4,689
Archived Theses
33
DOIs Assigned
1%
DOI Rate
Discipline
Siyer ve Meğazi eşliğinde Kur'an vahyini okumak Enfâl Sûresinde Bedir Savaşı örneği
İslâm tebliğinin ve müslümanların Arap Yarımadası'ında sağlam bir zemin üzerine oturmasında dönüm noktası olan olaylardan bir tanesi Bedir Gazvesidir. Bedir Gazvesini doğru anlamak maksadıyla başvurduğumuz en sağlam kaynak ise Kur'ân-ı Kerim'dir. Kur'ân-ı Kerim'de, Bedir savaşını detaylı bir şekilde anlatan sûre Enfâl sûresidir. Bu önemli olayı doğru anlamamıza yardımcı olan ikinci kaynak siyer-i nebîdir. Bedir savaşını siyer eşliğinde okumak, yaşanan bu olayı doğru anlamamızı sağlamaktadır. Temelde bu iki kaynaktan istifade edilerek hazırlanan bu çalışmada Bedir savaşının yaşanmasına sebep olan olayları ve arka planında yatan gelişmeleri detaylı bir şekilde anlamaya ve anlatmaya çalıştık. Genel olarak Kur'ân'ın tamamını, özelde Enfâl suresini okurken mutlaka tarihi arka planını göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Biz de bu çalışmada Bedir savaşını incelerken Enfâl sûresi eşliğinde olayın tarihsel arka planını ve gelişim seyrini siyer-i nebi ile teyit ve mukayese ettik. Siyer-i nebî dışında İslâm tarihinden ve Kur'ân ilimlerinden de istifade edilerek hazırlanan bu çalışmanın amacı, Kur'ân âyetlerini doğru anlamada tarihsel arka planının göz ardı edilemeyeceğini göstermektir.
"Allah'ım ona kitabı ve hikmeti öğret hadisi çerçevesinde Abdullah b. Abbâs'ın hadis ilmindeki yeri
Hz. Peygamber'in kendi ümmeti için toplu dualarda bulunduğu ve bunun yanında şahsa özel dua ettiği de vakidir. Çalışmamızda Hz. Peygamber'in amcazadesi olan Abdullah İbn Abbâs'a, çeşitli şekillerde ve çeşitli sebeb-i vürutlarla rivayet edilen duasının İbn Abbâs'ın ilmine ve ashabın onun ilmine gösterdikleri saygıda herhangi bir etkisinin olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca çalışmamızda İbn Abbas'ın Cebrail'i (a.s.) görmesi ve onun ilim sahibi olacağı hakkında Hz. Peygamber'e haber vermesi de yapılan dua ile ilişkilendirilerek açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. İnceleme yapılırken özellikle birinci el kaynaklara ulaşılmaya çalışılmış, bu kaynaklara erişilememesi durumunda ikinci el kaynaklara başvurma yoluna gidilmiştir. Kaynaklardan elde edilen senet ve metin değerlendirmeleri neticesinde 'hikmet, fıkıh, kitap, te'vil' kelimeleri üzerinde durulmuş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmeler neticesinde bu duanın etki boyutu ile alakalı bir sonuca ulaşılmıştır.
İslâm Hukukuna göre kripto para biriminin para olma keyfiyeti: Bitcoin örneği
Kripto Para Birimi ve ilk örneği olan Bitcoin, teknolojinin finans ile birleşmesi ile geleneksel ödeme sistemlerine alternatif olarak ortaya çıkan, kişiler arası merkezi olmayan ve altyapısı Blockchain sistemine dayanan elektronik para sistemidir. Bitcoin kullanıcılarına işlemlerinde hızlı transfer ve düşük maliyet avantajları sunmaktadır. Bununla birlikte merkezi olmayan yapısı, yasalara ve düzenlemelere tabi olmaması, kullanıcıların anonim olarak hesaplarını açabilmeleri ve işlem yapabilmeleri, değerindeki aşırı oynaklık, illegal işlerin finansmanında kullanılması ve siber saldırılara açık olması gibi riskleri içinde barındırmaktadır. Bitcoin, geleneksel para sisteminden farklı olarak merkezsiz olduğu ve farklı avantaj ve riskler barındırdığı için iktisatçıların ve İslâm hukukçularının tartışmalarının odak noktası haline gelmiştir. Bu minvalde iktisatçıların Bitcoin hakkındaki görüşleri dikkate alınarak İslâm hukukçularının konu ile ilgili yaklaşımları irdelenmiş ve Bitcoin'in İslâm hukukuna göre para olma keyfiyeti farklı açılardan değerlendirilmiştir. Müslümanların on dört asırlık ilmi birikimi, yeni ortaya çıkan para çeşitleri konusundaki modern tartışmalara önemli katkı sunmaktadır. İslâm hukukçularının Bitcoin hakkında olumsuz ve olumlu yaklaşımın yanında Bitcoin hakkında temkinli davranılmasının daha uygun olduğu yaklaşımı da mevcuttur. Olumsuz yaklaşıma sahip olanlar, Bitcoin'in para olmadığı gibi mal olma şartlarını da yerine getirmediğini savunmaktadır. Olumlu yaklaşıma sahip olanların bazılarına göre Bitcoin dijital bir değerdir, diğerlerine göre ise paradır. Bitcoin'in bir dijital değer ifade ettiği, fakat şimdilik paranın fonksiyonlarını icra etmediği bilgisi öne çıkmaktadır. Bununla birlikte Bitcoin sisteminin barındırdığı risklerin bir sonucu olarak kullanıcıların servetinin haksız kazanç veya kayıp ile sonuçlanabileceği için sistemin sunacağı artılar hakkında araştırma yapılması uygun görülmüş, fakat işlem yapma konusunda temkinli davranılmasının en uygun tavır olduğu sonucuna varılmıştır.
Trafik kural ihlallerinde sürücü kusurlarının İslam Ceza Hukuku açısından değerlendirilmesi
Günümüz hukukunda ele alınan trafik kanunları kendine mahsus yönetmelikle yürütülmekte ve kural ihlalleri de bu kapsamda cezalandırılmaktadır. Bazı durumlarda özellikle yönetmeliği aşan hallerde, kişilerin ve toplum menfaatlerinin devreye girdiği durumlarda, cari hukuk sisteminin genel ve özel hükümlerinin icra alanı bulduğu muhakkaktır. Trafik kural ihlalleri sebebiyle maddi zararlarda maddi tazmin yoluna gidilebilirken cana ve beden bütünlüğüne zarar verilmesi hallerinde kişiler hem maddi cezaya hem de özgürlükten mahrum edilmek için hapis cezasına çarptırılabilmektedir. Son zamanlarda yapılan ceza artırımları sürücülerin kurallara daha titiz uymaları noktasında fayda sağlamaktaysa da denetimlerin eksik olduğu ya da denetimin yapılamadığı durumlarda vicdan, ahlak ve din olgularının zayıflığı gibi sair saikler sebebiyle sürücüler tarafından kural ihlalleri gerçekleştirilebilmektedir. İslam ceza hukuku bu noktada hem dini hem de şer'i olarak ortaya koymuş olduğu kurallar bütününe uyulması şartıyla kişileri her iki cihanda da selamete ulaştırmayı temin eder. Bu tezimizde trafikte sürücüler tarafından yapılan trafik ihlallerinin günümüz hukukundaki cezalarını ve İslam ceza hukukundaki karşılıklarını ele almaya gayret ettik. Bunu yaparken kazalarda ve ihlallerde en büyük etken olan irade faktörünü şematik hale getirerek meydana gelebilecek ihlal neticelerinin sebeplerini ortaya koymaya çabaladık. İhlalleri tek tek olmasa da trafik kural ihlallerinde meydana gelebilecek ihtimallere değinmek suretiyle kişilerin mesuliyetlerini İslam Ceza Hukuku açısından izah etmeye çalıştık. Oluşturulan şemalar kapsamında ihtiyaç halinde konulacak kuralların ve bu kuralların ihlalleri neticesinde ortaya çıkabilecek neticelerin İslam Ceza Hukuku'ndaki yerinin tespitini kolaylaştıracağı kanaatindeyiz. Netice olarak trafik kurallarının ve ihlalleri neticesinde ortaya çıkan durumların günümüz cari hukuk sistemiyle alakalı olduğu kadar İslam Ceza Hukuku'yla da yakından alakalı olduğunu ve hatta daha derin bir ilişkiye sahip olduğunu söyleyebiliriz.
Maliki mezhebinin aile ve borçlar hukukunda diğer mezheplerden farklı kaldığı meseleler
Günümüz Müslüman toplumlarında, İslam hukuku yüzde yüz uygulanmasa da, bazı Müslüman ülkelerinde, muhtelif alanlarda hala uygulanmaktadır. Aile ve borçlar hukuku, en çok uygulanan İslam hukukunun alanlarındandır. Bu alanlarda, belli meseleler hakkında mezhepler arasında ihtilaflar olmuştur. Kimi meselelerde yaygın dört mezhep birbirinden ayrı görüşler beyan etmiş, kimi meselelerde ise dört mezhepten biri, görüş olarak diğer üç mezhepten farklı görüşler benimsemiştir. Bu çalışmada, Maliki mezhebinin aile ve borçlar hukukunda diğer üç mezhepten farklı olarak görüş beyan ettiği meselelerini ele aldık. Bu meseleler hakkında Malikilerle diğer mezheplerin ortaya koyduğu görüşleri, delilleriyle beraber inceledik. Tezin ana konusu Maliki mezhebi olduğundan dolayı, çalışmamızın ilk bölümü İmam Malik ve mezhebinin yayılışı ile ilgili bilgilere ayırdık. İkinci bölümü aile hukuku, üçüncü bölümünü ise borçlar hukuku sahasında Malikilerin tek kaldığı konulara ayırdık. Sonuç kısmında da genel bir değerlendirme yaptık.
Muhammed Mahmûd es-Savvâf'ın"Fâtihatü'l- Kur'ân ve Cüz'ü Amme el-Hâtimu li'l-Kur'ân"isimli eserindeki tefsir metodu
Tefsir ilmi, Kur'ân-ı Kerim'in okuyucular açısından anlaşılır bir hale gelmesi için müracaat edilen ilim dalıdır. Müfessirler, ayetlerin açıklanması ve mesajlarının insanlara ulaştırılması için ilgili birçok ilim dalına müracaat etmişlerdir. Ayetlerin tefsirinde ayetler de dâhil Sünnet'ten, Sahabe'den, Tabiin'den ve sonrasında müfessirlerden gelen görüşler bu ilmin temelini oluşturur. Müfessirler, Kur'an'ın anlam ve mesajlarını okuyucuların kolay bir şekilde anlamaları için, bunlarla da yetinmeyip ilgi alanlarına göre başka ilimlerden de istifade etmişlerdir. Kur'an yorumcularının yararlandığı tarih, felsefe, sosyoloji, psikoloji, tıp ve astronomi bu ilimlerin bazılarıdır. Savvâf XX. yy'da yaşamış ve tefsir sahasında eser veren bilginlerden biridir. Biz bu çalışmamızda, Savvâf'ın söz konusu eserini Kur'ân ilimleri ve tefsir yöntemleri açısından inceleme, tefsirinde öne çıkan yönleri tespit etme gayretinde olduk. Müellif, tefsirinde klasik yöntemler yanında modern yaklaşımlardan da istifade etmiştir. Tek ciltten oluşan Fatihatu'l-Kur'an ve cüzü Amme adlı eserinde içinde yaşadığı toplumun sosyolojik yönüne de zaman zaman dolaylı olarak değinir. Müellifin Rivayet ve Dirayet tefsir örnekleri açısından da zengin olan bu eseri, bu manada İctimaî tefsir türünün özelliklerini de gösterir.
