Dokuz Eylül University
Discipline

Tekstil Anasanat Dalı

Dokuz Eylül University

33

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

33 Theses
Master'sOpen AccessTR

Shibori sanatı tekniğinin dijital baskı uygulamaları kapsamında giyilebilir sanat ürünü ile ifade edilmesi

İnsanoğlunun var olduğu günden bugüne giyim, gerek bireyin gerekse onun içinde yaşadığı toplumun gelenek, görenek, sosyal yapı, kültür, gelir düzeyi gibi öğeleri içeren yaşam tarzının bütününü yansıtan unsurlardan biridir. Düğünlerinde, cenazelerinde, günlük yaşamda, kamusal ya da özel alanda bireyler içinde yaşadıkları toplumun da etkisiyle farklı giyim biçimlerine bürünmektedirler. Zaman içerisinde canlı organizmalar için kaçınılmaz olan değişim insanla birlikte giyim şeklini de değişikliğe uğratmaktadır. Özellikle günümüz dünyasında teknolojinin hızla ilerlemesi sonucu artan makineleşmenin etkileri giyim sektöründe de açıkça görülmektedir. Ancak bu değişime rağmen geçmişin izlerinin yansımaları söz konusu sektörde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu geleneklerin devamlılığı özellikle işleme ve boyama tekniklerinde kendini göstermektedir. Geleneklere bağlılığı ile bilinen Japonya'da kullanılmaya başlayan Shibori tekniği daha sonra dünyanın birçok ülkesine yayılmıştır. Günümüzde hala yaygın olarak kullanılan bu sanatın giyilebilir ürünlere uygulanması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.

Selin Alptekin
İstanbul Beykent University · Institute of Graduate Studies
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Pop-art akımının araştırılması ve spor giyim üzerine tasarımlar oluşturulması

Pop-art sanatı 1950'li yıllar itibari ile Dünya'da etkili olmaya başlayarak 1960'lı yıllar itibari ile bir akım haline gelmiştir. Birçok sektörde olduğu gibi tekstil sektöründe pop-art akımından etkilenmiştir. Bu çalışmanın amacı pop-art sanatını spor tekstili ürünleri tasarımlarına yansıtmaktır. Çünkü günümüzde spor tekstili pazarında yaşanan yoğun rekabet farklılaştırılmış ürün tasarımları oluşturmayı beraberinde getirmiştir. Bu nedenle spor tekstili ürünlerinin teknik özelliklerinin yanı sıra kullanıcıların ilgisini çekecek görsel özellikler ile desteklenmesi için pop-art sanatından yararlanılmıştır. Bu çalışmada, Pop-art sanatı genel itibari ile incelendikten sonra, tekstil sektöründe pop-art sanatına yer verilmiştir. Spor tekstili tasarımlarının oluşturulması için spor tekstili ürünlerinin genel özellikleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Son olarak hem kullanıcıların aktivite sırasında ihtiyaçlarına cevap verecek ve performanslarını olumlu yönde etkileyecek teknik özellikler ve pop-art sanatı doğrultusunda görsel ögeler kullanılarak tasarımlar oluşturulmuştur. Sonuç itibari ile günümüzde bireylerin spora olan ilgisi gün geçtikçe artmaktadır. Bu nedenle spor tekstili pazarı gün geçtikçe büyümekte ve rekabet artmaktadır. Bu doğrultuda ürünlerin görsel olarak farklılaştırılması kullanıcıların ilgisini çekecektir. Bir dönem tüm Dünya'yı etkisi altına alan pop-art sanatı spor tekstili ürünlerine yansıtılarak kullanıcılar açısından hem ihtiyaçlarına cevap verebilecek hem de görsel açıdan ilgi çekici olacak ürün tasarımları meydana getirilmiştir.

Pop-artPopüler kültürSpor giyim
Ceren Yılmaz
İstanbul Beykent University · Institute of Graduate Studies
2022
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Ortopedik engelli çalışan kadın giyimi üzerine yeni tasarım ve ürün geliştirme odaklı bir araştırma

Giysiler, iklim şartlarından kaynaklanan korunma, örtünme ihtiyacı çevresel faktörler, toplumları oluşturan iç dinamikler (din, ırk, dil, gelenek-görenek vb.), birey olma sürecinde kişilik yapıları, beğenileri, yaşama ve düşünme tarzlarında ki değişimlerin etkisiyle bedeni kuşatan ikinci bir ten olma fenomenini yaratmıştır.Engelli bireylerin giysilerinin, standart giysilerden farklı olarak tasarımlarında fonksiyonel ve estetik değerler önem kazanmaktadır. Bedensel yetersizlikler yaşamlarında önemli yer tutan engelliler için giyinme ihtiyaçlarının engellerine göre tasarlanmasını gerektirmektedir. Ortopedik engelli bireylerin günlük yaşam aktivitelerinde giysi faktörü önemli bir etkendir.Bu araştırmada, ortopedik engelli çalışan kadınların iş ortamındaki giysilerinde fonksiyonel ve estetik boyutta karşılaştıkları sorunlar tespit edilerek, yeni ürün tasarımlarının oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma çalışması ile ortopedik engelli çalışan kadınların fonksiyonel ve estetik boyuttaki sorunlarının tespit edilmesi için yapılan anket uygulamasından çıkan sonuçlar esas alınmıştır. Çalışmanın niteliksel araştırma kısmında ise farklı disiplinlerden gelen kişilerden oluşan bir grup ile yaratıcı eylem yöntemi sinektik uygulanarak elde edilen sonuçlar yeni ürün tasarımların oluşturulmasında veri olarak değerlendirilmiştir.Araştırmanın birinci bölümünde; problemin tanımı, önemi, amacı ve araştırılmaya değer bulunmasının nedenleri, ortopedik engelli bireylerin çalışma ortamında tercih ettikleri giysilerin engellerine uygun tasarlanması ve üretilmesi açısından ele alınarak açıklanmıştır. İkinci bölümde ise konuyla ilgili kavramsal çerçeve belirlenerek teorik açıklamalar yapılmış, araştırma niteliğindeki ilgili çalışmalar genel hatları ile açıklanmıştır. Üçüncü bölümde; araştırmanın nicel ve nitel yöntemi, veri toplama tekniği ve verilerin analizi ile ilgili bilgiler sunulmuştur.Araştırmanın dördüncü bölümü, ortopedik engelli çalışan kadınların iş ortamında tercih ettikleri giysilerinde fonksiyonellik ve estetik boyutta karşılaştıkları sorunları belirleme ile ilgili anket sonuçları ve grup ile yaratıcı eylem yöntemi-sinektik grup çalışmasında elde edilen görüşmeler değerlendirilmiş, tüm veriler istatistik analizleri yapılarak, tablolar halinde sunulmuştur.Sonuç ve öneriler bölümünde, araştırma sonuçları doğrultusunda, bedensel yetersizliğe sahip kişilerin giysilerinin taşıması gereken fonksiyonel ve estetik değerler belirtilerek, kullanıcılar ve hazır giyim sektörü açısından yeni giysi tasarım öneriler getirilmiştir.Türkçe Anahtar Kelimeler:1-Ortopedik Engellilik2-Çalışan Kadın Giyimi3-GiysiTasarımı4-ÜrünGeliştirme5-Sinektik

