2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Tarihi mekanlarda gerçekleştirilen sanatsal etkinliklerde eser-mekan ilişkisi, mekansal zorluklar ve çözümler: İstanbul bienalleri üzerine bir inceleme
Günümüzde düzenlenen birçok sanatsal etkinliğin arka planı hakkında detaylı bilgilendirme yapılmamaktadır. Bilindiği üzere sanat mekanla bütünleşerek tek bir yapı haline gelmektedir. Zira sanatın kurgulandığı yer olan mekân başlı başına bir eserdir. Bu kapsamda sanatsal etkinliklerin sergilendiği mekanların sanat eserleri ile arasındaki ilişki büyük önem arz etmektedir. Birbirini içinde barındıran ve birbiri ile derin bir ilişki içerisinde bulunan "sanat ve "mekan" kavramlarının detaylı bir incelemeye tabi tutulması gerekmektedir. Dünyadan birçok sanatçı ve sanatseverin bir araya geldiği ve etkileşim haline girdiği İstanbul Bienalleri çağdaş sanatın gelişimi noktasında önemli bir yere sahiptir. 1987 yılından bu yana İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı tarafından düzenlenen İstanbul Bienaller, salt sergilenen eserler bakımından değil aynı zamanda eserlerin sergilendikleri mekanlar bakımından da sanatseverlerle yıllardır farklı bir bağ kurmayı amaçlamaktadır. Sanatın ve sanatçının mekandan bağımsız yorumlanamayacağı çağdaş sanat dünyasında da İstanbul Bienalleri mekansal dinamiklerin etkin şekilde yürütüldüğü önemli bir etkinlik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tez, İstanbul Bienalleri kapsamında gerçekleştirilen sanatsal etkinliklerin İstanbul'un kentsel dokusu, tarihi mimarisi, iç mekanların önemi ve sanat-mekan ilişkisi üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde inceleyecek ve bienallerde karşılaşılan mekansal zorluklar, sergileme sorunları ve ziyaretçi deneyimindeki sıkıntılar gibi konulara odaklanacaktır.
Orta Asya Türk Sanatının Anadolu'ya aktarılmasında Nahcıvan'ın rolü ve etkisi
Tezimizde bugün Azerbaycan'a bağlı özerk cumhuriyetle yönetilen Nahcıvan'daki eserler, sanat ve mimari açıdan incelenmiştir. Büyük Selçuklu, Anadolu Selçuklu ve Türkmen Devletleri zamanında Anadolu'da inşa edilen Türk mimari eserlerinin, Orta Asya bağlantısını tespit edebilmek için, Anayurt ve ilk Müslüman Türk Devletlerinin kurulduğu coğrafyadaki eserler ile buradan Anadolu'ya geçiş bölgesi olan Azerbaycan'da bu özellikle Nahcıvan'da yapılmış olan mimari eserlerin, plan, malzeme ve süsleme yönünden incelenmesi gerekmektdir. Bu doğrultuda çalışmamızda özellikle Nahcıvan'da Ortaçağdan bu güne kadar ayakta kalabilmiş kümbetler camiler, külliyeler, imamzade ve hangâhlar incelenmiştir. Bu eserlerin, Orta Asya'daki mimari eserlerle üslup ve karakter bağı kurulmaya çalışılıp, haleflerine tesirleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Buna göre Mümine Hatun Kümbetindeki, bugün mevcut olmayan çifte minareli portalin, Karahanlılar devrinde Talas'ta yapılan Ayşe Bibi Kümbeti'nin, Nahcıvan üzerinden Anadolu'ya geçtiği görülmektedir. Nahcıvan ekolünün devamı olan Berde Kümbeti'nin plan yönünden, Orta Asya'daki Radkan Kümbeti'nde; süslemeleri ve üslubuyla Anadolu'da Sivas'ta bulunan Güdük Minarede ve Sırçalı Kümbette görülmektedir. Onikigen planlı Gülistan Kümbetinde uygulanan taş malzeme ve süsleme, Anadolu'daki Kayseri'de bulunan Döner Kümbet'te açığa çıkmaktadır. Karabağlar Külliyesinde yer alan kümbetteki yivlerin, Türkmenistan'da Şeyla Şerefe (Şeyh Tekeş) Kümbeti'nde, eski Urvençe'den Anadolu'ya geçtiğini ve I. Alaaddin Keykubad'ın Antalya'da yaptırdığı Yivli Minare'de görmekteyiz. Çalışmamız benzer açılardan diğer örnekleri ortaya koymakta ve değerlendirme ile sonuçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Nahcıvan, Anadolu, Türk sanatı, üslup, Orta Asya.