84
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Erasmus+ programı öğrencilerine yönelik A1 düzeyi bilgisayardestekli Türkçe ders materyalleri geliştirme
Bu çalışmada, Türkçenin ikinci dil olarak öğretiminde, Erasmus+ Programı öğrencilerine yönelik Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni'nde belirlenen A1 Başlangıç Düzeyine uygun bilgisayar destekli ders materyalleri geliştirmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2023-2024 akademik yılı Güz döneminde Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde "Beginning Turkish 1" dersini alan 17 Erasmus+ öğrencisinin dil öğrenme gereksinimleri anket yoluyla belirlenmiş ve bu gereksinimlere uygun ders materyalleri geliştirilmiştir. Araştırmada, öğrencilere Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni'nde belirlenen 14 bildirişim konusu ankette sunularak en çok öğrenmek istedikleri bildirişim konusuna ilişkin tercihleri sorulmuştur. Katılımcıların öğrenmek istedikleri konulara ilişkin tercihlerinin aritmetik ortalama değerlerine bakıldığında, sırasıyla günlük yaşam (4.82), seyahat (4.53), yiyecek içecekler (4.41), para ve alışveriş (4.29), mekanlar (4.24), kişisel bilgiler(4.24) en yüksek puanı almıştır. Bu doğrultuda belirtilen bu bildirişim konularına yönelik 17 alt başlıkta bilgisayar destekli materyaller gelişitirilmiştir. Materyal geliştirme sürecinde Microsoft PowerPoint ve Canva ile etkileşimli ders materyalleri oluşturulmuştur. Buna ek olarak, çevrimiçi depolama ve dosya paylaşım aracı olarak ODTÜClass, çevrimiçi anket ve sınav uygulamaları için Google Forms, ölçme değerlendirme süreçlerinde çevrimiçi sınav platformu Kahoot ve QuizCube, ders sonrası bireysel öğrenme etkinlikleri geliştirmek amacıyla Quizlet öğrenme platformu kullanılmıştır. Geliştirilen materyaller, sınıf ortamında uygulanmış ve öğrencilerin dil becerilerindeki gelişim, başarı testi yoluyla ölçülmüştür. Ön test ve son test karşılaştırmaları sonucunda, geliştirilen materyallerin öğrencilerin dil becerilerini geliştirmede etkili olduğunu ve akademik başarılarını anlamlı bir şekilde artırdığı gözlemlenmiştir.
Türk işaret dilinde harfli işaretlerin birimbilimsel ve biçimbilimsel özellikleri
In this study, we aim to analyze certain morphological and phonological characteristics of lexicalized fingerspelling in Turkish Sign Language (TİD). Fingerspelling is a system which represents the characters of a writing system by certain handshapes and compositions of handshapes in sign languages. The words are, in sign languages, expressed through hands having various configurations, movements and locations. Fingerspelling is a secondary system in sign languages which allow interaction with spoken languages in terms of code-switching, code-mixing, and borrowing. In this thesis, we focus on the structure of borrowed words which are lexicalized and listed in the lexicon of Turkish Sign Language, namely, lexicalized fingerspelling.We explain a divergence point of TİD manual alphabet from TİD phonology which is the movement of the nondominant hand in the letter Ğ.We have suggested several features of the phonological structure of lexicalized fingerspelling by adopting the Hand-Tier model. Two rules were posited in order to account for the hand reversal in the lexicalization of one-handed letters. Another suggestion was that the place of the hand arrangement tier in the hand configuration hierarchy should be changed. In addition, TİD data revealed that movement plane is a phonological feature which is necessary to explain assimilation phenomenon.We have proposed that repetition or lengthening operate as morpheme structure constraints on the lexicalizations of fingerspelled letters. We categorize the polymorphemic forms which have a fingerspelled letter and a sign as compounding. In addition, we exemplify the constraints on word-formation through fingerspelling such as phonological blocking, syntactic blocking, and synonymy blocking.The linguistic phenomena we have explained show that fingerspelling can be used by sign language. On the other hand, fingerspelling is not a part of TİD grammar because it is an invented system and it has many non-grammatical and non-linguistic features. On the other hand, the lexicalizations of fingerspelling are mostly integrated into the structure of the language.
Ergative as accusative case: Evidence from Adyaman Kurmanji
?Ergative as Accusative Case:Evidence from Adıyaman Kurmanji?This study aims to investigate the nature of ergativity in Adıyaman Kurmanji within the premises of the Minimalist Program. Adıyaman Kurmanji displays two alignment patterns depending on the tense. In non-past structures nominative alignment is observed whereas the past tense requires an ergative alignment. Based on these two types of alignments many linguists like Haig (2004), Thackston (2006), and Gündoğdu (2011) argue that Kurmanji is a split ergative language. Accordingly, the major aim of this study is to investigate the structure of the ergative pattern in Adıyaman Kurmanji.In this study, the initial step was to compare the ergative and nominative subjects in terms of certain tests like binding, scope and EPP to determine the phrase structure and where the subjects reside on the structure. Additionally, voice properties of the language were inspected as a background to the major claim. Based on the results of the tests applied and the motivation obtained from the data, it was argued that what has been called ergative in Adıyaman Kurmanji is, indeed, a passive structure diachronically reanalyzed as the past tense. According to Trask?s (1979) typology of ergative languages, there are two types of ergative languages, which labels as Type A and Type B. Based on this typology, we argue that Adıyaman Kurmanji falls into Type A where ergativity is the result of passive structure becoming obligatory diachronically. In order to incorporate our analysis into the Minimalist Program we adopt Collins? (2005) analysis of passives in English. Additionally, we argue that perfects in Adıyaman Kurmanji have a bi-clausal structure and display ergativity only because they accommodate a past tense CP.In addition to ergativity in Adıyaman Kurmanji, we investigated unbalanced coordination, which occurs as a by-product of ergativity in this language. We argue that unbalanced coordination takes place as coordination of two VPs. Moreover, coordination has a hierarchical structure rather than a flat one.
The verbal functional domain in the Denizli dialect of Turkish
In this thesis, I study the verbal domain in the Denizli Dialect of Turkish including syntactic and morphological characteristics of the functional categories (Tense, Aspect, Modality), the copulas i- and ol-, and person agreement markers. I first aim at presenting a novel look at the morpho-syntax of the Turkish verbal domain, in light of two realizational theories, Distributed Morphology (Halle & Marantz, 1993, among others) and Nano-syntax (Starke, 2009, among others ), which to my knowledge has not been done for Turkish before. Standard Turkish and Denizli Dialect behave the same in this respect. I try to give an account on the distribution of copula and the reason why it is realized in the structure. I argue that the copula is merged in order to satisfy the requirements of the functional categories to have a visible VP in their domains (cf. Enç, 2004, Kelepir, 2003). As for the nature of the insertion of phonological pieces to the structure produced by the syntax, because of the exceptional behavior of -mIş in terms of the Subset Principle of Distributive Morphology, I adopt Nano-syntactic theory and its most basic principle, The Superset Principle and present an analysis based on its tenets. Lastly, I outline an analysis on the person agreement mechanism of the Denizli Dialect. The verbal and nominal person agreement (spelled-out by two different paradigms) show differences in the Denizli Dialect and in capturing the different behaviors of them, I claim that the two agreement types (verbal and nominal) have different syntactic positions, establishing different kinds of relations. The verbal agreement relation is established inside the predicate structure, whereas the nominal agreement relation is established outside the predicate, in the C level (following Miyagawa, 2010). In addition to the different behaviors of the two agreement types, the spell-out mechanism of the person agreement is also analyzed within the Nano-syntactic framework.
Resultative constructions in Turkish
This thesis studies the syntactic structure of resultative constructions in Turkish and investigates whether the secondary predicate is within or outside the minimal VP. Based on the constraints governing the behavior of resultative constructions with respect to a number of syntactic phenomena, this thesis demonstrates that resultative constructions in Turkish built on unergative verbs are associated with tensed bi-clausal structures. In contrast, resultative constructions built on transitive and unaccusative verbs have mono-clausal structures in which the secondary predicate merges as an adverbial adjunct outside the minimal VP. It is further argued that some constructions that look superficially similar to resultative constructions are in fact associated with different syntactic structures. This thesis also investigates the assumed macro-parametric correlation between resultative constructions and directed manner of motion constructions, and argues that the assumed correlation cannot account for the right degree of variation in the cross-linguistic distribution of directed manner of motion constructions. A nanosyntactic account of Turkish directed manner of motion constructions is proposed according to which Turkish does not allow (some) directed manner of motion constructions due to the lack of required lexical items.
Türkçe'de kiplik edinimi
In this thesis, modality is explored from different perspectives such as semantics, typology and psycholinguistics. The aim of this thesis is to investigate how modality unfolds in the linguistic development of Turkish children and to find what factors affect this development. This aim is accomplished with a longitudinal and an experimental study. In the longitudinal study, two Turkish children?s production of modality between ages 1;3-2;0 and 1;6-2;10 is investigated. In the experimental study, children between ages 3 and 5 are tested on their ability to comprehend expressions of modality. Also, in these studies various influences on the acquisition of modality are investigated, such as child directed speech, multifunctionality of forms, morphological and lexical means of modal expressions, pragmatic functions and children?s theory of mind abilities. The results of the longitudinal study suggest that the first modal category to be acquired is dynamic modality and then soon after evidential modality. Lastly, epistemic and deontic modalities are acquired around the same time. This is corroborated by the findings of the experimental study. Moreover, the influences on the acquisition of modality found on either study were child directed speech, multifunctionality of forms, means of modalized expressions and theory of mind skills.
On the nature of anaphoric expressions kendi̇ / kendi̇si̇ and the clause structure of Turkish
This thesis analyzes the distributional differences between the third person singular reflexive kendi and its variant kendi-si ?him/her-self + 3SGPOSS? in Turkish within the assumptions of the Binding Theory and provides an analysis that accounts for the referent choice in view of the clause structure of Turkish. Kendi is observed to be an anaphor which obeys Condition A of the Binding Theory since it is bound by a c-commanding antecedent in its minimal domain. Given that kendi is not subject oriented in Turkish, a derivational account of the binding facts that hold between the two VP-internal arguments of ditransitive constructions is proposed. Also, based on the event structures and morphological properties of postpositions, a three-way distinction among postpositional phrases is suggested. It is assumed that there is an Operator related to the event structures of a certain group of bare postpositions and the Operator renders the PP an opaque domain for binding. Moreover, the morphological properties of possessive marked PPs provide evidence for the DP analysis which accounts for the distribution of kendi and kendisi as their complement since DP creates an opaque domain. Regarding the locality and the domain of binding in Turkish, it is argue that nominalized clauses with ?DIK and ?MA, ECM clauses with (strong) agreement and relative clauses are CPs as opposed to Control structures, ECM constructions without agreement and adjunct clauses. From a minimalist perspective, it is claimed that nominal agreement as well as verbal agreement is realized as a feature on the C head. Based on the empirical evidence, the minimal binding domain in Turkish is proposed to be CP which is assumed to be an instance of agreement feature on the C head. For the nature of kendisi, however, it is observed kendisi does not conform to the predictions of local binding; it has a dual nature exhibiting both anaphoric and pronominal properties as well as being sensitive to the discourse conditions. DP analysis of kendisi with a pro on its specifier licensed by {-sI} morpheme enables long-distance binding as well as local antecedents and discourse binders of kendisi which is the topic in the discourse.
