13
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Tıp bilişimi yüksek lisans eğitiminde web tabanlı e-öğrenme için modül tasarımı
Amaç: Web tabanlı e-öğrenme ortamları son yıllarda tıp bilişimi lisansüstü programlarındakullanılan araçlardan biridir. Bu programlar yardımı ile öğrenciler çok sayıda öğrenmeaktivitesine herhangi bir zamanda, herhangi bir mekandan interaktiv olarak katılabilirler. Buçalışmada Moodle adı verilen bir açık kaynak kodlu öğrenme yönetimi sistemi bir lisansüstütıp bilişimi eğitim programında kullanıldı. Programa başlanılmadan önce özel bir kursprogramı ile kullanıcı eğitimi yapıldı. Çalışmanın ana amacı verilecek kullanıcı eğitimininweb tabanlı eğitim uygulamalarına olan etkisinin gösterilmesi ve kullanıcı geri bildirimlerinindeğerlendirilmesidir. Aynı zamanda bir öğrenme yönetimi sistemi programının yüksek lisanseğitiminde uygulanabilirliğini göstermek amaçlanmıştır.Yöntem: Açık kaynak kodlu öğrenme yönetim sistemleri arasında değerlendirme yapılarakçalışmamız için uygun olduğu düşünülen Moodle programı sunucuya kuruldu. Kullanıcıeğitim programı hazırlanarak ÖYS'ye ilgi duyan 9 kullanıcı ile 3 Tıp Bilişimi yüksek lisanskullanıcısına eğitim verildi. Kullanıcılara eğitim sonrasında anketler uygulanarak verileneğitimin etkinliği değerlendirildi. Gerçek eğitim programına paralel olarak sürdürülen Moodleöğrenme yönetim sisteminin kullanım memnuniyeti ve ek gereksinmeler ile ilgili minianketlerle toplanan veriler üzerinden programda iyileştirmeler yapıldı.Bulgular: Moodle programı sorunsuz olarak sunucuya kurulabildi. Verilen kullanıcı eğitimikullanıcıların % 80'ni tarafından başarılı bulundu. Programın eğitim etkinliği seceneklerininyeterli olduğu ve tüm eklentilerin başarı ile çalıştığı saptandı. Kullanıcı geribildirimleriarasında gösterilen en büyük sorunun eşzamanlı sohbet/tartışma uygulamalarınınyapılamaması idi.Sonuç: Moodle kolay kurulan ve lisans üstü eğitim programlarında da kullanılabilen bir açıkkaynak kodlu öğrenme yönetim sistemidir. Moodle esnek bir çalışma platformu sunmakta veprograma bir çok modül kolayca eklenebilmektedir. Benzer çalışmaların çoğalması ile eğitimgereksinmelerinin belirlenmesi ve çözüm yöntemleri çeşitlenerek artacaktır.Anahtar Kelimeler: Moodle, Öğrenim Yönetim Sistemleri, öğrenme nesneleri, SCORM,web tabanlı eğitim
Hasta, hekim ve ilaç sektörü için etkileşimli İzmir ili polen izlem ve karar destek sistemi
Amaç: Bu çalışmanın hedefi İzmir alerjen polen takviminin düzenli olarak güncellen-diği bir web sayfası tasarlayarak, hekim, hasta ve diğer son kullanıcıların hizmetine sunmaktır.Yöntem: Çalışmanın bilişim sistemi bölümünde web tabanlı sistemin tasarımı için açık kaynak kodlu PHP yazılım diline sahip veritabanı yönetim sistemi olarak MySQL kullanan Wordpress 3.1 kullanıldı. Kullanıcı kesimi ve sistemin tasarım aşamasında kullanıcıların gereksinimleri belirlendi. Polen verilerinin kolay girilmesi için İzmir'de varlığı belirlenmiş polen türlerinin isimleri Latince ve Türkçe olarak veritabanına giril-di. Polen ile etkileşime girebilecek ve alerjen seviyesini arttırabilecek havadaki diğer parametreler için (CO2, SO2 ve NOx) veri giriş bölümü oluşturuldu.Polen verileri, Lanzoni (volumetrik yöntem) ve Durham (gravimetrik yöntem) araçları ile elde edilmesi planlandı. Bu çalışmada, Durham polen yakalama aracı kullanıldı. Polen türlerinin, laboratuvarda analiz ve sayım işlemi sonucu miktarları belirlendi.Bulgular: Çalışmamızda Botanik, Hava İzleme, Kulak Burun Boğaz, Alerji bölümle-rinden alınan verilere www.izmirpolen.org adresinde yer verildi. Gravimetrik yöntem ve Durham aracı ile elde edilen İzmir polen verileri bu siteye eklendi. Böylece inhalan alerjisi ile ilgilenen profesyonellere yerel veriler sağlanması amaçlandı. İzmir halkına ve İzmir'i ziyaret eden ya da edecek turistlerin yararlanması amacı ile www.izmirpolen.org web adresi hizmete sunuldu.Sonuç: İzmir polen takvimi hakkında bilgilendirmek amacıyla oluşturulan web tabanlı site sağlık profesyonelleri ve hastaların hizmetine sunuldu.
