteliği üzerinde durulmuştur. Ulaşılan veriler, içerik analizi yöntemine göre analizedilmiştir.Araştırma sonucunda;İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin tamamına yakın bir kısmı, sosyal bilgilerdersine ve öğretim programına ilişkin olumlu görüş belirtmişlerdir. Öğrenciler,derslerde yöntem-teknik çeşitliliğinin artmasını istediklerini ifade etmişlerdir.Sosyal bilgiler öğretmenlerinin çoğu, sosyal bilgiler öğretim programındanmemnun olduklarını ama birtakım eksiklikler yüzünden programın verimliliğinindüştüğünü ifade etmişlerdir. Materyal eksikliği, okulun fiziki şartları, öğrenme-öğretme ortamına ilişkin sorunlar, zaman sıkıntısı ve ders kitapları bu eksikliklerinbaşında gelmektedir. Ayrıca öğretmenler, programa yönelik tanıtıcı seminerleriyetersiz bulduklarını ve seminerde görevli müfettişlerin kendilerini, içindebulundukları şartları anlamadıklarını da sözlerine eklemişlerdir.vOkul yöneticilerinin çoğunluğu, öğretim programına karşı olumlu tutumiçindedirler. Program değişikliğini gerekli bulan yöneticiler, okulun kaynak vemateryal sıkıntısı çektiğini, bu durumun programın verimliliğini azalttığınıbelirtmişlerdir.İlköğretim müfettişlerinin tamamı program değişikliğini gereklibulduklarını ifade etmişlerdir. Programa dair olumlu görüşlere sahip olanmüfettişler, öğretmenlerin kendilerini geliştirmek istemediklerini ve programdeğişimini istemeyen öğretmenlerin olduğunu, hizmet içi eğitimin yetersizolduğunu söyleyerek bu durumların verimliliği azaltacağını belirtmişlerdir.Sosyal bilgiler öğretmenleri, okul yöneticileri ve ilköğretim müfettişleriprogram için gerekli olan kaynak, materyal ve diğer olanakların tüm okullara eşitşekilde sağlanması halinde programın verimli bir şeklide uygulanabileceğini ifadeetmişlerdir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Program Değerlendirme, Öğretmen,Öğrenci, Okul Yöneticisi, Müfettiş
Ortaokul 5. sınıf sosyal bilgiler öğretim programının öğretmen görüşlerıne göre değerlendirilmesi (Bolu ili örneği)
Çağın gereklerine ve sürekli olan değişime uyum sağlamak için eğitim programlarının geliştirilmesi, programlarda yenilikler yapılması, kazanımları da bu doğrultuda düzenlemek eğitim kalitesini yükseltmektedir. Türkiye de 2012-2013 eğitim öğretim yılında uygulanmaya başlanan 4+4+4 eğitim sistemi ile daha önceki sistemde ilkokul kademesinde olan 5.sınıflar ortaokul kademesine kaydırılmış ve Sosyal Bilgiler programında bazı değişikliklere gidilmiştir. Bu yeni sistemdeki 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi öğretim programının da öğrenme yaklaşımlarının uygulamadaki etkililiğinin sorgulanması gerekir. Bu programın uygulayıcıları öğretmenlerdir. Bu sistemin bilimsel araştırmalar çerçevesinde uygulanması, etkinliklerini artıracaktır. Ayrıca, yeni sistemde Sosyal Bilgiler dersi programın uygulama aşamasında karşılaşılan sorunları, sosyal bilgiler öğretmenlerinin kendilerini yeni sistemle ne kadar ilişkilendirdiklerinin ortaya konulması bakımından önemlidir. Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersi öğretim programının Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesidir. . Bolu ilindeki 40 Sosyal Bilgiler öğretmeninin görüşleri ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmenler programı genel olarak yoğun bulmuşlardır. Kazanımların ve içeriğin kapsamlı ve yeterli olduğunu belirtmişlerdir. Ölçme değerlendirme aşamasında ise büyük sıkıntılarla karşılaşmadıklarını söylemişlerdir. Ancak bazı konuların somut işlemlerde olan 5.sınıflar için oldukça ağır ve soyut olduğunun üzerinde durarak öğretmenlerin daha hayata dönük, konuları daha somutlaştırarak anlatmaları gerektiğini belirtmişlerdir. Anahtar Sözcükler: Sosyal Bilgiler Öğretim Programı, Program Değerlendirme, Program Geliştirme
Sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitim açısından değerlendirilmesi
