
22
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Malatya yöresinde yetişen kayısı tohumlarında amigdalin miktarının HPLC yöntemiyle belirlenmesi
Amaç: Kayısı tohumu yenmesiyle ilgili toplumuzda iki farklı görüş mevcuttur. Bunlardan ilki tüm kayısı tohumları faydalıdır, zehirlenme yapmaz görüşüdür. Diğeri ise bütün kayısı tohumları zehirlidir, yenmesi zararlıdır düşüncesidir. Çalışmamızda bu iki görüşün doğruluğunu değerlendirmek amacı ile farklı kayısı çeşitlerinin tohumlarındaki amigdalin miktarını ölçmeyi planladık. Kayısı tohumunun yenmesi ile alınan amigdalin vücudumuzda HCN?e hidrolize olur ve akut siyanür zehirlenmesine neden olabilir. Çocuklar erişkinlere göre daha yatkın oldukları için akut siyanür zehirlenmesi ile klinikte karşımıza daha çok çıkmaktadır. Ancak hangi kayısı tohumunun ne kadar yenilmesiyle zehirlenme gözlenebileceği bilinmemektedir. Çalışmamızın amacı bu konuya açıklık getirerek toplum ve sağlık çalışanlarında farkındalık yaratmaktır. Gereç yöntem: Araştırmada 13 farklı kükürtsüz kayısı çeşit (Hacıhaliloğlu, Hasanbey, Kabaaşı, Çöloğlu, Çataloğlu, Soğancı, Şekerpare, Turfanda Eskimalatya, Alyanak, Paviot, Hungarian Best, Ninfa, Roksana) tohumu ve 2 kayısı çeşit (Hacıhaliloğlu, Kabaaşı) tohumunun kükürtlü, kavrulmuş, kükürtlü kavrulmuş şekillerinde HPLC yöntemi ile g başına düşen mg cinsinden amigdalin miktarı belirlenmiştir. Kayısı tohumları İnönü Üniversitesi Kayısı Araştırma Merkezinden alınmıştır. Literatürdeki verilere dayanarak bu miktardan salınacak olan HCN miktarı ve 6 yaşında vücut ağırlığı ortalama 20 kg olan bir çocukta akut siyanür zehirlenmesine neden olabilecek tohum adedi belirlenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda acı kayısı tohumlarında tatlı tohumlara oranla amigdalin içeriği anlamlı olarak fazla bulundu. Acı tohumların ortalama amigdalin içeriği 26,27 ±14,4 mg/g olarak hesaplandı. Tatlı tohumların ortalama amigdalin miktarı ise 0,16 ±0,09 mg/g olarak tespit edildi. İki grup arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0,03). Tüm tohumların içinde Paviot kayısı çeşidinin acı tohumunda amigdalin miktarı en yüksek oranda 44,41 mg/g tespit edildi. Bu miktar amigdalinden oluşacak HCN miktarı 2,5 mg/g olarak hesaplandı. Altı yaşında vücut ağırlığı ortalama 20 kg olan bir çocukta akut siyanür zehirlenmesine neden olacak ortalama kayısı tohum adedi (ZNOTA) 7 olarak tespit edildi. Acı tohumların en düşük amigdalin içeriği bulunan çeşidi ise Turfanda Eskimalatya olarak belirlendi. Bu çeşitte amigdalin içeriği 13,96 mg/g olarak tespit ettik Tatlı tohumu bulunan kayısı çeşitlerinin içinde en yüksek amigdalin miktarını 0,4 mg/g olarak sofralık tüketimi fazla olan ve Malatya?da üretimi fazla olan Hasanbey çeşidinde tespit ettik. Bu çeşitten ortalama 852 adet (yaklaşık 680g) yenmesi ile zehirlenme gözlenebilir. Tüm tohumların içinde ölçülebilen en düşük amigdalin miktarı (0,09 mg/g) Kabaaşı çeşidinin kükürtsüz kavrulmuş şeklinde tespit edildi. Kabaaşı kükürtlü, Çataloğlu, Çöloğlu ve Şekerpare çeşitlerinin tatlı tohumlarında amigdalin düzeyinin kullandığımız yöntemle tespit edilemeyecek kadar (<0,08 mg/g) düşük olduğu gözlendi. Sonuç: Çocuklarda acı kayısı tohumu yenilmesine bağlı görülen ölümle sonuçlanabilen akut siyanür zehirlenmesinin önlenmesi önemlidir. Bunun için kayısı tohumlarının acı türlerinin yenilmemesi ve bu tohumlar için zehirli madde güvenliği kuralları uygulanması önerilir. Tatlı tohumların ise zehirli olduğuna dair mevcut olan algı düzeltilmelidir.