Bedensel engellilerEngelli kişilerGiyim sektörü+5
Nurcan Kutlu
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2012
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Topkapı Sarayı padişah kaftanlarının üretim aşamalarında kullanılan dikiş teknikleri ve süsleme öğeleri

Osmanlı İmparatorluğu, tarihte eşine az rastlanır genişlikte bir coğrafyaya hükmetmiş, en uzun ömürlü ve ihtişamlı imparatorluklardan biri olmuştur. Adalet ve hoşgörüye dayalı devlet anlayışı, sultanlarının nezaketi ve sanat zevki, hayranlık uyandırmıştır. Mimari, çini, minyatür, halı, kumaş, deri, cilt, tezhip, mobilya gibi farklı sanat dallarında muhteşem eserler vererek kültür varlığımızı zenginleştirmiştir.İmparatorluğun farklı sanat dallarında, çok sayıda değerli eserler vermesinde Osmanlı padişahlarının sanata olan ilgisinin payı büyüktür. Osmanlı Padişahları, zanaatçıları ve sanatçıları ?Ehl-i Hiref? örgütü adı altında devlet himayesine almış, saraya bağlı ve maaşlı olarak çalıştırmışlardır. İmparatorluğun yönetim merkezi olan Topkapı Sarayı aynı zamanda sanatın da merkezi haline gelmiştir.Sanata böylesine değer veren Osmanlı padişahları giyim kuşamına da çok önem vermiş, adeta bir sanat eseri olan muhteşem güzellikte kaftanlar giymişlerdir. Kaftanlar, yalnızca siyasi gücün, statünün simgesi değil, aynı zamanda dönemin ince zevkinin ve sanatının bir göstergesi olmuştur.Osmanlı'nın simgesi haline gelen üstün kalitedeki kumaşıyla, eşsiz güzellikteki motifleri ve ihtişamıyla tüm dünyanın hayranlığını uyandıran kaftanlar, kültürümüzü dünya ülkelerine tanıtmakta, tekstil sanatçılarına ve tasarımcılarına ilham kaynağı olmaktadır. Osmanlı kaftanları mükemmel kumaşları ve desenlerinin yanında, kalıp özellikleri, büyük bir itinayla yapılan el dikişleri ve süsleme öğeleri gibi zarif detaylarıyla da eşsiz bir güzelliğe sahiptir. Bu da kaftanların araştırılmaya değer farklı bakış açıları olduğu sonucunu doğurmuş ve kaftanların formu, kalıp özellikleri, üretim aşamaları, dikiş teknikleri ve süsleme öğeleri tüm detaylarıyla araştırılmaya değer bulunmuştur.Araştırmanın temeli, literatür taramasından elde edilen verilere ek olarak, İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi Padişah Giysileri Arşivi'nden seçilen 28 adet kaftanın detaylı olarak incelenmesine dayanmaktadır. İncelenen kaftanlar, her biri farklı kalıp özellikleri, dikim teknikleri ve süsleme öğelerine sahip olacak şekilde seçilmiştir. Gözlemlerden elde edilen veriler, oluşturulan kumaş, renk, form özellikleri, dikiş teknikleri ve süsleme öğeleri tablolarına aktarılmış ve sonuçları değerlendirilmiştir. Kaftanların oldukça geniş olan kalıplarının ölçüleri alınmış, fotoğrafları çekilmiş ve teknik çizimleri yapılmıştır.Yapılan gözlemler ve araştırmalar, Osmanlı kaftanlarının eşsiz ve muhteşem görünümünde, yalnızca çok kalitedeki kumaşları ve desenlerinin değil; bunun yanında, kol, yaka, cep, kapama formlarındaki ince detayların, kapitone dikişlerinin, aplikelerin, astar, pervaz süslemelerinin, kürk, ibrişim kordon, dar dokuma şerit, çaprast, ilmek birit ve düğme, işleme ve baskı ile yapılan süslemelerinin de çok büyük bir payı olduğu sonucunu ortaya koymaktadır. Her detayı ince zevkin ürünü olan Osmanlı kaftanlarını, tüm yönleriyle irdelemek, kültürümüzün zenginliğini bir kere daha gözler önüne sermektedir.Türkçe Anahtar Kelimeler: 1- Kaftan 2- Ehl-i Hiref 3- Dikiş teknikleri 4- Pervaz 5 -Aplike

Aplike tekniğiDikişDikiş teknikleri+7
Meltem Ok
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2012
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Osmanlı'da modernleşme sürecinde erkek giyimindeki değişim olgusu [ 1860 - 1925 ]