Edirneli Arapzâde Muhammed ilmî Efendi ve Mîzânü't-Tarîk adlı eserinde tasavvufî görüşleri
17. asrın son ve 18. asrın ilk yarısında Osmanlı coğrafyasında yaşamış Nakşibendî-Müceddidiyye temsilcilerinden Arapzâde Muhammed İlmî Efendi (ö.1130/1718), Sufî yönünün olması yanında önemli bir Osmanlı âlimidir. Ravzatü'l-Ma'ârif ve Hadîkatü'l-Letâif gibi ilmi yönünü gösteren risâleleri olmak üzere çeşitli türde eserleri vardır. Ancak bu çalışmada esas olarak Tarîkat adâp ve erkânlarını ihtiva eden Mîzânü't-Tarîk adlı eseri incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Arapzâde Muhammed İlmî Efendi'nin hayatı, ilmî ve tasavvufî şahsiyetiyle birlikte eserleri, bağlı bulunduğu tarîkat kolu ve tasavvufî görüşleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Mizânu't-Tarîk adlı eserin tahlili yapılmış olup, risâlede ele alınan konulardan bahsedilmiştir. Son olarak eserin, çalışmada günümüz Türkçesine aktarılıp ek olarak yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Arapzâde Muhammed İlmî, Adâp-Erkân, Nakşibendî-Müceddiyye
Rivayetlerde hayvan figürleri ile anlatım
Hz. Peygamber insani olan herhangi bir durumda ve İslam davetinde insanlara hitap ediyordu. Onun bu hitabı bazen İslami bir emrin uygulanması için yapılan açıklamada, bazen de ümmetine nasihati gerektirecek bir konudaki beyanında yer buluyordu. O, Mekke döneminde Arapçayı en iyi bilen bir kavmin içinde onlara kendi diliyle hitap etti. Bu daveti kabul eden etmeyen herkes onun hitabında, dili kullanımında asla bir kusur bulmadığı gibi aksine onun hitabına hayran kalmışlardı. Özellikle Mekke döneminde ne söylediği belli olmayan bir peygamberle karşı karşıya kalsalardı, o gün hiç şüphesiz muarızları bunu bir itiraz gerekçesi olarak kullanmaktan asla çekinmeyeceklerdi. O, dili süslü değil ancak anlaşılır, özlü ve hikmetli bir şekilde anlam yüklü söylerdi. Dinleyeni yormadan, anlamının da dışına çıkmadan maksada uygun ifadeler kullanırdı. Belagat ve Arap dili tabiriyle fasih bir üsluba sahipti. Peygamberler gönderildiği topluluğa Allah'ın yüklediği mesajı en mükemmel şekilde ulaştırmakla görevlendirilmiş ve o toplumun diliyle gönderilmiştir. Zira gönderildiği toplumla dil konusunda anlaşamayan, karşılıklı konuşamayan ve onların dillerinin inceliklerini bilmeyen bir peygamberin risalet görevini hakkıyla yapması düşünülemezdi. Rivayetlerde hayvan figürleri ile anlatımın Hz. Peygamber ümmetini eğitmedeki hassasiyetini, dili kullanımındaki inceliğini ve ne denli belagat içeren bir üsluba sahip olduğunu göstermektedir. Hayvan figürleri ile anlatım aynı zamanda her insanın muttali olduğu objeler üzerinden benzetme yapıldığından evrensel bir dilin kullanımıdır. Bu vesileyle anlatılmak istenen şeyin hafızalarda en kısa yoldan daha kalıcı hale gelmesi sağlanır ve konu daha iyi anlaşılmış olur.
Hz. Peygamber ve mizah
İnsan doğasında var olan rahatlama ve eğlenme arzusunun en bariz yansımalarından birisi de mizah olgusudur. Hayatın zorlu zamanlarında sıkıntılarımızı hafifleten en etkili yöntemlerden birisi olan mizah, tıpkı yemeğe tat vermesi için kararında olması gereken tuz misali dozunu aşmadığı sürece bireysel ve toplumsal ilişkilerimize olumlu katkılar sunar. Tarih boyunca din ve mizah birbirinin karşıtı iki olgu olarak görülmüştür. Bu yaklaşım dinlerin tamamen ciddiyet gerektiren bir alanı temsil ettiği görüşünün ağır basmasındandır. Elbette din olgusu, getirdiği ahlaki prensipleri ile müntesiplerinin yaşam tarzlarının nasıl olması gerektiğine dair ilkeler koyar, bu yönüyle din ciddi bir iştir. Ancak insan, fıtratında var olan bazı duyguları ne kadar bastırırsa bastırsın tamamen yok edemez. Mizah yapmak, gülmek, güldürmek gibi kimi arzular uygun bir alan bulduğunda kendilerini hemencecik gösteriverir. İnsan duyguları ve eylemlerine damgasını vuran en belirleyici etken, kişinin inançlarıdır. Bu noktadan hareketle araştırmamız, genelde bu inançların temelini oluşturan din olgusunu, özelde de İslâm-mizah ilişkisini, Hz. Peygamber'in bu konudaki örnekliğini, Müslümanlarca ortaya konan zengin mizahi kültürün verileri ile gözler önüne sermeyi hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Hadis, Hz. Peygamber, Mizah, Şaka, Tarih
Ebü'l Muîn en-Nesefî ile Ebû İshak es-Saffâr'ın iman anlayışlarının mukayesesi
Bu çalışmada, Hanefî-Mâtürîdî kelâm anlayışının önemli temsilcilerinden kabul edilen Ebü'l-Muîn en-Nesefî (öl. 508/1115) ile Ebû İshak es-Saffâr'ın (öl. 534/1139) iman anlayışları incelenmiştir. Nesefî'nin Tebsıratü'l-edille fi usûli'd-dîn ve Saffâr'ın Telhîsü'l-edille li-kavâidi't-tevhîd adlı hacimli kelâm eserleri bulunmaktadır. Çalışma, Nesefî ve Saffâr'ın iman anlayışlarını bu eserler kapsamında tespit etmeyi, incelemeyi ve mukayese etmeyi amaçlamıştır. Giriş ve üç ana bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında araştırmanın konusu, önemi, amacı, yöntemi ve kaynakları hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Nesefî ile Saffâr'ın hayatları ve ilmî kişilikleri tanıtılmıştır. İkinci bölümde iman konusuyla ilgili imanın tanımı, iman-amel ilişkisi, imanın artıp-azalması, iman-islâm münasebeti ve imanın mahlukiyeti gibi kelâmî tartışmalara değinilmiş ve kelâm mezheplerinin bu konulardaki görüşleri incelenmiştir. Son bölümde Nesefî ile Saffâr'ın iman anlayışları günümüze ulaşan eserleri üzerinden tespit edilmiş, irdelenemiş ve görüşlerindeki benzerlik ve varsa farklılıklar tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise araştırma neticesinde ulaşılan bilgiler paylaşılmıştır.
Ma`mer b. Raşid ve el-Camii
Bu tezin konusu meşhur hadis alimlerinden biri olan Ma'mer b. Râşid es-San'ânî (95/153-713/770) ve eseri el-Câmi 'dir. Amacı Ma'mer ve eserini yanlış bilinenlerden arındırarak tanıtmaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için eser ve müellifi hakkında yanlış bilinenler tenkid edilmiştir. Araştırma bir giriş, üç bölüm ve bir ekten oluşmaktadır. Giriş bölümünde kullanılan kaynaklar ve konu ile ilgili daha önce yapılan araştırmalar tanıtılmış, konunun tarihteki yeri belirlenmiştir. Birinci bölüm Ma'mer' e, ikincisi el-Câmi 'ye, üçüncüsü de Ma'mer' e yöneltilen tenkidlere ayrılmıştır. Daha sonra da elde edilen bilgiler sonuç kısmında ifade edilmiştir. Bölümlerden birincisinde Ma'mer'in hayatı, hocaları, öğrencileri, eserleri, ilmi kişiliği, itikadi, fikhî ve siyasi görüşleri ile etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Hocaları, eserleri ve görüşleri hakkında yeni ve önemli bilgilere ulaşılmıştır. İkinci bölümde ise hadis edebiyatında Camiler hakkında kısa bilgiler verilip Ma'mer'in Cami 'inin bunlar arasındaki yeri belirlenmiştir. Daha sonra da el-Câmi 'nin zamanımıza ulaşması söz konusu edilip muhtevası hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca büyük hadis alimleri Buhârî ve Müslim'in Ma'mer' den rivayetleri hakkında bazı yeni bilgiler elde edilmiştir. Bölüm sonunda Buhârî ve Müslim'in Ma'mer'den yaptığı nakiller şemalarla gösterilmiştir. Ma'mer'e yöneltilen tenkitlere ayrılan üçüncü bölümde, Ma'mer'e yöneltilen tenkitler inceleme konusu yapılmıştır. Bunlardan en önemli ve dikkat çekeni ise yanında hiçbir kitabı olmadığı için Basra'da yaptığı rivayetlere güvenilemeyeceği iddiasıdır. Ma'mer'e yöneltilen bir diğer eleştiri konusu ise bazı hocalarından yaptığı rivayetlerdir.V Bu bölümde eleştiriye konu olan hususların haklılığı ya da haksızlığı değerlendirilmiştir. Araştırma bir de ek içermektedir. Burada Buhârî ve Müslim'in Ma'mer'den yaptıkları rivayetler kitab ve bab isimlerine işaret edilerek uzun bir liste halinde sunulmuştur. Sonuçta ise araştırma süresince elde edilen bilgiler, yeni tespitler ve bazı önemli değerlendirmeler özet olarak sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Peygamber, Hadis, Sahih, Ma'mer b. Râşid, Yemen.
İslam`da Ahiret inancı ve reenkarnasyon
ıv ÖZET İSLAM'DA AHİRET İNANCI VE REENKARNASYON Mustafa ÜNVERDİ Yüksek Lisans Tezi, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı Danışman Doç. Dr. Halife KESKİN Haziran, 2003, 188 sayfa Ahiret inancı, İslam dininin temel akideleri arasındadır. Buna göre insanlar ölüm hadisesi ile birlikte yok olmazlar. Ölüm, bir diğer hayata geçişi ifade eder. Ölüm ötesi hayat, berzah alemi ile başlar. Berzah alemi, kişinin öldükten sonra kıyamete kadar geçen süre içindeki hayatının adıdır. Kıyamet koptuktan sonra ise artık tüm insanlar yeniden diriltilir. Ruhların bedenlere iadesi ile gerçekleşecek ba's, Ahiret yurdunda ebedi hayata ilk adımdır. Burada, insanın hem bedeni hem de ruhu ile bir bütün olması, dolayısıyla Ahirette de bu kimliği ile yeniden diriltilecek olması dikkate değer bir noktadır. İslam kelamcıları, yeniden dirilişin, ruhun bedene iadesi ile gerçekleşeceğini kabul ederler. Reenkarnasyon, ruhun çeşitli bedenlerde sürekli doğması, bedenden bedene göç ederek varlığım sürdürmesi demektir. Bu inanç, ruhu esas alan ve bedeni önemsiz gören bir temel üzerine bina edilmiştir. İnsanların ruhlarının, çeşitli bedenlerde doğarak tekamül etmesi gerektiği inancını savunur. Ayrıca reenkarnasyona göre Ahiret denen bir başka bir alem yoktur. Ruh, tekamül ederek, en iyi ruhların katma yükselecektir. Gerek bu konuda kaleme alınmış eserlerden gerekse yaptığımız alan çalışmalarından anlaşılacağı üzere tekrar doğuş öğretisinde, insanın yaptıklarının karşılığını göreceği bir Ahiret inancı yoktur. Reenkarnasyon, iki açıdan İslam'ın Ehli Sünnet yorumuyla uyuşmaz. Birincisi, insanda esas olan unsurun ruh olduğu, bedenin ise elbise olduğu inancı; ikincisi ise, insanların yaptıklarının karşılığını bu dünyada göreceği inancıdır. Ehli Sünnet'in yorumuna göre ise İslam, insanı bir bütün olarak görür. Onun yaptıklarının karşılığını göreceği bir Ahiret hayatı olduğunu vaat eder. Kur'an, Ahirette insanın, ruhuyla ve bedeniyle yeniden dirileceğini, dünyada işlediği amelinin karşılığını alacağını açık bir şekilde ifade etmiştir. Anahtar kelimeler : Kur'an, Ahiret, reenkarnasyon, ruh, beden.