Tek taraflı parsiyel üreteropelvik bileşke obstrüksiyonuna bağlı hidronefrozu olan çocuklarda yaşam içi kan basıncı izlemi ile hipertansiyonun araştırılması
Amaç: Tek taraflı üreteropelvik bileşke obstrüksiyonuna bağlı hidronefrozu olan çocuklarda hipertansiyona eğilim olup olmadığını araştırmak ve izole üreteropelvik bileşke obstrüksiyonunun kan basıncı üzerine etkilerini incelemek amaçlandı.Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 2009-2012 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalında yapıldı. Opere olmamış, ek renal patolojisi ve sistemik hastalığı olmayan, renal fonksiyonları normal olan ve tek taraflı üreteropelvik bileşke obstrüksiyonuna bağlı hidronefrozu olan 19 çocuk, hasta grubu olarak çalışmaya alındı. Bilinen bir hastalığı olmayan 19 sağlıklı çocuk ile de kontrol grubu oluşturuldu. Ultrasonografi ile renal pelvis anteroposterior çapları ölçüldü. Klinik kan basıncı ölçümleri yapıldı. Bütün çocuklara 24 saat süre ile yaşam içi kan basıncı izlemi uygulandı. LMS metoduna göre z skorları, uykuda ortalama kan basıncı düşüşü yüzdeleri ve kan basıncı yükleri incelendi. Veriler istatistiksel olarak değerlendirildi.Bulgular: Gece diastolik kan basıncı z skorları (hasta grubunda 0,553 ? 0,833, kontrol grubunda 0,132 ? 0,638) ve gece ortalama kan basıncı z skorları (hasta grubunda 0,804 ? 0,753, kontrol grubunda 0,389 ? 0,688) hasta grubunda daha yüksek bulundu. 90. persentilin ve 95. persentilin üzerinde olan kan basıncı yükleri % 30'u ve % 40'ı geçen olgu sayısı hasta grubunda anlamlı derecede yüksekti (Hasta grubunda ?90. persentil yükleri ?%30 olan 9, ?% 40 olan 6 olgu, ?95. persentil yükleri ?%30 olan 8, ?% 40 olan 4 olgu. Kontrol grubunda ?90. persentil yükleri ?%30 olan 3, ?% 40 olan 1 olgu, ?95. persentil yükleri ?%30 olan 2, ?% 40 olan 0 olgu). Hasta grubunda non-dipper olma oranı, çocuk yaş grubunda beklenen değerden yüksekti.Sonuç: Üreteropelvik bileşke obstrüksiyonuna bağlı hidronefrozu olan çocuklarda hipertansiyona eğilim olduğu gözlendi. Çalışma grubundaki hastalar konservatif izlem grubuna uygun ve renal fonksiyonları normal olan hastalar olmasına rağmen kan basıncı seviyeleri kontrol grubundan daha yüksekti. Günümüzde daha çok konservatif olarak izlenmesi tercih edilen bu hastalarda uzun vadeli fizyopatolojik sonuçların değerlendirilmesi gerekmektedir.
