Recently Added Theses
View Allİç mekanın iç mekan değişkenleri bağlamında tinsel irdelenmesi
İnsan, tanık olduğu tüm tarihi süreçler boyunca 'barınma' gereksinimiyle yüzleşerek kendi yaşam alanını yaratma kaygısını duymuştur. İlk dönemlerde temel haliyle doğayı bir yaşam alanı olarak benimserken, iç dünyası ve kültüründe gelişme kaydettikçe kendine ait olanı oluşturma çabası içine girmiştir. Özellikle Neolitik Çağ'da tarımın gelişmesiyle birlikte göçebe yaşamı bırakarak, köyler kurup yerleşik bir düzene geçmiştir. Böylece, bir yapılanma süreci başlamış, mekan kavramı; 'barınma' ve 'korunma' gereksinimini karşılamaktan çok öte hem özdeksel hem de tinsel anlamlar kazanmıştır. Bu çalışma en genel anlamıyla, bu tarihi süreçte mekana kazandırılan anlamların, kavramların, olguların tinsel bağlamda irdelenmesi amacıyla yazılmıştır. Bu amaç mekana dair olan 'insan' ı tanımaya, tanımlamaya yönelik önemli bir adım sayılırken, tasarım sürecini aydınlatacak kavramsal alt yapının da anahtarı olarak görülebilir. Tasarımın her disiplininde temel olan 'insan'dır. Bu nedenle tasarım sürecinin en başından itibaren gelişen düzen ve biçim, beraberinde kullanıcının kültürü, psikolojisi ve ergonomisi gibi standartların bilgisini gerektirir. Bu bilgi tasarım disiplinlerinin yanı sıra, felsefe, psikoloji gibi tinsel bilimlerin de ağırlıklı çalışma alanını oluşturmaktadır. Bu bağlamda, yapılan bu çalışma, iç mekan değişkenlerine bağlı olarak mekan verilerini 'tinsellik' başlığı altında inceleyerek, mekan kavramı üzerine yoğunlaşmaktadır. Tasarlanan amaç, tasarım disiplinlerinden biri olan içmimarlık için farklı bir bakış açısı sunmak, tüm tasarımcılar için farkındalık yaratmaktır. Anahtar Kavramlar: İç Mekan, Mekan, İçmimarlık, İç Mekan Değişkenleri, Tinsellik.
Aşçıların mesleki özerklikleri ile yaratıcılık süreçlerinin ilişkisi
Mutfak çalışmalarında yaratıcı ve yeni ürünler tüketicilerin tercihi haline gelmekte, farklılıklar yaratabilen aşçılar hem ulusal hem de uluslararası düzeyde dikkat çekmektedir. Aşçılar, sanatçılar gibi marka haline gelerek, görev aldıkları örgütlere değer katabilmektedir. Bazı örgütler, katı yönetim anlayışını benimserken, bazıları ise özerk çalışma şartlarının egemen olduğu farklı bir strateji uygulamaktadır. Standartların belirlenmesi her ne kadar örgütler için önemli olsa da, bazı alanlarda mesleki özerkliğin sağlanması hem mesleki gelişim hem de kişisel refah için önemlidir. Örgütler için insan kaynağından en etkin şekilde faydalanmak birincil amaçlardandır. Özellikle mutfak gibi gelişime açık bir alanda işgörenlerin yaratıcı fikirleri, örgütler adına değer sağlayabilecek bir etmendir. Yaratıcı fikirlerin ortaya çıkması ancak belirli oranda mesleki özerkliğin sağlanması ile mümkün olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, ülke tanıtımı ve turizm açısından önem taşıyan mutfak alanında çalışan aşçıların mesleki özerkliğinin, yaratıcılık süreci aşamalarına etkilerini belirleyerek, otel ve restoran işletmelerine önerilerde bulunmaktır. Araştırma sonuçlarına göre aşçılara sağlanan mesleki özerklik, aşçıların özerk davranabilme yetisine oranla yaratıcılık süreci üzerinde daha fazla etkili olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Mutfak, Aşçılık, Mesleki Özerklik, Yaratıcılık, Restoran Yönetimi
Detection of triangular and rectangular objects in digital images