Muhammed İkbal'de ilâhi bilgi
Bu tezin konusu asrımızın büyük düşünürlerinden biri olan Muhammed İkbal'in "ilahi bilgi" hakkındaki görüşleridir. Amacımız İkbal'in düşünce dünyamızdaki yerini ve onun konuyla alakalı orijinal görüşlerini ortaya koymaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için mümkün olduğunca bizzat Muhammed İkbal'in kendi eserlerine müracaat edilmiştir. Çalışmamız bir giriş, üç bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde Muhammed İkbal'in hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölüm bilgi kavramı ve bunun açılımı olan konulara, ikinci bölüm ise Muhammed İkbal'in ulûhiyyet ve sıfatlar konusundaki görüşlerine ayrılmıştır. Bu konuları işlerken gerek batılı filozofların gerekse İslam düşünürlerinin mesele hakkındaki görüşlerine de yer vermeye çalıştık. Böyle bir gayret Muhammed İkbal'in fikirlerinin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacaktır. Allah'ın bilgisi ve onun beraberinde getirdiği kader ve özgürlük konularına ayrılan üçüncü bölümde Muhammed İkbal'in görüşleri ağırlıklı olarak İşlenmiştir. Bunun yanında son dönem düşünürlerinin konu hakkındaki düşüncelerini de aktarmayı ihmal etmedik. Bu, İkbal ile kendi dönemindeki düşünürler arasındaki farkları göstermesi açısından önemlidir. Çalışmamızın sonuç bölümünde ise, İkbal'in konu ile ilgili temel yaklaşımını sunmaya çalıştık. Anahtar Kelimeler: Kur'ân-ı Kerîm, Muhammed İkbâl, Bilgi, Sıfat, Kader, Hürriyet.
Kur`an ve hadislere göre melek kavramı
Bu çalışmada Kur' ân ve Hadislerde Melek Kavramı araştırılmıştır. Melek inancı ilk defa İslâm diniyle ortaya çıkmamıştır. İslâm'dan önceki dinler ve kültürlerde de, melek gibi bazı görülmeyen varlıklara inanılmaktaydı. Onun için biz öncelikle, "melek kelimesi"nin kökenini ve anlamlarım araştırdık. Kur'ân ve hadislerde bahsedilen melekleri anlayabilmek için öncelikle daha önceki din ve kültürlerdeki melek inancım ve anlamım bilmek gerekmektedir. Bu yüzden birinci bölüm, melek kelimesini ve bazı din ve kültürlerde melek inancım ortaya koymaktadır. Bütün dinlerde "Rûhânî Varlık" kavramı olduğu, bunların her birinde kelimeye değişik manalar yüklendiği, melek kelimesinin kapsamı ve görülmeyen varlıkların içerisindeki konumu işlenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, Kur'ân ve hadislerde açıkça ismi geçen melekler ve görevleri belirtilmiş, diğer din ve kültürlerle de benzerliklerine işaret edilmiştir. Bazı dinlerde melek kavramının kapsamı, "Cin", "Şeytan" gibi "görülmeyen bütün varlıkları" içerirken, İslâm dininde, kendine has bir tür olduğu, nûr'dan yaratıldığı ve yaratılışının diğerlerinden farklı olduğu bildirilmiştir. Yine araştırmamızda, meleklerin özellikleri, görevleri ve insanlarla olan yakın ilgisinden bahsedilmiştir. Melekler, görülmeyen varlıklar olduğu için onlarla ilgili İslâmî bilgiler ancak Kur'ân ve hadislerden elde edilebilmektedir. Bu çalışmamızda, melekle ilgili olarak "halk arasında yaygm olan bazı inanışlara" da yer verilmiş ve bunların İslâm'daki yerine işaret edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Melek, Cin, Şeytan, Görülmeyen Varlık, Kur'ân, Hadis, Din.
Harici zihniyetinin oluşumu ve günümüzdeki tezahürleri
Ill ÖZET HARİCÎ ZİHNİYETİN OLUŞUMU VE GÜNÜMÜZDEKİ TEZAHÜRLERİ Kadriye YILDIRIM Yüksek Lisans Tezi, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. İsmail YÖRÜK Ekim 2001, 350 sayfa Bu çalışmada Peygamberin vefatından sonra İslam toplumunda meydana gelen sosyal, kültürel, ekonomik şartlardaki değişikliklerin ve dini yorumlardaki faklılaşmalann neticesinde ortaya çıkan Haricîlerin zihniyeti ve onun tezahürleri olan gruplar incelenmiştir. Çalışma, Haricî adının verilmesi ve bunun sebepleri, verilen diğer isimler, hareketi ortaya çıkaran sebepler, Haricîlerin yaşadıkları yerler, Haricî düşünürler, bu inancı benimseyen topluluklar hakkında giriş niteliğindeki bilgilerin sunulması, tarih, semantik, linguistik, karşılaştırma ve yorumlama metotlarını uygulamak suretiyle konuyla ilgili yapılmış araştırmaların gözden geçirilmesiyle başlamaktadır. Bu bölüm literatürde Haricîlere farklı bakış açılarını ortaya koymaktadır. Haricî zihniyetinin oluşumunu incelerken konuyu her yönden değerlendirmek doğru sonuca ulaşmak bakımından çok önemli olduğundan zihniyete etki eden faktörlerin bütüncül yaklaşımla ele alınması gerekmektedir. Bu ise, zihniyetin oluşumunda etkili olan sosyal, kültürel ve ekonomik nedenlerin detaylı bir şekilde araştırılmasıyla mümkün olacaktır. Haricî zihniyetin boyutları olarak tespit edilen dindeki esaslar, İmamet, büyük günah işleyenin durumu, kaade, tevellâ-teberrâ, savaş, çocukların durumu, takiyye, zümre dayanışması gibi konulara geniş bir yer ayırdık. Bunun amacı, Haricî zihniyetin tezahürleri olarak gördüğümüz grupları tespit ederken çok dikkatli davranmak, onların düşünce ve pratiklerini belirgin bir şekilde ortaya koymaktır. Bundan dolayı HaricîIV zihniyetin tezahürleri olarak ortaya çıkan grupları incelerken hangi grupların düşünce ve davranışlarının hangi haricî zihniyetine dahil edilebileceğini belirlemek, öncelikle grupların tarihi gelişiminden söz etmek, sonra da görüşlerinin tamamına işaret etmek, değerlendirme bölümünde İse benzerlik gösterdikleri, aynı tavrı gösterdikleri halde farklı isim verdikleri uygulamalarından bahsetme yoluna gittik. Anahtar Kelimeler: Hâricîlik, Oluşumu, Haricî Zihniyeti, Zihniyetin Boyutları, Haricî Zihniyetinin Tezahürleri.
المرابطون والموحدون في العصر الاندلسي دراسة بلاغية البديع انموذجاً
This thesis is one of the rhetorical studies, and its purpose is to reveal some artistic and creative aspects of Al-Badi' styles in Andalusian poetry in the period between the fifth and seventh centuries AH. It is the era of the Almoravid and Almohad rule of Andalusia, which is considered a controversial period attacked by the Orientalists. They accused it of being backward and fighting science and art because of the many wars and volatile circumstances in the Muslims' relationship with the Spaniards. In order to achieve its objectives, the study based on selecting some evidence from each poet and citing them in the study of the creative rhetorical methods used by Andalusian poets. This falls under the descriptive analytical approach that achieves the purposes of rhetorical research. The most important results of this study were: That the science of Al-Badi attracted the Andalusian poets, so they stood on its types and methods, and they paid great attention to it. This may reflect their influence on the poets of the Levant. As they found in Al-Badi's methods what meets their emotional states, and their verbal abilities to compose poetry. And that the Almoravids and Almohads, despite their focus on jihad for the sake of God, did not neglect the scientific and literary development of their state, contrary to what the orientalists spread. And that Andalusian poetry used the quotation and inclusion of the Holy Qur'an, hadith and Arabic proverbs, And that poetry is rich in moral and verbal improvements, and this explains the intensity of its impact on the recipient, and its ability to have a melody and to sing. Keywords: Arabic language, Badi, Andalusian poetry, Verbal enhancer, Non-verbal enhancer.
İslam eşya ve borçlar hukukunda hakların vârislere intikali
İnsan, doğumuyla birlikte hatta cenin iken birtakım haklara sahip olmaya başlar. İnsan bu hakları, anne karnından ölüm anına kadar miras, hukukî işlem, çalışma vb. yollar ile elde etmektedir. Kişi, hayatta olduğu sürece sahip olduğu hakların tasarrufu kendisine aittir. Vefatından sonra mâlik olduğu hakların vârislerine intikal edip etmeyeceği konusu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada kişinin, İslam Eşya-Borçlar hukuku alanına giren haklarının vârislerine intikal edip etmeyeceği konusu ele alınmıştır. Konu ele alınırken mezheplerin görüşleri karşılaştırmalı bir şekilde verilmiş, varislere intikalinde ittifak edilen ve ihtilaf edilen hususlar analiz edilmiştir. Bu çalışmada, kişiye ait söz konusu hakların vârislere intikal edip etmeyeceğinin mezhepler açısından tespit edilmesi ve hakların vârislere intikali konusunda mezheplerde esas alınan temel prensiplerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Mütekaddimûn ve müteahhirûn dönemi hadis usûlü eserlerinin karşılaştırılması
Bu çalışmamız hadis usulüne dair bir çalışma olacaktır. Hadis usulünde mütekaddimûn dönemi ve müteahhirûn dönemi ile bu dönemlerin usul eserlerini inceleyeceğiz. Hadis usulü açısından mütekaddimûn dönemi ve müteahhirûn dönemi usul eserleri önem arz etmektedir. Tezimiz beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tezin konusu, amacı, kaynakları ve yöntemi belirtilecektir. İkinci bölümde hadis ilminde dönemsel bir ayrım neden oluşmuş, nasıl ortaya çıkmış ve bu dönemsel ayrım neyi ifade etmekte bunun üzerinde durmaya çalışacağız. Devamında da mütekaddimûn dönemi ve döneme ait günümüze ulaşmış üç usul eserine yer vermeye çalışacağız. Eserler birbiri ile mukayese edilerek incelenecektir. Üçüncü bölümde müteahhirûn dönemi ve döneme ait üç usul eseri incelenecektir. Dördüncü bölümde ise mütekaddimûn ve müteahhirûn dönemine ait usul eserleri birbirleriyle mukayese edilecektir. Çalışmamız sonuç bölümüyle tamamlanmaktadır. Anahtar kelimeler: Hadis, Mütekaddimûn, Müteahhirûn
التنصيص في شرح شواهد التلخيص للإمام إبراهيم وحدي بن مصطفى بن محمد بن درسون الشمني،وحدي أفندي (ت 1126 هـــ)من بداية المخطوط إلى نهاية شواهد الفن الأول (علم المعاني)، دراسة وتحقيق .