Sağlık Bakanlığı standartlarına uygun PACS teknik şartnamesi hazırlama yazılımı
Günümüzde sağlık kurumlarının bilgiyi alma, depolama, paylaşma ve karar verme süreçlerinde teknolojiye olan gereksinimleri, gelişen teknolojiye paralel olarak artmaktadır. Hastane bilgi sistemlerinin önemli bir parçası olan Görüntü Arşivleme ve İletişim Sistemi (PACS) sağlık bilgi sistemleri hiyerarşisi içinde oldukça gelişmiş bir teknolojidir. PACS uzmanlık gerektiren teknolojisi ve karmaşık yapısıyla sağlık kurumları için hem büyük bir gereklilik hem de seçimi zor bir ürün haline gelmiştir. PACS projelerinde uygulama sırasında karşılaşılan sorunlar projenin uygulama kalitesinin ve devam ettirilebilirliğinin sorgulanmasına yol açmaktadır. İyi bir uygulama için proje planı büyük önem taşımaktadır. PACS projelendirilmesi aşamasında, sağlık kurumlarının bütçeleri, iş akışları, mevcut ve planladıkları kapasiteleri, hükümet tarafından zorunlu hale getirilen yasal düzenlemeler ile birlikte kullanıcıların beklentileri göz önüne alınmalıdır. PACS, kurumda kullanılan diğer sağlık bilgi sistemleri ile birlikte çalışabilmelidir. Radyoloji Bilgi Sistemi ile bütünleşik olarak çalışması planlanan bir PACS sisteminde temel gereksinimler belirlendikten sonra, iş akışları elektronik ortama aktarılmalıdır. Kurumun gereksinimlerine göre alınması planlanan Diktasyon Sistemlerinin PACS ile entegre olarak çalışması aşamasında da, hazırlanan şartname önemli bir rol oynamaktadır. Projenin baştan iyi planlanması ve zaman ve kaynakların etkin kullanımı PACS projeleri için hayati önem taşımaktadır. Kurumun gereksinimlerine göre hazırlanan teknik şartnamenin kurum için uygunluğuyla projenin başarısı doğru orantılıdır. Bu çalışmada, kurumların gereksinim duydukları PACS, RIS ve Diktasyon Sistemi hizmetlerini satın almaları için, Sağlık Bakanlığı şablonlarına uygun web tabanlı otomatik PACS şartname hazırlama yazılımı geliştirilmiştir. Yapılan çalışmanın amacı, yeterli düzeyde teknik bilgiye sahip olmayan kurum çalışanlarının kurumları için yeterli ve esnek bir şartname hazırlayabilmelerini sağlamaktır. Hazırlanan otomatik teknik şartname hazırlama portalı kullanımı ile sağlık kurumlarında PACS, RIS ve Diktasyon Sistemleri teknik şartnamesi hazırlanması için gereken zamanın azalması ve doğru hizmet alımından sonra verimliliğin arttırılması hedeflenmektedir.