The functional categories and phrase structure of Sason Arabic
The study aims to investigate primarily the functional categories and the phrase structure of Sason Arabic. Adopting the main premises of the Minimalist Program, I analyze the syntactic representations of functional projections, relying on the morphological properties of the language. Sason Arabic displays different properties across sentence types, hence following Akkuş and Benmamoun (2014) I argue that Sason Arabic exhibits both the head initial and head final properties. In this study, the initial step was to examine the tense projection with the aim of explaining the morpho-syntactic properties of elements that can occupy it. The description of tense elements and the verbal morphology led to the analysis of the syntax of complex tense in SA. Based on the discussion of several instances of tense syncretism, mainly following Stowell 1996, 2005, Giorgi and Pianesi 1997, I argued for a bi-layeral TP analysis, where the lower layer projects two separate Ts. The main motivations for this analysis came from the past particle kə-, exclusive to SA, and the different function of kwn from other Arabic varieties. In addition, I discussed the representation of sentential negation in Sason Arabic and concluded that the order of negation relative to tense seems to be different in copular and non-copular sentences (Akkuş and Benmamoun 2014). The investigation shed light on the influence of language contact on the clause structure of Sason Arabic, that is, the head-directionality and the position of negation relative to tense. I also suggested that the pronominal element which shows up in positive and negative sentences be best treated as Pron in the sense of Doron (1983, 1986) due to its distributional and morphophonological properties.
Reduplication as a compounding process: The case of [VV] converbs in Turkish
This study investigates the nature of Turkish [V(erb) V(erb)] constructions that are converbs(henceforth, [VV] converbs). Turkish [VV] converbs can bear various converbial markers and the ones focused in this study are constructed either with the imperative marker, the optative marker or the conjunctive marker. This study argues that [VV] converbs are in fact compounds generated by the process of reduplication. To investigate their reduplicative status, Morphological Doubling Theory (MDT) of Inkelas and Zoll (2000, 2005) and Inkelas (2005, 2008, 2014) is adapted in the study. MDT claims that the constituents of a reduplicative construction must have identical morphosyntactic features and they must be semantically-related. This study also shows that [VV] converbs are not ordinary reduplications because these structures have compound-like behaviors (e.g. inseparability). This study further argues that being both reduplications and compounds renders [VV] converbs co-compounds (i.e. a sub-type of compounds). The model of Wälchli (2005) is adopted to explain their co-compound status. Wälchli (2005) claims that natural coordination (i.e coordination of items which are expected to co-occur) and double-headedness mark cocompounds as a distinct class among compounds. Moreover, the present study aims to investigate whether [VV] converbs in Turkish are constructed in phonology, morphology or syntax. After considering all three, this study proposes that only syntax appears to account for all of [VV] converbs properties. All these theoretical considerations are made on data collected from dictionaries, the TS corpus (http://tscorpus.com/tr) and various blogs on the internet. This data shows that [VV] converbs are highly frequent and productive.
Non - structural datives in Turkish
This thesis investigates the meanings and functions of the dative case in Turkish by examining its syntactic and semantic properties in relation to the event structure. Specifically, it analyzes how the distinct meanings of dative verbs in Turkish give rise to different argument realization patterns and how constructions in which dative case marked objects appear can be represented in a morphosyntactic frame, in the light of recent research couched within theories of argument and event structure. A three way distinction of non-structural datives in Turkish is proposed based on their syntactic and semantic properties. (i) Core datives appearing in ditransitive constructions, which are datives required by the argument structure of the verb. Syntactic evidence indicates that dative objects of canonical ditransitive verbs are base-generated in two positions; a high possessor and lower spatial goal PP and are associated with a postpositional ditransitive structure. (ii) Dative objects appearing as the sole internal argument of the verb. Verbs with sole dative complements exhibit the properties of Non Core Transitive Verbs (Levin, 1999), whose roots can lexically license a dative DP or PP. (iii) Non-core datives added to the argument structure of a transitive or intransitive predicate, which are neither semantically entailed nor syntactically licensed by the verb. A high applicative structure, as proposed by Pylkkänen (2002), is assumed for non-core datives in Turkish, which can combine with agentive transitive or intransitive events and non-agentive unaccusative events, introduced via high applicative heads, related to the VP as bene-/malefactives, recipients or experiencers.
Complex clauses with embedded constituent interrogatives in Turkish Sign Language (TID)
The aim of this thesis is twofold: while presenting my observations on the syntax and prosody of clausal wh-complements in Turkish Sign Language (TİD), I discuss the implications of my findings to matrix interrogatives and the embedded information structure in TİD. First of all, I present evidence in favor of the presence of clausal wh-complements in TİD. Secondly, I present my data and observations on different grammatical patterns of matrix word order, and the properties of matrix subject pronoun copy with respect to ASK-type and KNOW-type verbs. Then, I show that TİD clausal wh-complements are significantly different from matrix wh-interrogatives in their distribution of wh-items. Building on this coupled with an observation on the spreading domain of BROW RAISE, I conjecture that the embedded context might only allow for wh-in-situ and that any other configuration in the surface might emerge due to information structural movement of constituents other than the wh-item. Moreover, I show that TİD distinguishes between the wh-complements of ASK-type and KNOW-type verbs with respect to their prosodic properties and quantification. The need to study clausal wh-complements in TİD lies in the fact that it is at the junction of interrogatives, complexity and reported speech. Several studies in these areas had already paved the way to this thesis. I hope my findings will shed some light upon the discussions and studies on interrogatives, complexity and reported speech and if on the right track pave the way to future research.
Semantic, prosodic and syntactic marking of information structural units in Turkish
This dissertation focuses on how Turkish encodes information structural units within semantics, prosody and syntax interface. Information packaging is investigated under the classification of (i) aboutness topic, (ii) contrastive topic, (iii) contrastive focus, (iv) discourse-new focus, and (v) discourse anaphoric constituents. Focus phrases are differentiated not based on a designated syntactic position or the feature of contrast but based on exhaustive identification with contrastive focus phrases. The prosodic properties of focus phrases in SOV order indicate that (i) when focus is in the immediately preverbal position, contrastive focus and discourse-new focus and broad focus sentences do not differ significantly with respect to duration or pitch height at any of the measurement points, (ii) focus in sentence initial, medial or final domains is always marked as the rightmost phonological phrase with intonational phrase level prominence, which marks the beginning of the nuclear fall. The syntactic investigation of the interaction of information structural units with negation and quantifier scope illustrate that all movement operations are driven by discourse-interpretational purposes. Additionally, vP does not show phasehood properties and the derivation of the data is captured via eventual, situational, and propositional domains and clause-internal functional projections. In the absence of TP, (i) CP does not show phasehood properties as evidenced by binding data, ECM clauses, bounding nodes, (ii) temporal information is encoded as a secondary effect of Mood.
Turkish change of state verbs in the inchoative - causative alternation
In this thesis, I study the principles that govern the inchoative-causative alternation in Turkish. I present the non-unified derivation of change of state (CoS) verbs in Turkish in light of a Distributed Morphology account by Alexiadou (2014). Based on her four-way classification, I first argue that i) unspecified causation is not a conceptual-semantic category in Turkish that has distinct semantic or syntactic properties and ii) externally caused verbs exhibit similar properties with those investigated in other languages. As for the ICCOS verbs, I argue for a two-way split characterized by the verbs' ability to alternate. Finally, I present novel data that exhibit a dual behavior in the alternation. Based on this, I claim that semantic classes such as internal or external causation are not root-level properties, as assumed in the literature. Instead, I argue that the semantics of a CoS event – which determines a verb's potential to alternate – cannot be determined until the theme argument enters syntax. Based on the frequency of occurrence of a verb with a given theme argument, I argue that verbs may be compatible with prototypical and non-prototypical CoS events and hence with more than one syntactic environment. I further argue that the different semantic properties of each CoS event type are reflected in syntax in terms of i) whether they project a Voice head and ii) the feature specifications that the given Voice heads make available.
Processing genitive possessive long distance dependencies in Turkish
This study addresses the processing of Genitive (GEN)-Possessive (POSS) long distance dependencies in Turkish in both Noun Phrases (NPs) and non-finite embedded clauses. The self-paced reading paradigm to investigate two factors that might play a role in determining the processing complexity of the dependency at issue: the overt presence of the GEN-marker in the sentence and the linear distance between the GEN-marked noun and the POSS-marked word, which can be a noun or a nominalized verb. To that end, we compare three models on sentence processing; namely locality accounts (Hawkins, 1990; 1994; Gibson, 2000), anti-locality accounts (Konieczny, 2000; Kamide & Mitchell,1999) and content-addressable retrieval (McElree, 2006; Phillips, Wagers, & Lau, 2010). The results indicate NPs and non-finite clauses do not exhibit a complete parallelism with respect to the processing of the GEN-POSS dependencies. While the overt presence of the GEN-marker leads to more processing load on the POSS-marked noun in both domains, the effect of the linear distance between the GEN-marker and the POSS-marker is not uniform. The linear distance does not affect the processing complexity in NPs whereas it eases the processing of the nominalized verb in nonfinite embedded clauses. To conclude, this study shows that each dependency relation might have its own dynamics and a particular processing model might not be able to account for all types of long distance dependencies.
Time and aspect in Turkish Sign Language (TD): Manual and nonmanual realizations of 'finish'
The need to study aspectual marking in TİD lies in the fact that a small number of studies in the literature mention manual aspectual markers but do not provide a detailed analysis. Understanding the aspectual marking in TİD will present a comprehensive understanding of the event structure in TİD and how it is mapped to syntax. In this thesis, I discuss the implications of my findings for aspect projections in Turkish Sign Language (TİD). I especially focus on viewpoint aspect based on an empirical study that investigates how the manual aspect marker BİT 'finish' and the nonmanual marker 'bn' differ in terms of their aspectual functions. First of all, I present data that these signs are functional signs used to mark viewpoint aspect in TİD. The evidence comes from empirical data presenting their interaction with negation. Secondly, I discuss that the manual marker BİT has a significantly different aspectual function from the nonmanual marker 'bn' by providing their sub-categorizational frames. Even though Dikyuva (2011) analyzed 'bn' as a completive marker, I show that 'bn' is compatible with both termination and completion. Building upon the syntactic representation proposed for TİD by Gökgöz (2009), I propose that TİD has a set of aspectual projections and BİT and 'bn' enter the syntactic composition at different levels of hierarchical structure of these functional categories. These findings will shed light on the discussions and studies on event structure, complexity in the verbal domain, and how semantic notions interact with syntax.