The study aimed to investigate the manuscript of "Al-Tanass fi Sharh Shawhat al-Talkhees" by the scholar Wahdi Ibrahim Effendi (d.: 1126 AH) from the first art with the science of meanings to the beginning of the second art with the science of eloquence. Al-Sakaki, Al-Qazwini's "Takhlis Al-Muftah" and Al-Abbasi's "Instrumental Institutes". And civilization, e-mail from the postal address, and it is not surprising that poetry is the Diwan of the Arabs, the treasury of its sciences and the repository of its news; Sorry, poor experts. Likewise, the textbook is a reference for linguists and rhetoricians, as it contains aspects of syntax, issues of derivation, and lexical significance, in addition to that long episode. Education, biography, history, duties, language and rhetoric. He also held the position of the judiciary of the city of Aleppo in his time. And to achieve its goals in comparison, when descriptive translation, and commenting and commenting in the investigated section, when copying the text, adjusting it, comparing copies, and statements of sayings and attributing them to their sources and contexts. His explanations also included rhetorical, grammatical, syntactic, and morphological issues of derivation and others, and replaced them with some guidance from the commentators, or those who wrote in the full evaluation of the description of the roots. Keywords: Arabic language, quotation, summary, Wahdi Effendi, investigation.
İslam hukukunda kolaylaştırıcı bir ilke olarak umûmü'l belvâ
İslam hukuku,Şari'nin emirlerinin uygulanabilmesi konusunda dini hükümlerin tespitini yapan ve yorumlayan bir ilim dalıdır. İslam hukukçuları tarafından bu tespitler yapılırken bir takım metot ve prensipler geliştirilmiştir. İnsanların günlük hayatta sıkıntı ve meşakkâtle karşı karşıya kaldığı durumlardanasslarda işaret edilen çıkış yolları kullanılarak çözümler üretilmiştir. İşte bu çözüm yöntemlerinden biri de umûmü'l-belvâ ilkesidir. Bu kavram İslam hukuk literatüründe, insanların maruz kaldığı ve toplumda yaygın hale gelmiş olan sıkıntı ve meşakkâtler olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla umûmü'l-belvâ, İslam hukukçularının fürû hükümlerde hafifletici sebep olarak sıkça kullandığı bir ilke haline gelmiştir. Çalışmamızda dini hükümlerin hafifletilmesinde bir yöntem olarak kabul edilen umûmü'l-belvâ'nın mahiyeti, meşruiyeti, şartları ve sebepleri, kolaylaştırdığı fürû-i fıkıh konuları örnekler verilerek değerlendirmeye çalışılmıştır.
Şer'î ve Mer'î hukukta kadın hakları
Bu çalışmamızda tarihsel süreçte ve dinlerde kadınlara verilen haklar ile Mer'i hukukunun kadınlara verdiği haklar incelenecektir. Tarihsel süreç içerisinde kadının ruhunun var olup olmadığını tartışılmışken İslam dini kadına temel hak ve hürriyetlerini vermiştir. Günümüzde özellikle Batı toplumlarında kadın aleyhtarı gelenek ve görenekler İslam dininin bir parçası olarak gösterilmektedir. Halbuki Kur'an-ı Kerim'in 14 asır önce kadına verdiği haklar ile günümüzdeki var olan hukuk sisteminin kadına verdiği haklar aynı doğrultuda gitmektedir. Bu çalışma ile İslam Hukuku ve Mer'i hukukun kadına verdiği haklar karşılaştırılacak ve kadınlara İslam gelinceye kadar verilmemiş olan hakların tahsis edildiği ispatlanacaktır.
الجهود الفقهية لابي الليث السمرقندي في فقه النوازل
Muslims always pay attention to the rules of religion in order to gain Allah's approval and avoid His wrath. The Qur'an and Sunnah contain amm, hass, mujmal and mufassal rulings. The purpose of these rules is to regulate people's life affairs. However, the texts of the Qur'an and Sunnah do not contain all people's affairs and behaviors. In every era, new issues appear in society that were not known in previous societies. This is the nature of human life. With the Islamic conquests, many people entered the religion of Islam, and with them new topics entered and issues occurred that were not known in the Islamic society at the time. Of course, these topics needed a proper place in the jurisprudential frameworks. This study stands at an important person in the history of Islamic jurisprudence from the region of Transoxiana. This person is Imam Abo Al Laith Al Samargandi. The study aims to introduce this imam and his jurisprudential views. In this context, he discussed his opinions on fiqh of the current controversial issues (Fiqh al-Nawazil). Keywords: Abo Al Laith Al Samargandi. Jurisprudential Opinions. Islamic Jurisprudence. Fiqh Al-Nawazil.
ما أنتجه الفكر المصون من الدر المكنون في تفسير قوله تعالى (وما خلقتُ الجن و الإنس إلا ليعبدون ) لإبراهيم المأموني الشافعي دراسةً وتحقيقاً
This includes many issues regarding the tafsir of the verse 'Vema halaktu'l jinne ve'l inse illa li-ya'budun'. The verse's subject, which is the backbone of the fundamentals of faith, therefore, issues related to religious faith have importance. However, many other topics and sciences of language, rhetoric, islamic jurisprudence, hadith and other sciences are also included. As El-Meymuni himself explains, he wrote this mahtut at the request of some of his companions. This thesis includes an introduction explaining the importance of the topic and the reasons for choosing it, the objectives, the challenges and problematics of the research, previous researches, and the significant interest in the history of the Islamic Ummah and tradition. The work plan in this thesis consists of two sections. The first is the research section, which addresses the author, the mahtut and issues related to both of them. In this section, I have presented the translation of the author el-İmam Burhaneddin el-Meymuni, and explained his political and cultural life, his birth, growth, ethics, sciences, teachers, students, and writings. I have explained that this work was written in the field of tafsir, and I have also explained the methodology adopted by the author, namely that he relied on narrated tafsir, as well as the science of hadith, grammar, rhetoric, and the rational and theoretical sciences in his tafsir. I have introduced the manuscripts and indicated the libraries where these copies are available with their copy numbers. As for the second section, it is where the nass is analyzed. This is the aim of the thesis. In this section, I have addressed the author's nass, analyzed and attributed the sayings to their autors. I have narrated the hadiths from reliable sources, and I have included the translations of some unknown personalities, except for the famous ones (because there is no need for this). I have also explained wordings that may be unclear to the readers. Finally, I have written a concluding section in which I have stated the most important conclusions and recommendations I have reached, including an index of Qur'an verses, hadiths, scholars, poems, and sources. May the Allah, the Most Generous, show his kindness to us.
Hz. Peygamber'le ilgili bazı halk inanışlarının El-Hasaisü`l-Kübra'daki dayanakları
rv ÖZET HZ. PEYGAMBER'LE İLGİLİ BAZI HALK İNANIŞLARININ EL-HASÂİSÜ'L- KÜBRÂ'DAKt DAYANAKLARI Recep TUZCU Yüksek Lisans Tezi: Temel İslâm Bilimleri Ana Bilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Ali Osman ATEŞ Haziran 2002, 251 Say fe Bu çalışmanın konusu, es-Suyûtfnin el-Hasâisül-Kübrâ adlı eserinde yer alan ve halk arasında Hz. Peygamber hakkında yaygın yanlış kanaatler oluşmasına sebep olan bazı rivayetlerdir. Amacımız, Kur'ân, sahih hadisler ve tarihi gerçeklerle uyuşmayan bu rivayetleri, akim ve ilmin prensiplerini esas alarak, hadis metodolojisi çerçevesinde incelemektir. Araştırmamız bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Peygamber kavramı, Hz. Peygambert konu edinen bilim dallan, hasâis kelimesinin tanımı, hasâis ve deîâil türü eserlerin benzer ve farklı yönleri, araştırmaya konu olan eseri tanıtıcı bilgiler üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde, Hz. Peygamberin doğumundan önceki ve peygamberlik dönemine kadar geçen süreç hakkındaki rivayetler incelenmiştir. Bu rivayetlerin çoğunun asılsız olduğunu, bunların Kur'ân'ın Hz. Peygamberi bir beşer olarak tanıtan açıklamalarına, sahih hadislere, tarihi gerçeklere uygun olmadıkları ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu tür rivayetlerin, Hz. Peygamber'i, diğer peygamberlerle kıyaslarken onu övmekte aşırılığa, kaçarak, onun gerçek kîmliğînin kaybolmasına kendisinin insanüstü bir varlık gibi algılanmasına sebep oldukları sonucuna ulaşılmıştır. İkinci bölümde, Hz. Muhammed'in peygamberliği döneminde cereyan eden olaylarla ilgili rivayetler araştırılmıştır. Burada daha çok Hz. Peygamber'in mucizeleriyle ilgili rivayetler incelenmiştir. Bunların da, Hz. Peygamber'in diğer peygamberlerden daha çok mucize gösterdiğini vurgulamak amacıyla uydurulmuş olduğunu gördük. îlgili rivayetlerin Ehl-i Kitaptan müslüman olanlar veya Hz. Peygamber'in de Kur'an'da bahsedilen diğer peygamberler gibi mu'cizeler göstermiş olmasını arzu eden bazı kişilerce uyduruldukları kanısına vardık. Bunların bir çoğunun mevzuat kitaplarında yer aldığım da îesbî t ettik.Üçüncü bölümde ise; Hz. Peygamberin geleceğe dair haberleri araştırma konusu yapılmıştır. Bu rivayetlerin, ilk asırda ortaya çıkan siyâsi guruplar arasındaki çekişmeler sebebiyle uydurulmuş olduğunu ve bazı hadis âlimlerinin bunların büyük bir çoğunluğunu mevzu kabul ettiklerim görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Peygamber, Rivayet, Sahih, Uydurma, Hasâis, Delâil.
Saîd b. Mansûr'un Sünen'indeki rivayetlerin Kütüb-i Sitte'ye intikâli
Saîd b. Mansûr (ö.227/842) ve Sünen (Sünen-i Saîd) adlı eseri ilk dönem sünen kaynaklarından olması nedeniyle önemlidir. Yapılan araştırmada Sünen-i Saîd adlı eserde geçen rivayetlerin, cami türü eser telif eden Buhârî, Müslim ve sünen türü eser yazan Ebû Dâvûd'un rivayetleri içindeki ortak hadisler konu edilmiştir. Saîd b. Mansûr'un eserine aldığı kendi rivayetleri ile Kütüb-i Sitte içerisindeki rivayet formları incelenmiştir. Böylece talebelerinin ve Kütüb-i Sitte'deki diğer ravilerin Saîd b. Mansûr'dan ne ölçüde etkilendiği ortaya konulmuştur. Tezimizde ne kadar hadisin nakil edildiği, senet ve metinlerde meydana gelen değişiklikler, bunların muhtemel sebepleri, ravilerin ve rivayetlerin değerlendirilmesi, bu rivayetlerin hangi konular üzerine yoğunlaştığı ele alınmıştır. Kütüb-i Sitte eserleri ile Sünen-i Saîd'in mukayesesini yaptığımız bu çalışmada Sünen-i Saîd ve Kütüb-i Sitte arasındaki rivayetlerin benzerlik ve farklılıklarını ortaya çıkarılmıştır. Böylece Temel hadis kaynakları özelinde hadislerin belli bir kaynağa dayanılarak kitabet metoduyla rivayet edildikleri ortaya konulmuştur. Hadis alimlerinin hoca talebe ilişkisi içerisinde sema metoduyla birlikte kitabet metodunu da kullandıkları, kitaplarını oluştururken hadis metinlerinde kendi tasarruflarının da olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak bu tasarruflar sebebiyle rivayetlerin aslında bir değişiklik meydana gelmemiştir. Bu itibarla hadislerin sonradan yazıldığı ya da isnat sisteminin sonradan oluştuğu söylemlerinin tutarlı olmadığı tespit edilmiştir. Özellikle Batıdaki modern tartışmaların Kütüb-i Sitte ve diğer hadis kaynaklarının şifahi nitelikte olduğu iddialarının aslı yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Mamafih araştırma neticesinde Ebû Dâvûd ve Müslim'in hocası olan Saîd b. Mansûr'dan etkilendikleri, rivayetlerin, bâb başlıklarının ve kitap isimlerinin karşılaştırılması neticesinde ortaya çıkarılmıştır.
