İktisadi Gelişme Anabilim Dalı

Enflasyon vergisi

YÜKSEK LİSANS TEZ OZU ENFLASYON VERGÎSİ Öğr.Grv. İlkay Öner İktisadi Gelişme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mart 1998 Danışman: Doç.Dr. Üyas Şıklar Türkiye'de 1980'li yılların başından itibaren önem kazanmaya başlayan en önemli ekonomik sorun enflasyondur ve Türkiye'de enflasyonun en önemli nedeni kamu kesimi finansman açıklarıdır. Kamu kesimi açıklarının finansmanında ise en kolay ve en sık başvurulan yöntem ise parasallaştırmadır. Parasallaştırma yoluyla devlet enflasyon vergisi geliri elde etmektedir. Yapılan çalışmada, Anand ve van Wijnbergen Modeli esas almak Türkiye'de 1987-1997 döneminde, hükümetin elde ettiği enflasyon vergisi gelirini maksimize eden enflasyon oranı ve bu dönemde elde edilen enflasyon vergisi gelirleri hesaplanmıştır. Türkiye'de 1987-1997 döneminde enflasyon vergisi gelirini maksimize eden enflasyon oranı %58'dir ve enflasyon vergisi gelirlerinin GSMH'ya oranı %2-4 arasındadır. Ayrıca yapılan araştırmada Türkiye'de Toplam Vergi Gelirlerinin %20'si enflasyon vergisi kanalıyla elde edilmektedir. Yapılan incelemenin sonucunda, enflasyona ilişkin veriler göz önünde bulundurularak yapılan analizlerle, devletin enflasyondan sanıldığı kadar yarar sağlamadığı görülmüştür. Çünkü elde edilen gelirin tamamı devlete akmamaktadır. Devletin enflasyondan elde ettiği gelir, enflasyonun neden olduğu toplumsal maliyetle karşılaştırılamayacak kadar azdır. Enflasyon vergi sistemini bozmakta, vergi yükü ve dağılımını adaletsiz hale getirmektedir. Diğer taraftan yüksek enflasyon; gelir-kaynak dağılımını bozmakta, iktisadi büyüme ve ödemeler dengesi üzerinde negatif etki oluşturmaktadır. Bu nedenle, Türkiye'de makro ekonomi politikalarının temel amacı, ekonomik istikrar için enflasyonla mücadele olmalıdır.