Düşünsel bir üretim olarak ?Modernleşme?, simgesel bir değer olarak varlığını, en belirgin bir biçimde giyimde gösterir. Yüzyıllardır, geleneksel ile modernin bütün ilişkilerinde, uyumunda, çatışmasında, giysi, yine somut bir gösterge olarak varlığını sürdürmüş, sürdürmeye de devam edecektir.İnsanların, toplumların, giyim kuşamı öğrenme sürecinde, "giysi" ile "giyinme" olgularının evriminin, bugün gerçek anlamını "moda" sözcüğüyle kazandığını biliyoruz. Osmanlı'da, modernleşme sürecinde, erkek giyiminin gösterdiği değişim, askeri anlamda yapılan düzenlemelerle doğrudan bağlantılıdır. Tarihsel anlamda, erkek giyiminin değişim ve gelişiminde ilk adım, II. Mahmut?un, 11 Nisan 1829 günü yayımlattığı "Elbise Nizâm-nâmesi" ile atılır.Osmanlı?dan Cumhuriyet'e, "Erkek Giyimindeki Modernleşmeyi" araştıran çalışmamızda, bugüne kadar hiç araştırılmayan yazılı kaynakları ve belge olarak döneme ilişkin tanıklığı yansıtan fotoğraflarI değerlendirdim. Osmanlı'da giyim kuşama ilişkin ilk yayınlar, kitaplar ve eğitimli ilk terzilerimiz bu çalışmada tanıtılmıştır. Redingottan bonjur cekete, pardesüye, fraktan takım elbisenin kullanımına uzanan erkek giyimi öğelerinin, hem Avrupa?da hem Osmanlı'da kullanımlarını fotoğraflarla örnekleyip inceledim. Bu incelemede bize özgü bir üst giyim olarak İstanbulin modelinin moda olarak kullanımını tanıttım. Ayrıca Sultan II. Abdülhamit' in, 1870 yılında çektirdiği İstanbulin takımlı bir fotoğrafından yararlanarak uygulama çalışması yaptım. XIX. yüzyılın sonunda erkek giyiminde kesinleşen takım elbise gerçeğini örneklemek için de yine büyük önderimiz Mustafa Kemal?in bir fotoğrafından yararlanarak üçlü takım elbise uygulaması yapılmıştır. Osmanlı'da Modernleşme Sürecinde Erkek Giyimindeki Değişim Olgusu'nu incelerken, II. Mahmut' tan Mustafa Kemal'e, yüzyılı aşan modernleşme kavgamızın yakın tanığı oluyoruz. Türkçe Anahtar Kelimeler: 1- Erkek 2- Giyim 3- Osmanlı 4- Modernleşme 5- Moda

Erkek giysileriGiyimGiysiler+3
Gürdal Bike Sağduyu
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2013
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Günümüz takı tasarımında cam kullanımı ve uygulamalar

"Günümüz Takı Tasarımında Cam Kullanımı ve Uygulamalar" başlıklı tez çalışması; takının ve camın eş zamanlı sayılabilecek değişim süreçlerinde öne çıkan temel kavramlar ve camın bir söylem olarak takıda nasıl konumlandığı konuları üzerine eğilmektedir. Camın günümüz takı tasarımı açısından yerinin ortaya konulmasının amaçlandığı araştırmada; iki farklı disiplin arasındaki ilişkiler takının ticari yönünden ziyade sanatsal yönü üzerinden ele alınmıştır. Bu yaklaşımın oluşumunda ise çeşitli yönleriyle incelenen takı türleri üzerinden, cam takıların konumlandığı tür ya da türlerin saptanması etkili olmuştur. Bu bağlamda camın takıda oluşturduğu anlatım dilinin, iki disiplin arasındaki ilişkinin somut göstergeleri olarak belirlenen örneklemler üzerinden ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada tanımlanmaya çalışılan "günümüz takısı" söylemi ise; takının belirli bir tarz ya da akım ile bağlılığını yitirmeye başladığı 20. yüzyılın sonu ve 21. yüzyılı işaret etse de, geçmişin temel kavramları üzerinden incelenmesini gerekli kılmıştır. Türkiye'de takının çağdaş yaklaşımla ele alınma sürecinin, batılı ülkeler ile aynı yönde ilerleyememiş olması araştırma konusunu dünya genelindeki yaklaşımlara yönlendirmiştir. Takı malzemesi olarak camın hem sanatsal hem de klasik ancak yenilikçi bir yaklaşım sergileyebileceğinin göstergesi olarak tasarlanan iki koleksiyon ile Türkiye'deki klasik takı algısının dışına çıkabilecek ve takı yönelimlerini destekleyici bir çalışmanın gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ortaya konulan nitel araştırma verilerinin tamamlayıcısı olarak, çalışmanın varmak istediği noktayı temsil eden bu iki koleksiyonun, ilgili alanda çalışma yapan/yapacak tasarım dünyasına yeni bir bakış oluşturacağı öngörülmektedir. Araştırmada takı ve cam üzerine gerçekleştirilen söylemlerin aktarımında literatür taramasının yanında gözlem, katılımlı gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşmelerin verileri kullanılmıştır. Seçilen konu ile ilgili çalışmaların doğrudan ya da dolaylı gözlenerek veri toplanabilmesinde kişisel ve kurumsal interaktif yayınlar da kullanılmış, takı tasarlama biçimlerinde camın tercih edilme şekillerinin ve sıklıklarının ne yönde olduğunun saptanmasında etkili bir yöntem olmuştur. Türkçe Anahtar Kelimeler: 1-Günümüz Takısı/Çağdaş Takı 2-Cam Takı 3-Cam Hamuru 4-Çeşm-i Bülbül 5-Çağdaş Cam Hareketi

CamCam sanatıTakı tasarımı+2
Z.özge Erbilen Yalçın
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2015
10
Proficiency in ArtOpen AccessTR

17.-18. Yüzyıl Döneminde Osmanlı Kaftanları ve Japon Kimonoları üzerine karşılaştırmalı çözümlemeler