Hepatosellüler karsinoma mikrodizin ekspresyon verilerinin in silico modellenmesi
Bu çalışmada, HCC hücrelerinde Lityum etkisi ile meydana gelen proliferasyon inhibisyonunda, ekspresyonu transkript düzeyinde değişen genler ve bu genlerin yer aldığı sinyal yolaklarının tanımlanması için, Huh7 hücre hattı kullanılarak elde edilen ekspresyon mikrodizini veri setleri çözümlendi. İlk olarak, 48 saat, 20 mM LiCl uygulanmış ve uygulanmamış Huh7 hücrelerinden elde edilen, genom düzeyinde ekspresyon profilleri, Mikrodizin Anlamlılık Analizi yöntemi kullanılarak analiz edildi. İstatistiksel anlamlılık testi sonrası, Huh7 hücre hattında kontrole kıyasla anlamlı olarak artma ve azalma gösteren 1807 genin var olduğunu tespit edildi. (FDR<0.01). Bu genlerin, açımlama analizi sonrası, Huh7 hücre hattındaki değişim gösteren genler ile ilişkili 142 farklı sinyal yolağının olduğu bulundu ve bu yolaklardan 18 tanesi istatistiksel açıdan anlamlı olarak belirlendi (p<0.01). Ayrıca, Gen Ontolojisi terim analizi anlamlı bir şekilde artma ve azalma yönünde değişen genlerin farklı biyolojik süreçler ve moleküler işlevlerde yer aldığını gösterdi. Ekspresyon seviyeleri 4 ya da 4 kattan daha büyük artma ve azalma şeklinde değişime sahip genlerden oluşan iki ayrı gen kümesinin promotor analizi ile her bir gen kümesine ait genlerin promotor bölgesinde bulunan olası ortak nükleotit motifleri belirlendi. Sonuç olarak, veri setinden elde edilen anlamlı genlerin ek moleküler biyolojik yöntemlerle ileri çözümlemeleri, Huh7 hücrelerinde proliferasyon inhibisyonu üzerine Lityum etkisinin altında yatan moleküler mekanizmanın anlaşılmasına yardımcı olacağına inanmaktayız.
Hastaneler için etkileşimli elektronik bilgi ekranı (Kiosk)
Bu çalışmada, hastaneye ayaktan başvuru yapan hastaların, yakınmaları doğrultusunda hangi polikliniğe gitmeleri gerektiği konusunda yönlendirme hizmeti alabilecekleri bir karar destek sistemi tasarlanıp bir etkileşimli bilgi ekranı (?kiosk?) kullanılarak gerçek ortamda uygulaması yapıldı ve kullanım istatistikleri ile programın başarımı değerlendirildi.Karar verme mekanizması olarak, dört uzman tıp doktorunun mesleki bilgisiyle katkıda bulunduğu bir uzman sistem geliştirildi. Hastaların çoktan seçmeli formlar aracılığı ile bilgi girişi yaptıkları dokunmaya duyarlı bir ekrana sahip olan kiosk cihazında yönlendirme hizmetinin yanında hastalar için beklenti ve memnuniyet anketleri de yer aldı. Anketlerde kullanıcıların yaş, cinsiyet ve öğrenim durumu ile anketlere verdikleri cevaplar arasında anlamlı ilişki olup olmadığı araştırıldı. Kioskun kullanım kayıtlarından rastsal olarak seçilen tıbbi olarak anlamlı bir örneklemdeki hastaların yaş, cinsiyet ve işaretlediği belirtiler kullanılarak üç tıp doktorunun bu olgular için yeniden yönlendirme yapmasıyla oluşan kontrol grubu ile bu olguların bilgisayar tarafından önceden yapılan yönlendirmeleri karşılaştırılarak sistemin başarımı ölçüldü.Yapılan çözümlemede, uzmanların yönlendirmesinde anlaştığı olguların %70'inin, sistemin yaptığı yönlendirme ile tutarlı olduğu, kioskun kullanımının kolay bulunduğu ve hastaların eğitim düzeyi azaldıkça bu yönlendirmeye olan ihtiyaçlarının anlamlı olarak arttığı saptandı.Bu çalışmada denemesi yapılan sistemin, karar verme mekanizması, kullanılan arayüzler, anket sonuçları ve başarım düzeyi bakımından değerlendirilmesiyle, gerçek ortamda uygulanabilir olduğu görüldü. Sistemin geliştirilmeye açık ve sunduğu hizmetlerin modüler biçimde çoğalmaya elverişli olması nedeniyle yakın gelecekte yaygın olarak kullanılacağı düşünülmektedir.