Spatial prefixes of Pazar Laz: A nano-syntactic approach
This study investigates the spatial prefixal system of Pazar Laz, an endangered South Caucasian language. Specifically, it aims to provide a descriptive and syntactic account of the spatial verbal prefixes of PL, which encode elaborate information regarding the location or direction of motion events. For this purpose, we first comprehensively describe the spatial prefixes of PL by reference to the two picture series, namely Topological Relations Picture Series (Bowerman & Pederson, 1992) and Picture Series (Felix, Witte & Wilkins, 1999). PL is then examined under the typological classification system developed in Talmy (2000) and it is argued that the status of PL as a satellite-framed language is questionable as opposed to what has been suggested by Kutscher (2011). As opposed to the case in other satellite-framed languages like Germanic and Slavic, the spatial prefixes in PL exhibit selectivity with respect to the nature of the motion verbs they are compatible with. In order to account for this selectivity, we offer a classification for the motion verbs and the spatial prefixes in PL and then proceed to decompose both into their corresponding syntactic structures following Svenonius (2006), Folli and Ramchand (2005), Ramchand (2008) and Fabregas (2007). Based on this decomposition, we show that the possibility of using a dynamic spatial prefix with a motion verb seems to correlate with the presence of a Path projection within the lexical specification of the verb. The lexicalization of the relevant syntactic constructions are lastly analyzed under the framework of Nano-syntax (Starke, 2009 among others).
Headed relative clauses in Romeyka
This thesis investigates Headed relative clauses in Romeyka, an endangered and understudied Asia Minor Greek variety spoken mainly in Trabzon, Türkiye. It is the very first extensive study of the Headed relatives in the language. It primarily involves a description of the noun phrase structure and finiteness in the language, and documents Headed relatives by providing a detailed description. It further offers a structural analysis of Headed relatives by focusing on three different linear positions with regards to demonstratives; two of these (N-RC and RC-N) yielding a restrictive reading, and one (RC-N) a non-restrictive one. The possible reasons for the two-way distinction of restrictive relatives are further investigated. The overall conclusion is that these two forms have different derivational paths; evidenced by the observation that the N-RC order shows connectivity effects (does not enable relativization out of islands and stacking) while RC-N doesn't. This corresponds to the idea that while RC-N is derived through matching, N-RC involves raising. The thesis also offers an analysis of the non-restrictives with the conclusion that they are integrated. Adopting Cinque (2020), a step-by-step derivation is provided for each Headed relative type. Considering that Romeyka bears no influence of Modern Greek unlike other Asia Minor Greek varieties, e.g., Cappadocian, Pharasiot, and Pontic, which employ both postnominal and prenominal relatives (Bağrıaçık, 2020; Drettas, 1989; Papadopoulos, 1955), this thesis provides important evidence for what underlies the appearance of the prenominal-postnominal variation in Asia Minor Greek as well.
Türkçenin tarihi boyunca –DIK ekli yan tümcelerdeki özne uyumu
In this thesis, subject case and subject agreement in -DIK argument subordinate clauses are explored throughout the history of Turkish. Definiteness hierarchy is the determining factor in the genitive marking of the overt internal subjects of complement and non-subject relative clauses in Modern Turkish: specific subjects bear genitive whereas non-specific ones appear in the nominative. This state of affairs was not the same across the history of Turkish. The quantitative investigation of a diachronic corpus that I created manually reveals that, while genitive marking was overall lower, the animacy hierarchy played a crucial role in the subject case of -DIK subordinate clauses until the eighteenth century. At this point definiteness hierarchy became the prominent factor. This diachronic change was discussed in the light of an acquisition-based model to language change (Andersen, 1973; Lightfoot, 1976). In particular, it is suggested that due to parametric ambiguity and lack of sufficient data, the animacy hierarchy, which is the predictor in genitive marking, was reanalyzed as definiteness hierarchy by a group of language acquirers around the eighteenth century. In addition, the thesis also investigates diachronic changes in the nominal agreement on the verb of subordinate -DIK clauses. The thesis shows how often and since when nominal agreement has been used in all subordinate -DIK clause types. For each subordinate -DIK clause type, the increase or decrease in the existence of the nominal agreement has been provided numerically.
Resolution of Turkish scalar implicatures by large language models
As for a scalar pair consisting of a weaker term and a stronger term, scalar implicatures are the pragmatic inferences drawn when the use of the weaker term denotes the negation of the stronger term. This study investigates the pragmatic capabilities of Large Language Models (LLM) in the resolution of scalar implicatures. As part of the study, a Natural Language Inference (NLI) dataset in Turkish, ImplicaTR, was developed, which is a four-class NLI dataset that enriches the conventional entailment-neutral-contradiction classification with a new class, implicature. With a total of 2,340 sets of sentences spanning five different linguistics categories, ImplicaTR has a size of 20,340 rows. Two experiments were conducted on ImplicaTR. In Experiment 1, various BERT models and generative models such as Gemma, Llama-2, and Mistral were inspected on pragmatic reasoning, and we found that LLMs can reason about scalar inferences with an accuracy over 98% on test dataset. As a result, we obtained an NLI model that does more fine-grained analysis. In Experiment 2, we carried out a linguistic inquiry within an ablation study to reveal the factors influencing the entailment and implicature resolution of the models. Our findings showed that the frequency of individual scalar items is positively correlated with the model's ability to resolve the pragmatic inferences. From the linguistic perspective, our study demonstrated that scalar reasoning is not solely a pragmatic process nor a lexical one; both mechanisms seem to play a role in implicature inferencing.
The anatomy of a force variable modal in Turkish
This thesis explores the intricate nature of the -DIr suffix in Turkish, detailing its dual function as a fact-reporting suffix and a force variable epistemic modal. The main goal of this thesis is to describe the quantificational variation of -DIr as an epistemic modal and account for it through the framework of formal semantics. I compare -DIr with modals from other languages which display quantificational variation and explore semantic accounts proposed for the quantificational variation of these modals. In order to account for the quantificational variation of -DIr, I adapt Peterson's (2009) proposal for the force variability of Gitskan and St'a´t'imcets modals to -DIr, utilizing the modal base and the ordering source. By comparing -DIr with the aorist -I/Ar, I propose that these forms are allomorphs of a singular morpheme due to their complementary distribution in morphosyntactic environments which they are used in, their alignment of functions, and their quantificational variation as epistemic modals.
On disjunctive case realization in Eastern Kabardian
In this thesis, I document and analyze case valuation and case realization patterns in Kabardian. The typical case alignment pattern in Kabardian singles out subjects of transitives, marking subjects of intransitives and objects of transitives alike. Hence, I argue that Kabardian exhibits ergative case, analyzed as upward dependent case under the assumptions of Dependent Case Theory. Furthermore, Kabardian exhibits an inverse pattern where the special case marker that is identified as the ergative case in the language appears on objects of some transitive verbs. I argue that these verbs assign a lexical case to their complement, which happens to be syncretic with ergative. I show that this type of disjunctive case realization is fully predicted under Dependent Case Theory, further testing the predictions in causativization structures. I additionally show that caseless nouns in Kabardian are a result of an obliteration rule that applies post-syntactically in specific environments. Overall, the thesis brings further support to the idea that the case calculus is not performed contemporaneously, yet in steps determined by the nature of the case being assigned.
Farsça-Türkçe ikidillilerde düzenek değiştirme görünümleri
İkidillilikteki ilginç konulardan biri ikidilli bireyler arasındaki kişilerarası etkileşimlerde dinamik olarak kullanılan düzenek değiştirmedir. Bu çalışma, Farsça-Türkçe dil çiftleri üzerine yapılan ikidillilik araştırmalarında bilinen modellerden birinin ilkelerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu model, Myers Scotton tarafından önerilen Temel Dil Çerçeve Modeli olarak bilinmektedir ve düzenek değiştirme ile ilgili çalışmaların çoğunda bu model kullanılmıştır. Bu modelin ilkelerinin Farsça-Türkçe dil çiftinde geçerli olup olmadığı araştırılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmada düzenek değiştirme kullanım nedenleri incelenmiştir. Bu amaçla iki araştırma aracı kullanılmıştır. İlk olarak yazar ve katılımcılar arasında paylaşılan sözlü WhatsApp ve Telegram uygulama mesajlarından düzenek değiştirme verileri toplanıp çıkarılmıştır. Buna ek olarak düzenek değiştirme kullanım nedenlerinin öğrenilebilmesi için katılımcılarla görüşme yapılmıştır. Bu çalışmanın bulguları, düzenek değiştirmenin katılımcılar arasında, özellikle ikidilli bireylerin kendi dilleri arasında serbestçe geçiş yapabildiklerini resmi olmayan ortamlarda oldukça sık ve normal olduğunu göstermiştir. Ayrıca sonuçlar, katılımcıların Farsçadan Türkçeye düzenek değiştirmeyi çoğunlukla sözcüksel düzeylerde kullandıklarını göstermiştir. Bu nedenle, tümce-içi düzenek değiştirme daha sık görülmüştür. Genel olarak araştırma bulguları Farsça - Türkçe için Temel Dil Çerçeve modelinin ilkelerini desteklemiştir.
