
22
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Yoğun bakım ünitesinde hastalara uygulanan ampirik antibiyotik tedavisinin Ankara'da bir vakıf üniversitesi hastanesinde maliyet analizi
Tüm işletmeler de olduğu gibi sağlık hizmeti işletmelerinde de maliyet analizi önemli bir yere sahiptir. Sağlık işletmelerinde en önemli amaç, mevcut girdiler ile en üst düzeyde çıktı alınabilmesi ve kaynakları en doğru şekilde kullanılabilmesidir. Hastanelerde maliyetlerin hesaplanması ve hastaların maliyetinin belirlenmesi, sağlık yöneticilerinin bu bilgilere hâkim olması daha doğru kararlar vermesine olanak sağlar. Ülkemizde son yıllarda akılcı antibiyotik kullanımı ile ilgili çalışmalar yürütülse de yeterli olmadığı görülmüştür. Bu nedenle çalışmamızın amacı akılcı olmayan antibiyotik kullanımının maliyeti hesaplamaktır. Bu çalışmanın amacı ampirik olarak başlanan antibiyotik tedavisinin uygun zamanda kesilmemesiyle oluşan antibiyotik maliyetini ortaya koymak olmuştur. Yaptığımız araştırmaya göre Başkent Üniversitesi Cerrahi ve Dahiliye Yoğun Bakım Ünitelerinde 1 yıllık süreçte yatan hastalara başlanan ve uygun zamanda tedavisi kesilmeyen 45 hastanın oluşturduğu fazla antibiyotik maliyetinin Başkent Üniversitesi Hastanesi'ne getirdiği maliyet yükü hesaplanmıştır. Çalışmamızda akılcı olmayan antibiyotik kullanımının antibiyotik direncine ek olarak oluşturduğu ek maliyet gözler önüne serilmiştir. Bu konu hakkında hekimleri bilgilendirmek, antibiyotik kullanımında akılcı bir yol izlemek ve tedavi maliyetlerini azaltmak amaçlanmıştır. Araştırmanın 1 yıllık süreci kapsaması, çalışmaya dahil edilen hasta verilerinin tek bir Üniversite Hastanesi ve sadece 20 yataklı Cerrahi ve Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinden toplanması araştırmanın kısıtlılığını oluşturmakla beraber, daha büyük bir evreni kapsayan çalışma ile maliyetin ne kadar büyük olacağı açıktır. Sonuç olarak akılcı olmayan antibiyotik kullanımı ile fazla bir maliyet ortaya çıkmış ve hekimlerin bu konu hakkında bilgilendirilmesi planlanmıştır.
Askerler ve eşlerinin evlilik deneyimlerinin sosyal hizmet bakış açısıyla incelenmesi
Biyopsikososyal etkileri oldukça fazla olan askerlik mesleği, askeri personelin ve yakın çevresinin yaşamlarını farklılaştırmaktadır. Askerler ve eşlerinin yaşadıkları güçlüklerin neler olduğunu ele alan çalışmalar bulunmakla birlikte, günümüzde asker ailelerin yapısının ve evlilik deneyimlerinin nasıl olduğunu sosyal hizmet bakışıyla inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çıkış noktasıyla oluşturulan çalışma, askerler ve eşlerinin evlilik deneyimlerinin nasıl olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi ile tasarlanan araştırmada, askerlik mesleğini aktif olarak yerine getirmekte olan askerler ve eşleri olmak üzere 18 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen bilgiler, içerik analizi yöntemiyle literatür bilgileri ışığında çözümlenerek yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen bilgiler doğrultusunda, kadın asker eşleri için evlilik korku, kaygı, sınırlı iş imkanı, aşırı sorumluluk; erkek partner için güven, arkadaşlık, iş yaşamından kaynaklı belirsizlikleri içeren bir kavram olarak tanımlanmaktadır. Rol ve sorumlulukların dağılımına bakıldığında çiftlerde çoğunlukla toplumsal cinsiyet temelli eş algıları ve ev içi görev dağılımı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kadın partner ev içi görevler, çocuk bakımı alanlarından sorumluyken erkek partner gelir getirici, bütçe planlaması, otorite rollerine sahip olmakta ve ebeveynlik erkek partnerler için ikinci planda yer almaktadır. Çiftlerin boş zaman aktivitelerinin görev yeri, ebeveynlik sorumluluğu gibi sebeplerden sınırlı olduğu, birlikte vakit geçirme yöntemlerinde sosyal alanlarda bulunma, arkadaş ziyaretleri gibi faaliyetlerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eş