976
Archived Theses
9
DOIs Assigned
7
Institute
1%
DOI Rate
Recently Added Theses
View AllKöktürk ve Uygur Dönemi eserlerindeki değerler ve bu değerlere ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri
Bu çalışma, Eski Türkçe'nin Köktürk ve Uygur Dönemlerine ait eserlerde yer alan sosyal değerleri analiz etmek ve bu değerlerin günümüzde algılanma düzeyini ortaya koyabilmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç çerçevesinde çok yöntemli desenlenen araştırmada, keşfedici sıralı karma desen benimsenmiştir. Çalışmanın nitel boyutu doküman incelemesi yöntemiyle tasarlanmış; bu çerçevede Eski Türkçe Dönemi eserleri arasından İslamiyet öncesi dönemi temsilen seçilen Orhun Yazıtları, Ötüken Uygur Dönemi Yazıtları (Şine Us, Tes, Tariat), Irk Bitig, Huastuanift, Altun Yaruk (Birinci Kitap, Şehzade ile Aç Pars Hikâyesi), İyi ve Kötü Prens Öyküsü, Daśakarmapathāvadānamālā (Çaştani Bey Hikâyesi, Dantıpali Bey Hikâyesi) adlı eserler, Schwartz'ın Değer Ölçeği'nde listenen on temel değer ve alt değerlere göre incelenmiştir. İnceleme sırasında eserlerde yer alan değer ifadeleri tespit edilmiş, bunun için nitel veri toplama tekniklerinden "Doküman Analizi" kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutu ise tarama modelinde tasarlanmış; incelenen eserlerden hareketle "Eski Türkçe Dönemi Eserlerindeki Sosyal Değerlerin Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni Adaylarının Görüşlerine Göre Değerlendirilmesine İlişkin Anket Formu" oluşturulmuştur. Bu ankette hem Schwartz Değer Ölçeği'ndeki değerlerin önemine, günümüzde nasıl algılandığına hem de ETD eserlerinden hareketle oluşturulan değer tanımlarına ve eserlerde değerlerin aktarımı ile ilgili tespit edilen süreçlere yönelik maddelere yer verilmiştir. Anket formu, 2016-2017 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 427 Türkçe ve Türk dili ve edebiyatı öğretmeni adayına uygulanmıştır. Araştırma neticesinde elde edilen nitel veriler İçerik Analizi Yöntemi, nicel veriler ise Mann-Whitney ve Kruskal Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ETD eserlerinin sosyal değerler bakımından oldukça zengin kaynaklar olduğu; eserlerde yer alan değerlerin çoğunlukla günümüzde de karşılığının bulunduğu; eserlerden hareketle oluşturulan görüşlere Türkçe ve Türk dili ve edebiyatı öğretmeni adaylarının büyük oranda katıldığı tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Eski Türkçe Dönemi, Köktürkler, Uygurlar, Sosyal değerler, Schwatrz Değer Ölçeği, değerler eğitimi.