Okuma sürecinde zamansal bilginin işlenmesi: Anlatı metinlerine dönük gözlemler
Okuma eyleminin temel amacı, okunan metinden bilgi edinilmesidir. Bu amaçla okurlar, metinde yer alan olay / durumlara ilişkin zihinsel temsiller oluşturur ve oluşturulan bu zihinsel temsilleri uzun süreli bellek sistemine aktarılır. Okuma-anlama süreçlerini açıklamaya dönük pek çok modern teoride de bu duruma dikkat çekilmektedir. Durum modelleri, metinde yer alan olay / durumun zamansal (temporal) ve mekânsal konumuyla, diğer metin varlıkları hakkında bilgi sağlayan zihinsel temsillerdir. Bir diğer ifadeyle durum modeli, metni oluşturan ilişkiler ağının bütününe dönük sağladığı zihinsel temsillerle, metinsel bilginin okurun dünya bilgisi ile bütünleştirilmesini olanaklı kılan zihinsel işlemcilerdir. Ancak işler bellek sisteminin, belirli bir zaman diliminde eş zamanlı olarak işleyebileceği bilgi miktarının sınırlı olduğu için, okunan metne ilişkin oluşturabilecek durum modellerinin sınırlı olduğu da bilinmelidir. Bu nedenle durum modellerinin oluşumunda kullanılan parametrelerin neler olduğunun bilinmesi ve bu parametrelerin yüzey metin yapısındaki izlerine dönük çıkarımlar yapılması okuma anlama sürecinin etkinliği açısından önem arz etmektedir. Metne dönük durum modeli oluşturmak için kullanılan zihinsel işlemcilerden bir tanesi okunan metin zamansal (temporal) yapısına ilişkin bilgi sağlayan dilsel yapılardır. Zamansal (temporal) birimler, hem metin varlıklarına ilişkin sağladıkları gönderim ilişkileri nedeniyle hem de zamansal yapıyla ilişkili birimlerdeki (zaman, görünüş) değişimler metindeki bilgi yapılarına erişimi etkilediği için önemlidir. Bu nedenle okuma süreci boyunca zihin, bu yapıları takip etmekte ve yaşanan değişimlere duyarlılık göstermektedir. Alan yazına bakıldığında zamanın (time), metinlerin anlaşılmasında oynadığı rolün incelenmesi, olay veya durumların kurgusal ve tarihsel anlatılarda nasıl ifade edilmesi gerektiğine dönük çalışmaların izlerinin Aristo'ya kadar gittiği görülmektedir. Ancak bu konuda yapılan çalışmalar, zihinsel model (mental models) ve durum modeli (situation models) kavramlarının, yapılan bilişsel çalışmalardan elde edilen bulgulardan hareketle ortaya konulmasıyla yoğunlaşmaktadır. Bahse konu bu çalışmalarda zaman (time) ve görünüşle (aspect) ilişkili dilsel yapıların, metinde yer alan olay / durumların zamansal (temporal) konumu hakkında bilgi sağladığı ve metin boyunca zihni yönlendirerek aktarılan olay / durumların metnin söylem akışı ile uyumlu olup olmadığı hakkında bilgi sağladığı görülmüştür. Bu nedenle zaman (time) ve görünüşe (aspect) ilişkin birimler, okuyucunun metnin durum modelini oluşturmada odaklanılması gereken unsurlara ilişkin sağladıkları bilgi nedeniyle oldukça önemlidir. Bu noktadan hareketle bu tez çalışmasında zamansallık (temporality) ifade eden birimlerin, metnin anlamlandırılması süreçlerinde oynadığı rollerin ortaya konulmasına dönük deneysel incelemeler yapılmıştır. Söz konusu incelemeler sonucu elde edilen bulgulardan hareketle; zamansallık ifade eden birimlerin anlamlandırma süreçlerinde ne gibi roller üstlendikleri ve çalışma sistematiklerine ilişkin bilginin, okuma becerisinin geliştirilmesini amaçlayan didaktik süreçlere neden entegre edilmesine gerektiğine dair akademik düzeyde bir tartışma kurulmuştur. Bu yolla ayrıca okuma becerisinin geliştirilmesine yönelik içerik ve etkinliklerin tasarımlanması süreçlerinde kullanılabilecek kapsamlı bir didaktik alt yapı malzemesi de elde edilmiştir. Bilgi işlem eylemi olarak okuma sürecinde, görsel unsurların metni anlamlandırmak üzere bilişsel sistem tarafından nasıl bir araya getirildiği, bilişsel bilim alanında yapılan çalışmaların önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu bağlamda metni oluşturan yapısal birimler ile bu birimlerin bir birleriyle olan etkileşimlerin, okuma-anlama süreçlerindeki işlevleri yapılan çalışmaların temelini oluşturmaktadır. Okuma sürecinde ortaya çıkan tepki sürelerinin incelenmesi, okuma sürecinde metni anlamlandırmaya dönük gerçekleştirilen bilişsel işlemlerin yansıması olduğundan, okuma-anlama süreçlerini açıklamaya dönük çalışmalarda sıklıkla kullanılmaktadır. Tepki süresi çalışmalarında, durum modellerinin oluşumunda rol oynayan birimlerin izlenmesi ve değerlendirilmesi süreçleri için kullanılan parametre uyumsuzluk paradigmasıdır (incocsistency paradigm). Bu paradigmadaki temel varsayım, görünüş (aspect) ve zaman (time) gibi semantik içerikli değişkenlerin, fonolojik ve ortografik değişkenlere kıyasla daha uzun zihinsel işlemler içerdiğidir. Bu nedenle tümcelerin okunma süresi, aynı zamanda o tümcelerin okuma güçlüğü ile ilgilidir ve bu tip çalışmalarda bağımlı değişken olarak kabul edilmektedir. Tutarsızlık paradigmasına dayalı deneylerde, zamansal açıdan birbirinden farklı iki hedef tümce ile ilerleyen süreçte söz konusu bu hedef tümcelerden birisi ile uyumlu diğer ile uyumsuz tümceler bir arada kullanılmaktadır. Hedef tümcelerin içerdiği zamansal bilgi, o ana kadar oluşturulan durum modeli için oldukça önemlidir ve hedef tümcelerin okunma süreleri, zamansal bilginin izlenip izlenmediğine ilişkin çıkarımların yapılmasını olanaklı kılmaktadır. Bu bağlamda, zamansal açıdan birbiriyle uyumlu tümcelerin okunma süresi, uyumsuzluk gösteren tümcelerin okunma süresinden daha kısadır, çünkü zamansal açıdan uyumsuzluk gösteren bilginin, oluşturulan durum modeline entegrasyonu daha uzun bilişsel süreçler gerektirmektedir. Bu noktadan hareketle, bu tez çalışmasında okuma-anlama sürecinde zamansal bilginin, metni anlamlandırma ve durum modeli oluşturmada kullanıldığı ve zamansa bilgideki değişimlerin takip edildiği varsayılmış ve yapılan deneysel çalışmalardan elde edilen bulgular, okuma sürecinde zamansal (temporal) bilgiye karşı duyarlılık gösterildiğini ve zamansal bilgiyi metin yüzeyindeki izdüşümleri olan görünüş kodlaması yapan birimlerin, metin boyunca izlendiğini göstermiştir.
İngilizce çokanlamlı sözcüklerin öğretiminde derlem kullanımı
Bu tez çalışması yabancı dil olarak İngilizce öğrenen bireylerin çokanlamlı sözcük yetkinliği geliştirmede derlemin etkisini ölçmeyi hedeflemiştir. Bu amaca yönelik olarak tezde sıralı karma yöntem tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Rize Sosyal Bilimler Lisesinde öğrenim gören 15-17 yaş aralığında bulunan 26 lise öğrencisi oluşturmuştur. Katılımcıların çokanlamlı sözcük performansını test etmek amacıyla iki başarı testi, ön-test ve son-test, dört haftalık uygulama eğitiminin başında ve sonunda sırasıyla katılımcılara uygulanmıştır. Uygulama bölümünde Corpus of Contemporary American English derleminden yararlanılmıştır. Başarı testleri araştırmacı tarafından geliştirilmiş, güvenirlik sağlandıktan sonra uygulamaya geçilmiştir. Son olarak, katılımcıların derlem deneyimlerine yönelik görüşlerini öğrenmek amacıyla yarı-yapılandırılmış bir görüşme çevrimiçi bir ortamda gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinin ardından elde edilen nicel bulgular sonucunda, derlemin dil öğrencilerin çokanlamlı sözcük yetkinliğinde olumlu bir etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmanın uygulama bölümünün ardından alınan görüşler sonucunda katılımcıların derlem deneyimi, çokanlamlı sözcük gelişimi, derlemin İngilizce araç-gereç olarak kullanımı, uygulama süresince öğretmen yönlendirmesi, ön-test ve son-test karşılaştırması ve ek görüşler başlıkları altında öğrenir görüşleri ortaya çıkarılmıştır. Bulgulara bağlı olarak, çalışma İngilizce öğretmenleri, araştırmacılar ve izlence geliştiriciler için eğitbilimsel açılımlar sunmuştur. Anahtar Sözcükler: Sözvarlığı Öğretimi, Veri Yönlendirmeli Dil Öğrenimi, Bilişsel Dilbilim, Derlem, Çokanlamlı Sözcükler
Yabancı dil (İngilizce) kaygı düzeyinin yüz yüze eğitim ve uzaktan eğitim açısından karşılaştırılması
Yabancı dil kaygısı uzun yıllardır üzerine araştırılan bir konudur. Ancak yapılan çalışmalar genellikle yüz yüze eğitim ortamındaki yabancı dil kaygısı üzerinedir. Uzaktan eğitimde yabancı dil kaygısı üzerine ise çok az araştırma mevcut olup, olanlar da genellikle büyük yaş grubu ile gerçekleştirilen uzaktan eğitim üzerinedir. Bu tez çalışması ile ortaokul ve lise öğrencilerinin yüz yüze eğitimde ve Covid-19 ile geçilen eşzamanlı (senkron) uzaktan eğitimdeki kaygı düzeylerini karşılaştırarak yabancı dil kaygılarının azalma ya da artma gösterip göstermediğini bulmak amaçlanmış, her iki eğitim ortamının yabancı dil kaygısı bileşenleri olan konuşma kaygısı, olumsuz değerlendirilme kaygısı, sınav kaygısı ve yabancı dile karşı olumsuz tutumlar üzerinde nasıl etkileri olduğu saptanmaya çalışılmış ve hangi eğitim ortamının yabancı dil kaygısı bakımından daha iyi bir ortam sunduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda çalışmada Konya ili Meram ilçesindeki 205 ortaokul ve lise öğrencisine ilk olarak yabancı dil sınıfı kaygı ölçeği uygulanmış, ardından nicel verilerle erişilemeyen bulgulara erişmek ve konu hakkında derinlemesine bilgi etmek amacıyla ankete katılan öğrenciler arasından rastgele seçilmiş 10 öğrenci ve 4 yabancı dil (İngilizce) öğretmenin yarı yapılandırılmış görüşme sorularına ilişkin yazılı ya da sözlü görüşleri alınmıştır. Yapılan nicel analizler sonucunda uzaktan ve yüz yüze eğitimde öğrencilerin yabancı dil kaygıları arasında fark bulunamamış olup, her iki eğitim ortamındaki yabancı dil kaygısının da pozitif yönlü bir ilişki gösterdiği saptanmıştır. Öğrenci ve öğretmen görüşlerinin değerlendirildiği nitel analizlerden ise yüz yüze eğitim ortamının yabancı dil (İngilizce) için daha iyi bir eğitim ortamı sunduğu kanaatine varılmıştır. Uzaktan eğitimin iletişim ve etkileşimden yoksun doğasının iletişim gerekliliğine sahip yabancı dil öğrenimini olumsuz yönde etkilediği görülmüştür.