İleri yaş bireylerde uzaktan egzersiz uygulamasının etkinliği ve kullanılabilirliği
Amaç: İleri yaş bireyler için çevrimiçi Qigong egzersiz programı geliştirmek ve yaşlı bireyler için çevrimiçi egzersiz eğitimlerin kullanılabilirliğini ve çevrimiçi egzersiz çalışmalarının yaşlılarda denge ve yaşam kalitesine olan etkilerini ölçmek amaçlanmıştır. Bu çalışma ile çevrimiçi egzersiz programlarının etkinliği ve kullanılabilirliği incelenerek, ileri yaş bireylerin teknolojinin potansiyellerinden yararlanarak fiziksel aktifliklerinin artması ve yaşam kalitelerinin iyileştirilmesi yönelik bilgi sağlayarak literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Yöntem: Araştırma, tek grup ön test-son test deseninde gerçekleştirilmiştir. Anadolu Üniversitesi Tazelenme Üniversitesi'ne kayıtlı 60 yaş ve üzeri bireyler çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler Yaşam Kalitesi Ölçeği, Berg Denge Ölçeği ve Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. 8 hafta süren çevrimiçi Qigong egzersiz programını 39 kişi tamamlamıştır. İstatistiksel analizlerde parametrik ve nonparametrik testler kullanılmıştır. Bulgular: Çevrimiçi egzersiz programı sonrası yaşam kalitesi ve denge puanlarında istatistiksel olarak anlamlı artış bulunmuştur. Katılımcıların SUS puan ortalaması 79,87 olarak ölçülmüş, bu da algılanan yüksek kullanılabilirlik düzeyine işaret etmektedir. Demografik değişkenler ve teknoloji kullanım düzeyi ile yaşam kalitesi ve denge gelişimi arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Öznel değerlendirmelerde ise katılımcıların çoğunluğu online egzersizlerin yaşam kalitelerine ve dengelerine olumlu katkı sağladığını belirtmiştir. Sonuç: Bu çalışma, çevrimiçi Qigong egzersiz programlarının ileri yaş bireylerde dengeyi artırmada, yaşam kalitesini iyileştirmede ve kullanılabilir algılanan bir müdahale yöntemi olarak uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Çevrimiçi egzersizlerin, yaşlı bireylerin aktif yaşlanma süreçlerine katkı sağlayabilecek etkili bir yöntem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: ileri yaş bireyler, çevrim içi egzersiz, yaşam kalitesi, denge, kullanılabilirlik
Uygun radyolojik tetkik istemi için hastane bilgi sistemine entegre otomatik karar destek sistemi tasarımı
Uygunsuz radyolojik inceleme seçimi, başta kaynakların israfı ve hastaya verdiği zararlar olmak üzere çok sayıda olumsuzluğu içermektedir. Son yıllarda, gerek kanıta dayalı tıp perspektifinin geliştirilmiş olması, gerekse artan inceleme seçeneklerinden en uygun olanına karar vermede oluşturulmaya başlanan rehberler, bu olumsuzluğu gidermeyi amaçlamaktadır. Bu birikimin, günlük tıp uygulamalarına girebilmesi ise elektronik hasta kayıtları ile entegre karar destek yazılımlarının geliştirilmesine bağlıdır. Son yıllarda bu yönde çalışmaların hız kazandığı görülmektedir. Çalışmamızda işleyen bir hastane bilgi sisteminde, nefrolojik hastalıklar grubunda American College of Radiology(ACR) tarafından geliştirilmiş 5 klinik duruma ait tetkik önerilerinin, klinisyenin tetkik isteme sürecinde otomatik olarak yararlanabileceği bir karar destek sistemi oluşturuldu. Yazılım Toad For Oracle veri tabanı kullanılarak, Microsoft Visual Studio yazılım ortamında, C# programlama dilinde geliştirildi. Anahtar Kelimeler :Tıp Bilişimi, Elektronik Hasta Kaydı, Karar Destek Sistemi, Radyolojik Tetkik İstemi Uygunluğu
Giyilebilir medikal cihazların kabulünü geliştirmek için önemli ögeler: Keşifsel bir araştırma
Wearables are becoming more ubiquitous and they have many functions and benefits for healthy living and aging. In this context, the acceptance of wearable medical devices depends on user acceptance and it is vital. Yet, existing understanding in this field needs firm improvement. Hence, the main objective of this research is to distill salient constructs to enhance the acceptance of wearable medical devices. Specifically, it is chiefly aimed to identify factors, associated items, & interactions of the factors. For this purpose, an original questionnaire was developed and deployed, and data were collected from 1057 people from a developing country, Turkey, to draw conclusions. A partial least squares structural equation modeling consisting of exploratory & confirmatory factor analyses was applied by data collection, model specification, identification, estimation, evaluation, & modification. On the subject of principal success factors to enhance the acceptance of wearable medical devices, 11 salient constructs (attitude and behavioral intention; dependability; design; device characteristics and features; worthiness; perceived usefulness; privacy, confidentiality, and security; perceived ease of use; compatibility; promotion; user characteristics) with 39 items and 18 statistically significantly meaningful relationships among these constructs were distilled. Consequently, composed of distilled constructs and their associations, a novel model was developed. Additionally, descriptive statistics, multi-group analyses, and quasi-statistics were conducted for further inferences. This research contributes to the body of knowledge regarding the acceptance of wearable medical devices with distilled new results. These contributions advance the understanding in this context and are going to be beneficial for both researchers and product developers.