İzmir Çeşme (Merkez) ve Alaçatı'daki Osmanlı Dönemi mezar taşları
Çeşme Musalla Mahallesi Merkez Mezarlık, Çeşme Hacı Mehmet Ağa Cami Haziresi ve Alaçatı Memiş Ağa Cami Haziresi'ndeki Osmanlı dönemi mezar taşları tezimizin konusunu oluşturmaktadır. 18.- 19. ve 20 yüzyılın ilk yarısına ait Osmanlı dönemi mezar taşları, Çeşme'nin tarihi açısından da tarihi öneme sahip birer kaynak teşkil etmektedir. Batı Anadolu mezar taşlarıyla ortak özelliklere sahip mezar taşları, dönemin başlıkları, form ve süslemeleriyle de dikkat çeker. Tarihi açıdan büyük önem taşıyan ve çok fazla bilinmeyen bu mezar taşları, mezarlıklardaki yerlerinde kendi sonlarını beklemektedir. Tez çalışmamızda toplamda 205 mezar taşı değerlendirmeye alınmıştır. Mezar taşlarının en erken tarihlisi 1716M, en geç tarihlisi Cumhuriyet dönemine ait 1930 tarihli mezar taşıdır. İncelenen mezar taşlarında 108'i erkek mezar taşıdır. Erkek mezar taşlarından 95'i başlıklı olup diğer 13 mezar taşının başlıkları kırık ve bulunmamaktadır. Kadın mezar taşlarından 79'u sağlam olup 5'inin başlıkları kırık durumdadır. Baş taşları bulunmayan 13 adet ayak taşları tek başlarına değerlendirilmiştir. Tez çalışmamızda mezar taşlarını; teknik ve malzeme, mezar tipi, mezar taşı tipi, başlık tipolojisi, süsleme özellikleri ve mezar taşı yazıları olarak altı ana başlık altında inceleyip değerlendirdik. Süslemelerde kullanılan motifler, naturalist ve Barok üslubun etkisi altında kadın mezar taşlarını süslediği kadar erkek mezar taşlarını da süslediği görülmektedir. Süslemelerde en çok bitkisel motifler kullanılmıştır. Bunun yanında nesneli motifler, geometrik motifler, mimari bezemeli motifler kullanılmıştır. Kitabeler Sülüs, Celi Süslüs, Ta'lik, Celi Ta'lik, Nesih ve Rık'a hatla yazılmıştır. Süslemeleri ve kitabeleriyle sanat tarihi açısından büyük değer taşıyan mezar taşları, tarih boyunca Türk toplumunda ölüme ve ölen şahısa verilen değerin somut örnekleridir. Çeşme mezar taşlarında da son dönem bu kültürel uzantının örneklerini görmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Çeşme, Alaçatı, Mezar taşı, Süsleme, Kitabe.
Yeni socius kavramsallaştırmaları
Bu çalışmanın amacı, sosyolojinin inceleme nesnesi olarak kabul edilen modern toplumun, ekonomik ve siyasal kurumsal ve bilimsel alanlarla iç içeliğini göstermek ve bu durumun socius'un norm üretici etik bağlamını göz ardı ettiğini, sosyologların ve filozofların 'toplum' kavramsallaştırmalarından hareketle tarihsel seyri içinde ortaya koymaktır. Socius'un içinden doğan diğer tüm insansal oluşumlar (yapıntılar) gibi ekonomi ve siyaset kurumlarının da birer socius formu olduğunu göstererek, sosyal olanı ve dolayısıyla sosyolojinin şimdiye kadar göz ardı edilen inceleme nesnesini, açıkça ortaya koymayı amaçlamaktadır. Sosyolojinin etimolojik kökeninden hareketle inşa edilen sosyoloji biliminin (socius-logos), modern toplumlarla sınırlandırılması, günümüzdeki kimi socius biçimlerini tarihin dışında göstermektedir. Aynı zamanda sosyolojinin post veya küresel gibi kavramsallaştırmalarla aşılma girişimleri modern toplumun sonunu savlaması dolayısıyla sosyolojinin kendisini yok edici niteliktedir. Sosyolojinin socius üzerine üretilen sözler olarak genişletilmesi geleneksel, modern, postmodern ve küresel toplumları hatta sivil ve siyasal toplumları da kapsayan bir birlik formu olarak gösterilmek suretiyle başarılı sayılabilecektir. Ayrıca socius formu, sosyolojinin hem inceleme nesnesinin kapsam ve derinliğini sergileyebilecek hem de bu alanları sosyal teoriye konu kılabildiği için antropolojik, siyasal ve ekonomik alanların dışında sosyal olana özgün olarak kavramsallaştırabilecektir. Yine bunlarla beraber socius üzerine söylenen sözlerin-logosun, epistemolojik zenginliğinin gösterilmesi ile pozitivist yaklaşımların sosyolojiyi kısıtlayan doğası aşılabilecektir. Çalışmanın ilk bölümünde socius ile ilgili kavramsal ve kuramsal çerçeve belirlenmiştir. Sonraki bölümlerde Antikçağ Yunan'dan başlayarak günümüz postmodern toplum kuramsallaştırmalarına kadar toplum üzerine fikir üretmiş düşünürlerin socius imgelerine ulaşılmıştır.