ilişkilerinde ağırlıklı olarak iş yoğunluğundan kaynaklı tartışmalar yaşadıkları, iş yaşamının özellikle kadın askerlerin özel yaşamında olumsuz etkilerinin olduğu, çiftlerin tartışmalarının sözlü tartışmalar olduğu, tartışma sırasında kadın partner sessiz, konuyu kapatma eğilimine sahipken erkek partnerin sinirli, tahammülsüz olabildiği; tartışmaların yok sayma, erteleme, konuşma gibi yollarla çözümlendiği bilgilerine ulaşılmıştır. Çiftlerin ağırlıklı olarak mesleki sebeplerden ve geçmiş travmatik deneyimlerden kaynaklı psikososyal destek ihtiyacının bulunduğu ve askerlik mesleğini yakın çevre tavsiyesi, ekonomik kaygılar, milliyetçilik duygusu gibi sebeplerden tercih ettikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Asker aileler ile gerçekleştirilecek çalışmalarda; kadın ve erkek partnerin rol ve sorumluluklarının dağılımı, partnerlerin eş ve evlilik algıları gibi unsurların evliliklerin işlevselleştirilmesi adına üzerinde durulması gereken önemli konu başlıkları olduğu düşünülmektedir. Buradan hareketle, askeri sosyal hizmetin ve bu alanda multidisipliner olarak gerçekleştirilecek müdahalelerin ordu personeli ve yakın çevresi için farkındalık ile koruyucu önleyici müdahaleler geliştirme adına oldukça önemli bir ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ankara Ticaret Odası web sitesinin kullanılabilirliğinin karşılaştırmalı uzman sezgisel değerlendirmesi
Bu çalışmada, Ankara Ticaret Odası (ATO) web sitesinin kullanılabilirliği, İstanbul Ticaret Odası (İTO), Berlin Ticaret ve Sanayi Odası (IHK Berlin) ve Londra Ticaret ve Sanayi Odası (LCCI) web siteleri ile karşılaştırmalı olarak sezgisel değerlendirme yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Karşılaştırma için web sitelerinde ortak olan sayfalar belirlenmiş ve Nielsen ile Tognazzini'nin belirlediği sezgisel kriterlerin birleşimi, üç uzman tarafından uygulanarak değerlendirilmiştir. Veri toplama aracı olarak belirlenen kriterlere dair oluşturulan formlar kullanılmıştır. Sorulara verilen cevaplar doğrultusunda puanlandırma yapılarak nicel veriler elde edilmiştir. Ayrıca uzmanlara verilen geri bildirim formlarında uzmanların değerlendirme ve yorumları vasıtasıyla nitel veriler toplanmıştır. Çalışma sonucunda, ticaret odalarının web sitelerinin güçlü ve zayıf yönleri belirlenmiş ve ATO web sitesinin kullanılabilirlik kriterlerine uygun hale getirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.
21. yüzyıl yeşil müze stratejileri ve sürdürülebilirliği için uygulamalar
19. yüzyılda gelişen çağdaş müze anlayışına eklenen en önemli yenilik, toplum kalkınması için müzenin üstlendiği roldür. Bu kapsamda, müzelerin topluma örnek olma gerekliliği ön plana çıkmıştır. Müzelerin toplum üzerindeki gücü günümüzde, 21. yüzyıl müzelerinin iklim eylemi konusundaki rolleri gereği toplumda farkındalık yaratmak, etkin ve eğitici olmalarıdır. 21. yüzyılın en büyük sorunu küresel iklim krizidir. Müzeler tasarım aşamasından başlayarak yeşil ve sürdürülebilir bir yol izlemelidir. Mevcut müzeler ise yapılarında olanaklar dahilinde çevreci değişiklikler uygulamalı ve karbon sıfır müzelere dönüşmek için çabalamalıdır. Yeşil Bina sertifikaları, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, Paris İklim Anlaşması, Birleşik Krallık Ulusal Müzeler Direktörleri Konseyinin düzenlediği Müze COP ve BIZOT Yeşil Protokolü müzelerin daha çevreci, yeşil ve sürdürülebilir olmaları için rehberlik etmelidir. Müzeler, küresel iklim krizine bütüncül bir yaklaşımla, mimari, yönetim, işletme, kalıcı ve geçici sergiler ve müze eğitimi kapsamında stratejiler geliştirmekte ve uygulamaktadırlar. Bu çalışmada Panorama 1326 Bursa Fetih Müzesi, Tokyo Miraikan Bilim Müzesi, New York Modern Sanatlar Müzesi, Rotterdam DEPOT Boijmans van Beuningen, müzelerinin yeşil ve sürdürülebilirlik stratejileri, küresel iklim krizine karşı aldıkları önlemler müze yapılarının sertifikasız ve sertifikalı yeşil bina sistem uygulamaları, müzelerin sürdürülebilirliği kapsamında araştırılmıştır. Müzelerin yaklaşımları, uyguladıkları stratejiler ve benzerlikleri bağlamında değerlendirilmiştir. Bununla birlikte ekoloji konusunda etkin sanatçılar Agnes Denes, Joseph Beuys, Olafur Eliasson'ın işleri ve Liberate Tate gibi aktivist oluşumların müzelere etkisine değinilmiştir. 