In this dissertation, novel methods are proposed for the detection of rotated triangular and rectangular objects in digital images. The proposed methods utilize recently developed and successful edge detection algorithm, and consist of detection and validation stages. In the detection stage, the proposed methods use line segments and construct triangular and rectangular shapes from those segments. The line segments detected by using edge detection algorithm are converted into line pairs according to their angles and distance between each two lines. The candidate line pairs are first combined with each other. If the triangular or rectangular shapes are not constructed, for triangular shapes these line pairs are combined with a single line segment, for rectangular shapes two line pairs combined, and then these pairs are combined with a single line segment by following the appropriate criteria. Finally, in the validation stage, the candidate triangles and rectangles are validated using Helmholtz principle and Number of False Alarms (NFA) computation. According to the results of the experimental studies, the proposed methods offer higher detection performances than Open Source Computer Vision (OpenCV) triangle and rectangle detection algorithms which are commonly used in computer vision field. Keywords: Geometrical Shape Detection, Triangular Object Detection, Rectangular Object Detection, Shape Analysis, Hough Transform
Yaşam süreçlerine entropi optimizasyon yöntemlerinin uygulamaları
Bu tezde sağkalım verileri üzerine MinMaxEnt, MaxMaxEnt ve MinMinxEnt, MaxMinxEnt (GEOY) analizleri geliştirilmiştir. Ayrıca, bu analizler farklı anlamlarda birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Böylece, ele alınmış yöntemlerin her birinin diğerine nazaran, belli anlamda avantaj sağlanmasına rağmen başka bir anlamda diğer yöntemin, bu yöntem üzerinde avantaj sağladığı gözlenmiştir. Geliştirilerin yöntemlerin performansı Ki-Kare, RMSE, Shannon entropi ölçümü ve Kullback-Leibler ölçümü kriterleri yardımıyla belirlenmiştir. Elde edilen (MaxMaxEnt)4, (MinMaxEnt)4, (MinMinxEnt)4 ve (MaxMinxEnt)4 dağılımlarına uygun olarak olasılık yoğunluk fonksiyonu f(t), birikimli dağılım fonksiyonu F(t), sağkalım fonksiyonu S(t) ve risk (hazard) fonksiyonu h(t) tahmin edilmiştir. Sonuçlar MATLAB 7.10.0 (R2010a) programı kullanılarak elde edilmiştir. Bu sonuçlar GEOY'nin sağkalım veri analizinde başarılı bir şekilde uygulanabilirliğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler : sağkalım fonksiyonu, sansürlü gözlem, tamamlayıcı olasılık, MinMaxEnt, MaxMaxEnt, MinMinxEnt, MaxMinxEnt dağılımları
Okulöncesi dönem çocuklarının bilimin doğasına ilişkin anlayışlarının incelenmesi
Bilim ve teknolojide yaşanan hızlı gelişmeler bilim okuryazarlığını bir zorunluluk haline getirmiştir. Bu zorunluluğa paralel olarak, okulöncesi eğitimden başlayarak yükseköğretime kadar olan tüm eğitim programlarının temel hedefleri arasında bilim okuryazarı bireyler yetiştirmek yer almaktadır. Bilim okuryazarlığı sadece okul yıllarında değil tüm yaşam boyunca gelişip derinleşmekle birlikte, erken yaşlarda bilime karşı tutumların ve değerlerin bir insanın yetişkin olarak bilim okuryazarlığının gelişimini şekillendireceği ileri sürülmektedir. Bilimin doğası hakkında yeterli düzeyde anlayışa sahip olmak bilim okuryazarlığının en temel bileşenlerindendir. Okulöncesi dönemin bireylerin ve toplumun geleceğini şekillendirmedeki rolü göz önünde bulundurulduğunda, bu dönemde çocuklara bilimin doğasına ilişkin eğitim ortamlarının sunulması bilim okuryazarı bir toplum için ilk adımdır. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı bilimin doğasına ilişkin özelliklerin vurgulandığı bir eğitim sürecine katılan okulöncesi dönem çocuklarının bilimin doğasına ilişkin anlayışlarının gelişimini incelemektir. Çalışma temel nitel bir araştırmadır. Araştırmanın katılımcılarını amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenen Türkiye'nin Orta Batısı'nda bulunan bir şehirdeki devlet ilkokulu bünyesinde bulunan anasınıflarından öğlenci gruba devam eden 8 çocuk oluşturmaktadır. Çocukların bilimin doğasına ilişkin anlayışlarını belirlemek için bilimin doğasının doğrudan yansıtıcı yaklaşım ile vurgulandığı uygulama öncesi ve sonrasında Young Children's Views of Science (Lederman ve Lederman, 2009) görüşme protokolü ışığında çocuklarla ön ve son görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen nitel verilerin analizi yorumlayıcı bir yaklaşımla gerçekleştirilmiş ve katılımcıların bilim doğasına ilişkin özelliklere yükledikleri anlamlara odaklanılmıştır. Araştırma sonucunda genel olarak uygulama öncesinde çocukların bilimin doğasına ilişkin yetersiz anlayışa sahip olduğu, uygulama sonucunda çocuklarının bilimin doğasına ilişkin anlayışlarında gelişmeler olduğu saptanmıştır. Bu bağlamda okulöncesi dönem çocuklarının bilimin doğasına ilişkin anlayışlarının geliştirilebilir olduğu söylenebilir.
Esleniklik, kuasidiferansiyellenebilme ve konveks olmayan optimizasyon
Pozitif homojen fonksiyonlar için Küçük ve ark. tarafından geliştirilen zayıf alt/üst exhauster kavramları, zayıf subdiferansiyel/süperdiferansiyel ve exhausterlar arasındaki ilişkiler yardımıyla kurulmuş ve exhausterların özel bir sınıfını oluşturmuşlardır. Aynı çalışmada, zayıf exhausterların kolaylıkla hesaplanabilmesi için Minkowski toplam ve fark işlem\-leriyle bazı geometrik yöntemler verilmiştir. Zayıf exhausterlar kullanılarak gerekli ve yeterli optimallik koşulları da verilmiştir. Ayrıca, zayıf alt (üst) exhausterların, zayıf subdiferansiyelin (zayıf süperdiferansiyelin) sadece sınır noktalarıyla indekslenerek indirgenebileceği gösterilmiştir. İndirgenmiş zayıf exhausterlarla da optimallik koşulları ifade edilmiştir. Bu çalışmada, (zayıf) eşlenik fonksiyon ile (zayıf) exhausterlar arasındaki ilişkiler incelenmiştir. İlk olarak, bir fonksiyonun zayıf subdiferansiyeli bu fonksiyonun zayıf eşleniği cinsinden ifade edilmiş ve bu yeni ifade zayıf alt exhausterların da zayıf eşlenik dönüşümle karakterize edilmesini sağlamıştır. Bu karakterizasyon kullanılarak, maksimizasyon problemleri için yeni optimallik koşulları elde edilmiştir. Daha sonra, konveks bir optimizasyon probleminin amaç fonksiyonunun yönlü türevini amaç fonksiyonu kabul eden yeni bir optimizasyon problemi oluşturulmuştur. Bu problemin eşlenik dualinin çözümleri, asıl problemin değer fonksiyonunun üst exhausterına ait kümeler cinsinden ifade edilmiştir. Bununla birlikte, konveks olmayan optimizasyon problemleri de ele alınarak, bunların zayıf Fenchel dual problemlerinin çözümleri zayıf üst exhausterlarla karakterize edilmiştir. Böylelikle, her iki durumda da asıl problemin kritik noktalarını belirleyen yöntemler oluşturulmuştur. Kuasidiferansiyellenebilir fonksiyonların da minimizasyonu incelenerek amaç fonksiyonu kuasidiferansiyellenebilir olan bir optimizasyon probleminin, dc-fonksiyon olan yönlü türevini amaç fonksiyonu kabul eden bir DC programlama problemi kurulmuştur. Bu problemin ve DC dualinin çözüm kümeleri için karakterizasyonlar verilmiştir. Ayrıca, bu tip optimizasyon problemlerinin zayıf Fenchel dualinin çözümü için de bir karakterizasyon verilmiştir.