Akran yönderliği tekniğinin Türkçe ve İngilizce yazılı anlatım becerisinin gelişimindeki etkililiği
"Akran Yönderliği Tekniğinin Türkçe ve İngilizce Yazılı Anlatım Becerisinin Gelişimindeki Etkililiği" başlıklı bu araştırmada, Sosyal Yapılandırmacılığı temeline alan Akran yönderliği tekniğine dayalı yazma etkinliklerinin İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen Türk öğrencilerin Türkçe ve İngilizce yazılı anlatım becerilerine bir katkısının olup olmadığını değerlendirmek amaçlanmıştır. Akran yönderliği tekniğinin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine ve yazmaya karşı tutumlarına katkısının olup olmadığını ortaya çıkarmak bu araştırmanın bir diğer amacıdır. Akran yönderliği tekniğinin öğrencilerin anadillerinde, hedef dillerinde, eleştirel düşünme becerilerinde ve yazma tutumlarında cinsiyetleri bakımından bir farklılık yaratıp yaratmadığını ortaya çıkarmak ise tezin alt amaçlarındandır. Araştırmada çalışma grubunu Ankara iline, Çankaya ilçesine bağlı bir devlet Anadolu Lisesinde onuncu sınıfta eğitim alan yüz öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada hem nicel hem de nitel verilerin sıralı bir şekilde toplanmasını amaçlayan karma desen kullanılmıştır. Nicel verilere ulaşmak için ön-test son-test kontrol deney gruplu deneysel yöntem kullanılmıştır. 1.dönem İngilizce dersi karne notlarına göre birbirine denk kontrol ve deney grupları oluşturulmuştur. Kontrol ve deney grubu öğrencileri ön test ve son testte kendilerine verilen görselden yola çıkarak anadilinde ve hedef dilde yazma etkinliğini tamamlamışlardır. Ön test sonrası deney gruplarına ardıl bir şekilde Türkçe ve İngilizce olmak üzere on saat akran yönderliği tekniği eğitimleri araştırmacı tarafından verilmiş ve eğitimler sonrası deney grupları on hafta boyunca akran yönderliği tekniği kullanarak yazma etkinliklerini tamamlamışlardır. Kontrol grupları ise anadilinde ve hedef dilde on hafta boyunca eğitim programlarında yer alan yazma etkinliklerine devam etmişler ve araştırmacı kontrol gruplarının Türkçe ve İngilizce metinlerine geribildirim vermiştir. On hafta boyunca kontrol grubunun anadili ve hedef dil yazma etkinliklerine araştırmacı geribildirim vermiştir. Kontrol ve deney grubu öğrencilerinin ön test ve son testte yazdıkları Türkçe ve İngilizce metinler alanlarında uzman üç değerlendirici tarafında puanlanmış ve puanların ortalaması esas alınarak iki grup arasındaki farkın istatistiksel analizi yapılmıştır. Ön test öncesi ve son test sonrası kontrol ve deney gruplarına eleştirel düşünme eğilimi ve yazma tutumu anketleri uygulanmış ve aradaki fark istatistiksel olarak ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca, akran yönderliği tekniğinin öğrencilerin cinsiyetleri bakımından anadillerinde, hedef dillerinde, eleştirel düşünme becerilerinde ve yazma tutumlarındaki etkisi incelenmiştir. Nitel verilere ulaşmak için ise deney grubu öğrencileri tarafından ön test ve son testte yazılan metinler araştırmacı tarafından içerik analizi tekniği ile incelenmiştir. Ayrıca, uygulama sonunda, gönüllü deney grubu öğrencileri ile araştırmacı tarafından yüz yüze yapılandırılmış sorularla görüşme gerçekleştirilmiş ve görüşmelerden elde edilen bulgular araştırmacı tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde dilen nicel ve nitel bulgulara göre akran yönderliği tekniğinin İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen lise öğrencilerinin anadillerine ve hedef dillerine olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. Ayrıca, akran yönderliği tekniğinin öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerine ve yazma tutumuna olumlu katkısının olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak, akran yönderliği tekniğinin kız öğrencilerin anadillerinde, hedef dillerinde, eleştirel düşünme becerilerinde ve yazma tutumlarındaki olumlu etkisinin erkek öğrencilere kıyasla daha fazla olduğu fark edilmiştir.
İngilizcenin yabancı dil olarak öğretiminde eşdizimli sözcük kullanımında yapılan yanlışların çözümlenmesi
Bu çalışmanın amacı, anadili Türkçe olan, İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerin İngilizcenin dilbilgisel eşdizimli sözcüklerinde en sık yaptıkları yanlışları ortaya çıkarmaktır. Çalışma, 2009-2010 akademik yılında Türkiye – Ankara'da yer alan Gazi Üniversitesi'nde hazırlık eğitimi alan İngilizce Öğretmenliği Bölümü öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin yazılı ve sözlü edimlerindeki dilbilgisel eşdizimli sözcüklere ilişkin yanlışlar belirlenmiştir. Sonrasında, bu yanlışlara dayanarak, bir boşluk doldurma alıştırması hazırlanmış ve yine aynı katılımcılara grubun çoğunluğu tarafından sıkça yapılan yanlışları belirlemek amacıyla uygulanmıştır. Daha sonra, sıkça yapılan yanlışların anadilinden hedef dile yapılan olumsuz aktarım ve hedef dilin içinde yapılan genelleme açısından yanlış çözümlemesi yapılmıştır. Sonuçlar, katılımcıların İngilizcede çok sık kullanıma sahip dilbilgisel eşdizimli sözcükler de bile yanlış yaptığını ve olumsuz aktarım ile genellemenin katılımcıların ediminde benzer etkiye sahip olduğunu göstermektedir. 2022-2023 akademik yılında, araştırmacı merakıyla, çalışmanın üçüncü veri toplama aracı olan boşluk doldurma alıştırması aynı üniversitenin yine hazırlık eğitimi alan İngilizce Öğretmenliği Bölümü öğrencilerine uygulanmıştır. Neredeyse aynı yanlışların bugün de yapıldığı ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, yabancı dil öğrencilerine hedef sözcüklerin sözcük öbekleri halinde öğretilmesi gerektiği; diğer bir deyişle, yabancı dil öğretmenlerinin, eşdizimli sözcüklerde farkındalık oluşturmak ve öğrencilerinin daha çok sözlük ve hedef dilin derlemini kullanma alışkanlığında olan özerk öğrenciler olmalarını sağlamak adına, yeni sözcükleri, birlikte gerektirdikleri yapılarla öğretmeleri önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: eşdizimli sözcükler, dilbilgisel eşdizimli sözcükler, yanlış çözümlemesi, olumsuz aktarım, genelleme
Türkçede değer biçilmiş anlam: Türkçe dersi kitaplarında sıfatların kullanımı
Dil kullanımının çözümlenmesinde dilin kişilerarası üstişlevi ve dil düzlemlerinin birleşiminden doğan anlamların çözümlenmesi gerekliliği son yıllarda önem kazanan konulardan biridir. Dilin söylemanlambilim düzlemi ile kişilerarası üstişlevinin ilişkilendirilmesi sonucu ortaya çıkan dilin değerlendirme boyutu dil kullanımının çeşitli dilsel birimler ve yapılar aracılığıyla değerlendirici anlamın çözümlenmesine olanak sağlamaktadır. Dil kullanımının temel işlevleri arasında yer alan değerlendirme, dış dünyayı duygular ve düşünceler aracılığıyla anlamlandırma ve yorumlama eylemlerinin bir yansımasını oluşturmaktadır. Dil kullanımının iletişim değeri açısından taşıdığı bu işlevde gerek duygusal gerekse değerlendirici tepkilerin rolü önemlidir. Duygusal tepkiler, kişisel görüşü ifade ederken değerlendirici tepkiler ise bir kişiye, duruma veya başka bir varlığa karşı toplumsal değerler sistemi içerisinde (Hunston 1994: 210) olumlu ve/veya olumsuz tepkilerin dilsel görünümleri olarak ortaya çıkmaktadır. Bu durum da dilin değerlendirme işlevinin hem öznel (duygusal tepkiler) hem de öznelerarası (değerlendirici tepkiler) boyuta sahip olduğunu göstermektedir (Hunston, 2011:12). Bu çalışma Değer Biçme Kuramı çerçevesinde (Martin ve White 2005; 2007) sıfat nitelikli değerlendirici dilsel birim özelinde tutum dizgesine odaklanarak dil örüntüleri ile tutumsal konumlama arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç çerçevesinde anadili öğretiminde kullanılan Türkçe dersi kitaplarında yer alan metinlerdeki tutumsal konumlandırma duyuşsal etki, yargılama ve değerbilirlik altulamı kapsamında işlev yüklenen sıfatlar çalışmanın sorgulama odağında yer almaktadır. Çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılarak tutumsal konumlandırma değerlendirici işlevi alan sıfatlar içerik analizi tekniğiyle bu dilsel birimlerin dilbilgisel, anlambilimsel, değer biçme ve örüntü ölçütleri kapsamındaki özelliklerinin yanı sıra tutum türleri ve metin türleri arasındaki etkileşim de ortaya konmaktadır. Elde edilen bulgular Türkçe dersi kitapları özelinde Türkçe yazılı söylemde tutum ulamının sıklıkla değerbilirlik, yargılama ve duyuş etki sırasıyla tercih edildiğini göstermektedir. Bununla birlikte Türkçe dersi kitaplarında tutumsal konumlamanın açık biçimleriyle yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Duyuş etki tutumunun mutluluk; Yargılama tutumunun toplumsal saygı, değerbilirlik tutumunun ise değerleme bileşeni ile Türkçe dersi kitaplarında seçiminin yapıldığı ortaya konmuştur. Sıfat nitelikli değerlendirici dilsel birimlerin anlambilimsel özelliklerinin tutum türüne göre farklılaştığı gözlemlenmiştir. Sıfat nitelikli değerlendirici dilsel birimlerin biçimbilimsel özelliklerde yalın ve türemiş biçimlerinin tercih edildiği, küçültme ve pekiştirme türlerinin ise tutumsal konumlama etkisinin az olduğu görülmüştür. Bununla birlikte sıfat nitelikli dilsel birimlerin sözdizimsel özelliklerinin betimlenmesi tutumsal konumlamaya ilişkin dilsel örüntülerin ortaya konmasına olanak sağlamıştır. Çalışma kapsamında her bir tutum türüne ilişkin sözdizimsel özelliklerin değişmesi sonucu sıfat nitelikli değerlendirici dilsel birimlerin hem tümleme hem de tümcesel örüntülerine ulaşılmıştır. Son olarak tutumsal konumlama ve metin türleri etkileşiminde bir farklılık olmadığı yani Türkçe dersi kitaplarında hem bilgilendirici hem de kurgulayıcı metinlerde üç tutum türünün sıklıkla bulunduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bu sonuçlar anadili öğretimi kitaplarında, seçimi yapılan metinlerin öznel ve öznelerarası dil kullanımını baskın bir biçimde yansıttığını göstermektedir. Duygusal ve değerlendirici tepkilerin Türkçe dersi kitaplarına sıklıkla yerleştirilmesi, öğrencilerin kavramlaştırma sırasında algılama ve ulamlaştırma işlemlerini değer biçilmiş anlam ile gerçekleştirdiğini göstermektedir. Bu da anadili öğretiminde algılama ve ulamlaştırma eylemlerinin değerlendirici birimlerden bağımsız yapılamadığı anlamına gelmektedir. Çalışmanın Türkçe dersi kitapları özelinde tutumsal konumlamaya ilişkin ortaya koymuş olduğu vargıların yanı sıra Türkçede sıfat anlambilimsel çalışmalara sunmuş olduğu yeni yönelimler nedeniyle alana büyük bir katkı sağladığı düşünülmektedir.