جواهرُ الكَلامِ لمحمد بن محمد بن شرف الدّين الزّرعيّ ت779 ه (من أول الباب الثّالث في التّهاني إلى نهاية الباب الخامس في الشفاعات ) دراسةً وتحقيقاً
This research deals with the verification of the sections from the beginning of the third chapter to the end of the fifth chapter in the work of Kadı Şerafüddin Muhammed bin Muhammed bin Müşerref bin Mansur ez-Zerî (h.799/m.1377), which is a scientific and valuable work. . The manuscript contains parts such as congratulations, condolences and intercessions named by the author. As a method, the author has adopted the principle of collecting poetry and prose in the same way, which includes moral human values and increases social relations. The author chose some of the information he used from his century, and others from literary sources in previous periods, among the sources of rhetoric and language. The importance of the manuscript is that it contains the official addresses and documents between the author and the sultan while he was a kadi. The method applied in the research is to reveal the texts as abandoned by the author, to dictate them and to verify the work. Again, it is to reveal the sources of the verse, hadith, poetry and prose writings in the text and to bring explanations in the closed places. The following conclusions were reached in the research: The book is one of the common cultural examples of its century, which shows the arts such as the science of bedi, such as seci, pun, and tibak. Again, the book contains conversations and correspondence about social customs, congratulations, condolences, and the like. Keywords: Arabic literature, investigation, Sherafüddin Al-Zarai, manuscript.
تفسير القرآن لأبي حامد شمس ال الشافعي(ت893هـ) ًسورة النَّحل دراسةً وتحقيقا
The study deals with a manuscript investigation into the interpretation of "Surat An-Nahl" by the scholar Shams al-Din Abu Hamid al-Masri al-Maqdisi al-Shafi'i, one of the scholars of the ninth century AH. This interpretation has several advantages; What prompted me to study and investigate it, such as: the author combined interpretation with the maxim, interpretation by opinion, and interpretation by reference, and took care of the linguistic vocabulary and the various syntactic aspects, and the ways of readings, and the rhetorical and linguistic aspect were particularly concerned, as well as the jurisprudential and ideological issues. In a brief and sometimes weighted manner, and in his interpretation he combined the sayings of the companions, followers and famous scholars to clarify a meaning or support an idea, and included in his interpretation the correct and weak hadiths, and collected in his interpretation various sciences such as hadith, readings, poetry, grammar, rhetoric and morphology; He expanded on explaining the semantic differences between the words, and was not satisfied with explaining the lexical differences; What gained him great scientific value, but he is criticized for taking from The interpretations of Al-Qurtubi and Al-Baydawi without attributing them. The researcher followed the historical descriptive approach in introducing the author and his scientific biography , and followed the scientific method in investigation and commentary. In the study section, the author and his book were introduced. In the investigation section, the researcher took care of writing the text according to the modern orthographic drawing, adjusting and extracting the sayings and attributing them to their sources, and by addressing the issues contained in the text and clarifying them. Then the study concluded with its results, scientific indexes and the researcher's biography.
التصوير البياني في صحيح ابن حِبّان ـ المجلد الأول دراسة تحليلية
This study examines the description of the declaration in Sahih Ibn Hibban - Volume I. The importance of this thesis is that it reveals the eloquence of the prophet Mohammed. When the Prophet was sent to his people, they gave importance to rhetoric and explanation. The eloquence of the Prophet played a major role in inviting people to Islam and in guiding them. Declarative science is one of the Arabic rhetoric sciences and is effective in conveying the desired meaning by using declarative methods. It also leaves a great impression on the listeners. The research consists of a preface and an introduction and additionally four parts. The researcher mentioned the working methods and the plan he followed in the introduction. In the preface, he discussed the importance of the description of the declaration. In the first chapter, description and statement are defined and Ibn Habban's private life and scientific life are discussed. In the second part, the concept of simile (definition, parts and its role in Arabic rhetoric) was examined. In addition, similes were examined in Sahih Ibn Habban. In the third part, istiara (its definition, parts and its role in Arabic rhetoric) is examined. The references in Sahih Ibn Habban are included. In the fourth chapter, allusion (definition, parts and its role in Arabic rhetoric) is analyzed and allusions in Sahih Ibn Habban are included. The remainder of the study includes the conclusion, conclusion, recommendations, research resources and references. Keywords: Description of statement, simile, metaphor, Allusion, Sahih Ibn Habban
حاشية الشيرانشي على شرح العصام على رسالة الاستعارات (المؤلف: المولى محمد الشيرنشي )كان حيا 1016ه
This Annotation of Mevlâ Shiranşi is considered as one of the most valuable annotations of "Al-Assam Commentary". Shaykh Shiranshi, may God have mercy on him, summarizes and then explains the matters that may confuse the reader who reads Sharhu'l-Asam. He continues his explanations in summary form. By the way, he states the reasons why he made a statement in the footnotes. At some points that are not mentioned in the annotation, the owner of the annotation can open new paragraphs. He fills these new paragraphs he opened by adding some commentaries and explanations. The annotation's author avoids prolonging the explanations about grammar and rhetoric. In addition, the owner of the commentary has a disagreement with Asam from time to time and reveals the reason and purpose of this disagreement. He says that he thinks differently with Sharih Asam at some points, and that there are some reasons for this, and he mentions both his own objections and the opinions of some other commentators on that subject. While making his explanations, he uses the style of "if you say this..., I will say that..." (Fein kulte..., Kultu...). The author also provides some explanations in some parts of the main copy which he bases his annotation and also compares it with other copies. And my work in realizing this footnote is to collect the copies that were available in my hands and choose the most appropriate copy and compare it in two copies and put the differences and differences in the footnote without commenting on it, controlling the text and controlling what may form of the word, and then extracting the sayings that are in the manuscript text and attributing them to their sources, and controlling Attributing the verses to the surah and the page, with the graduation of the hadiths if received, and the poetic verses that were. Keywords: Arabic Language. Samarkandi. Risaletu'l-Isti'arat. Mawla Muhammad Shiranshi. Sharhu'l-Asam's Annotation.
مَعالمُ الشخصيةِ المُسلمةِ عندَ الشيخِ سعيد حوى في كِتابِهِ الساسُ في التفسيرِ (سُورةُ البقرةِ جمعاً ودراسةً)
In this thesis, it is aimed to explain the characteristics of the Muslim personality in Sheikh Said Hawwa's May Allah have mercy on him "al-Esas fi'l-Tafsir"book through someverses in Surah Al-Baqara. This thesis consists of an introduction two chapters and a conclusion In the first chapter the researcher makes an explanation about the thesis subject then briefly discussed some of the author's life from his birth until his death May Allah havemercy on him and his book of tafsir. And talks about Surah Al-Baqara, itsvirtues names occasions and its relevance to the previous and next Surahs of the Holy Quran. In the second part some features of the Muslim personality in Surat al-Baqara are discussed and three important features in the life of the Muslim are emphasized: Worship Morality and various attributes that are connect between the mind and the body. These features have been extracted based on some verses of this blessed surah Then the results are given. Also some suggestions are mentioned: The one who has the authority to decide should have an important role in guiding people and directing them in the construction of a Muslim's personality and they should show the features based on moderate metins. And this understanding is one of the reasons why nations progress and walk on the path of knowledge understanding and civilization . On the other hand the demonstration of these features is effective in the construction of the Muslim personalit belief and behavior. Therefore it is necessary to guide people to see such contemporary interpretations and to convey the moderate views of commentators. Key words: Tafsir, Features, Personality, Surah Al-Baqara, Al-Asas fi-tafsir, Said Havva
الموازنة بين ابن عاشور والقاسمي في سورة الطلاق دراسة مقارنة
Surah Al-Talaq is one of the important surahs in the Book of God, and it was called "short Surat Al-Nisa" because it contained important issues that dealt with the issue of divorce, and the consequent provisions of the waiting period, breastfeeding, spending, housing, witnessing divorce, and returning to the husband. This study sheds light on this surah in two great interpretations: "Mahasin al-Taw'il" by Al-Qasimi, and "Al-Tahrir wa Al-Tanweer" by Ibn Ashour, as their sayings were narrated in the interpretation of the surah and collected what they mentioned about it, then a comparison was made between them and extracting similarities and differences The study also shows the approach of the two imams in their interpretation, and how they inferred explanatory, grammatical and linguistic issues. In all of this, the researcher followed the inductive, analytical, and comparative approach when tracing and comparing the two interpretations. He also used the historical descriptive approach when introducing the two imams, their scientific biography, and their two books. The study reached results, the most important of which are: During the comparison between the two books in the interpretation of Surat Al-Talaq, it became clear that Al-Qasimi relied heavily on interpretation by tradition, and he quoted it on this matter as al-Tabari, while Ibn Ashour relied on interpretation by opinion more, and his interpretation was dominated by the linguistic aspect. The two commentators also avoided Israeli narrations and weak and fabricated hadiths. As for the readings, Ibn Ashour did not stop at the seven readings, but took every reading that was valid, while Al-Qasimi did not mention only one reading in Surat Al-Talaq. Concerning the reasons for the revelation of the verses, both commentators dealt with the name of the surah and the reason for naming it, but Ibn Ashour expanded more. As for the linguistic aspect: Al-Qasimi did not delve into grammatical and syntactic issues, but rather referred to the syntax of vocabulary briefly, while Ibn Ashour expanded in mentioning the syntactic aspects, and he used to give preference to them and inferred from Quranic verses to support his words, and the two agreed not to infer poetry in the surah, As for the rhetorical aspect: Al-Qasimi's handling of rhetorical issues was limited and he did not delve deeply into citing rhetorical issues and did not mention a scholar on whom he relied from among the rhetorical scholars. Keywords: Interpretation (Tafsir), Ibn Ashour, Al Qasimi, Divorce, Comparison
تحليل الآراء الفقهية لأكمل الدين البابرتي في كتابه العناية شرح الهداية كتاب الكفالة أنموذجا".
From what God Almighty preserved his religion with is that he prepared for the nation men who bore the banner of knowledge, and who drew the sword of the Book and the Sunnah, and took their diligence and knowledge as a shield with which to shield them. Among these men was the completeness of the Babarti religion, whose questions and sciences spread throughout the world, and God Almighty bestowed upon me and enabled me to study the opinions of this scholar in the book of sponsorship from the book of Inaya, Sharh al-Hidaya by al-Babarti, in which he explained the book of alHidaya by al-Marghinani. What prompted me to choose this title is the importance of the book Al-Inaya, Sharh Al-Hidaya in Hanafi jurisprudence. Because it is considered one of the basic references in the aforementioned school of thought, and the Babarti is one of the prominent figures referred to in the Hanafi jurisprudence. My approach in this thesis was to collect the jurisprudential views of the Babarti in the book of guarantee, analyze them and compare them with the considered jurisprudential schools, extract the Qur'anic verses, the noble hadiths of the Prophet, and judge the authenticity of the hadiths. . The nature of the work necessitated that the topic of the thesis be divided into two chapters: each chapter included several topics and demands, distributed in my thesis as required by the context. XI And the most prominent results that I reached through my thesis: that the Babarti was not limited to the evidence agreed upon from the Book, the Sunnah, consensus, and analogy, but rather went to others, and inferred some of the evidence in which there is disagreement, such as his inference by analogy, the saying of the Companion, approval, custom, and legislated before us, as well as from what I reached that Babarti In his issues and opinions, he presents the correct evidence over other evidence of lesser rank than the correct one. Keywords: Hanafi jurisprudence. opinions. Jurisprudence. Papperti. Bail. analytical. Comparison.