Felsefe ve Kur'an açısından düşünme
Din ve felsefe karşılıklı ilişki ve etkileşim içindedir. Evreni ve kendini anlama ve anlamlandırma ihtiyacı içinde olan biri düşünmek ve gerçeğe ulaşmak için çaba göstermek zorundadır. İşte din, tam bu ihtiyaç içerisinde kıvranan insana rehberlik etmek, doğru düşünme yollarını göstermek, düşünmesini ve aklını doğru kullanmasını engelleyen durumları ve yaşantıları görmesini sağlamak, üzerinde düşünmesi gerekenleri işaret etmek amacıyla yüksek bilinç sahibi Tanrı'nın elçileriyle insanlara sunduğu yoldur. Genel anlamda kutsal kitapları özel anlam da ise Kur'an'ı okumak Tanrı'nın buyruklarını öğrenmek amacıyla gerekli olduğu gibi varoluşumuzu anlamlandırmak için de temel kaynamağımızdır. Felsefw tarihinin ünlü düşünürlerinin düşünme tanınlarından ve yöntemlerinden yola çıkarak ele aldığımız bu çalışmanın amacı Kur'an'ın üzerinde durduğu 'düşünme' eyleminin anlamını ayetleri felsefi bir bakışla irdeleyerek tespit etmektir. Araştırmanın birinci bölümünde Kur'an'ın ne olduğu yine Kur'an'dan ayetlerle açıklanmış, ikinci bölümünde düşünmenin batı felsefesinde ve İslam felsefesinde yer alan tanımları sunulmuş üçüncü bölümde ise bu tanımlarla Kur'an ayetleri ilişkilendirilmiştir. Sonuç bölümünde ise yaratıcının Kur'an'sda belirttiği anlamda düşünemiyor oluşumuzun düşünmeyi bilmeyişimizden kaynaklandığı belirtilmiştir.
Finansal risk yönetiminin firma değeri üzerine etkileri: BİST sınai ve alt sektörlerinde bir uygulama
Firmaların maruz kaldıkları finansal risklerin olumsuz etkilerinin azaltılması, firma karlılığının ve firmanın rekabet gücünün artırılmasına ne kadar katkı yaptığının tespit edilmesi finansal literatürde önemini koruyan konular arasındadır. Finansal riskleri iyi yönetebilen firmaların firma değerlerinin daha yüksek olacağı beklenmektedir. Finansal riskleri yönetmenin firmalara bir maliyeti olmasına rağmen bu riskleri yönetmenin firma değeri üzerinde sağlayacağı önemli katkıdan dolayı firmalar bu maliyetlere katlanmaktadırlar. Firmalar için finansal riskleri yönetmenin ilk aşaması, firmaların faaliyet gösterdiği sektöre, ekonomik konjonktüre göre maruz kaldıkları finansal risklerin belirlenmesidir. Firmaların maruz kaldıkları risklerin doğru bir şekilde belirlenebilmesi için firmaların kapsamlı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Buna rağmen, detaylı incelemeler için muhasebe kayıtlarının yeterince kapsamlı olmaması finansal analizlerde zorluklar yaşanmasına ve firmaların maruz kaldıkları risklerin yanlış belirlenmesine neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, firmaların üstlendikleri finansal risklerin yönetilmesinin firma değeri üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığı noktasında daha sonra yapılacak çalışmalara yol göstermektir. Bu amaç doğrultusunda sekiz farklı sektöre uygulanan finansal analizler sonucunda firmaların taşıdığı risklerin sektörel olarak, firma değeri üzerindeki etkilerinin farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Sekiz farklı sektör için uygulanan panel veri modellerinin, BIST Metal Ana sektörü hariç diğer tüm sektörlerde anlamlı olduğu