Böbrek nakli alicilarinda homosistein, parathormon, aktif vitamin D3 ve kemik mineral dansitometrisi arasindaki ilişkinin değerlendirilmesi
Giriş ve Amaç: Böbrek nakli kronik böbrek yetmezliğinde morbidite ve mortalite açısından en önde gelen tedavi yöntemidir. Böbrek nakli olan olgularda greft yaşam süresinin uzaması nedeniyle kronik komplikasyonlarla daha sık karşılaşılmaktadır. Osteopeni ve osteoporoz, böbrek nakli sonrası en sık görülen kemik hastalığı olup kemik mineral dansitometrisinde azalma ile karakterizedir ve nakil sonrası önemli morbidite-mortalite kaynağıdır. Nakil sonrası ilk 6 ayda önemli kemik kaybı gelişir. Kemik hastalığının ciddiyetini belirleyen en önemli faktörler; diyaliz süresi, sekonder hiperparatiroidizmin şiddeti, kullanılan immünsüpressif ilaçların dozu-süresi, böbrek fonksiyonları ve Vitamin D3 düzeyidir. Bu çalışmada böbrek nakli alıcılarında kükürtlü bir aminoasit olan homosisteinin, kemik ve mineral metabolizması ile ilişkili olan parathormon, aktif vitamin D3 ve kemik mineral dansitometri parametreleriyle ilişkisini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Nefroloji kliniğinde takip edilen 86 (%73,5)? sı erkek, 31 (%26,5)? i kadın toplam 117 böbrek nakilli hasta alındı. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastalardan bilgilendirici yazılı onam alındı. Hastaların; yaş, cinsiyet, diyaliz süreleri, transplant süreleri, donör tipleri, kullandığı ilaçlar, transplant sonrası diyabet gelişimi kaydedildi. Hastalarda glukoz, BUN, kreatinin, kalsiyum, fosfor, sodyum, potasyum, parathormon, vitamin D3, albumin, homosistein, vitamin B12, folat, 24 saatlik idrarda protein ölçümleri yapıldı. Femur boynu ve vertebra kemik mineral yoğunluğunun Dual Energy X Ray Absorptiometry yöntemi ile ölçümleri yapıldı. Bulgular: Hastaların yapılan kemik mineral dansitometri sonuçlarına göre 14(%12,3)? ü normal, 41(%36,2)?i osteoporotik, 58(%51,3)? i osteopenik DEXA ölçümüne sahipti. Homosistein değeri ile hastaların kullandığı ilaçlardan rapamisin(p=0,05), statin(p=0,057), B bloker(p=0,01) arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Kullanılan ilaçlarla dexa femur ve vertebra arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Homosistein düzeyi ile BUN(p=0,002), kreatinin(p=0,001), vitamin B12(p<0,001) arasında istatiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki saptandı. Ayrıca homosistein düzeyi ile proteinüri(p=0,031) arasında istatiksel olarak zayıf ama pozitif bir ilişki saptandı. D vitamini ile proteinüri(p=0,035) arasında negatif bir ilişki, serum albümin(p<0,001) ve kalsiyum (p:0,001) arasında ise pozitif ilişki saptandı. Serum homosistein düzeyi ile femur ve lumbal vertebra kemik dansitometrisi arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Sonuç: Homosistein düzeyi ile parathormon, vitamin D3 ve kemik mineral dansitometrisi arasında anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Böbrek nakli alıcılarında nakil sonrası dönemde KMD? de azalma saptandı. Serum homosistein düzeyi ile böbrek fonksiyonları arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Serum homosistein seviyesi ile B12 vitamini ve folat düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmış olup, B12 ve folat replasmanı ile serum homosistein seviyelerinin düşürülmesi tedavi seçeneklerinden birisi olabilir. Rapamisin kullananlarda daha düşük serum homosistein seviyesi saptanırken, statin ve B bloker kullananlarda daha yüksek serum homosistein seviyesi gözlemlendi. Kullanılan ilaçların serum homosistein düzeyini etkileyebileceği unutulmamalıdır. İdrar proteini ile serum homosistein seviyesi arasındaki pozitif bir ilişki daha önce hiçbir çalışmada gösterilmemiş olup mekanizmalarının ortaya konması için geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Çocukluk çağı tik bozukluklarının sosyodemografik verileri ve klinik özellikleri