21. Yüzyıl müzelerinin iklim eylemi konusunda başarılı olabilmeleri için yeşil müze ve sürdürülebilirliğinin disiplinler arası çalışma ve müzelerden toplanan veriler doğrultunda Yeşil Müze Rehberi oluşturulması gerekliği sonucuna varılmıştır.
Televizyon dizilerinde etnisitenin komedi unsuru olarak kullanılması: Romanlar örneği
Türkiye televizyonlarında 2000'lerden sonra yerli kurmaca televizyon dizileri hızla artmıştır. Genellikle haftalık olarak yayınlanan bu diziler, televizyonların en çok izlenen saat dilimi olan prime-time kuşağında yer almışlardır. 2000'lerin ilk yarısında 20:00 ve 22:00 olmak üzere iki parçaya ayrılan prime-time'da ard arda iki yerli dizi gösterilmeye başlanılmıştır. Ancak 2024 yılı itibari ile yüksek izlenme oranları ve kanalların gelirinin büyük bir kısmını oluşturan prime-time'daki reklam kuşaklarının da etkisiyle yerli dizilerin süreleri giderek uzamış ve 20:00 ile 24:00 arasındaki tüm yayın kuşağı tek bir diziye ayrılmıştır. Bu çerçevede özellikle yüksek izlenme oranlarına sahip diziler göz önünde bulundurulduğunda, bu dizilerdeki temsillerin izlerkitle üzerinde güçlü bir etkiye sahip olduğu birçok araştırmada ortaya konulmuştur. Bu çalışmada televizyondaki temsillerin bu etkileri göz önünde bulundurularak etnik köken üzerinden gerçekleştirilen komedi anlatıları araştırılmıştır. Türkiye'de birçok farklı etnik kökenden insan yaşamaktadır. Televizyon dizilerinde de farklı etnik kökenlerden birçok karakter yer almaktadır. Bu araştırma Roman etnisitesi üzerinden gerçekleştirilmiştir. Ana akım televizyon dizilerinde Roman etnisitesinin komedi unsuru olarak kullanılması onlara yönelik ötekileştirmeye sebep olmakta mıdır ve toplumda varolan önyargı ve kalıpyargıları ne ölçüde pekiştirmektedir sorusundan yola çıkılmıştır. Romanlar Türkiye nüfusu içerisinde önemli bir yere sahiptirler. Roman karakterlerin hikayelerini anlatan, 2000'lerden bu yana beş tane ana akım televizyon dizisi bulunmaktadır. "Cennet Mahallesi", "Görgüsüzler", "Gönülçelen", "Roman Havası" ve "Üç Kuruş" dizileri aynı zamanda bu çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Nitel içerik analizi yöntemiyle incelenen dizilerde kategoriler, tüm bölümler izlendikten sonra oluşturulmuştur. Etnik köken çerçevesinden yapılan temsiller ayrımcılığa sebep olabilmektedir. Özellikle komedi sahneleri beklenenden daha fazla ayrımcı unsur ve diyaloglar içerebilir. Komedi türünün kendisinin de komik olana yönelik ötekileştirme ve saldırganlık taşıyabildiği göz önünde bulundurulduğunda bu araştırmada örneklemde yer alan dizilerin hepsinde Romanlara i yönelik etnik ayrımcılık taşıyabilecek bulgular saptanmıştır. Türkiye'de Romanlara yönelik kalıpyargı ve önyargıların olduğu konu ile ilgili gerçekleştirilen saha araştırmalarında da ortaya konmuştur. Özellikle etnik ayrımcılığa sebep olabilecek anlatılar, dizilerin izlerkitle üzerindeki etkisi de göz önünde bulundurulduğunda bu önyargıları ve kalıpyargıları yeniden üretebilir ve pekiştirebilir. Bunun sonucu olarak da Romanlara yönelik düşünce, tutum ve davranışlarda bireylerin ayrımcılık yapmasına sebep olabilir. Anahtar kelimeler; Televizyon dizileri, Romanlar, Temsil, Komedi, Etnik Ayrımcılık
Navigating the digital transition in the mining industry: Technology adoption challenges and opportunities for sustainable mining practices
