3
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Lise öğrencilerinin otizm kavramı hakkındaki metaforikalgılarının incelenmesi
Bu çalışmanın amacı lise öğrencilerinin OSB hakkındaki metaforik algılarını incelemektir. Bu nedenle öğrenci metaforları oluşturulmuş ve bu metaforlar kategorize edilmiştir. Çalışma grubu Kocaeli - İzmit'te eğitim görmekte olan lise öğrencilerinden oluşmaktadır. Çalışmaya 115 kız ve 49 erkek olmak üzere toplam 254 lise öğrencisi katılmıştır. 107 öğrencinin formu amaca uygun olmadığı için işleme alınmamıştır. Araştırmacı tarafından OSB metaforlarını belirleyen bir form hazırlanmıştır. Formda katılımcılardan "Otizm ………. benzer/gibidir, çünkü……………………" cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Ayrıca formda öğrencilere katılımcıların yaş, cinsiyeti, okul türü, sınıf ve anne-baba eğitim durumları sorulmuştur. Bu çalışma fenomenolojik desenin kullanıldığı nitel bir durum çalışmasıdır. Verilerin analiz edilmesi ve yorumlanmasında içerik analizi tekniği kullanılmış ve araştırmanın sonuçlarına göre lise öğrencilerinin OSB algıları 38 metafora dönüştürülmüş ve 28 kategoriye ayrılmıştır. Araştırmada güvenirlik 9. sınıflar için 0.90; 10. sınıflar için 0.91, 11. sınıflar için 0.85; 12. sınıflar için 0.94 oranında elde edilmiştir. OSB metaforları arasında "özel gereksinimli" metaforu ilk sırada yer almakta onu "sıradan" metaforu, "çocuk" metaforu ve "çiçek" metaforu izlemektedir.
Ayırt etme öğretiminin otizm spektrum bozukluğu olan çocukların gözleyerek öğrenme becerisini öğrenmeleri üzerindeki etkililiği
Araştırmada otizm spektrum bozukluğu tanısı almış 4-8 yaş aralığındaki üç çocuğa yetişkin model aracılığıyla gerçekleştirilen ayırt etme öğretiminin otizmli çocukların gözleyerek öğrenme becerisini öğrenme düzeyleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Katılımcılar arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli ile tasarlanan araştırmada otizmli çocukların edindikleri ayırt etme becerisini farklı ortam ve davranışlara genellemeleri sınanmıştır. Araştırmanın uygulama süreci başlama düzeyi, öğretim, genelleme ve izleme oturumları ve bu oturumların her birinden 5 dak sonra gerçekleştirilen yoklama oturumlarından oluşmaktadır. Araştırmada katılımcı çocuk ailelerinden bir aile çocuğuna ilişkin verilerin kullanımına uygulama sona erdikten sonra izin vermemiştir; bu nedenle, bulgular iki çocuk için sunulabilmiştir. Ekin ve Ata'nın annelerinden çalışmanın amacının uygunluğu, kullanılan yöntemin kabul edilebilirliği ve bulguların önemini belirleyebilmek amacıyla sosyal geçerlik verisi toplanarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcı çocuklara yetişkin model aracılığıyla sunulan ayırt etme öğretiminin gözleyerek öğrenme becerisini öğrenmelerinde etkili olduğunu, katılımcıların gözleyerek öğrenme becerisini edindiklerini, farklı ortam ve davranışlara genelleyebildiklerini ve uygulama sona erdikten 10 gün sonra da beceriyi sürdürdüklerini ortaya koymaktadır. Ayrıca, araştırmaya katılan katılımcı çocukların anneleriyle yapılan görüşmeler sonucu elde edilen sosyal geçerlik verileri, araştırmanın uygunluğunu, önemini, kabul edilebilirliğini, ve sürdürebilirliğini göstermektedir. Araştırmada elde edilen bulgular, uygulama ve ileri araştırmalara önerilerde bulunularak tartışılmıştır.
Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara iletişim becerilerinin kazandırılmasına ilişkin özel eğitim öğretmenlerinin görüş ve önerilerinin belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı okullarda çalışan özel eğitim öğretmenlerinin sınıflarındaki Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklara iletişim becerilerini kazandırırken neler yaptıklarına ilişkin görüş ve önerilerinin belirlenmesidir. Araştırma çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden dokuz özel eğitim öğretmeniyle yürütülmüştür. Araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenolojik desenle gerçekleştirilmiş, veriler yarı-yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler içerik analiziyle analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları, öğretmenlerin sözel iletişim becerisi olmayan çocuklar için alıcı dil, taklit, ses çıkarma, jest kullanımı gibi amaçlar, sözel iletişim becerisi olan çocuklar için ise bağlama uygun konuşma, sesletim ve artikülasyona yönelik amaçlar belirlediklerini ve bu amaçlar üzerinde çalıştıklarını göstermektedir. Öğretmenler iletişim becerilerini öğretmek için Uygulamalı Davranış Analizine (UDA) dayalı yöntemleri kullandıklarını belirtmişlerdir. Bulgular öğretmenlerin hem iletişim becerilerini kazandırma hem de edinilen becerilerin kalıcılığını ve genellemesini sağlamada çeşitli güçlükler yaşadıklarını göstermektedir. Öğretmenler yaşadıkları güçlüklerin ailelerden, kendilerinden ve dış etmenlerden kaynaklı nedenleri olduğunu ve güçlükleri çözmek için çeşitli yollara başvurduklarını söylemişlerdir. Öğretmenler iletişim becerilerinin kazandırılmasına yönelik farklı önerilerde bulunmuşlardır.