Doğuşundan itibaren bütün kültürler yaşadıkları coğrafya içinde çevresel etmenlere bağlı olarak kendi sınırlarını belirlemiş ve düzenlemiştir. Zaman ilerledikçe, sahip olduğu çemberi sürekli geliştirme ve büyütme ihtiyacı hissetmiş, diğer kültürlerden farklı ve özgün olmaya çalışmış, bu farklı ve eşsiz olma çabası yanında bir takım etkileşimlere de engel olamamıştır. Kültürler arası etkilenmelerde, toplumun inanç ve sosyal yapısı, form, desen, malzeme ve renk gibi değişimlere olanak verdiği gibi bazı durumlarda bu değişimleri kabul etmemiştir.Bu etkileşim ve özgünlüğünü koruma mücadelesinde, önemli bir yere sahip olan, Osmanlı Sultan kaftanları, yalnızca siyasi gücün değil; o dönemlerin ince zevkinin, Osmanlı sanatı ve yaratıcılığının da ne denli zengin olduğunun göstergesidir. Osmanlı Kaftanının kökeninin, Hun dönemine kadar geri gidebileceğini, gelişerek başka kültürleri, başta Çin olmak üzere dolaylı olarak ta Kore ve Japon geleneksel giysilerini etkilediğini söyleyebiliriz.Osmanlı kaftanları gibi, Japon kültürü ve toplum yapısı, geleneksel giysi kimonoların oluşumunda önemli yer tutmaktadır. Özel bir giysi olan kimononun, standart kesim ve yapım metotları, dikkati kullanılan tekstil tekniklerine ve renklere çekmektedir. Tasarımlardaki zariflik, yüzyıllar boyunca, Japon tekstillerinin üretim ve kullanımındaki devamlılığın bir göstergesidir.Evrensel, tekstil üretim eğilimleri ve teknikleri esasında geliştirilen kaftan ve kimonolar, özel ve benzersiz bir kültürün ifadesi oldu. Bunun en önemli iki faktörü de, desen renk ve tasarımıdır. Osmanlı ve Japon toplumlarının, geleneklerinin estetiği kaftan ve kimononun temelini oluşturmaktadır. Osmanlı kültürünün ve Japon kültürünün kendine özel karakteristik yapıları, kaftanlara olduğu gibi kimonolara da özgün bir anlatım ve form kazandırır. Tarihe ismini yazdıran bu iki giysi, giyen kişinin toplum içindeki statüsünü, gücünü gösteren en önemli ve en büyük sembollerden biridir.

17. yüzyıl18. yüzyılGeleneksel giysiler+5
Selda Kozbekci Ayranpınar
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2010
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Yünlü giysi tasarımında bölgesel keçeleştirme yöntem ve uygulamaları

Üretim ve kullanım başarımlarıyla tekstil sektörünün ana lif gruplarından yün, özellikle son yarım yüzyıldır hayatımızda olan insan yapımı liflerle rekabet etmektedir.Ayrıca, kışların küresel ısınma sonucu kısalması, yünün sadece soğuk havalarda kullanılabildiğiyle ilgili yanlış inançla birleşmiş ve rekabet şansı daha da azalmıştır.Bu noktada yünün ar-ge çalışmalarıyla incelikleri günden güne düşürülerek, yazın kullanılabilir, çabuk kuruyabilen ve ütü gerektirmeyen yünlü giysiler geliştirilerek rekabet şansı yükseltilmeye çalışılmaktadır.Tekstil tüketiminin ana belirleyicisi olan moda eğilimleri açısından bakıldığında ise yünün tasarım malzemesi olarak yeterince kullanılmadığı gözlenmektedir. Moda sektöründe yünün kullanımı, kaliteli ve pahalı bir lif olması nedeniyle genellikle üst gelir grubunun tercih ettiği uzun süreli giyilen klasik modellerle sınırlı kalmaktadır.Kumaş ve giysi tasarımı açısından bakıldığında yünün kendine özgü olan niteliklerinin tasarımlara yansımasıyla moda eğilimlerinde yer alması ve kullanıcı kitlesinin genişletilmesi mümkündür. Tez çalışmasının konusu bu çabaların araştırılmasıyla belirlenmiştir.Tekstil sektöründe olumsuz olarak kabul edilen yünün keçeleşme özelliğinden kumaş ve giysi tasarımı boyutunda faydalanıldığı fakat yeterli olmadığı görülmüştür.Keçeleştirme ile ortaya çıkan boyut değişimleri kumaş görüntülerinde yenilikçi etkiler sağlamaktadır. Bu kumaşların giysi biçimlendirmesi için keçeleştirilmesiyle hem bilinen terzilik yöntemlerinden farklı bir giysi üretim yöntemine ulaşılmakta hem de bu giysiler üzerinde yenilikçi kumaş etkileri sağlanmaktadır.En belirgini üç boyutluluk olan bu yenilikçi etkilerin, en etkili sonuçları yün ve yün dışında farklı hammaddeye sahip ipliklerle tasarlanıp keçeleştirilen dokuma kumaşlarda görülmüştür.Bu etkileri sağlayan kumaşların basit giysi kalıpları şeklinde kesilip katları dikiş yerine keçe iğnesiyle birleştirilmesi ve yaka, kol, bel gibi bölgelerin biçimlendirilmesini sağlamak için bölgesel keçeleştirilmesi uygulanması ile yeni bir yöntem önerisi ortaya konulmuştur.Yöntem önerisine ulaşmak için öncelikle keçeleştirme ile tasarımlar yapan kumaş ve giysi tasarımcılarının ürünleri incelenmiş, önerileri değerlendirilmiştir.Bunun devamında ?keçeleştirilmiş dokuma kumaşlar? ve ?keçeleştirilmiş giysiler? olmak üzere iki ürün grubu oluşturularak üretim yöntemleriyle birlikte sınıflandırma yapılmıştır.Sınıflandırma ışığında kumaş ve giysi oluşum yöntemlerine yorum getirilerek ?yünlü giysi tasarımında bölgesel keçeleştirmeyle yöntem ve önerileri?ne ulaşılmıştır.Keçeleştirmeyle oluşan görsel etkiler ve sıklık, iplik numarası, çekme oranı ilişkilerinin belirlendiği sayısal verileri belirlemek için önce deneme dokumalar yapılmıştır. Bunlardan elde edilen veriler ışığında, tasarlanacak giysilerde kullanılacak kumaşlar için en uygun örgü, teknik, yün ve yün dışında hammadde, sıklık, iplik numaraları belirlenmiştir.Kumaşların ?yazlık yün? kavramını destekleyen incelik ve tuşeye sahip olarak geniş sıcaklık aralıklarında kullanılabilir olmasına dikkat edilmiştir. Belirlemeler ışığında üç farklı örgü ve tekniğe sahip beş kumaş tasarlanmış ve armürlü tezgahta 90 cm eninde dokunmuştur.Deneme kumaşlarda olduğu gibi keçeleştirmeyle elde edilen görsel ve çekme oranı gibi sayısal veriler belirlendikten sonra her kumaş için giysi modelleri belirlenmiştir. Bitmiş giysinin kol, yaka, bel gibi biçimlendirmede ölçülerine tasarlanan kumaşın atkı ve çözgü yönündeki çekme oranları eklenerek kalıp ölçüleri hesaplanmıştır. Kalıp kenarları dikiş kullanmaksızın keçe iğnesi ile birleştirilmiştir.İstenilen bölgelere farklı sürelerde keçeleştirmeyle farklı derecelerde çekme sağlanıp detaylı giysi biçimlerine ulaşılmıştır.