Bu araştırmada sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitim açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, tarama (survey) modelinde betimsel bir araştırma niteliği taşımaktadır. Araştırmada öğretmen ve öğrencilerin görüşlerini belirlemek için Acat (2005b)'ın geliştirdiği likert türü ?Öğrenci Merkezli Öğrenme Ortamları Ölçeği? kullanılmıştır. Çalışmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma değerleri ile bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve karşılaştırmalarda ise scheffe testi kullanılmıştır.Araştırma 2010-2011 eğitim öğretim yılında sosyo-ekonomik düzeyi üst, orta ve alt olmak üzere toplam 17 okulda öğrenim gören 1715 6. ve 7. sınıf öğrencisi ile bu okullarda görev yapan 29 sosyal bilgiler öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın sonucunda; öğretmen ve öğrencilerin genel olarak öğrenci merkezli öğrenme ortamları ölçeğinin dört boyutunu oluşturan, psiko-sosyal ortam/okulun sosyal iklim, alt yapı ve donanım, mekan (fiziksel), zaman boyutu ile ilgili özellikleri, öğrenci merkezli eğitim açısından sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamları için uygun buldukları sonucuna ulaşılmış ve dört alt boyut arasında pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir.6. ve 7. sınıf öğrencilerinin sınıf mevcuduna göre sosyal bilgiler öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitime uygunluğu konusunda her bir boyut için anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Anlamlı farklılığın sınıf mevcudu 15'in altında olan sınıflar ile sınıf mevcudu 31'in üstünde olanlar arasında, sınıf mevcudu az olanlar lehine olduğu görülmüştür. 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin sınıf düzeyine göre sosyal bilgiler öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitime uygunluğu konusunda mekan, zaman ve altyapı ve donanım boyutunda 6. sınıflar lehine anlamlı farklılık görülmüş; psiko-sosyal ortam/okulun sosyal iklim boyutuna ilişkin ise anlamlı farklılığa rastlanmamıştır.6. ve 7. sınıf öğrencilerinin cinsiyete göre sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitime uygunluğu konusunda kız ve erkek öğrenciler arasında erkek öğrenciler lehine mekan boyutunda anlamlı farklılık görülmüş, psiko-sosyal ortam/okulun sosyal iklim, altyapı ve donanım, zaman boyutlarında ise anlamlı farklılığa rastlanmamıştır. 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin okulların sosyo-ekonomik düzeyine göre sosyal bilgiler öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitime uygunluğu konusunda alt sosyo-ekonomik düzeye sahip okullarla üst sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar arasında alt sosyo-ekonomik düzeye sahip olan okullar lehine; orta sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar ile üst sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar arasında orta sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir.Ayrıca sosyal bilgiler öğretmenlerinin cinsiyetine ve mesleki kıdemlerine göre sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamlarının öğrenci merkezli eğitime uygunluğu konusunda görüşlerinde anlamlı farklılığa rastlanmamıştır.Araştırmada elde edilen bulgulara göre öğrenci merkezli eğitim modelinin sosyal bilgiler dersinde kullanılmasına yönelik öğrenme ortamlarının daha uygun hale getirilmesi için sınıf mevcutlarının azaltılması, alt-yapı ve donanım boyutuyla ilgili özelliklerin iyileştirilmesi, okullarda sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin kendi bilgilerini oluşturacakları alanlara yer verilmesi, öğrencilerin hedef ve ideallerini gerçekleştirebilecekleri esneklikte programlar yapılması, bunun için mevcut müfredat yoğunluğunun azaltılması ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin öğrenci merkezli eğitimi gerçekleştirebilmeleri için oluşturmaları gereken öğrenme ortamları ile ilgili hizmet içi eğitim kurslarının düzenlenmesi önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Eğitimi, Öğrenci Merkezli Eğitim, Öğrenme Ortamı, Öğrenci Merkezli Öğrenme Ortamları Ölçeği.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanabilme durumları