Kanserde ilaç etkilerinin ve benzerliklerinin bulunması amaçlı çoklu omik veri entegrasyonu ile biyolojik ağ modelleme
Classification of cancer drugs is crucial for drug repurposing since the cost and innovation deficit make new drug development processes challenging. Heterogeneity of cancer causes drug classification purely based on known mechanism of action (MoA) and the list of target proteins to be insufficient. Multi-omic data integration is necessary for a systems biology perspective to understand molecular mechanisms and interactions between cellular entities underlying the disease. This study integrates drug-target interaction data with transcriptomics and phosphoproteomic data of perturbed cell lines to model drug and cell-specific subnetworks. Total 250 networks are reconstructed, including 70 small molecule drugs on six cell lines. Similarities of reconstructed networks are quantitatively calculated using a topology-based network comparison measure which scores the separation of networks using the shortest paths between network nodes. Different drugs with similar omic outcomes on variable cell lines are revealed with the aid of separation scores. Moreover, the effect of drugs on variable cell lines is discovered together with the impact of target selectivity of drugs within the same MoA group. Functional analysis of reconstructed networks for their enriched cellular pathways further indicated that drugs with different chemical structures and MoA might induce common signaling cascades. As omics data integration coupled network modeling reveals modulated pathways for specific conditions, the methodology of this study is applicable to different drug-disease research areas. Prediction of drug combinations for a given disease and inference of drug similarity based on cell line sensitivity are two applications presented in this study.
Hepatosellüler karsinom hedefli tedavilerinde kullanılmak üzere hücresel stres kaynaklı biyomoleküllerin belirlenmesi
Hepatocellular carcinoma (HCC) is one of the most common and deadly cancer types. HCC cells generally display increased resistance to various stress conditions such as oxidative stress. There are conventional therapies used in treatment of HCC but their efficacies are low due to resistance gained by cancer cells and off-target effects. In this thesis study, the aim is to analyze oxidative stress-related gene expression profiles of HCC cell lines to determine genes that could be targeted in novel diagnostic and therapeutic strategies. Selenium (Se) deficiency dependent model of oxidative stress was utilized to identify the genes that are involved in resistance to oxidative stress. The results of a transcriptome-wide gene expression data were analyzed in which differentially expressed genes (DEGs) were identified between HCC cells that are either resistant or sensitive to Se-deficiency dependent oxidative stress. They were further investigated for their importance by cell signaling network analysis. 27 genes were defined to have key roles; 16 of which were previously shown to have impact on patient survival with primary liver cancer. Moreover, the expression of the majority of these genes were found to be correlated with p53-MDM2 pathway. Hence cytotoxic effects of novel small molecules targeting p53-MDM2 protein-protein interaction were tested on 4 HCC cells. Two compounds were shown to induce apoptosis in HCC cells and led to nuclear localization of p53. Altogether, genes identified in this study are proposed to be novel targets for diagnostic and therapeutic approaches and the p53-MDM2 inhibitors have potentials in HCC treatment.