زواج الصغير وطلاقه في الفقه الإسلامي وقانون الأحوال الشخصية العراقي (دراسة مقارنة)
The importance of this study comes from the fact that it addresses the most important issues of the Islamic society, it is the issue of child marriage and divorce, and its great impact on protecting the family from moral deviation and loss, and providing psychological and spiritual security for family members. The study aimed to know the judgements of child marriage and divorce in Islamic jurisprudence and Iraqi law, especially most of new jurists permitted the marriage of a young man or girl under puberty. The study also aimed to determine the legal age for marriage, as well as determining the punishment for legal violations in this matter in the Iraqi personal status law and methods of treatment. The researcher followed the descriptive, analytical and comparative approach between what came from the provisions of Sharia in the marriage and divorce of minors, and the effective Iraqi Personal Status Law No. 188 for the year (1959), and eliciting the appropriate opinion of custom, interest, and the spirit of Sharia, and one of the most important findings of the study. The validity of the minor's marriage contract with the consent of his guardian, whether he is discerning or not, according to Islamic law. Contrary to what came from the Iraqi legislator, who stipulated that the young person reach fifteen years of age, and that is only after the approval of the judge. As well as the agreement of the Sharia and the law on the age (eighteen) of age is the appropriate age for marriage. As for the divorce of a minor, it does not count as such according to the majority of scholars, unlike the Hanbalis, who said that the divorce of a discerning boy is valid. As for the issue of forcing a minor to marry or divorce, Sharia has forbidden it, and the Iraqi legislator has set a punishment for that as well. Keywords: Jurisprudence(Fiqh), Child Marriage, Child Divorce, Minor, Iraqi Law.
المختصر الراشف من زُلال الكاشف" للشيخ محمد بن أيوب التاذفي (المتوفى: 705هـ) من اول سورة القصص إلى نهاية سورة الصافات دراسة وتحقيق
The research dealt with the Hashiyah of Sheikh Al-Tathifi (Al-Muhtasar Al-Rashef Min Zulal Al-Kashef), which is one of the footnotes on the interpretation of AlZamakhshari from the beginning of Surat Al-Qasas to the end of Surat Al-Safat, a study and investigation. Its importance comes as it is one of the books that explained one of the famous interpretations of Imam Al-Zamakhshari, which is "Tafsir Al-Kashshaf"; Who was distinguished by his presentation of Quranic studies, especially linguistic ones, readings and syntax, and the author of this footnote is Sheikh Al-Tathifi, who had a good addition to the interpretation of Al-Zamakhshari in the narratives and Quranic readings. One of the results of the study was that although he relied on the interpretation of Al-Kashshaf, he did not neglect the books of the previous imams, especially the interpretation of Al-Samarqandi and Al-Tha'labi, and he added to them from his understanding and knowledge, so he presented this interpretation to us. This book contained the most important sciences in interpretation, readings, language, grammar, and others, and the author followed an integrated approach in it, starting from the beginning of the surah to its end. With hadiths and narrations, which are often narrations in the interpretation of the Qur'an, he lists the Qur'anic verses, puts them in brackets, and then conveys the explanatory sayings contained in them, relying on what was mentioned by the imams of interpretation, especially Zamakhshari, Al-Thalabi and Samarkandi, Likewise, he wrote readings, language, and grammar, and he mentioned his opinion on many issues, especially in readings, grammar, and language, and he mentioned more than the aspects of Quranic readings. I followed the descriptive approach in studying and verifying this manuscript, according to the scientific method used in researching manuscripts. Keywords: Interpretation (Tefsir). Al-Tathifi. Al-Muhtasar Al-Rashef. AlKashshaf. Surat Al-Qasas, Surat Al-Safat.
تفسير إنسان عين المعاني في تفسير الكلام الرباني لأبي نصر أحمد بن محمد بن أبي يزيد السجاوندي (ت بعد 571هـ) من بداية سورة الأنعام الى نهاية سورة يونس: دراسة وتحقيق
In my thesis, I have studied a part of Imam Ahmed bin Mohammed bin Tayfor Al-Ghaznawi, Alsjawandi's manuscript ('iinsan eayn almaeani fi tafsir alkalam alrabaanii). A number of science students from Çankırı University joined me in my manuscript study. There were 32 plates from Enam surah to the end of Ibrahim surah. The said book ('iinsan eayn almaeani fi tafsir alkalam alrabaanii) covers many meanings and the reasons for revelation of many verses. While studying the manuscript, I have used many methods used in manuscript studies. At the end of the study, I have reached several conclusions. A study is a human and heritage thing. Therefore, we the students of Çankırı University need to continue studying interpretation manuscripts that are part of our academic studies
المختصر الراشف من زلال الكاشف للإمام التاذفي (705 هـ) من أول سورة الحج إلى آخر سورة النمل ( دراسة وتحقيق )
This study aimed to investigate "Al-Mukhtasar Al-Rashef Min Zalal Al-Kashef" by Sheikh Muhammad bin Ayoub Al-Tadfi (T: 705 AH), on the interpretation of Al-Zamakhshari from the beginning of Surat Al-Hajj to the end of Surat An-Naml, The importance of this Hashiyah comes from the value of its origin, as it is an explanation and a summary of the book "Al-Kashaf", which comes in second place after the interpretation of Al-Baydawi among the most books dealt with by scholars with explanation and commentary, and the book of Al-Zamakhshari is considered one of the sources of interpretation by opinion: it shows the rational approach adopted by the author with the intention of showing the Quranic miracle. It is a unique book in its grammatical, rhetorical and linguistic content. Al-Zamakhshari benefited from al-Jurjani, who was the sheikh of rhetoric scholars, accordingly, the abbreviation of Al-Tadfi acquires great scientific importance as it is an abbreviation for this great book. In order for the study to achieve its objectives, the researcher followed the descriptive-historical approach when translating the two imams Al-Zamakhshari and Al-Tadfi and presenting his biographical and scientific biography. In the investigated section, he followed the method of investigation and commentary in terms of copying the text, its exactness, comparison between the copies of the book, extracting sayings and sayings and attributing them to their sources. The most important conclusions of the study were: Al-Tadfi disagrees with Zamakhshari in his Mu'tazili views, As he deleted all Mu'tazili issues from his book " Al-Mukhtasar Al-Rashif ", as well as the diversity and authenticity of the sources quoted by Al-Tadfi in his brief book. He quoted from the great scholars who preceded him, such as al-Tabari, al-Samarqandi, al-Tha'labi, and al-Harawi, among the imams of interpretation, also, Al-Tadfi was more likely to mention hadiths with meaning, and he inferred weak hadiths and weak Israeli narrations. The Al-Tadfi approach was based on selecting some verses and not explaining all of them. He used to cite poetry very little in his book, And more than grammatical and rhetorical issues, as is the case with the original book that he explained (the book of Zamakhshari). Keywords: Interpretation, Al-Rashif, Al-Tadfi, Al-Zamakhshari, Surat Al-Hajj, Surat An-Naml.
Abdülmelik b. Ali b. Ebi'-Münâ el-Bâbî el-Halebî'nin Muhtasarun mimmâ leyse fi'r-Ravzati ve'l-Minhâci isimli eserinin tahkik ve analizi (Nikâhtan hulû bölümünün sonuna kadar) / Abdulmalik b. Ali b. Analysis and Analysis of Ebi'-Münâ al-Bâbî al-Halebî's Work entitled Muhtasarun Mimmâ leyse fi'r-Ravzati ve'l-Minhâci (From marriage to the end of the hulu section)
This research deals with a manuscript by Abd al-Malik bin Ali bin Abi alMuna al-Babi al-Halabi, and it included the study and investigation of the book Purification, in which the author intends to collect rulings related to this section, so he stands on the rulings of the Shafi'i school of jurisprudence, to clarify their legal aspects, and he may correspond in some of its branches between rulings The Shafi'i school and what was mentioned by all the imams of the jurists, relying on textual rulings, or mental evidence, and Al-Halabi spoke about purity, and detailed the saying in its foundations, conditions and ramifications, and related to it from the chapters of tayammum, ablution, induction, wiping over the socks or splint, menstruation, Based on the sources of Shafi'i jurisprudence. Hence, this manuscript took care of an important part of the Shafi'i jurisprudence, and clarified the related provisions, conditions, and ramifications. Intellectual and other transmission, it was what deserves investigation, after it was overlooked by studies, and the pens of investigators, and it was what highlighted a good culture associated with the encyclopedic sciences witnessed in the ninth and tenth centuries AH. Keywords: alfiqh alshaafieii, alrawdat walminhaji, albabi alhalb
عنوان الأطروحة: تفسير القرآن العظيم-من أول سورة الروم إلى نهاية سورة الاحزاب -للعلامة"شمـس الـديـن مـحمـد الـمقـدسي الـشافـعي" (دراسة وتحقيق)
Interest in the sciences of the Qur'an has been, and still is, one of the most important issues in Islamic science since the early periods of Islam. The researcher carefully examined this manuscript and made an effort to reveal the glow in it in the most beautiful way. There are many reasons why I chose this manuscript. One of them is that the subject of the work is the supreme Qur'an, and the other is that the author lived in the times when the sects first emerged. Another reason is my curiosity towards the science of tafsir in general, my interest in the subject and the introduction of this tafsir to the Islamic literature. Another reason is the extensive knowledge of the owner of the manuscript. and the fact that the civilization and scholarly level was very high during his lifetime. Imam al-Makdisi wrote his tafsir with the knowledge he gained from his teachers and sheikhs after many years of scientific expeditions. Imam Sahavi translated his work, but the names of his famous students could not be found. He became famous as "Shamseddin Muhammad al-Maqdisi al-Shafii". With this nickname, his relation to Al-Quds Al-Sharif is because he is Palestinian. He is also named as El-Alem al-Rabbani al-Amin, meaning the imam of the commentators. He had subtle insight and perspective. Imam al-Makdisi used a unique style in his Tafsiru'l-Kur'ani'l-Azim. We can mention the following features that distinguish al-Maqdisi from other commentators. At the beginning of the sura, he writes that the sura is 'Meccan' or 'Medeni' at the beginning of the tafsir. He explains the verses with their meanings and examines the word in terms of language. In this, he makes use of the commentary of the commentators and Lugatu'l-Al Arab as a source. In some places, he writes the recitation differences with their proofs. He gives the sources he cited in a very short and concise manner by explaining their meanings. Before starting the tafsir, al-Maqdisi deals with all the verses in the Qur'an in general. He determines the relationship and harmony of the verses with another verse. He deals with the verses according to the Shafi'i sect in terms of fiqh rules. For this reason, the nickname Shafii was added to his name in his tafsir. He refers to the views of all the scholars and commentators before him, whether they are compatible with his tafsir or not, whether they are from his sect or not. He expresses the jurisprudence that conforms to Imam Shafii and Ahl as-Sunnah. He prefers the easiest in phrases. He mentions the ideas together with the person reporting the idea. He narrates the hadiths in his tafsir from Sahiheyn and other hadith books. In many places, I came across him expressing his opinion from Imam Qurtubi. Keywords: (Tafsir, Shamseddin Muhammed Al-Maqdisi al-Shafii, Rum, Lokman, Sajde Ahzab)
"تفسير القرآن" للمصري محمد شمس الدين الشافعي: ( من اول سورة الحج الى نهاية سورة النور)دراسة و تحقيق
Interest in the sciences of the Holy Qur'an was, and still is, one of the essential things in forensic science since the first century, and the researcher has studied the manuscript and made it appear again in the best and most beautiful style and among the reasons for my choice of the manuscript includes the following There are many reasons, including the fact that the Qur'an, the first source of legislation, is a significant subject to be dealt with, Expanding the science of tafsir in general and paying attention to the subject in particular and revealing the value of this exegesis of the Islamic heritage, and Imam Al-Maqdisi was busy with tafsir after a long journey to seek knowledge after his apprenticeship with his, teachers, and sheiks. Imam Sakavi translated his works, But I could not find his known disciples, Shams al-Din Muhammad al-Maqdisi al-Shafi'i, may God have mercy on him, was known by this title, being of Jerusalemite origin from captive Palestine. Imam exegete benefited xviii from the qualities of the faithful divine world, the owner of the proper understanding, the power of evaluation and examination, the exegesis of a uniquely distinctive style of Imam Makdisi in the exegesis of the almighty Qur'an He differentiated his style from other exegetical methods. His style is different from the other tafsir methods that Al-Maqdisi showed at the beginning of his commentary on the Surah about Al-Makki and Al-Madani. The interpretation of the verse, meaning, and vocabulary are linguistically explained based on quotations from the commentators' books, language, syntax, and readings in some text parts. Most of the texts he quoted acted in a short match with them and what was included in their meaning. Al-Maqdisi discussed all the verses of the Qur'an before starting his tafsir. As it is known in objective interpretations, he started to interpret all of them and determined the subjects compatible with the most appropriate verses from other verses. Considering that exposing the verses to the Shafi'i school is based on fiqh, regardless of whether he agrees with his commentary or whether it contradicts the doctrine from inside or outside, he quoted all the opinions and words of scholars, lawyers and commentators who came before him, considering that his interpretation was characterized by fairness. The exegesis of Imam Shafi's doctrine regarding legal was characterized by fairness. The exegesis of Imam Shafi's doctrine regarding legal provisions prefers and speaks what is consistent and what the Wal-Jamaat of the Ahl as-Sunnah accepts. He tended to make it easy in many sentences to attribute words and texts to their owners, to mention hadiths from Sahihs and other hadith books. I noticed that Imam Qurtubi preferred him in many cases and purified them with his control and support. This was the approach followed through the suras I studied, and I have taken up this manuscript and translated the scholars' stories. He clarified strange expressions and led them to hadith books by publishing hadiths. I explained its ruling as stated in the hadith books and directed the poetic verses to the one who said it. By research, I concluded that I tried to present the author and his scientific status, so xix they had hitherto unattainable effects. The author used various sciences in which he excelled and mastered language, grammar, and rhetoric, and expressed his opinion and approval or disagreement regarding reasonable and conveyed inferences and other important conclusions.