The mining industry (MI) constitutes a foundational pillar of global economic architecture, underpinning the provision of critical raw materials indispensable for infrastructural development, energy transition, and advanced manufacturing. Notwithstanding its strategic relevance, the sector remains encumbered by entrenched inefficiencies, safety risks, regulatory rigidity, and escalating environmental imperatives. In this context, the proliferation of digital technologies—ranging from artificial intelligence and automation to Internet of Things (IoT) architectures and data analytics—promises unprecedented operational transformation. However, the uptake of such technologies is frequently stymied by a constellation of multidimensional barriers that are neither isolated nor linear, but deeply systemic and mutually reinforcing. This dissertation undertakes a rigorous, multi-method inquiry to systematically identify, validate, and causally map the key impediments to digital transformation in the MI. Employing a sequential framework that integrates a PRISMA-guided systematic literature review, bibliometric analysis, and classical DEMATEL methodology, the research distills sixteen critical barriers and elucidates their interdependencies through expert-informed influence matrices. The empirical findings of this study delineate a hierarchical structure wherein High Initial Investment, Lack of Top Management Commitment, and Ineffective Regulatory Frameworks emerge as dominant causal antecedents, precipitating downstream constraints such as Resistance to Change, Workforce Skill Gaps, and Cybersecurity Vulnerabilities. Through prominence (D+R) and net causality (D−R) diagnostics, the study furnishes a decision-support architecture that enables prioritization of intervention points within the transformation ecosystem. This thesis thus contributes a methodologically robust and practically actionable framework for both academic and practitioner audiences, offering stakeholder-specific strategic implications to facilitate systemic, phased, and sustainable digital transition in the MI.
Yurtdışı finansmanın Türkiye'nin ekonomik zenginliğine etkisi
Siyasi/iktisadi darboğazların aşılmasında ve sürdürülebilir ekonomik kalkınmanın sağlanmasında önemli bir araç olarak görülen yurtdışı finansman kapsamındaki, doğrudan yabancı yatırımlar, yabancı portföy yatırımları, yabancılara gayrimenkul satışları ve özel sektörün sağladığı uzun vadeli yurtdışı kaynaklı kredilerin ekonomik zenginlik üzerindeki etkisini anlamak, bu kaynakların ne ölçüde doğru alanlara yönlendirildiğini ve sürdürülebilir kalkınma açısından verimli kullanılıp kullanılmadığını değerlendirmek kritik önemdedir. Ancak literatürde bu kaynakların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi sıklıkla incelenmiş olsa da, ekonomik zenginlik gibi çok boyutlu bir kavram üzerindeki etkilerine dair analizlerin sınırlı olduğu görülmektedir. Bu nedenle, bu çalışmada, söz konusu dış finansman türlerinin Türkiye'nin ekonomik zenginliği üzerindeki uzun vadeli ve yapısal etkileri bütüncül bir yaklaşımla araştırılmıştır. Bu amaçla, öncelikle ekonomik zenginliği belirleyen temel yapısal unsurlar araştırılmış; literatürde yaygın biçimde kullanılan zenginlik, ekonomik kapasite ve kalkınmayı ölçen mevcut ölçüm araçları ile bu araçların sınırlılıkları değerlendirilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, ekonomik zenginliğin yalnızca toplam üretim düzeyi ya da kişi başına gelir gibi tekil göstergelerle ölçülemeyecek kadar çok boyutlu ve karmaşık bir yapıya sahip olduğu görülmüştür. Bu nedenle, bir ülkenin ekonomik kapasitesini, üretim gücünü, bu üretimin topluma nasıl yansıdığını ve kurumsal yapıların sürdürülebilirliğini birlikte ele alan bütüncül ve çok boyutlu bir ölçüm aracı olarak Ekonomik Zenginlik Endeksi (EZE) tasarlanmıştır. Endeks, klasik makro göstergelerin (Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH), kişi