ÖZET Çocukluk Çağı Tik Bozukluklarının Sosyodemografik Verileri ve Klinik Özellikleri Amaç: Çocukluk çağı tik bozukluklarının etyopatogenezi yeterince aydınlatılmamakla birlikte enfeksiyonun tetiklediği immun reaksiyonlar, prenatal ve perinatal nedenler, genetik ve psikososyal stresörler sorumlu tutulmaktadır. Bu çalışmada, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran ve tik bozukluğu tanısı alan çocuk ve ergenlerin sosyodemografik verileri, klinik özellikleri ve özellikle enfeksiyonun tetiklediği tik bozukluklarının ayırt edilmesinde yol gösterici olacağı düşünülmüştür. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde 2012 Kasım 2013 Aralık tarihleri arasında değerlendirilen ve Tik Bozukluğu tanısı olan 4-18 yaş aralığında 37 kız ve 150 erkek olmak üzere toplam 187 olgu alındı. Ruhsal belirtilerin taranması amacı ile Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam boyu Şekli Türkçe uyarlaması ÇDŞG-ŞY (K-SADS-PL), Tik belirti şiddeti için, Yale Genel Tik Ağırlığını Derecelendirme Ölçeği (YGTDÖ) kullanıldı. Olguların demografik bilgileri, enfeksiyon ve romatizmal hastalık öyküsü kaydedildi. Çalışma verilerinin istatistiksel analizleri SPSS 16.00 sürümü ile yapılmıştır. Bulgular: Tik Bozukluğu tanısı alan 4-18 yaş aralığında (ortalama 10,9±2,6 yaş), 37 kız (ortalama 10,9±2,5 yaş) ve 150 erkek (ortalama 10,9±2,7 yaş) olmak üzere toplam 187 olgu alındı. Tanı alt gruplarına göre; olguların 104'ü (% 55,6) PANDAS, 26'sı (% 13,9) PANDAS olmayan (N-PANDAS) ve 57'si (% 30,5) PANDAS-varyant (PANDAS-V) olarak gruplandırıldı. Kız ile erkek olgular arasında ortalama yaş ve belirtilerin başladığı sıradaki yaş ortalamaları açısından anlamlı fark saptanmadı (p=0,845, p=0,095). Sonuç: Tik bozukluğu olan olguları, enfeksiyonun tetiklediği immun etyoloji zemininde fenomenolojik düzeyde değerlendiren ilk çalışma olması nedeniyle çalışmamızın literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Tik bozukluğu, PANDAS, fenomenoloji
Parkinson hastalığı'nda uyku bozukluğu ve depresyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Giriş ve Amaç: İdyopatik Parkinson Hastalığı (İPH), klinik olarak istirahat tremoru, dişli çark rijiditesi, bradikinezi ve postural reflekslerde bozulma ile karakterize progresif bir bozukluktur. İPH'nda hastalığın şiddeti artıkça uyku bozuklukları, gündüz aşırı uyku hali gibi ek sorunlar karşımıza çıkmaktadır. İPH da günlük yaşamı zorlayan etkilerin yanında psikolojik sorunları da beraberinde getirmektedir. Parkinson hastalarında depresyon varlığı hastaların yaşam kalitesini kötü etkilemektedir. Çalışmamızda İPH semptomların sıklıkları, prezentasyonları, ilişkili risk faktörlerini ve birbirleriyle olan ilişkilerini İPH' nın değişik evrelerinde uyku bozuklukları ile gündüz uykululuk hali ve bunun depresyonla ilişkisini göstermeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: İPH tanısı alan 42 hasta ve 48 sağlıklı birey alındı. İPH grubunda Hoehn&Yahr (H&Y) değerlendirme skalaları ile hastalık derecelendirildi. Hamilton depresyon değerlendirme ölçeği (HAM-D) ile depresyon değerlendirmesi yapıldı. İPH ve kontrol grubuna, gece uykusu ve gündüz uyuklamalarının değerlendirildiği Parkinson Hastalığı Uyku Ölçeği (PHUÖ), gündüz uykululuğunun değerlendirildiği Epworth uykululuk ölçeği (EUÖ) uygulandı. Veriler yaş, cinsiyet, medeni durum değerlendirildi ve kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan İPH'ın EUÖ skoru arttıkça, PHUÖ skorununda anlamlı düzeyde azalma gerçekleşmektedir ve bu artışın derecesi güçlü bir düzeydedir(r=-0,615;p=0,000). EUÖ arttıkça HAM-D skorununda anlamlı düzeyde artış gerçekleşmektedir ve bu artışın derecesi orta düzeydedir (r=0,388;p=0,000). PHUÖ değeri arttıkça, Hamilton ve Hoehn-Yahr değerininde anlamı bir düzeyde azalma gösterdiği belirlenmiştir ve bu ilişkinin dereceleri güçlüdür.