DokumacılıkGiysi tasarımıKeçeler+3
Sedef Acar
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2010
00
Master'sOpen AccessTR

1960'ların moda devrimi ve batıda takı tasarımına yansımaları

Kültürel, siyasal, ekonomik ve teknolojik alanda pek çok ilkin yaşandığı 1960'lı yıllar, moda giyim tarihi açısından da ayrı bir öneme sahiptir. II. Dünya Savaşı sonrasında batılı toplumlarda yaşanan hızlı ekonomik büyümenin ardından, alım gücü ve buna bağlı olarak da yaşam standartları yükselen tüketici sınıfın beklentileri; popüler kültürü destekleyen medyanın toplum üzerindeki etkisi; yaşamın her alanında daha fazla söz sahibi olan ve batılı toplumların itici gücü haline gelen genç nüfusun talepleri; eşitlik ve cinsel özgürlük mücadelesi veren kadın hareketleri; bilimsel araştırmaların hız kazanmasıyla birlikte keşfedilen yeni malzeme ve teknikler; sanat dünyasında yaşanan canlılık ve yeni akımlar gibi pek çok etken, 1960'larda yaşanan moda devrimi üzerinde etkili olmuştur.Batılı toplumlarda giysi modasında yaşanan devrimin yanı sıra, takı tasarımı alanında da günümüz tasarım anlayışını büyük ölçüde etkileyen önemli bir devrim yaşanmıştır. Takı tasarım anlayışının köklü bir değişime uğradığı bu yıllarda, genç nesil tasarımcıların cesur arayışları; plastik sanatlarla olan güçlü etkileşim; yeni malzeme ve tekniklerin kullanımı; takı tasarımı eğitiminde yaşanan reformlar ve açılan uluslar arası sergileri müze ve galerilerin de desteklemesi sonucunda, bu alandaki geleneksel yapı kırılmış; takının sanatsal değeri maddi değerinin önüne geçmiştir. Form ve fonksiyon arasındaki ilişkiler sorgulanırken, takı için ?Giyilebilir Heykel? ya da ?Giyilebilir Obje? gibi yeni tanımlamalar gündeme gelmiş; kullanıcılar ise takıyı kimliklerini tanımlayan bir iletişim aracı olarak görmeye başlamışlardır.Bu çalışmanın amacı da, 1960'larda batıda hem moda hem de takı tasarımında yaşanan bütün bu önemli değişimleri; değişimlerin ardındaki toplumsal, siyasal ve kültürel yapılanmaları ve devrim niteliğindeki sonuçlarını bir bütün içinde araştırıp irdelemek; bu sonuçlar ışığında özellikle ülkemizde takı sektörüne benzer bir canlılık getirebilecek kazanımlar elde etmektir.

1960 sonrasıModaModa tasarımı+2
Mesude Serpil Altun
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2010
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Spor ayakkabıların teknik ve işlevsel değişim yoluyla gündelik kullanıma yönelik tasarımı

ÖZETSpor ayakkabısı, spor türünün niteliklerine uygun biçimde tasarlanan bir ayakkabı türüdür. Toplumsal, ekonomik ve teknolojik etkenler ile değişim gösteren spor ayakkabısı tasarımı, seri üretim ve markalaşmanın ayakkabı endüstrisindeki önemli bir uzantısıdır. Tasarımda görülen çeşitlilik, spor ayakkabısının günümüzde yaygın bir biçimde kullanılmasında önemli bir etkendir. Günümüzde spor ayakkabısının, spor etkinliklerinin dışında da kullanılıyor olması bu ayakkabı türünün sosyal kimliğin bir sembolü olarak anılmasına neden olmaktadır.Bu tez kapsamında spor yapmak amacıyla tasarlanan spor ayakkabıların tasarıma ve işleve yönelik değişimler doğrultusunda gündelik kullanıma yönelik biçimlenen tasarım ve kimlik yapısı ele alınacaktır. Spor ayakkabısının spor yapmaya yönelik türlerine benzer nitelik taşıyan günlük kullanıma yönelik spor ayakkabıları da bu sürecin göstermiş olduğu tasarım değişimini vurgulamak adına incelenen konular arasındadır.Tez çalışmasının birinci bölümünde spor ayakkabısının tanımı, türleri ve spor ayakkabısı tasarımına etki eden etkenler ile spor ayakkabısının markalaşma süreci ve tasarım değişimleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde spor ayakkabısının teknik olarak çözümlenmesine yönelik bilgiler verilecek, malzeme ve teknolojinin yanı sıra 20. yy'dan günümüze spor ayakkabısının tasarımında yer alan temalar ortaya çıkış nedenleri ile aktarılacaktır. Tezin son bölümünde çağdaş tasarım nesnesi olarak spor ayakkabısının günümüzdeki durumu, spor ayakkabısı tasarımında tasarımcının önemi ve ürün bazında değerlendirmeler yapılacaktır. Günlük hayatın her alanında kullanımını yaygınlaştıran spor ayakkabısına, kullanıcılar ve spor markaları tarafından yüklenen anlamlar ile anlam farklılaşmaları da bu bölümde yer alacaktır. Ayrıca içinde yaşadığımız toplumdan bir kesit üzerinde anket çalışması yapılmış, bu çalışmayla kadın ve erkek bireylerin spor ayakkabısı kullanımına yönelik tercihlerinin belirlenmesindeki etkenler saptanarak değerlendirilmiştir