başı GSYİH, GINI, istihdam düzeyi, yurtiçi ulusal tasarruf düzeyi, sabit sermaye yatırımları) yanı sıra yapısal, kurumsal ve üretkenliği yansıtan göstergeleri (patent başvuruları, Ekonomik Kompleksite, Beşeri Sermaye, Ekonomik Özgürlük, Yolsuzluk Kontrolü) içermektedir. EZE, 2000–2020 dönemi Türkiye verileri üzerinden, Temel Bileşenler Analizi (PCA) yöntemi kullanılarak oluşturulmuştur. Endeks oluşturulduktan sonra, doğrudan yabancı yatırımlar, yabancı portföy yatırımları (hisse senedi ve tahvil), yabancılara gayrimenkul satışları ve uzun vadeli dış krediler olmak üzere dört dış finansman türünün EZE üzerindeki etkisi zaman serisi analiziyle incelenmiştir. Analiz öncesinde serilerin durağanlık düzeyleri Augmented Dickey-Fuller (ADF) testiyle belirlenmiş; eşbütünleşme testleriyle uzun dönem ilişkiler araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Türkiye'ye gelen doğrudan yabancı yatırımlar, tahvil bazlı yabancı portföy yatırımları, yabancılara gayrimenkul satışları ekonomik zenginlik üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahiptir. Buna karşılık, hisse senedi bazlı yabancı portföy yatırımları ve uzun vadeli dış krediler negatif yönlü etkiler göstermiştir. Sonuçlar, yurtdışı finansmanın ekonomik zenginliğe katkı sağlayabilmesi için bu kaynakların üretken alanlara yönlendirilmesi ve kredi tahsis süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Bu çalışma, EZE gibi yeni ve çok boyutlu bir endeksin oluşturulması ve farklı yurtdışı finansman türlerinin bu endeks üzerindeki etkilerinin birlikte incelenmesi açısından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
İş sağlığı ve güvenliğinde çalışanların yükümlülükleri ve hakları
20.06.2012 tarihinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kabul edilmiştir. Buna göre tüm çalışanlar, söz konusu Kanun kapsamına alınmıştır. Çalışmamızın konusunu, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği açısından yükümlülükleri ile hakları oluşturmaktadır. Çalışanların ve işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine uyması, hem sağlıklı hem de güvenli bir çalışma ortamının sağlanması için son derece önemlidir. Bu nedenle öncelikle tarafların bu yükümlülükleri ve hakları iyi bilmesi gerekir. Çalışanlar, işverenin aldığı önlemlere uymazsa çeşitli yaptırımlar uygulanabilir. Bunlar disiplin cezası, tazminat, iş sözleşmesinin feshidir. İşverenler de çalışanlarını denetlemeli ve gözetmelidir. Çalışmamız dört bölüm içermektedir. Birinci bölümde, iş sağlığı ve iş güvenliğiyle ilgili kavramlara, iş sağlığı ve iş güvenliğinin amacına ve kaynaklarına yer verdik. İkinci bölümde, konumuzla iç içe olan işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği yükümlüklerini ele alarak söz konusu yükümlülüklerin çalışanlar üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi uygun gördük. Çünkü işverenlerin söz konusu yükümlülüklerinin, çalışanların iş güvenliği ve sağlığı ile ilgili haklarının karşılığını oluşturması sebebi ile ayrı bir konu olarak değerlendirilemeyeceğini düşünmekteyiz. Ayrıca konuyu yeri geldikçe geçici iş ilişkisiyle çalışanlar, alt işveren işçileri ve uzaktan çalışanlar açısından da inceledik. Üçüncü bölümde, öncelikle çalışanların iş güvenliği ve iş sağlığı açısından yükümlülüklerine daha sonra da bu konudaki haklarına değindik. İşçi ve işverenin sorumluluklarını, hukuki niteliğini ve kusur kavramını değerlendirdik. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise çalışanların, söz konusu yükümlülükleri yerine getirmemiş olmaları halinde uygulanabilecek yaptırımlara değindik. 6331 sayılı Kanun, tüm çalışanlar için geçerli olduğundan yaptırımlar konusunda, Devlet Memurları Kanunu'ndaki ilgili hükümlere de yer verdik. Ayrıca çalışmamızda, çalışanlardan bahsederken bazı hallerde, Türk Borçlar Kanunu'ndaki şekli ile "çalışan" ifadesi yerine "işçi" ifadesini kullandık.