gözlemlenmiştir. BIST Sınai, BIST Gıda, içecek, BIST Kimya, petrol, plastik, BIST Orman, kağıt basım ve BIST Taş, toprak sektörleri için sermaye riski ve BIST Metal eşya, makina, BIST Orman, kağıt basım ve BIST Taş, toprak sektörleri için piyasa riski ile firma değeri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, BIST Kimya, petrol, plastik, BIST Metal eşya, makina ve BIST Orman, kağıt basım sektörleri için likidite riski ile firma değeri arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: finansal risk, firma değer, firma getirisi
Faaliyete dayalı bütçelemeye yönelik faaliyete dayalı maliyetleme ve bir üretim işletmesinde uygulama
Günümüzde hızla değişen iş kurallarında işletmelerin nadir kaynakları daha etkin şekilde kullanmak için uygun makinelere sahip olmaları gerekmektedir. İşletmeler bu makinalarla, yalnızca kaynakları etkin şekilde dağıtmayı değil, ideal bir yönetim anlayışının geliştirilmesini ve desteklenmesini de hedeflemelidirler. Ancak geleneksel işletme bütçelerinin günümüz koşullarında kendilerinden beklenen faydaları sağlayamadığı ve ihtiyaçlara cevap vermediği ifade edilmektedir. Bu noktada günümüz bütçe yönetim uygulamalarında mevcut olan anlayış, bütçelerin yönetim aracı olarak kullanılmasında yetersiz kalmaktadır. Zira geleneksel bütçeler, genellikle önceden belirlenen finansal sonuçlara ulaşmak için faaliyetlerin yürütülmesine odaklanan bir araç konumundadır. Geleneksel bütçelerin dezavantajlarını ortadan kaldırmak amacıyla ortaya konulan faaliyet dayalı bütçeleme yaklaşımı, herhangi bir faaliyet dönemine ilişkin olarak istenilen çıktının elde edilebilmesi için ihtiyaç duyulan kaynakların miktarını belirleyen bir tahmin modelidir. Faaliyet dayalı bütçeleme yaklaşımı klasik bağlamda bütçe hazırlama sürecindeki gibi sadece finansal verilerin değerlendirilmesi ile sınırlı olmayıp, aynı zamanda operasyonel verilerin değerlendirilip, sonuçlarının analizine olanak sağlayan bir yapı sunmaktadır. Bu çalışmadaki uygulama örneği özellikle, modelin uygulama evrelerini ayrıntılı şekilde gösterdiği, kaynakların bütçelenmesinde değişken ve sabit genel üretim giderlerini ayrı olarak ele aldığı için değerli bilgiler sunmaktadır. Bu amaçla çalışmada öncelikle, faaliyet dayalı maliyetleme, faaliyet dayalı yönetim ve faaliyet dayalı bütçelemeye ilişkin literatür incelemesi yapılmıştır. Bu çerçevede, söz-konusu faaliyet dayalı maliyetleme ve faaliyet dayalı bütçelemenin yapısı, uygulama süreçleri, avantaj ve dezavantajları açıklanmıştır. Sonrasında farklı bir faaliyet dayalı bütçeleme modeli oluşturmaya yönelik kavramsal bir model ortaya konulmuş ve söz-konusu modelin işleyişi, bir üretim işletmesinin verileri esas alınmak suretiyle gösterilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma ile ortaya konulan faaliyete dayalı bütçeleme modelinin, işletme yönetiminin maliyet kontrolü ve performans değerlemesi amaçlarını gerçekleştirmede yol gösterecek etkin bir yapı sağlayacağı düşünülmektedir. Böylece, işletme yöneticilerinin bütçeleme ve planlama konularına faaliyet dayalı bakış açısı kazanmaları yönünde önemli bir katkı sağlanmış olacaktır.