2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
İÇME SULARINDAN ARSENİK GİDERİMİ
ÖZET Anahtar kelimeler: Arsenik, membran, reçine, mineral, Demir III Klorür Arsenik, Dünya Sağlık Örgütü tarafından içme sularındaki en tehlikeli kimyasallardan biri olarak belirlenmiştir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından arsenik için içme sularında müsaade edilen maksimum limit 10 µg/L olarak belirlenmiştir. Belirlenen bu değerin üzerindeki arsenik miktarının limitlerin altına düşürebilmek için bir çok arsenik giderim metodu geliştirilmiştir. Bu çalışmada içme sularından arsenik giderimi için kullanılan yöntemlerden bazıları olan membran kullanılarak arsenik giderimi, adsorbsiyon metodu ile arsenik giderim reçinesi ve arsenik giderim minerali kullanılarak arsenik giderimi, demir III Klorür kullanılarak çöktürme metodu ile arsenik giderimi yöntemleri denenmiştir. Suda bulunan arsenik miktarının sınır değerlerin çok üstünde olmadığı ve su arıtma debilerinin düşük olduğu durumlarda, membranlı proseslerin arsenik gideriminde diğer metodlara göre daha etkin olduğu, ondan sonra sırasıyla , arsenik giderim minerali, arsenik giderim reçinesi ve demir III klorür ile çöktürmenin geldiği tespit edilmiştir. Arseniğin içme sularından uzaklaştırılmasında karşılaşılan önemli bir sorun arseniğin hem As(III) hem de As(V) bileşikleri olarak sularda bulunmasıdır. Arsenitin [As(III)] içme sularından arıtılması arsenata [As(VI)] göre daha zor olduğundan dolayı, ön oksidasyon ile arsenitin arsenata çevrildikten sonra sulardan arıtılmasının daha kolay olduğu tespit edilmiştir.
Mor Kuryakos Manastırı (Batman) harç, sıva ve taş örneklerinin arkeometrik tekniklerle incelenmesi
Bu çalışmada Batman ilinde bulunan Mor Kuryakos Manastın’ndan temin edilen temsili taş, sıva ve harç örneklere çeşitli arkeometrik analizler uygulanarak malzeme karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Bunlara ek olarak, yerel toprak karakterini belirlemek amacıyla yapıdaki temsili bir toprak örneği de incelenmiştir. Tez çalışmasında birim hacim, birim ağırlık, gözeneklilik, su emme ve tuz testleri, aynca agrega/bağlayıcı granülometrik analizi, ince kesit analizi, PED-XRF, XRD, FTIR, TGDTA ve SEM-EDX analizleri uygulanmıştır. Örneklere uygulanan spot testlerde ve ileri analitik analizlerde elde edilen sonuçlar bir arada yorumlanmıştır. Buna göre, yapıdaki taş ve harçlarda sınıflandırma yapılmıştır. Mineralojik ve kimyasal içerikler bölgedeki jeolojik oluşumlarla karşılaştırıldığında manastırda kullanılan taşların yerel ve/veya bölgesel karakterli olduğu söylenebilir. Analiz verilerine göre yapıda içerik bakımından farklı harçların kullanıldığı öngörülmektedir. İçeriği benzer olan bazı harçlarda tane boyut dağılımı sonuçlarına bakıldığında toplam agrega oranı yüksek, toplam agrega oranı düşük ve toplam agrega ile bağlayıcı oranı birbirine yakın olan harçlar olmak üzere agrega boyutlarına göre 3 grup belirlenmiştir. Agrega oranlarının benzer olmaması harçlarda hammadde kaynaklarının farklılığına işaret etmiştir. Sıvalarda yüksek karbonatlı hammadde içeriği ile kireç varlığı saptanmıştır. Toprak numunesindeki yüksek kalsiyum içeriği toprağın da yapı elemanları ile benzer olarak kireçli bir karakterde olduğuna ve özellikle petrografi ve XRD analizlerinde kile rastlanan harçlarda katkı olarak kullanılabilecek yapıda olduğuna işaret etmiştir. Bu tez çalışmasında elde edilen sonuçların manastırın mevcut yapı malzeme içeriği hakkında kapsamlı bilgiler sunduğu ve arkeometri literatürüne önemli katkılar sağladığı öngörülmektedir.