Master'sOpen AccessTR
Prediction of the 25th solar cycle using simplex projection and sarima methods
Güneş'in manyetik alanında gözlenen değişimler güneş aktivitesi olarak isimlendirilir ve bu değişimler Dünya ve yakın uzay çevresinde birçok etkiye neden olur. Güneş patlamaları, koronal kütle atımları, yüksek hızlı güneş rüzgârları, güneş lekeleri, güneş enerjili parçacıklar vb. gözlenen olayların tamamı güneş aktivitesinin formlarıdır. Güneş patlamaları, koronal kütle atımları, jeomanyetik fırtınalar gibi Güneş aktivitesine bağlı çeşitli olayların önceden bilinmesi Dünya ve yakın uzay çevresi açısından ciddi önem arz etmektedir. Bu olayların olası zararlarını önlemek için Güneş çevrimlerinin önceden iyi bir şekilde tahmin edilip önlem alınması gerekmektedir. Ayrıca bu tahminler, uzayda bulunan astronotlara daha güvenli bir ortam sağlamak için de büyük bir avantaj sağlamaktadır. Geçmişten günümüze biriken güneş leke sayısı ve iklim verilerinin kullanılması ve gelişen teknoloji sayesinde güneş aktivitesi tahminine dair yapılan çalışmalarda son zamanlarda geçmişe kıyasla daha iyi sonuçlar elde edilmektedir. Bu çalışma ile 25. Güneş leke çevrimi iki farklı yöntemle (Simpleks Projeksiyonu ve SARIMA) tahmin edilmiş ve kullanılacak yöntemlerden hangisinin daha iyi performans gösterdiği ortaya konularak güneş aktivite çevrimi tahmini konusunda literatüre katkı yapılacaktır. Seçilecek modellerde eğitim ve test setlerinin başlangıç ve bitiş noktalarını belirlemek önemlidir. Burada en önemli kriter, eğitim veri seti ve tahmin veri seti aralıklarının en doğru şekilde belirlenmesi olacaktır. Yanlış seçilecek bir değer bile kaotik davranış gösteren zaman serisi verisinde sonuçları ciddi şekilde değiştirir. Bu kriterlerin kullanılacak yöntemlerde en iyi şekilde belirlenmesi Güneş'ten gelen yüklü parçacıkların Dünya atmosferindeki olumlu olumsuz değişimler sonrasında Dünya'yı nasıl etkileyebileceğini anlamamıza ve önceden tedbir almamıza yardımcı olacaktır. Hangi yöntemin daha doğru sonuç verdiği mevcut çevrimleri tahmin etmekteki başarılarıyla ortaya konarak 25. Güneş leke çevriminin tahmini yapılacaktır. Böylelikle, henüz tam olarak bilinmeyen Güneş dinamiğinin daha iyi anlaşılmasına dair geniş kapsamlı bir araştırmanın gerçekleştirilmesi ve literatüre katkı yapılması planlanmaktadır.