Gölge bankacılık uygulamalarının Türk Bankacılık Sistemi'nde kârlılığa etkisi
Bu çalışma, gölge bankacılık sisteminin, Türk Bankacılık Sistemi'nde kârlılığa etkisinin ölçülmesi amacıyla hazırlanmıştır. Her ne kadar literatürde, sistemin kesin bir tanımlaması olmasa ve sistemin büyüklüğü tanıma göre değişse de, gölge bankacılık sistemi bütün finansal sistemin önemli bir parçasını oluşturmakta olup, literatürdeki gölge bankacılığa ilişkin çalışmaların krizlerden sonraki dönemlerde artış gösterdiği görülmektedir. Bu çalışmada gölge bankacılığın doğuşu, kavramsal çerçevesi, olumlu ve olumsuz yönleri ele alınmış, son olarak ise gölge bankacılığın Türk bankacılık sisteminde kârlılığa olan etkisi analiz edilmiştir. Analiz sonucunda gölge bankacılık faaliyetlerinin banka kârlılıklarını arttırdığı yönünde sonuçlara ulaşılmıştır.
Yapay zeka yöntemleri ile finansal zaman serileri öngörüleri
Bilgisayar bilimlerinin sunduğu yöntemler, veriye erişme, veri işleme ve depolama yönünden finans alanındaki gereksinimleri karşılamada insanlara kıyasla kuvvetli avantajlara sahiptir. Bilgisayar bilimlerinin bir alt dalı olan yapay zeka sunduğu nöral ağ, genetik algoritmalar ve makine öğrenmesi gibi yöntemlerle finans alanında ortaya çıkan trend analizi, zaman serisi analizi, portföy yönetimi, dolandırıcılık tespiti, risk yönetimi ve hisse değeri öngörüleri gibi problemlere etkin çözümler sunmaktadır. Bu çok disiplinli tezin amacı, finansal zaman serilerini belirli yapay zeka programlarına öğreterek gelecek tahminleri üretmek ve elde edilen bu öngörülerin performansını gerçekleşen değerlerle kıyaslayarak incelemektir. Tez çalışması kapsamında yedi farklı yapay zeka yöntemi programlanmıştır. Veri seti olarak 2014-2016 senelerini kapsayan 775 iş günü boyunca Borsa İstanbul'da işlem gören, işlem hacmi ve piyasa değeri en yüksek 30 şirketin hisse senedi kapanış fiyatları kullanılmıştır. Algoritmaların performanslarının öğrenme süreleri ile değişiklik göstereceği beklentisi sebebi ile öncelikle verilerin %80'ine tekabül eden 603 günlük veri öğrenme için kullanılmış, kalan %20'si olan 152 günlük veri yöntemlerin test edilmesinde kullanılmak üzere algoritmaların tahmininde kullanılmıştır. "Uzun vade tahminleri" olarak yapılan bu çalışmada "Hızlı Orman Yüzdelik Dağılımı" algoritmasının en düşük hata oranına sahip olduğu tespit edilmiştir. Tezin bir sonraki adımında verilerin %90'ına tekabül eden 680 günlük veri öğrenme için kullanılmış, kalan %10'u olan 75 günlük kısmı test amacı ile kullanılmıştır. "Orta vade tahminleri" olarak yapılan bu çalışmada "Destekli Karar Ağacı Regresyonu" algoritmasının en düşük hata oranına sahip olduğu tespit edilmiştir. Son olarak verilerin %99'ına tekabül eden 747 günlük veri öğrenme için kullanılmış, kalan %1'i olan 8 gün test amacı ile kullanılmıştır. "Kısa vade tahminleri" olarak yapılan bu çalışmada "Nöral Ağ Regresyonu" ve "Poisson Regresyonu" algoritmalarının en düşük hata oranlarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak yapay zeka yöntemlerinin finansal zaman serileri öngörüleri için etkili yöntemler sunduğu ortaya konmuştur.