سورة النحل في تفسير الكوكباني المسمى تيسير المنان في تفسير القرآن(دراسة وتحقيقاً)
This thesis deals with the investigation of Surat Al-Nahl in the interpretation of the Qur'an, called: "Tayseer Al-Mannan fi tefsir al- Qur'an" by the scholar Ahmed bin Abdul Qadir Al-Kawkabani, who died (after 1281 AH), and he is one of the Zaydi scholars of Yemen. The importance of this book comes from the opinions and quotations it contains of the great companions and followers, and inferences that reflect the diversity of Kawkabani's culture, his prominent scientific personality ،Its importance also comes from the large number of sources and resources that the author relied on in his footnotes, as he quoted from many sources, and his interpretation collected various sciences such as the Arabic sciences of grammar, morphology and rhetoric, and the legal sciences: such as jurisprudence and its origins, belief, and the science of interpretation. The study followed the historical descriptive approach when translating the author and his scientific biography, and the method of investigation and commentary in the investigaed text. Among the most important conclusions of this study: Tafsir al-Kawkabani was rich in including many sayings, opinions and objections, and this reflects his wide knowledge and his ability to elaborate on controversial issues .Al-Kawkabani was also distinguished by his reliance on many sources in interpretation, hadith, jurisprudence, grammar, language and readings. His interpretation is one of the encyclopedias that brought together many sciences. In his approach, he relied on inference from hadith, extracting jurisprudential rulings, and cared for mentioning the reasons for the revelation of the verse, and citing poetry in his interpretation. He was brief in interpreting the verses of belief, and he mentioned the sayings of the sects - the Mu'tazila in particular - in a comprehensive manner without weighting or refuting, as for the verses of rulings, and what is related to the investigations of the sciences of the Qur'an, he mentions the Nasekh and the Mansukh and comments on them, and mentions the Mujmal and the Mbayyan, the Muhkam and the Mutashabah, the general and the specific. It is noteworthy that the author neglected the aspect of syntax, and mentioned the Jewish narratives - especially in the stories of the prophets, and the news of past nations, and some of the metaphysical matters- without a response or comment. Keywords: Interpretation, Al-Kawkabani, Surat Al-Nahl, Tayseer AlMannan, Investigation
Hud suresinde akîdenin terbiyesine dair örnekler
The research dealt with the Doctrinal Educational Signs in Surat Hud, an Objective Study. The research showed the importance of faith in God Almighty and the emphasis on the pillars of faith, including faith in the previous messages, its prophets, and the miracles performed by God Almighty at the hands of these prophets. The study also referred to the end of oppression and tyrants, as well as to the end of Pharaoh. Among the topics covered by the research is trust in God Almighty, which was referred to by some verses of the blessed surah. If trust is achieved with the servant, then he has gained tranquility in his heart and lived free, not deceived by money or worldly gains. The study also showed that the prophets showed miracles, and that God Almighty did not send a messenger except that he supported him with something that proves his sincerity, or incapacitates his challengers, and miracles differ from people to people, according to what that people are famous for. The study also indicated that whoever follows the oppressor will perish with his destruction, and in all his affairs and linking the causes to God,s will, which is complete trust in God Almighty. The researcher also referred to the prominent feature of the prophets, peace be upon them, and the preachers after them, which is the great function for which God sent the messengers and revealed the books, namely the call to unite God Almighty, reform the nations and lift injustice from people, and the greatness and sanctity of the call; It was purely for God Almighty, and introducing people to their Lord without return, which is what the prophets have always stated: I do not ask you for a reward for it. Likewise, pointing out that reform saves nations from destruction, and that injustice destroys them. Because reform is a safety valve for nations, and injustice is the key to their destruction. The study touched on signs related to the remembrance of God Almighty, on top of which is seeking forgiveness; Because of his great virtues and abundant blessings; Because it works to free the heart from sins, so that it is pure in the future of acts of worship. Where blessing and facilitation, and reconciliation with the name of God. Among the educational references in this surah is the command to maintain prayer. And that egoism is one of the attributes of obedient believers, and it is a sign that accompanies the true believer, so he is humble and reassuring, and he follows the path of humility towards the believers. Among the most important findings of the researcher are: that the faith bond takes precedence over the blood bond, so the principle here is belief in God Almighty and good deeds, without being deceived by what is less than that, such as the clan bond, the blood bond, or the national bond, and this is apparent in the story of our master Shuaib, peace be upon him. Among the educational signs mentioned in the surah is the call to uprightness and steadfastness in religion, that is the verse that grayed the Prophet. Keywords: Interpretation. Surat Hud. Educational Signs. Doctrine. Faith. Straightforwardness. Ask Forgiveness.
كتاب الزُّجاجة البِلَّوريَّة شرحُ قصيدة الخَمريَّةلمُحَمَّد زين العابدين بن مُحَمَّـد الغَـمْريِّ سِبْـطِ المَرصَفِيِّ(ت: 966هـ)[دراسةً وتحقيقاً]
The khamriyyah poem is one of the most famous and greatest poems in the Khamryyat(wine poems), or what is called the Sufis "Divine Love" wroted by Ibn Al-Farid who is considered as the founder of this style of poems. He mixed with it the meanings of wine and love, where wine is a symbol of "Divine Love", and drunkenness is the amazement that afflicts the lover as a result of nostalgia and longing for the beloved. This poem has been explained by many explanations, including: Explanation of Al-Sibt al-Marsafi called The Book of Azzujajah Al-Billawriyyah: an Explanation of the Poem of Al-Khamriya by Muhammad Zain al-Abidin bin Muhammad al-Ghamri, Sibt al-Marsafi (T. 966 AH). The aim of this study was to make the book available to researchers and those interested in Sufi poetry, as well as to introduce Al-Sibt Al-Marsafi, and his approach to commenting on the poem, where he started with an introduction and then explained its vocabulary linguistically and idiomatically according to the Sufi meanings, then he summarized and mentioned the benefits and some notes. The study followed the steps of the historical descriptive approach when studying the author's era and his personal and scientific life, and the scientific method in investigation and commentary in studying the manuscript and attributing what he referred to by returning to the appropriate sources. The most important conclusions of the study: The explanation: "Azzujajah Al-Billawriyyah" contained
الأمل واليأس في شعر وليد الأعظمي دراسة تحليلية
This current research titled "Hope and desperation in Waleed Al-Azami poems – Analytical study" dwells on the selectivity of duality, because the contrasting diodes describe the nature of the time period in which the poet lived and it explains he was affected by internal and external problems, political and economic and social instability. The poet's repertoire included the best types of poetry. His poetry had an Islamic, invitational and reformist content, which stemmed from a fervent and sincere passion. The poet is distinguished by his long breath in his poems as a result of his tendency to approach the ancients. His poetry is distinguished by its ease and clarity, the attentiveness of meanings, the subtlety of his style, the magnificence and abundance of the word, and the absence of artifice, ambiguity and pretentiousness, and the absence of the pursuit of winged imagination. The study consists of an introduction, a preface and three chapters. The preface includes the translation of the poet and the explanation of his methodology, and the first part includes the artistic study of his poetry. In the second part, there is hope, praise, pride and euphoria in the poetry. In the third part, there is despair, satire, complaint and calamity in the poetry. The researcher has concluded his research with a conclusion, findings, and sources and references.
تفسير الحنفيللشيخ محمد بن محمد بن محمد محي الدين البَرْدَعي المتوفى:927هــ (من بداية سورة الشمس الى نهاية سورة العلق) دراسة وتحقيقاً
The research deals with one of the important interpretations, which is "Tafsir Al-Hanafi" / from the beginning of Surat Al-Shams to the end of Surat Al-Alaq, by Muhammad bin Muhammad bin Muhammad Mohiuddin Maulana Zadeh Al-Hanafi Al-Bukhari Al-Barada'i, who died (927 AH), one of the most prominent commentators in the Ottoman era, and the author followed in his interpretation of this surah An approach based on talking first about: its virtues, and the second: about the number of its verses, words and letters, and the third: about its revelation, and the fourth: about its interpretation, and the fifth: related to it, and follow a method that is based on mixing between interpretation with tradition and allegorical interpretation, and the importance of interpretation stems from sayings and opinions And the new inferences that support the exegetical movement throughout its extension from the first century AH until his era, and in the rare sources that the author relied on in his news. The research problem also lies in those news and in verifying their authenticity and safety or weakness and weakness, especially with regard to hadiths related to the virtues of the suras, as well as in explaining some verses depending on the interpretation by reference, which is not appropriate with the language or with the context, and the research was divided into three chapters that the researcher studied In the first chapter, the author's life, he tried to shed light on obscure aspects about his upbringing, his quest for knowledge, and his teachers. In the second chapter, he dealt with the author's approach, the definition of the manuscript, and the descriptions of the copies he relied on. The third chapter included the investigated text that the researcher tried to bring to the closest form the author left it, and to solve the difficulties of reading some words or the difficulty of returning to some sources to document the statements of the scholars, and he reached results, perhaps the most prominent of which is the author's care in linking the indicative intent of the verse and the verses contained in it. Hadiths, and an attempt to explain the progress and delay in relation to the secrets of the Quranic system.