AyakkabılarGünlük yaşamSpor ayakkabısı+1
Öznur Enes
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2011
10
Master'sOpen AccessTR

Ege Üniversitesi Etnografya Müzesindeki geleneksel balkan giysilerinin incelenmesi, gömlek ve yelek örneğinde alternatif tasarımlar

Anadolu ve Balkanlar bir zamanlar Osmanlı İmparatorluğu toprakları içinde iki ulusu, iki kültürü, iki dini bir araya getirmiş topraklardır. Bu toprakların insanları yıllarca bir arada yaşamış yaşamın zorluklarını omuz omuza göğüslerken geleneklerini ve alışkanlıklarını paylaşmış ortak bir kültür yaratmışlardır. Bu ortak kültür zengin bir giyim geleneğini günümüze taşımaktadır.Tarihsel açıdan bakıldığında Balkan Türklerinin de Türkler gibi Orta Asya'dan geldiği görülmektedir. Orta Asya'dan miras kalan şalvar, kaftan, entari, cepken ve yelek Balkanlar ve Türkler için tarihin her döneminde vazgeçilmez giyim unsurları olmuşlardır.Coğrafi açıdan bakıldığında, Balkanlar ve Anadolu benzer iklim özelliklerini göstermektedir bu nedenle benzer hammaddeler kullanıldığı görülmektedir. Yün, keten, ipek ve pamuğun Balkanlar ve Anadolu'da geleneksel giyimde en çok kullanılan malzemelerdir.Araştırma sırasında Balkanlar'da yaşayan çeşitli medeniyetlere ait yöresel giysiler incelenmiştir. Giysiler kumaş, form, kalıp, nakış, süsleme, renk, giyim şekli, isim gibi özellikleri dikkate alınarak incelenmiş, alternatif tasarımlar geliştirilmiştir.Koleksiyonda yer alan gömlek ve yelek modellerinde ipek ve keten kumaşlar kullanılmıştır. Gömleklerde görülen geleneksel süslemeler güncellenerek; iğne oyası, tel sarma, kanaviçe işleme, kasnak nakışı teknikleri uygulanmıştır.Araştırma sonucunda Anadolu ve Balkanlarda giysilerde ortak yaşamın getirdiği genel benzerlikler olduğu gözlemlenmiştir. Ege Üniversitesi Etnografya Müzesindeki balkan giysilerinin seçilmiş gömlek ve yelek formlarından yola çıkılarak alternatif tasarımlarda yelek ve gömlek tasarımları yapılmıştır. Tasarlanan giysilerde geleneksel süsleme teknikleri kullanılarak günlük hayatta geçirilmesi hedeflenmiştir.

BalkanlarGeleneksel giysilerGiysi tasarımı+5
Şükran Tümer
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2011
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Türk toplumunda 1960'lı yılların yaşam tarzı dinamiklerinin kadın dış giyim modasına etkileri

1960'lı yıllar özgürlükçü ve yenilikçi karakteriyle tanımlanmaktadır. İki büyük savaş sonrası toplumların yaşam kalitelerine ve haklarına değer verip sahip çıkmaya başladığı yıllardır. Sanayileşmenin getirdiği üretim bolluğu ve çeşitliliği toplumlarda tüketime yönelmeyi yüceltmiştir. Şehirler kalabalıklaşmış dolayısıyla sosyalleşme, haberleşme, reklam, bireysel farklılaşma yoluyla dikkat çekme yükselen değerler olmaya başlamıştır. Toplumlarda yüzyıllardır ikinci planda kalan gençler, kadınlar, sosyal sınıf farkı gözetilen ırklar ve alt kültür grupları yükselişe geçmiştir. Siyasetten, sosyal hayata, ekonomiden teknolojiye, sanat ve kültürel tüm dinamikler kendinden sonraki on yılların yeniliklerinin ve yeni değerlerinin temelini atmıştır.1960'lı yıllarda, tasarımcıları da etkileyen akımlar XX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren güçlenmeye başlamışlardır. Tüm uygulamalı ve görsel sanatlarda büyük gelişmeler kaydedilmiştir. Moda ve tekstil alanlarında sanattaki bu arayışlar etkin olmaya başlamıştır. Baskıcı tüm rejimlerin yavaş yavaş ortadan kalkması gibi modanın da tek merkezci moda görüşü yerini hazır giyime bırakmaya başlamıştır. Hazır giyim modada demokratikleşmeyi, herkesin kendine özgü tarzlar yaratabilmesini ve kolay ulaşılabilirliği beraberinde getirmiştir. Renkler, desenler, kumaşlar daha önceki dönemlerde hiç olmadığı kadar çeşitli ve yaratıcıdır.Bu çalışma 1960'lı yılların yaşam tarzı dinamiklerinin literatür taramaları ve belgeler ışığında ve döneme tanıklık eden kişiler aracılığıyla önce Dünya'da neler olduğunun belirlenmesinin ardından o dönemde Türkiye'de neler yaşandığını, 1960'ların Türk toplumundaki yeni oluşumları, yaşam tarzlarını ve kadınların giyim modasını nasıl etkilediği incelenmiştir.