Android cihaz üzerinde böbrek kistlerinde bosniak sınıflandırma eğitim aplikasyonu
Radyoloji dalında, bilgisayar ve mobil teknolojinin ilerlemesi sayesinde, eğitim için farklı yöntem ve materyaller ortaya çıkmaktadır. Temel olarak radyoloji eğitimi öğrenci temelli, bizzat olgu üzerinde tecrübeli eğitimcilerin katılımıyla gerçekleştirilmektedir. Buna destek olacak, interaktif eğitim yapısını da koruyan ve yeni teknolojiden faydalanan ek eğitim kaynakları hızla geliştirilmektedir. Bu alanlardan bir tanesi olan mobil cihazlar, hem radyoloji uzmanlarına, hem de radyoloji eğitimi alan kişilere özellikle taşınabilir olması yüzünden önemli bir kaynak teşkil eder. Bu araştırma ile Android işletim sistemine sahip mobil cihazlar üzerinde çalışmaya yönelik, kullanıcının radyolojik böbrek görüntülemesi üzerinden Bosniak sınıflandırma yetisini arttıran bir eğitim uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu uygulamanın gerçekleştirilmesinde programlama dili olarak Java, geliştirme paketi olarak Eclipse ve Google Android SDK Tools, Radyolojik görüntüleme için de Dokuz Eylül Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı'na ait radyolojik görüntüler gerekli izinler alındıktan ve Jpg formatına çevrildikten sonra kullanılmıştır. Uygulamanın gerçekleştirilmesinden sonra bir kullanıcı memnuniyeti anketi hazırlanmış ve kullanıcıdan alınan geribildirimler değerlendirilmeye yönelik, uygulamanın içerisine link olarak yerleştirilmiştir.
Tıp eğitiminde web tabanlı uzaktan eğitim uygulaması: Anatomi dersi örneği
Günümüzde birçok farklı eğitim dalında uzaktan eğitim uygulamaları yapılmakta ve sayıları sürekli artış göstermektedir. Tıp eğitimi içeriği ve süresi göz önüne alındığında oldukça uzun ve zahmetli bir süreçtir. Tıp eğitim dalında da uzaktan eğitime yönelik çalışmalar yapılması artık bir gereklilik halini almaya başlamıştır. Çalışmamız bu alanda yapılan az sayıdaki örnekler arasında hem içeriğinin çeşitliliği hem de uygulama süresi açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada, KTÜ Tıp Fakültesi Dönem II öğrencilerine verilen IV. Kurul'un teorik eğitiminde kullanılan içeriği araştırmacı tarafından hazırlanan uzaktan eğitim sitesine aktarılmıştır. Site içeriği anatomi dersinden alınmıştır. Sitenin benzer çalışmalardan en önemli farkı sunu video film gibi standart ders materyallerinin yanında ders içeriğini oluşturan öğrenme hedefleriyle bağlantılı ve Bloom Taksonomisi'nde yer alan öğrenme adımlarına paralel etkileşimli uygulamalara da yer veriyor olmasıdır. Hazırlanan uzaktan eğitim sitesini 227 KTÜ Tıp Fakültesi Dönem II öğrencisinden 93'ü gönüllü olarak kullanmak istemiştir. Gönüllülerden 59'u siteyi yardımcı kaynak olarak kullanmıştır. Kurul sonunda nicel ve nitel değerlendirmeler yapılmıştır. Değerlendirme ölçeği olarak geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılan 57 maddelik ?Web Tabanlı Eğitim Materyali Değerlendirme Ölçeği? kullanılmıştır. Ayrıca normal eğitimine devam ederken hazırladığımız uzaktan eğitim sitesini de kullanan öğrencilerin kurul sonunda aldıkları sınav notları ile sadece normal eğitimine devam eden öğrencilerin kurul sonunda aldığı notların istatistiksel analizi de yapılmıştır. Analiz sonucunda site kullanımı ile öğrenci ders başarısı arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır.