Yabancı dil olarak İngilizce ders kitaplarında söz eylemlerin görünümü
Bu tez çalışmasının amacı, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türkiye'deki örgün eğitim kurumlarında kullanılan, Talim Terbiye Kurulu onaylı B1 ve B2 düzeyi yabancı dil olarak İngilizce ders kitaplarında yer verilen söz eylemlerin incelenmesidir. Bu amaçtan hareketle bu çalışmada, ulusal yabancı dil olarak İngilizce ders kitaplarında farklı söz eylemlere ne sıklıkla yer verildiği ortaya konulmuş ve ardından elde edilen veriler belirlenen ölçütler çerçevesinde yorumlanmıştır. Söz konusu ölçütler Avrupa Dilleri Ortak Çerçevesi temel alınarak belirlenmiştir. Çalışmanın verileri; ders kitaplarında bulunan toplam alıştırma sayısının ve söz eylemleri içeren alıştırma sayısının düşük, söz eylem çeşitliliğinin ise sınırlı olduğunu ve Türkiye'de kullanılan üç ders kitabının B1 ve B2 düzeyleri ile uyumlu olmadığını göstermiştir. Ayrıca, ulusal ve uluslararası ders kitaplarının yer verdikleri söz eylem çeşitleri ve bazı söz eylemlerin sıklık değerleri açılarından uyumlu oldukları, ancak toplam söz eylem sayıları, söz eylem yelpazesi, alıştırma sayıları ve hedef dilde söz eylemleri gerçekleştirmenin farklı yolları ile ilgili edimbilimsel açıklama ya da örneklere yer verme açılarından uyumsuz oldukları gözlemlenmiştir. Araştırmanın sonuçları Türkiye'de yabancı dil olarak İngilizce öğretimi amacıyla kullanılan ders kitaplarının söz eylem öğretimi konusunda yetersiz kaldığını göstermiştir. Bu durumun, ders kitaplarını kullanan öğrenirlerin söz eylemlerin kullanımı ile ilgili sınıf içerisinde edindikleri bilgileri sınıf dışında uygulama, başarılı bir şekilde iletişim kurabilmek için gerekli olan edimsel edinci ve iletişim edincini geliştirme, söz eylemleri farklı bağlamlarda uygun bir şekilde kullanabilme ve farklı bağlamlarda kullanımı en uygun olan söz eylemi seçebilme gibi konularda zorluklar yaşamalarına sebep olabileceği öngörülmüştür.
Karmaşık tümce işlemlemesi ve yapısal belirsizliğin çözümlenmesinde sözdizimsel ve anlambilimsel bilginin rolü
Karmaşık tümce işlemlemesinin altında yatan bilişsel stratejileri anlamak ruhdilbilimin başlıca konularındandır. Yapılan bu çalışmanın amacı Türkçede ilgi tümceciklerinin karmaşık ad öbeğine eklendiği belirsiz ve belirli tümcelerin süreç içi işlemlenme aşamalarını, belirli ve belirsiz tümcelerin çözümlenmesindeki olası farklılıkları ve bu tür tümcelerin işlemlenmesi sürecinde sözdizimsel ve anlambilimsel bilginin etkilerini ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini Anadili Türkçe olan 80 üniversite öğrencisi oluşturmaktdır. Katılımcılara bilgisayar laboratuvarında iki kendi hızında okuma deneyi uygulanmıştır. İlk deneyde belirsiz, A1'e yönlendirilen ve A2'ye yönlendirilen tümceler sözdizimsel (bağlama) etkiyle oluşturulmuş, ikinci deneyde ise bu tür tümceler anlambilimsel (canlılık/cansızlık) bilgiyle kurulmuştur. Katılımcıların okuma süresi, tepki süresi, tercih ve doğruluk oranları ölçülerek önce betimsel bulgulara ulaşılmış, daha sonra elde edilen bu veriler Doğrusal Karma Etkiler Modeliyle analiz edilerek sonuçların istatistiksel olarak anlamlılığı ölçülmüştür. Çalışmanın sonucunda birinci deneyin sonucunda anlamlı biçimde A2 tercihi ortaya çıkarken ikinci deneyde A1'e ya da A2'ye yönelik eğilimin olmadığı tespit edilmiştir. Eşzamanlı okuma örüntüleri bakımından tamlanan AÖ'nün (A1) anlamlı biçimde yavaş okunduğu, A1 ekleme tümcelerin de daha yavaş işlemlendiği görülmüştür. Ayrıca sözdizimin etkin olduğu birinci deneyin anlambilimsel bilgiyle oluşturulan ikinci deneye göre daha uzun okunduğu gözlemlenmiştir. Yorumlama evresi ve sonrasındaki işlemleme incelendiğinde yorumlama evresinde anlambilimsel bilginin belirleyici olup sözdizimsel bilginin etkisinin daha zayıf olduğu, yorumlama sonrası evrede ise sözdizimsel bilginin etkin olup anlambilimsel bilginin etkili olmadığı görülmüştür. Yapısal işlemleme modelleri çerçevesinde Türkçede ilgi tümceciklerinin eklendiği belirli ve belirsiz tümcelerin işlemlenmesinde yakınlık stratejisinin geçerli olduğu anlaşılmıştır.
A1 düzey düğüm sözcüklerle kurulmuş Türkçe eşdizimlilikler ve İngilizce karşılıkları: Bir sözlükçe önerisi
Bir dilin temeli söz varlığıdır. Sözcükler olmadan dil öğrenilemez ve kullanılamaz. Fakat sözcükleri tek başlarına öğrenmeye çalışmak asla yeterli olmayacaktır. Burada karşımıza eşdizimlilikler çıkar. Her dilin kendine özgü eşdizimlilik oluşumları vardır. Eşdizimlilikler bir sözcüğün başka hangi sözcüklerle anlamlı birliktelikler kurabileceğini gösterir (örneğin; "diş fırçalamak" ama "göz fırçalamak" değil). Dili yeni öğrenmeye çalışan birinin en çok ihtiyaç duyacağı şey ise bu birlikteliklerin hedef dilde nasıl ifade edildiğini sunan bir kaynak olacaktır. Çünkü eşdizimliliği oluşturan sözcüklerin tek tek çevirileri çoğu zaman istenen kavramı ifade etmez. Bu çalışma hem dil öğrenirlerine hem de dil öğreticilerine kaynak olabilecek bir Türkçe eşdizimliliklere İngilizce karşılıklar sunma çalışmasıdır. Türkçeye kıyasla İngilizce ile ilgili daha kapsamlı ve sistematik listeler ve derlem çalışmaları mevcuttur. Bunlardan birisi olan The Oxford 3000TM by CEFR Level listesinde bulunan A1 düzeyindeki toplam 658 ad ve eylem etiketli sözcük eşdizimliliklerin düğüm yani birincil sözcüğü olarak değerlendirildi. İlk aşamada bu sözcükler Türkçeye çevirildi ve 595 madde başı elde edildi. Ardından Türkçe ile ilgili mevcuttaki en kapsamlı derlem olan Türkçe Ulusal Derlemi'nde (TUD) bu sözcükler tarandı ve kapsamlı bir Türkçe eşdizimlilik listesi oluşturuldu. Son olarak ise elde edilen Türkçe eşdizimlilikler İngilizce'ye çevrildi. Elde edilen verilerin Türkçe ve İngilizce özelinde ne gibi yönlerden benzerlikler ve farklılıklar sunduğuyla ilgili değerlendirmelerde bulunuldu.
Miras dil konuşucularında dillerarası sözdizimsel hazırlama etkisi: Türkçe (D1)- Almanca (D2) örneği
Bu tezin amacı, miras dilleri (D1) Türkçe, ikinci dilleri (D2) Almanca olan ikidilli bireylerin, D1 ve D2'de dil üretim ve anlama süreçleri bakımından dillerarası etkileşim süreçlerini incelemektir. Araştırmada Türkçe ve Almancada özgür sözcük dizilişi olanakları kullanılarak miras dil konumundaki Türkçe ile D2 konumundaki Almanca arasındaki sözdizimsel hazırlama etkisi araştırılarak, sözdizim bileşeninin dillerarasında ortak veya ayrık bir işlev görüp görmediği ortaya konmaktadır. Bu çerçevede, dillerarası sözdizimsel hazırlama etkisinin olup olmadığı, sözdizimsel hazırlamada sözcüksel arttırıcı etki, ters tercih etkisi gibi etkenler ve sözdizimsel hazırlamanın dil üretim ve anlamada süreçlerindeki arakesiti sorgulanmaktadır. Araştırmada sözdizimsel hazırlamanın dillerarası etkisini ortaya koymak için göz-izleme tekniğinin kullanıldığı anlama ve üretim (tümce hatırlama deneyi) deneyleri uygulanmıştır. Araştırma sonuçları, sözdizimsel hazırlamanın dillerarası etkisinin üretim ve anlama bakımından hem D1-D2 hem de D2-D1 yönünde geçerli olduğunu, sözcüksel arttırıcı etkinin her iki dil yönü durumunda da etkili olduğunu, ters tercih etkisinin ise Almanca-Türkçe (D2-D1) yönünde geçerli olduğunu göstermektedir. Ek olarak, çalışma sonucu elde edilen veriler sözdizim bileşeninin dillerarasında ayrık bir işlev görmediğini, ortak-sözdizim savının Türkçe-Almanca ikidilli bireyler bakımından da geçerli olduğunu göstermektedir.
Derivational networks of nouns and adjectives in Turkish
In Turkish, the distinction between nouns and adjectives is not clear. According to Braun and Haig (2000), nouns and adjectives in Turkish are on a continuum. The distinction between nouns and adjectives is not straightforward since nouns can behave like adjectives and modify other nouns and adjectives can go under conversion and take nominal suffixes. This study aims to shed light on the derivational properties of nouns and adjectives in Turkish. These properties are observed through a model called Derivational Networks, which is first used in Projekt Monika: Cross-linguistic research into derivational networks (Bagasheva et al., frth.). The Derivational Networks model focuses on the semantic categories of the outcomes of derivation rather than analyzing the formal properties of derivational affixes (Bagasheva et al., frth.). In the Derivational Networks project, Göksel and Kapan (frth.) state that nouns and adjectives share similarities as well as differences in their derivation, which inspired this study. In order to analyze the derivational properties of nouns and adjectives in Turkish, 65 base nouns and 65 base adjectives have been selected and their derivations are spread out on derivational network tables. One of the findings is that nouns and adjectives differ in terms of their potential to derive new lexical items and the actualizations of those potentials. Nouns have a higher number of derivatives and a maximum derivational network number than adjectives whereas adjectives have a higher saturation value, suggesting that even though the potential of adjectives to derive new lexical items is smaller than nouns, adjectives actualize their potential more than nouns.