(Hamilton için r=-0,569 p=0,000; Hoehn-Yahr için r=-0,63 p=0,000). H&Y değeri arttıkça HAM-D skorunda anlamlı artış gözlendi (r=0,422;p=0,005). Tartışma: İPH'da hastalık süresi ve özürlülük derecesindeki artış ile paralel olarak belirgin kötüleşme gösteren uyku bozuklukları ve gün içinde gündüzleri belirgin uyuklamalar gözükmektedir. Bu bozuklukların tanısı hastaların ve hasta yakınının ayrıntılı sorgulanması ile mümkün olabilmektedir. Hastalığın genel değerlendirmesi ve tedaviye yaklaşımda uyku bozukluğu önemli bir parametre olabilir. Depresyon varlığı tanısal karışıklıklar yaratmakta, hastalık şiddetini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenlerden ötürü Parkinson hastalarında depresyon, aktif olarak sorgulanmalı ve saptandığında mutlaka tedavi edilmelidir. Parkinson belirtileri nedeniyle bozulmuş olan yaşam kalitesinin daha fazla olumsuz etkilenmesinin önüne geçilebilinir. Anahtar Kelimeler: Parkinson hastalığı; depresyon; uyku bozuklukları;
Deneysel oluşturulmuş akut miyokart infarktüsünde Benfotiamin'in etkileri
ÖZET Miyokard İnfarktüsü (MI) Kardiyovasküler Hastalıklar içinde ölüme en fazla sebebiyet veren hastalık grubudur. Isoproterenol (ISO), deneysel akut miyokart infarktüsü modeli oluşturmada sık kullanılan -adrenerjik bir ajandır. Benfotiamin Vitamin B1'in yağda çözünen hali olup antioksidan etkileri bilinmektedir. Bu çalışmada ISO ile deneysel olarak akut miyokart infarktüsü oluşturulan sıçanlarda, antioksidan etkisi bilinen benfotiaminin kalp dokusu üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada, 24 adet 8 haftalık Wistar albino cinsi erkek sıçanlar kullanıldı. Deney hayvanları her grupta 6 hayvan olacak şekilde 4 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna (Grup I) deney süresi olan 14 gün boyunca herhangi bir uygulama yapılmadı. Benfotiamin (grup II) grubuna benfotiamin 70mg/kg/gün dozunda oral yolla verildi. MI (grup III) ve MI + benfotiamin (grup IV) grublarına 150 mg/kg isoproterenol, 24 saat ara ile 2 kez intraperitoneal olarak verildikten sonra MI grubuna deney süresince herhangi bir uygulama yapılmazken MI + benfotiamin grubuna 70mg/kg/gün dozunda benfotiamin oral yolla verildi. Deney sonunda tüm sıçanlar anestezi altında dekapite edilerek kalp dokuları çıkarıldı. Kalp dokularına Hemotoksilen&Eozin, Masson Trikrom, Bax ve Kaspaz 3 İmmunohistokimyası ve TUNEL boyama yapıldı. İmmünohistokimyasal boyamada; kontrol ve benfotiamin gruplarına göre MI grubunda Bax ve Kaspaz 3 immünreaktivitesinde belirgin bir artış gözlenirken, MI + benfotiamin grubunda azalma izlendi. TUNEL boyamada ise kontrol ve benfotiamin gruplarına göre MI grubunda apoptotik hücre artışı belirgin olarak gözlenirken MI + benfotiamin grubunda azalma izlendi. Sonuç olarak, deneysel olarak akut miyokart infarktüsünün oluşturduğu hücresel değişikliklere karşı benfotiamin'in koruyucu etkilerinin gösterilmesi, MI komplikasyonlarını önlemek amacıyla benfotiamin ile ilişkili tedavi yaklaşımlarının denenmesinin yararlı olabileceği ve bu konuda kapsamlı araştırmaların yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Miyokart İnfarktüsü, benfotiamin, isoproterenol
Kronik hepatit B'li hastalarda interlökin-6, interlökin-10 ve interlökin-18 düzeylerinin tayini