GiyimKadın giysileriModa+2
Gözde Yetmen
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2011
00
Master'sOpen AccessTR

16. y.y. Avrupa kadın giysisi kol formları ve alternatif yeni tasarımlar

On altıncı yüzyıl Avrupa kadın giysisi kol formlarının incelendiği bu tez çalışmasının, yeni kol formu tasarımlarına kaynak teşkil edeceğine inanılmaktadır. Bu doğrultuda tez çalışmasına tarihsel bir temel kazandırmak amacıyla hem 16. yüzyıldan 21. yüzyıla kadar ulaşmış giysi kolu formları, kalıpları ve sanat eserleri incelenmiş hem de dönemin sosyal yapısını anlayabilmek için tarihsel bir araştırma yapılmıştır. Ayrıca tez çalışmasının teknik bir alt yapıya da ihtiyaç duyduğu düşünülerek çalışmada temel kol kalıplarına da yer verilmektedir. Yine tez içerisinde yapılan bu araştırmanın yeni tasarımlara bir temel oluşturabileceğinin göstergesi olarak beşinci bölümde yeni tasarımlara yer verilmiştir.

GiyimGiysilerTasarım süreci
Aslı Belek
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2009
00
Master'sOpen AccessTR

Amber taşının takıda sembolik ve estetik rolü

Amber, Baltık Denizi' nden toplanan, Litvanya' da işlenen ve Avrupa' nın yanı sıra dünyanın pek çok ülkesine ihraç edilen yarı değerli-organik taştır. Avrupa'da kehribar yataklarının en çok görüldüğü ülkelerden bazıları, Ukrayna, Romanya, İsveç, İngiltere, Hollanda ve Sicilyadır.Amber, aşırı saydam ve bünyesinde bulunan böcekler ve diğer kırıntılar nedeniyle oldukça hareketlidir. Oldukça yumuşak ve hafiftir. Başlıca iki çeşidi vardır: İlki kımızımsı sarı veya içinde kırmızı bulunan sarı (portakal), yani kehribar rengidir. Bünyesinde böcekler ve böcek görünümlü ipliksi maddeler ve hava kabarcıkları bulunur. Sürtme sonucu elektriklenir ve hafif parçacıkları toplar. İkincisi ise donuk sarı renktedir. Eskitilmiş kehribar olarak da bilinir. Bedenle teması halinde vücuda sıcaklık yayar.Baltık'taki Bronz Çağ kültürleri ile ticari ilişkileri kuran eski Mycenae Yunanları, taşlarıyla kolyeler yaptıkları nadir bulunan amberi, bakır ve bronz maddelerle değiştirmişlerdir. Böylelikle, yeni materyal ve farklı süs eşyaları edinirken, daha az gelişmiş Avrupa ülkelerine teknik uzmanlıklarını sunmuşlardır. Sonuç olarak, çok sayıda cam boncuklar eski Fenikeli ve Roma'nın denizcilikle uğraşan uygarlıkları tarafından binlerce mil uzağa taşınmışlardır.

AmberDeğerli taşlarEstetik+1
Özge Ömeroğlu
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2009
00
Master'sOpen AccessTR

Giyim modasında gerçeküstücü yaklaşımlar

Modada etkilenme kaynaklarından bir tanesi sanatsal çalışmalar olup bu etkilenmeçoğunlukla görseldir. Ancak son yıllarda modern sanat ve gerçeküstücülük gibi avan-gardeyaklaşımlardaki gelişmelerle birlikte, moda giyim tasarımının alışılmış kalite değerleritamamen değişmektedir.Moda tasarımında avan-garde ve gerçeküstücü yaklaşımlar, modanın alışılageldikgelişimini değiştiren yeni yöntemler olarak karşımıza çıkıyor. Gerçeküstücü yaklaşım, sosyaldurumlar, vücud ve cinsiyet konuları üzerine ya son derece izoterik (içsel) veya çarpıtılmışyorumlar içeren tasarımlar üretir.Bu çalışmanın amacı, günümüz yüksek modasında gerçeküstücü yaklaşımlarınkullanımını araştırmaktır. Bu çalışmada gerçeküstücülükte en çok etkilenen Hautue Coutureve Tasarımcı Markalarının koleksiyonları tarandı ve analiz edildi. style.com firstview.com vewgsn-edu.com. da yer alan bu tasarımcı koleksiyonları İlkbahar-Yaz 2000'den İlkbahar-Yaz2006'ya kadar tarandı ve bir veri tabanı oluşturuldu. Bu veri tabanından seçilen her birkoleksiyon görsel analizi gerçekleştirildi. İncelenen toplam yüz atmış moda markasıarasından özellikle dokuz tasarımcının çalışmalarından gerçeküstücü yaklaşımının etkinkullanımı tespit edildi.

Sevda Demir Parlak
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Giysi tasarımında görsel ve dokusal elementler: Pilise ve drapeler