Denominal verbs in Turkish
The aim of this study is to investigate the structural properties of denominal verbs derived with the suffix –lA in Turkish and their implications for the VoiceP-vP split. For this purpose, we first analyze Turkish derived and underived verbs in terms of the Voice-v bundling hypothesis proposed by Pylkkänen (2008). Languages can exhibit bundling or non-bundling patterns for Voice and v (Pylkkänen 2008, Harley 2017). Turkish clearly qualifies as a non-bundling language when underived verbs are considered (Key 2013). In this study, we focus on denominal verbs derived with –lA, and show that a bundling pattern is also available in Turkish, as –lA encompasses properties associated both with VoiceP and vP. Hence, Turkish exhibits both a split pattern in terms of Voice-v bundling with underived lexical verbs, and a bundling pattern with verbs derived with –lA. In order to account for this variation, we suggest that a Nano-syntactic analysis following Ramchand (2008, among others) represents the properties of the verbal domain. We show that the decomposition helps reveal the characteristics of the –lA suffix which can contribute various event and argument structures. We lastly analyze the suffixes –lAn and –lAş and introduce an explication on scalarity properties of degree achievement verbs.
Effects of age of acquisition on morphosyntactic structures in Turkish sign language: Evidence from classifiers
This study investigates the differences in language production and comprehension of early learner and late learner Turkish Sign Language (TİD) signers. For this purpose, I focus on the complex structures such as classifiers and coordination to find out: (i) whether we observe any differences in the production of classifiers by early learner and late learner TİD signers with respect to morphological encoding as well as overt expression of the arguments on syntax-discourse level, (ii) whether we see any differences in the comprehension of coordinated clauses between two groups regarding the interpretation of the missing argument. I conducted two tasks, a production study with classifier constructions and a comprehension study with coordinated structures. The results of the production study indicate that early learner (Mage = 30) and late learner (Mage = 38) TİD signers encode the thematic role of the argument morphologically in an accurate way; therefore, this aspect of TİD grammar is not age-sensitive. However, the findings on the overt expression of the arguments in classifier construction show two groups utilize different alignment systems, which indicates that this aspect of the language is age-sensitive. The findings of the comprehension task conducted with 20 TİD signers (10 early and 10 late learners; Mage = 31,9 and Mage = 39,3, respectively) confirm the findings of the production study which claims early and late learner TİD signers use different alignment systems. However, no significant effect of thematic roles of the arguments is observed in this task unlike the production study. This finding may indicate the differences between the nature of classifier predicates and plain verbs.
The universal quantifier 'All' in Turkish sign language
This thesis aims at investigating the universal quantification in Turkish Sign Language (TİD). Four signs have been investigated. Contrary to the initial hypotheses of this study, not all of the four signs have been identified as expressing universal quantification. Based on the findings, these four signs are glossed as ALL, ALL_OF_THOSE, THOSE and ALL_OF_THOSE^SAME. Based on the findings of grammaticality judgment and picture description tasks with native and non-native signers, I argue in this thesis that three of the signs I investigated express universal quantification: ALL is a universal quantificational determiner. ALL_OF_THOSE is a complex sign having a universal quantificational determiner component, which is expressed by the mouthing of the Turkish word hepsi 'all' and a demonstrative determiner/pronoun, and has a partitive meaning. ALL_OF_THOSE^SAME is an incorporated sign having the handshape of SAME and the movement of ALL_OF_THOSE. The fourth sign, THOSE, which differs from ALL_OF_THOSE only in the absence of mouthing is a plural demonstrative pronoun.
The syntax of information structure in Turkish nominal phrases
This thesis aims to introduce a novel approach to the internal structure of Turkish nominal phrases by arguing that Turkish encodes information structure inside nominal phrases, possessing layers such as topic and focus. Rizzi's (1997) left periphery model is adopted as in previous studies on the Split-DP Hypothesis such as Giusti (1996) and Aboh (2004). First of all, it will be argued that Turkish has a DP layer, and the DP is dominated by a Possessive Phrase (PossP). PossP seemingly equals Rizzi's (1997) Finiteness Phrase (FinP). Above PossP, topic and focus phrases (TopP and FocP) are respectively positioned. DP-internal constituents such as adjectivals, numerals and demonstratives move into these projections, depending on their interpretation. The closing projection of nominal phrases is the Case Phrase (KP), adopted from Kornfilt (2003, 2009), which equals the Force Phrase (FP) in Rizzi (1997). It will also be shown that Turkish nominals license a post-nominal position, hosting backgrounded information, akin to post-verbal position (Erguvanlı, 1984). After drawing an outline of a typical Turkish nominal phrase, it will be argued that both the CP and the DP project their own information structure related phrases, and that the nominal complex is able to move into relevant TopP and FocP inside the CP. It will be further shown that there are restrictions concerning the extraction properties of layered nominal phrases. The genitive-marked phrases have relatively more freedom to move out of the KP, whereas other constituents such as demonstratives and adjectives are not accessible for further operations.
How Turkish-speaking children tackle negation when it combines with modality and (Non)factivity in complex sentences
This thesis explores how Turkish-speaking children interpret negation when it combines with other logical operators, such as (non)factive verbs and epistemic modals. Experiment 1, testing 60 Preschool (mean age: 5) and 30 Elementary School (mean age: 8) Turkish-speaking children investigate how children handle negation when it interacts with the cognitive factive verbs, bil- 'know', anla- 'realize'; emotive factives üzül- 'be sad' and sevin- 'be happy' and the non-factive verbs düşün- 'think' and san- 'suppose/ believe' in complex sentences. The results indicate that while Elementary school Turkish-speaking children show a ceiling level accuracy in the interpretation of both factive and nonfactive verbs under the scope of negation, Preschool children experience problems, such as overfactivization of nonfactive verbs, not being able to attribute false-belief to the attitude holders in the presence non-factive verbs, over-affirmation of negative sentences and paying attention to the truth value of the complement clauses only, in handling negation especially when it combines with non-factive verbs. Experiment 2 explores another logical operator 'modality' and how it is interpreted when it interacts with negation. Testing 18 children it shows how challenging the acquisition and comprehension of this interaction is. In particular, the results of Experiment 2 show that Turkishspeaking children tend to favor negative strong epistemic reading over negative weak epistemic reading, hence tend to extend the strong reading to weak epistemic modals.
The syntax of focus particles in Turkish
This study aims to answer three main questions on the syntax of focus particles based on the data in Turkish: (i) Where is the exact location in the phrase structure of Turkish that focus particles are generated? (ii) Are there any subsequent movement operations from Surface Structure to Logical Form that would allow the particle take propositional scope, and if yes what are they? (iii) Is it possible for the particles to modify any non-verbal projections? The analysis covers the scalar additive particles hatta 'even' and bile 'even', the additive particle dA 'also', and the exclusive particle sadece 'only'. The analysis on the positions and the syntactic domains of the focus particles shows that there are three specific focus projections in the phrase structure of Turkish, and these are phrase-level (vP-internal), clause-level (vP-external) and utterance-level (CP). Following Kayne (1998), focus particles are assumed to attract focused phrases to the specifier of the focus projections in which the focus particles are the heads. Due to the intervention effect, in the sense of Rizzi's (1990) Relativized Minimality framework, negation is assumed to prohibit raising of the focused phrases to clause-level and utterance-level focus projections. Such prohibitions prevent interpretation since all the focused phrases are assumed to be raised to these projections for interpretation. Three specific proposals based on this phrase structure are presented. The first proposal includes the focus particles in the study in affirmative clauses, the second proposal covers the focus particles in negative clauses, and the last proposal presents a syntactic behavior matrix, which includes the scalar additive particles hatta 'even' and bile 'even' in Turkish, along with even, the scalar additive focus particle in English, and sogar, the scalar additive focus particle in German. The cross-linguistic validity of the arguments in the preceding proposals is confirmed by the fact that both particles in English and German is compatible with the current framework.
Şavşat Gürcücesinde kılınış ve tematik ekler
This study investigates the morpho-syntactic features of Thematic Suffixes (TS) in Şavşat Georgian, a non-literal dialect of Georgian spoken in the northeast of Turkey. Specifically, it aims to provide an analysis on the different realisations of TS and relate these realisations with Aspect. For this purpose, we first comprehensively describe the environments in which Thematic Suffixes -ob, -eb, -av and -ev appear. Verbs with different Aktionsart features are examined in various tense conjugations. As a result of this analysis, it is argued that the presence of TS denotes imperfectivity in Şavşat Georgian. Besides, each realisation of TS specifically denotes a certain lexical aspectual class; that is, -eb denotes states, -av denotes activity, -eb denotes change of state and -ev denotes two-phase achievements. To complete the discussion on morphosyntactic features of the Thematic Suffixes, we offer a syntactic analysis based on a two-layered Aspect head following Travis (2010). In such a mechanism, TS is base generated in Inner Aspect head to mark the lexical aspectual class of the verb and then it moves into Outer Aspect head to check imperfectivity. Causative construction is also accounted for with a similar mechanism in which a certain realisation of TS, i.e. -eb, always occurs.
Idiomaticity, formulaicity and semi-fixed constructions in Turkish
This study investigates idiomaticity, formulaicity and constructions in Turkish, limiting the analysis to semi-fixed multiword constructions. These concepts have been independently studied for this language, however, never within a constructionist approach or in systematic relation to each other. In this regard, this is arguably the first study that shows that beyond canonical idioms such as ayranı kabarmak 'burst with anger', one finds how varying degrees of idiomaticity and formulaicity relate with each other and how widespread they are in the language. In doing this, the analysis is founded upon three theoretical pillars: Wray's theory of formulaicity (2002, 2008); Wulff's (2008) definition of idiomaticity, and Goldberg's Cognitive Construction Grammar (CCG) (2005). A thorough analysis of form and function, particularly modal function, is provided for semi-fixed constructions such as [Vi-(y)A Vi(y)A X mI Vi] (e.g. gele gele sen mi geldin?! 'Of all the people YOU came (complaining tone)?!'. The main findings are: i) in the spirit of their holistic and non- transparent nature, SFCs tend to denote modality implicitly; ii) boulomaic modality is the most commonly expressed; iii) the prevalent discourse functions of SFCs are dismissing, criticizing, and/or complaining. It is hoped that this exploratory and preliminary study contributes to the studies of modality, the scalar nature of idiomaticity and formulaicity, and the status of the concept of construction in CCG sense for Turkish and cross-linguistically. It is believed that Turkish lexicography and pedadogy can benefit from giving a more central role to semi-fixed constructions.