ÖZET Viral hepatit B (HBV) enfeksiyonunun kronikleşmesine yol açan mekanizmalar tam olarak anlaşılamamıştır. Sitokin profilindeki değişimin, enfeksiyonun iyileşmesi veya kronikleşmesi şeklinde sonuçlanabileceği bilinmektedir. Bu çalışma, sitokinler ile HBV enfeksiyonunun farklı klinik formları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, HBV enfeksiyonuna ikincil kronik hepatit (KHB), karaciğer sirozu (KCS) ile hepatoselüler karsinoma (HSK) gelişmiş hastalarda IL-6, IL-10, IL-18 düzeyleri ve hastalık progresyonu arasındaki ilişki araştırıldı. Kronik hepatitli 29, KCS'lu 19, HSK'lı 19 toplam 67 HBV hastası ile 15 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Gruplar arasında HBV DNA düzeyleri açısından anlamlı fark yoktu. IL-6, IL-10 ve IL-18 düzeyleri HBV enfeksiyonu olanlarda, hastalık progresyonu ile daha belirgin şekilde olmak üzere kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek bulundu. İnterlökin-6 düzeyi HSK grubunda kontrol grubu, KHB ve KC-S gruplarına göre anlamlı yüksek olup diğer gruplar arasında ise benzerdi. IL-10 düzeyinde ise sadece HSK ile kontrol grubu arasında anlamlı fark mevcuttu. IL-18 düzeyleri ise HBV gruplarında (KHB, KC-S ve HSK) benzer olmakla beraber her üç grupta da kontrol grubundan anlamlı olarak yüksekti. IL-6, IL-10, IL-18 ve AFP düzeyleri arasında istatiksel açıdan anlamlı korelasyon saptandı. Ek olarak HSK grubunda yer alan ve AFP düzeyleri normal sınırlarda olan 3 hastadan ikisinde IL-18 düzeylerinin ortalama değerin üzerinde olduğu ve bunlardan birinde IL-10 düzeyinin de ortalama değerin üzerinde olduğu saptandı. Sonuç olarak, IL-6, 10 ve 18 düzeylerinin HBV enfeksiyonunun farklı evrelerinde artmış olduğu saptandı. IL-6 ve 10 HSK da artarken, IL-18, tüm HBV formlarında artmış olarak bulundu. Anahtar kelimeler: Hepatit, karaciğer sirozu, hepatoselüler karsinoma, sitokin
Sklerodermada osteopontin düzeyi
Özelleşmiş matriselüler proteinlerin veya ekstraselüler matriksin bir üyesi olan osteopontin (OPN) (early T lymphocyte activation 1 [ETA-1] olarak da bilinir); kemik mineralizasyonu dışında hücre-matriks iletişimi, T lenfosit iletilerinin aktarılması, kemotaktik özelliğiyle lökositlerin endotele yapışması ve migrasyonu ile makrofaj fonksiyonlarının düzenlenmesi gibi pro-inflamatuvar ve pro-fibrotik etkilere sahiptir. Dolayısıyla, deneysel çalışmalarda OPN inhibisyonunun fibroz gelişimini engellediği gösterilmiştir. Bu çalışmada, SSk olgularında OPN seviyesinin belirlenmesi ve hastalık aktivite ve şiddet skorları ile ilişkisinin araştırılması amaçlandı. Çalışmaya 86 SSk hastası, 46 sistemik lupus eritematoz (SLE) hastası (hasta kotrol grubu olarak) ve 38 sağlıklı gönüllü (sağlıklı kontrol grubu) alındı. Ssk grubunda hastalık aktivite ve şiddet skorları, modifiye Rodnan deri skoru, Valentini hastalık aktivite indeksi, Medsger hastalık şiddet indeksi ve United Kingdom fonksiyon skoru ile belirlendi. Rutin laboratuvar parametrelerine ek olarak OPN, interlökin-6, transforme edici büyüme faktörü-β (TGF-β) ve vitronektin düzeyleri analiz edildi. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, SSk ve SLE gruplarında OPN düzeyleri yüksekti (her ikisi için; p<0.001). Ancak, SSk grubunda OPN seviyeleri hastalık aktivite ve şiddet skorları ile ilişkili değildi (p>0.05). Diğer gruplara göre SSk grubunda TGF-β seviyeleri anlamlı derecede yüksek saptandı; ancak OPN ile TGF-β serum düzeyleri arasında anlamlı fark yoktu (p>0.05). Ek olarak, OPN düzeyleri ile SSk'ya özgül laboratuvar parametreleri ve kapilleroskopik bulgular arasında korelasyon yoktu. Sonuç olarak, SSk ve SLE gibi kronik otoimmün hastalıklarda OPN düzeyleri artmaktadır. Bilinenin aksine OPN, SSk'nın fibrogenez aşamasında rol oynayan spesifik bir sitokin değildir. OPN, makrofajların ve T hücrelerinin kemotaksisini düzenleyerek olasılıkla akut inflamatuvar yanıtın bir parçası olarak etki etmektedir. Anahtar Kelimeler: Osteopontin, skleroderma, akut inflamasyon, fibrogenez.