Bu araştırma, Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanabilme durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaca ulaşmak için 2010-2011 eğitim-öğretim yılı içerisinde Kırşehir il ve ilçe ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 78 Sosyal bilgiler öğretmeninin görüşüne başvurulmuştur ve bu öğretmen grubu çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada tarama modeli kullanılmış ve veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ?Sürece Dayalı Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerini Belirleme Ölçeği? ve ?Sürece Dayalı Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri Görüşme Formu? ile toplanmıştır. Nicel veri toplama aracı 78, görüşme formu ise 39 öğretmene uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde frekans (f), yüzde (%), ağırlıklı ortalama ( ), standart sapma (SD) dağılımları, Kruskal-Wallis H-Testi, Mann Whitney U-Testi ve Spearman değerleri hesaplanmıştır.Araştırma sonucunda, öğretmenlerin sürece dayalı (alternatif) ölçme ve değerlendirme yöntemlerinden sırasıyla en çok; performans değerlendirme, kavram haritaları, proje, gözlem formu, tutum ölçekleri, görüşme tekniği, portfolyo, araştırma çalışma kâğıtları ve öz değerlendirmeyi kullandıkları, sırasıyla en az; yapılandırılmış grid, tanılayıcı dallanmış ağaç, akran değerlendirme, kontrol listesi ve kelime ilişkilendirme testini kullandıkları ortaya çıkmıştır. Öğretmenler kullanmadıkları yöntemlere gerekçe olarak; sınıfların kalabalık oluşunu, öğretmene maddi, manevi ve zaman açısından ek yük getirmesini, yöntem hakkında yeterli bilgiye sahip olmamalarını ve bazı yöntemlerin çok fazla faydasının olmadığına inanmamalarını belirtmişlerdir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanma sıklıkları mezun olunan bölüme ve okuttukları sınıfın mevcuduna göre değişmezken kıdeme ve mezun olunan fakülteye göre değişmektedir. Sosyal bilgiler öğretmenlerin kullandıkları sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin birbirleri ile kullanılma durumları farklılaşmaktadır.Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, ölçme-değerlendirme, sürece dayalı (alternatif) ölçme ve değerlendirme yöntemleri
Sosyal bilgiler öğretiminde çalışma yaprakları kullanılmasının kavram yanılgılarını gidermeye etkisi
Bu araştırma, ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin ?Yeryüzünde Yaşam? ünitesinde geçen kavram yanılgılarını tespit etmek ve bu yanılgıların giderilmesinde çalışma yapraklarının etkililiğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 28 soruluk kavram başarı testi kullanılmıştır. Çalışmanın alt problemlerinin analiz edilmesinde; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma değerleri ile t testi ve kovaryans analizi kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini 2010 / 2011 eğitim öğretim yılı Kırşehir merkezindeki Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı devlet okullarında bulunan 6. sınıf öğrencilerioluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 2010?2011 eğitim öğretim yılında, Kırşehir il merkezindeki Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı 30 Ağustos İlköğretim Okulu'nda öğrenim gören 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Deney ve kontrol grubu ataması eşleştirilerek gerçekleştirilmiştir. Deney (n=29) ve kontrol grubu (n=28) olmak üzere toplam 57 öğrenci ile çalışma yürütülmüştür. Deney ve kontrol grupları ile yürütülen dersler beş hafta sürmüştür. Deney grubu ile dersler kavram yanılgılarını gidermeye yönelik hazırlanan çalışma yaprakları ile işlenirken, kontrol grubu ile dersler çalışma yaprağı kullanılmaksızın programda öngörüldüğü şekliyle işlenmiştir. Araştırma sonucunda çalışma yaprakları kullanılarak işlenilen derslerin,çalışma yaprağı kullanılmaksızın programda öngörüldüğü şekliyle işlenilen derslere göre kavram yanılgılarını gidermede daha anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Literatür taramalarında ulaşılan kavram yanılgılarına ek olarak ilk kez bu çalışma ile ithalat ve ihracat kavramlarında da öğrencilerde yanılgı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler : Sosyal Bilgiler Eğitimi, Coğrafya Eğitimi, Kavram, Kavram Yanılgıları, Çalışma Yaprakları