Hemşirelerin bilgisayar kullanım durumları ve hemşirelik bilişimi hakkındaki düşünceleri-Trabzon iline ait bir çalışma
Sağlık sektöründe bilişimin yeri ve etkileri belirli bir ivmeyle artmaktadır. Buna bağlık olarak bilişim teknolojilerini verimli bir şekilde kullanabilen sağlık çalışanlarının önemi gittikçe artmaktadır. Özellikle son yıllarda sağlık bilgi sistemlerinin yaygınlaşmasıyla hemşirelerin sağlık bilişimi alanındaki ilgilerinin arttığı görülmektedir. Günümüzde profesyonel sağlık bakımı için bilgi teknolojilerini kullanarak kanıta dayalı karar verebilen hemşirelere ihtiyaç duyulmaktadır. Yeni yetişen hemşirelerin bilgi teknolojilerine ilişkin bilgi, beceri ve eleştirel düşünme yeteneğine sahip olmaları hemşirelik ve bilişim yeterliliklerini entegre edebilmeleri beklenmektedir.Bu çalışma hemşirelerin hemşirelik bilişimi hakkındaki düşünceleri ve bilgisayar kullanım durumlarının değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırma örneklemini Trabzon ili merkezinde 2010 Mayıs ayı itibariyle çalışan hemşirelerden 350 kişi oluşturmuştur. Tanımlayıcı nitelikte olan bu araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan anket, literatür taraması yapılarak araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Araştırmada Zayim ve ark'nın 2006 yılında hemşirelerin bilgisayar kullanımına ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla yaptığı çalışmada kullandıkları ölçekten yararlanılmıştır. Anket formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların demografik özellikleri ve bilgisayar kullanım durumlarını belirlemeye yönelik toplam 9, ikinci bölümde ise katılımcıların hemşirelik bilişimi hakkındaki düşüncelerini belirlemeye yönelik 30 sorudan oluşan 5'li likert tipi ölçekleme yöntemi kullanılmıştır. Ölçeğin güvenirlilik katsayısı Cronbah alfa 0.78 olarak hesaplanmıştır. Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmadan elde edilen veriler elektronik ortama aktarılarak SPSS 11,5 istatistik paket programı aracılığıyla değerlendirilmiş ve gerekli analizler yapılmıştır.Katılımcıların %0.9'u Başhemşire, %10,6'sı Başhemşire Yardımcısı, %17,1'i Sorumlu Hemşire, %71.4 oranında ise Servis Hemşiresi'dir. Araştırmaya katılanların %100'ü kadındır. 30 yaş ve altı katılımcı sayısı %20,9, 31-40 yaş arası katılımcılar %33,4, 41-50 yaş arası %44,6, 51-65 yaş arası katılımcı oranı ise %1,1'dir.Katılımcıların çalışma süreleri ise 5 ve 5'den küçük yıl %20,9, 6-10 yıl arası ise %32,9, 11-15 yıl arası %45,1, 16-20 arası %1,1'dir. Araştırmaya katılanların %21,4'ü lise, %23,1'i önlisans, %55,4'ü lisans eğitimine sahiptir. Katılımcıların %66' sı bilgisayara sahip olmakla beraber %34'ü ise bilgisayara sahip değildir. Bilgisayar kullanma durumlarına bakıldığında katılımcıların %22.3' ü bilgisayar kullanmadığı, %0.3 oranında kötü, %43.7'si orta, %32.9'u iyi, %0.9'u ise çok iyi durumda bilgisayar kullandıklarını belirtmişlerdir. Katılımcıların günlük bilgisayar kullanma sürelerine bakıldığında günde 1saatten az %10.6,1-3 saat arası %43.4'ü, 3-5 saat %23.7 bilgisayar kullandığını belirtmişlerdir. Katılımcıların bilgisayar kullanma deneyimlerine bakıldığında 1 yıl ve daha az %22.3, 2-5 yıl %56.3, 6-9 yıl %10.9, deneyimi olmayanların oranı ise %10.6'dır.Katılımcıların hemşirelik bilişimi hakkındaki ifadelere katılma düzeylerinin 1-5 puan aralığında 1.66 ile 4.16 puan arasında değiştiği görülmektedir. Bütün ifadelerin ortalama puanı 3.39 olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların en yüksek oranda 17 ifadeye katıldıkları, 5 ifadeye katılmadıkları, 8 ifade konusunda ise kararsız kaldıkları görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Hemşirelik Bilişimi, Bilgisayar, Bilgisayar Kullanma