Tip 2 diabetes mellitus hastalarında idrar mikroalbuminüri konsantrasyonlarına göre serum ve idrar adropin düzeyleri
ÖZET Diyabet, insülin eksikliği ya da insülin etkisindeki defektler nedeniyle organizmanın karbonhidrat, yağ ve proteinlerden yeterince yararlanamadığı, kronik mikrovasküler komplikasyonlarla seyreden, en önemli komplikasyonlarından biri proteinüri ile karakterize diyabetik nefropati olan, artan sayıda hastanın son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) geliştirdiği önemli bir halk sağlığı sorunudur. Etiyopatogenezde pekçok peptit yapılı hormon yer almakta olup, son yıllarda keşfedilen adropinin glukoz hemostazında görev almasına rağmen diyabet ve nefropati ile ilişkisi henüz çalışılmamıştır. Dolayısıyla bu çalışmada, diyabetik hastalarda, serum ve idrar adropin düzeylerinin belirlenmesi, diabetes mellitus ve diyabetik nefropati ile ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Normoalbüminürik 20, mikroalbüminürik 20, aşikar albüminürik 20 olmak üzere toplam 60 diyabetik hasta ile kontrol grubunu oluşturmak üzere 20 sağlıklı bireyin serum ve idrar adropin düzeyleri enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) yöntemiyle çalışıldı. Serum adropin düzeyleri aşikar albüminürisi olan gurupla kıyaslandığında sağlıklı kontrol, normoalbüminürik, mikroalbüminürik gruplarında anlamlı olarak düşük saptandı (sırasıyla; p= 0.007, p< 0.001, p= 0.008). Adropinin serum kreatinin ve mikroalbüminüri düzeyleri ile pozitif korelasyon gösterdiği saptandı (sırasıyla p= 0.031, r= 0.242 ve p= 0.001, r= 0.379 ). İdrar adropin düzeyi diyabetik hastalarda sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak yüksekti (p=0.001). Normoalbüminürik ve aşikar albüminürik grupla kıyaslandığında mikroalbüminürik grupta idrar adropin düzeyleri düşük tespit edildi (her ikisi için p=0.026). Sonuç olarak; serum adropin düzeylerinin aşikar albüminürik grupta artmış olduğu görülmektedir. Endotelyal fonsiyonlar ve enerji hemostazı ile ilişkili etkinlikleri olan bu peptitin artmış olmasının nedeni renal hemostazı sağlama amaçlı olduğu düşünülebilir. İdrar adropin düzeyinin sadece mikroalbüminürik diyabetik grupta düşük olması, diyabetik nefropatinin klinik olarak tanınabildiği başlangıç döneminde tetiği çeken bir peptit hormon olmasından kaynaklanıyor olabilir. Anahtar Kelimeler: Diabetes Mellitus, Diyabetik Nefropati, Adropin.