Developing a talking dictionary for a morphologically complex language: The case of Laz
In this thesis, I conduct a position class morphology (PCM) analysis (Inkelas, 1993) of the verbal morphology of Laz. I then apply this analysis in a discussion of computational methods in order to develop a talking dictionary (TD) which may also serve as a language learning resource and thus aid in language revitalization. Following a brief overview of both the current state of language revitalization materials (including TDs) and the Laz language, I implement a PCM analysis of the Laz verbal template, in which I examine cases of morphological blocking among affixes and thus develop a hierarchical model which relates precedence to relative dominance. Following this morphological analysis, I discuss a potential computational application of the PCM model, identifying finite-state transducers (FSTs) to be the most promising avenue due to their compatibility with the morphological hierarchy. I propose a bidirectional FST model, utilizing both precedence-driven and dominance-driven ordering of states. The intersection of PCM and finite-state technology is exploited in that the states corresponding to verbal affixes follow a path of dominance (as specified by PCM) when translated from morphological features to Laz and a path of precedence when translated from Laz to morphological features. Ultimately, this approach represents valuable first steps in the application of morphological analysis to the sphere of language revitalization and highlights an important avenue for future study.
Cümle anlamada sezgisellerin rolü
One of the main research areas in psycholinguistic focuses on how people understand sentences. In sentence comprehension studies, it has been shown that language users sometimes engage in 'shallow' processing (Barton & Sanford, 1993; Ferreira, 2003), that non-canonical sentences are often misinterpreted (Ferreira, 2003), that misinterpretations during online comprehension are due to incomplete reanalysis (Christianson et al., 2001). These findings have given way to the Good-Enough processing approach (Ferreira, 2003; Ferreira, Bailey & Ferraro, 2002; Ferreira & Patson, 2007; Sanford & Sturt, 2002; Swets, Desmet, Clifton & Ferreira, 2008; Townsend & Bever, 2001). In this approach, it is assumed that the sentence comprehension system can develop parsing strategies that are called "heuristics" and make us of these "shortcuts" (Swets et al., 2008). At the center of the present study lies the role of heuristics based on animacy in processing sentences. To test this, Turkish sentences including a local ambiguity are used in this study. Results of a self-paced reading experiment show that people may treat the same ambiguous sequence differently based on the animacy of the noun phrases that make up the sequence. In addition, the disambiguation of the locally ambiguous sequence may also be affected by the animacy of the noun phrases in the sequence.
A corpus analysis of multiple negation in Turkish
This study investigates double negative constructions (DNCs) in Turkish that incorporate an inner verbal negation followed by an outer sentential negation with respect to their pragmatic properties in a general corpus linguistics framework. In order to find such marked constructions, we have compiled a corpus and conducted a collocational analysis to observe which tense, agreement marker, verbs and discourse markers that follow the sentential negation operator değil are more prevailingly employed in DNCs. The asymmetrical distribution of DNCs in the context of specific grammatical and lexical elements designates the use of multiple negation as a mitigation device. Such contexts in which multiple negation leads to understatement are revealed by an elaborate empirical investigation, which indicates that the use of impersonalization and certain type of lexical elements are significantly affiliated with multiple negation. It is observed that the verbs and the majority of post-değil elements are semantically associated with the cognitive, perceptive or emotive stance of the author. The correlation between impersonalization and particular semantic characteristics of the lexical items constitutes a strong basis in explaining the pragmatic effects of the phenomenon of multiple negation.
Classifier constructions of Turkish
This dissertation addresses three interrelated issues concerning classifier constructions in Turkish: (i) semantics of bare noun phrases, (ii) the function of classifiers and syntactic constituency of classifier constructions, and (iii) syntax and semantics of number marking. Regarding the first issue, it is argued that Turkish bare noun phrases denote properties of entities but are inherently ambiguous with respect to whether they take kind or object entities as their domains. With respect to the second issue, it is argued that classifiers serve to restrict the ambiguous domain to object individuals only. Syntactically, a measure phrase is proposed which hosts classifiers and measure words in its head position and numerals in its specifier position. The resulting constituent, a property-denoting µP, is then applied to nouns predicatively or attributively through adjunction. It is demonstrated in particular that µP only combines with number-neutral bare nouns. As for the third issue, it is demonstrated that number specification in Turkish is relevant for DPs only, and is expressed in the φP that projects above the DP. Sub-DPs are shown to lack number specification. Number markers on bare nouns are uninterpretable agreement reflexes which must be checked against interpretable counterparts in the φP or in some other functional head. As they lack number specification, sub-DPs always receive a number-neutral reading, and thus are restricted to contexts which can handle such interpretations. DPs, on the other hand, can never receive number-neutral readings. Overall, the proposed number system is shown to have a broader empirical coverage crosslinguistically.
Voice in Istanbul Greek
The present thesis aims at analyzing the language spoken by one of the oldest communities in Istanbul: the Istanbul Greeks (Constantinopolites or the "Rums"). As a morphosyntactic analysis of Istanbul Greek, this research is the first of its kind, and is centered upon data collected from Istanbul Greeks regarding language use. Of course, this thesis focuses on a special aspect of morphosyntax, which is Voice related constructions in Istanbul Greek, such as anticausatives and passives. After an introductory chapter on the sociolinguistics of the Istanbul Greek community, the thesis proceeds with a theoretical discussion of Voice related constructions in Standard Greek, and ends with the analysis of Istanbul Greek data in terms of anticausative and passive constructions. This thesis centers upon language contact between Istanbul Greek and Turkish as a possible reason for the dialectal differences between Istanbul Greek and Standard Greek.
Negative polarity kimse and free choice bir kimse: A unified semantic analysis
The goal of the present dissertation is a semantic study of the Turkish expression Kimse and; specifically, a unified analysis of two apparently distinct Polarity Sensitive Items, namely Negative Polarity and Free Choice Kimse. I show that Kimse is a "Polarity Sensitive" (PS) item with a dual nature. Specifically, I observe that bare Kimse acts like a Negative Polarity Item (NPI) but Kimse preceded by the indefinite determiner Bir 'a(n)' is an existential Free Choice (-FC) Item. In his analysis of similar phenomena, Chierchia (2013) argues that NPIs and FCIs must belong to a linguistically uniform class and, for that matter, fairly widespread class and proposes a unified analysis of Free choice and Negative Polarity in a variety of Germanic and Romance languages as well as some Slavic ones, namely an Alternative and Exhaustification-based Approach (AEA henceforth). Extending this theory to the dual nature of Kimse, I provide additional support to the idea that Polarity Sensitivity and Free Choice phenomena are related.
The causative-inchoative alternation in Turkish sign language and the age-of-acquisition effects on complex clauses
This study aims to describe the causatives-inchoative alternation in Turkish Sign Language and to discuss the age-of-acquisition effects on multi-predicative constructions observed as both causative and inchoative clauses. The discussion extends itself to remarks on the structure of alternating verbs and serial verb constructions. I present and discuss the results of three tasks: a picture-description task, a picture matching task, and an acceptability judgment task. The results obtained from these tasks reveal that (i) the causative-inchoative alternation in Turkish Sign Language is attested both as labile alternation and classifier alternation, which is mostly compatible with previous accounts on this phenomenon in sign languages; however, Turkish Sign Language provides data that cannot be accounted for by Benedicto & Brentari's (2004) account that directly links classifier handshapes and transitivity; (ii) both causative and inchoative clauses seem to have complex event structures; (iii) the structure of serial verb constructions seem to be of a mono-clausal nature; (iv) there seems to be no significant age of acquisition effects on preferring labile alternation or classifier alternation to mark the causative-inchoative alternation; yet (v) producing more complex clauses, i.e. serial verb constructions, appear to be an early acquisition group tendency.
Suspended affixation in Turkish
This study investigates Suspended Affixation (SA) and its environment. Lewis (1967)is credited with the term, but observations of SA can be found in earlier Turkish grammar books (Emre, 1945; Gencan, 1966). It is a morphological ellipsis process observed in constructions that contain conjuncts. Overt suffixes on the rightmost conjunct in a conjunction are interpreted in the other conjuncts. I provide both empirical and theoretical observations that paint a broader picture for SA. I argue for an ellipsis analysis in SA and propose analyses for the suffix ile/=(y)lA and-(y)Ip. My findings indicate that the environment of SA greatly impacts its acceptability. Theconjoinerveya'or' has pragmatic implicatures that can hinder SA. On the other hand SA in-(y)Ip constructions might require changes in the information structure. In the literature on Turkish SA, Kabak (2007) provides constraints and Orgun (1995),Kornfilt (2012), Broadwell (2008) provide a lexical sharing analysis. The literature on other languages adopts an ellipsis approach (Guseva & Weisser, 2018; Erschler,2018). My analysis is more in line with the ellipsis approach, yet it abides by the proposed constraints in the literature. I conducted three experiments. The first (214 participants) investigated if SA of derivational suffixes was acceptable and the second(160 participants) investigated if different amounts of SA changed processing difficulty. Both experiments investigated the effect of a conjoiner choice between ve 'and' and veya 'or'. The third experiment showed that SA can be a testing ground for sentence processing in Turkish. The experiment used an environment dependent onSA and showed effects of Reanalysis and how reanalyzed readings were accessible in further tasks. All the experiment results jointly indicated that the SA environment was more crucial than solely identifying suspendable affixes.
A uniform account of personal and impersonal passives in Turkish
In the literature, the general assumption is that passives of unaccusative predicates, and therefore passives of passives, or double passives are cross-linguistically unavailable. Current theories of syntax and semantics rule out such constructions in various ways. The most recent advancement in this endeavor is to suggest that passivization is necessarily restricted to the Voice domain, which is only available to unergative and (di)transitive structures. However, Turkish systematically allows both passives of unaccusative predicates and double passives, which we argue to pose a serious problem to the syntactic and semantic theory because current theories are founded on the premise that such constructions are prohibited. In this thesis, we will show that passive clauses are not derived from their active counterparts. More specifically, we will suggest that passive clauses are formed with items merged from the passive domain. This domain may consist of more than one passive head, subject to different licensing conditions in a language or may not be available for independent reasons. Hence, we argue that some languages may allow passives of unaccusatives and double passives if they fulfill these conditions. Particularly, we will argue that the head not merged in the active structure may be compensated for in the passive domain. However, if a head must somehow be projected before the passive domain, its corresponding passive form cannot be merged in the passive domain because it would cause two predicates of the same semantic contribution to be present in the same structure.