Hanefi al-Barada's narration of the Holy Qur'an (Surah al-Burooj – at-Tariq – al-Ala – al-Ghaashiyah – al-Fajr – al-Balad)
This thesis deals with the investigation of the interpretation of the Qur'an by Imam Muhammad ibn Muhammad al-Barda'i (d. 927 AH), who is one of the scholars of the tenth century AH. The importance of the manuscript stems from the opinions and inferences it contained that reflected the diversity of Al-Baradai's culture and his prominent scientific personality. Its importance also comes from the large number of sources and resources that the author relied on, such as Al-Baydawi, Al-Zamakhshari, Al-Tha'alabi, Abi Al-Laith Al-Samarqandi, and others, as he was quoted from many sources. His book brought together the three schools of interpretation: by tradition, by opinion, and Sufi interpretation. The study used on two copies of the manuscript located in Turkey: the first is in the Asaad Effendi Library, and the second is in the Izmir Library. The study followed the historical descriptive approach when translating the author and his scientific biography, and the method of investigation and commentary in the investigeted text. The most important conclusions of this study were as fllows: The author relied on important interpretation books such as: Al-Kashf wa Al-Bayan by Al-Tha`labi, Al-Kashshaf by Al-Zamakhshari, Maani Al- Qur'an Wa İrabih by Al-Zajjaj, Maani Al- Qur'an by Al-Farra', and Bahr Al-Ulum by Abi Al-Laith Al-Samarqandi. And he did not present the sayings and opinions only, but he was more likely sometimes, and this revealed his Maturidi doctrine in the creed, and the author most in his interpretation of deduction from the sayings of the Companions, followers and famous scholars, and supported his interpretation with the hadiths of the Prophet, It is blamed on al-Baradai for his frequent mention of hadiths without verifying their authenticity, as well as for his frequent mention of Israeli narratives without scrutiny and scrutiny of the weak narratives of them. The commentator neglected the linguistic aspect in the interpretation, and did not deal with the lexical meanings, or the morphological and grammatical notes. Al-Barda'i was distinguished by his details of the faces of the readings and his tendency towards giving weight to the frequent readings of the Companions, which are supported by evidence from the Arabic language, over the unfamiliar readings. He was keen to refer to the preaching meanings in his interpretation. The author's ingenuity and mastery of the Persian language appeared in many places of his interpretation, and this indicates the diversity of his culture and the abundance of his knowledge.
فقه القاضي عياض في اكمال المعلم بفوائد مسلم (كتابي النكاح والطلاق) ت ٥٤٤/١١٤٩
This research is a Fiqh research, looking at the Fiqh of Qadi Ayadh (R.), the eminent scholar who has great knowledge, and in sciences, such as hadith, Fiqh and others. As a judge, the book Ikmaal Al-Mu'allim with Benefits of Muslim is one of the important books in the Maliki school of thought, and others, as it dealt in the fourth part the book of marriage and the fifth part the book of divorce, and it deals with the Fiqh rulings deduced from the honorable hadiths, and the approach adopted by Judge Ayadh in some of his Fiqh views was based on the principles of Fiqh such as consensus and measurement...etc. In my research I dealt with twenty-three issues that Judge did not deviate from the framework of his doctrine, so he always agreed with the Malikis, and if more than one opinion was found among the Malikis, then I find Judge Ayadh (R.) with the well-known opinion they have, and Judge Ayadh (R.) agrees. ) He differs from the rest of the other schools of thought, such as the Hanafis and Shafi'is, according to his doctrine. If they agree, he agrees, and if they disagree, he disagrees. In addition to that, this thesis has also dealt with the study of the Fiqh of the judge Imam Ayadh (R.) in the completion of the teacher with the benefits of a Muslim in (The Books of Marriage and Divorce) a comparative Fiqh study, in which I followed the approach that is based on the transmission of the views of the Fiqh schools, and collected what agreed with one opinion with referring to the sources that I quoted, as I made the opinion of Judge Ayadh, and the scholars who agreed with him the first opinion, and the opinions of other schools of thought were mentioned after him, in transferring and discussing the evidence of the jurists, clarifying the evidence from them, and transferring the responses to them. I made a response to it, just as I extracted the hadiths that were mentioned in the letter. If they are not authentic, then I mention the ruling of the hadith scholars on it, then after that with a statement of the correct opinion, according to the strength of the evidence. The study after the introduction included three sections and was as follows :The first section: Qāḍī Ayadh and his biography. The second section: The Fiqh of Qāḍī Ayadh. Section Three: Fiqh in the Books of Marriage and Divorce. Then the conclusion, results, recommendations, then sources and references. Keywords: (Ikmaal Al-Mu'allim, Qāḍī Ayadh, Fiqh of Qāḍī Ayadh)
تفسير القرآن" للمصري شمس الدين محمد الشافعي: ( من اول سورة الفرقان الى نهاية سورة النمل ) دراسة و تحقيق
The research dealt with one of the rare scientific treasures, which is "The Interpretation of the Great Qur'an" by a scholar of the ninth century AH, Shams al-Din Muhammad al-Masri al-Shafi'i (d. after 897), from (the beginning of Surat al-Furqan to the end of Surat al-Naml) as a study and investigation. The book included an explanation of the meanings of the verses, either by clarifying the vocabulary through the language, or clarifying the meaning in general through the sayings of the commentators. The author followed an approach based on commenting on the verses in a single surah, so he does not leave a sentence or an individual without commenting on it. Some terms as they appear, and take care of the readings in their places, frequent and abnormal ones as well. The researcher divided the research into three chapters: In the first chapter, the author's personal life, his name, lineage, surname, nickname, family, and upbringing, was introduced, and the author's scholarly life, his request for knowledge, his sheikhs and students, his scholarly standing, and his effects. Inference, as he clarified the names of its sources and resources, the advantages of its method and the most important drawbacks. In the investigation and commentary, he used a method that relied on documenting the sayings, returning them to their context, translating the media, defining terms and doctrines, and clarifying what might be suspected by readers and researchers. The third and final chapter included the investigator book. Then, at the end of the research, the researcher included a conclusion explaining his findings. Among the most prominent of these results is that the author prevailed in his method of interpretation by tradition, and he cared about the Qur'anic context, especially those that were not explained by other scholars and commentators, keen to clarify the Qur'anic miracle, and he also cared about abnormal and frequent Qur'anic readings, and he combined different sciences in discerning and clarifying the meanings of the verses, and his sources were diverse and abundant. . Praise be to God, who is righteous praise.
ادب الخطاب في القرآن الكريم "قصة موسى عليه السلام مع فرعون انموذجا
This study dealt with the literature of discourse in the Holy Quran, by studying the story of Moses, peace be upon him, and his dialogue with the Pharaoh of Egypt, who claimed divinity, so God destroyed him and his soldiers drowned in the river. The importance of this study comes from the importance of discourse literature and its types in general, and the Quranic discourse and its characteristics in particular, and from Centrality of the story of Moses and Pharaoh in the Holy Quran. The study followed the analytical descriptive approach in describing the events of the story, purely from the impurities of the Israeli stories. Then analyzing the texts of the dialogue between Moses, peace be upon him, and Pharaoh in the Qur'an, And the Quranic discours Discourse: Strengths and Shortcomings. The most important findings of this study can be mentioned as follows: The story of Moses and Pharaoh, being a common story between the monotheistic religions, is full of false stories and so-called "Israeliyat". And that one of the etiquette of the speech that appeared in the hadith of the
أثر اختلاف القراءات القرآنية في المعنى التفسيري من خلال تفسير القرآن العظيم لابن كثير (من أول سورة النور إلى نهاية سورة النمل) دراسة تطبيقيّة
The research aims to reveal the issues mentioned by Ibn Kathir in his commentary on Nur, Furkan, Shuara and Neml surahs. The science of recitation is a science of the Qur'an, and all Qur'an students and commentators should learn this science and Arabic. While talking about recitations and others, Ibn Kathir followed a unique method and combined the fixed, mutawatir recitations and saz recitations that he pointed to, and he was not limited to mentioning only mutawatir recitations. In his tafsir, he also mentioned shaz qiraats and other qiraats. Sometimes he recited the qira by referring to the qari, and sometimes he talked about the qiraah directly without mentioning the qarii. Sometimes, he recited the common recitation or other recitations. As well, in his references to the Qur'anic readings, he relied on the Qur'anic books of the Companions, and he used to mention what the Companions mentioned in their Qur'anic readings. The most prominent findings of the study: By carefully reading Ibn Kathir's tafsir, the abundance of knowledge and wisdom of its owner can be confirmed. It is seen that the way of conveying the Qur'anic recitations, whether in mutawatir or shaz qira'ats, differs from one to another, and makes short and sometimes long explanation. Recitations differences in the Qur'an is that it increases the meanings and deduces jurisprudence from them. Recitations differences of the Qur'an is that it is a mercy of Allah to His servants by making this great book easy for His servants. This difference is a difference of diversity, not a difference of opposition.
تفسير القرآن العظيم لشمس الدين محمَّد المصري الشافعيلسور: فُصِّلت والشُّورى والزُّخرف دراسةً وتحقيقاً
The aim of this thesis is to investigate a manuscript on the interpretation of the Qur'an by the author Shams al-Din al- Masri - who died in 896 AH. As for the scope of the study was the part related to the interpretation of Suras: Fusilat, Shura and Az-Zukhruf. The distinction of the manuscript comes from the fact that it reflects the culture of the author's era, for which no adequate information has been found. His book collected many of Interpreters' methods such as: interpretation of the aphorism, opinion and indicative interpretation. The author was distinguished by his numerous knowledges; His book included various sciences of interpretation, hadith and language, and he cited many of the sayings of scholars and commentators in the explanations of the Qur'anic verses to prove his opinion. He mentioned it in the interpretation of the verses, especially the contrast between the Qur'anic verses that are analogous in semantics and pronunciation, and he took care of the explanations of the words and their lexical meanings. In his thesis, the researcher followed the historical descriptive approach in tracing the author's biography, as well as the critical approach in mentioning what the author missed and what he remedied. The researcher also used the method of investigation and commentary in the investigated section; He compared the copies of the manuscript and established the differences between them according to the method of the (İSAM) Islamic Research Center, and documented the sayings of the companions, followers, commentators, jurists, hadith scholars and linguists, and attributed them to their sources. Among the most important results that he concluded: the author took a lot from the book of Tafsir al-Qurtubi, and relied on it in most of his explanations, sayings and inferences, as well as relied on the interpretation of al-Baydawi, without attributing them in many places. His book also included a large number of weak hadiths, and was distinguished by its abundance of sayings and sayings, which prompted the researcher to follow them in their contexts. Shams al-Din al-Masry was not satisfied with explaining the lexical connotations of words, but was expanding in explaining the semantic differences between words according to their contexts. Keywords: Interpretation, Shams Al-Din Al-Masry, Surat Fusilat, Surat Al-Shura, Surat Al-Zukharf, Investigation