Bebeklikte yapılan demir profilaksisinin demir eksikliği gelişimini önleme ve psikomotor gelişim üzerine etkisi
Bebeklikte yapılan demir profilaksisinin demir eksikliği gelişimini önleme ve psikomotor gelişim üzerine etkisiPek çok gelişmekte olan ülkede olduğu gibi Türkiye'de de demir eksikliği anemisi (DEA) çok sayıda çocuğu etkilemektedir. Türkiye'den yapılan bazı çalışmalarda anemi sıklığının %48 ve 75 arasında değiştiği bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı bebeklerde anemi için risk faktörlerini incelemek, zamanında doğan bebeklerin 12. ayda demir durumunu değerlendirmek, demir desteğinin demir eksikliği (DE) ve DEA'sinin gelişimini önleme ve gelişimsel test skorları üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmaya Ocak- Aralık 2005 tarihleri arasında zamanında doğmuş, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi sağlam çocuk polikliniğinde 1 yaşına kadar düzenli takipleri yapılan, herhangi bir kronik hastalığı olmayan 400 bebek alındı. 400 vakanın cinsiyetlerinin dağılımı 213 erkek (%53,3), 187 kız (%46,7) idi. Bu vakaların hepsine 4. aylarından itibaren 1mg/kg/gün dozunda demir desteği önerilmişti. Bu vakaların 1 yaş kontrolünde yapılan DE anketi ile ailelerin sosyoekonomik ve demografik özellikleri, süt çocuğunun beslenme alışkanlıkları, önerilen demir profilaksisini kullanıp kullanmadığı saptandı. Kontrollerde bebeklerin antropometrik ölçümleri, ayrıntılı fizik muayeneleri ve zamanı geldikçe aşıları yapıldı. Demir durumunu değerlendirmek için tam kan sayımı, ferritin değerleri ölçüldü. 10,5 gr/dl altında Hb, 70 fentolitre(fl) altında MCV, 15 ng/ml ve altında ferritin, 14.5% üzerinde RDW, %33 altında Htc değerlerinden en az ikisine sahip olanlar DEA; yalnız serum ferritin düzeyi 15 ng/ml'nin altında olanlar DE alarak değerlendirildi. Verilerin analizi SPSS for Windows 11,5 istatistik paket programında yapıldı. İstatistiksel karşılaştırmada sürekli değişkenler için t testi ve varyans analizi, kesikli değişkenler için ki-kare testi kullanıldı. Demir düzeyleri hakkında bilgisi olmayan bölüm psikoloğu tarafından Bayley II Bebekler İçin Gelişim Ölçeği (BBGÖ) tüm bebeklere yapıldı. BAYLEY II sonuçları Kolmogrow-Smirnov testi kullanılarak analiz edildi. Çalışmaya dahil edilen bebeklerin ortalama Hb değeri 12.1 ±1.1 (6.1-15), ortalama ferritin değeri 26.3±32.7 (1-480) olarak bulundu. Çalışma grubunda anemi prevelansının %7, DE prevelansının %36,8 olduğu görüldü. DE gelişimini etkileyen faktörler arasında annelerin doğum aralıklarının sık olması, inek sütüne 1 yaştan önce başlanması, önerilen demir profilaksisine uyumsuzluk, erkek cinsiyet, ailenin gelir düzeyinin ve bebeğe bakan kişinin eğitim seviyesinin düşük olması gösterildi. Onikinci aydaki demir durumu üzerinde çok belirgin bir olumsuz etkisi olan inek sütünün erken başlanması en önemli diyetsel faktör olarak gösterildi. Demir eksikliği olan bebeklerde BBGÖ II ile zihinsel ve motor test puanlarının daha düşük olduğu bulundu. Sonuç olarak DEA'nin ülkemizde bebek ve çocuklarda çok yaygın olması ve bilişsel işlevleri olumsuz yönde etkilemesi nedeni ile, DEA'nin önlenmesi için uygun beslenme önerileri ile (ilk 6 ay sadece anne sütü verilmesi, ilk 1 yaşta inek sütü başlanmaması, anne sütü verilemiyorsa demirle zenginleştirilmiş formulalarla beslenmesi) birlikte gerekli demir desteğinin 4. ayda başlayarak 2 yaşa kadar devam edilmesi ve DE taramasının 9-12 aylar arasında yapılması gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği, demir profilaksisi, Bayley Bebekler İçin Gelişim Ölçeği II