Giysi tasarımında görsel ve dokusal anlamda önemli etkileri olan pilise vedrapeler yüzyıllardan beri birçok uygarlığın giysilerinde kullanıldığı bilinmektedir.Ancak, günümüz modasında da etkisini gösteren Retro (geriye dönüş) anlamında piliseve drapelerin tekrar ve ciddi bir biçimde gündeme gelmiş olması önemini artırmaktadır.Dokusal anlamda önemli bir tasarım detayı olarak karşımıza çıkan pilise vedrapelerin, giysi tasarım elementleri ve giysi tasarım prensipleriyle olan etkileşimleriüzerinde durulması zorunlu olmuştur.Günümüzde süregelen pilise ve drape yapım teknikleri ve çeşitlerinin nelerolduğunun belirtilmesi ve bu araştırmanın yeni tekniklerin ve estetikleringeliştirilmesine ışık tutması ana amaçlarından biri olmuştur.Son yıllarda modaya damgasını vuran Yunan, Odyssey, Goddess temalarıylabirlikte, Yunan ve Roma giyim kültürünün etkileri ön plana çıkmış, bu da günümüzmodacılarının koleksiyonlarına yansımış; her biri piliseli ve drapeli yunan giysilerinifarklı şekillerde yorumlamışlardır. Pilise ve drapeleri tasarımlarında ön plana çıkarandokuz modacının bu önemli elementlerden nasıl ve ne şekilde yararlandığı ve giysiyeolan etkisi üzerinde durulmuştur.Yapılan araştırma, insanların gün geçtikçe artan, diğerlerinden farklı olmaisteklerinin ve giysilere tinsel anlamlar yükleme yoluna gitmelerinin, giyside dokunsalunsurlara verilen önemin daha da artacağı sonucunu ortaya koymaktadır. Araştırmadabaştan sona konuyla ilgili olan görsel örneklerle tez hem zenginleştirilmiş hem denetleştirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, pilise ve drapelerden en çok etkilenen HauteCouture ve Tasarımcı Markaları'nın koleksiyonları tarandı ve analiz edilmiştir.www.wgsn-edu.com, www.style.com, www.firstview.com da yer alan bu tasarımcıkoleksiyonları İlkbahar-Yaz 2000'den İlkbahar-Yaz 2006'ya kadar tarandı ve bir veritabanı oluşturulmuştur. Bu veri tabanından seçilen her bir koleksiyon görsel analizigerçekleştirilmiştir. İncelenen toplam 160 moda markası arasından özellikle dokuztasarımcının çalışmalarından pilise ve drapelerin etkin kullanımı tespit edilmiştir.Ayrıca pilise ve drapeler gibi dokusal unsurların hem estetik, hem de fonksiyonel açıdangiysiye birçok artı değer katması nedeniyle kullanımının yaygınlaştırılması veçeşitlerinin artırılması gerekliliği üzerinde durulmuştur.

Meltem Hazır
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Ev tekstilinde renk olgusu

YEM N METNYüksek lisans tezi olarak sunduğum ?Ev Tekstilinde Renk Olgusu? adlıçalışmanın, tarafımdan, bilimsel ahlak ve geleneklere aykırı düşecek bir yardımabaşvurmaksızın yazıldığını ve yararlandığım eserlerin bibliyografyada gösterilenlerdenoluştuğunu, bunlara atıf yapılarak yararlanılmış olduğunu belirtir ve bunu onurumladoğrularım.Dilek YURT30/10/ 2006iiiTUTANAKDokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü'nün ……/……/…… tarihve ……… sayılı toplantısında oluşturulan jüri, Lisansüstü ÖğretimYönetmeliği'nin ………… maddesine göre………………………………………………… Anasanat Dalı Yüksek Lisansöğrencisi.…………………………………...……………………'nun….…………………………………………………………………………… konulu teziincelenmiş ve aday ....../……/…… tarihinde, saat ……….' da jüri önünde tezsavunmasına alınmıştır.Adayın kişisel çalışmaya dayanan tezini savunmasından sonra ..………dakikalık süre içinde gerek tez konusu, gerekse tezin dayanağı olan anabilimdallarından jüri üyelerine sorulan sorulara verdiği cevaplar değerlendirilerek tezin……………………… olduğuna oy …………………… ile karar verildi.BAŞKANÜYE ÜYEivYÜKSEK ÖĞRET M KURULU DOKÜMANTASYON MERKEZTEZ VER FORMUTez No : Konu Kodu : Üniv. Kodu :• Not: Bu bölüm merkezimiz tarafından doldurulacaktır__________________________________________________________________Tez YazarınınSoyadı : YURT Adı : DilekTezin Türkçe Adı : ? Ev Tekstilinde Renk Olgusu ?Tezin Yabancı Dildeki Adı : ?Color Case In Home Textiles?Tezin YapıldığıÜniversite : D.E.Ü. Enstitü : Güzel Sanatlar Yıl : 2006Diğer Kuruluşlar :Tezin Türü :Yüksek Lisans : Dili: TürkçeDoktora : Sayfa Sayısı: 62Tıpta Uzmanlık : Referans Sayısı: 59Sanatta Yeterlilik :Tez DanışmanınınÜnvanı: Yrd. Doç. Adı: Cemal Soyadı: MEYDANTürkçe Anahtar Kelimeler : ngilizce Anahtar Kelimeler :1) Ev tekstili 1) Home textile2) Renk 2) Color3) ç mekân 3) Interior site4) Tasarım 4) Design5) Eğilim 5) TrendTarih: 30/10/2006mza:Tezimin Erişim Sayfasında Yayınlanmasını stiyorum Evet HayırvÖZETRenk çok eski zamanlardan beri insanların önemle üzerinde durduğu birkonudur. Renk bilimsel olarak ışığın dalga boyunun göz yolu ile beyindeuyandırdığı his olarak tanımlanabilir.Renk, çeşitli meslek gruplarında çok değişik amaçlarla araştırılmıştır.Psikologlar, renklerin insan ruhu üzerinde ne gibi reaksiyon oluşturduğunuaraştırırken, fizikçiler de onu ışık olarak ele almışlar ve kanunlarınıincelemişlerdir. Renk ressamlar için önemli bir ifade aracı olduğu gibi, mimar,dekoratör, tasarımcı ve bütün süsleme sanatları ile uğraşan diğer sanatkârlar içinde ihmal edilemeyecek kadar önemli bir unsur olmuştur.Tekstil tasarımında renk, bütünlüğü sağlayan, duyulara hitap eden ve ençok dikkat çeken bir eleman olmuştur. Rengin farklı uygulamaları, bir kumaştasarımını çekici ya da itici; sıcak ya da soğuk, dinlendirici ya da rahatsız edici,uyumlu ya da uyumsuz bir hale getirebilir.Sıcak renklerin, mekânın küçük ve sıcak, ses düzeyinin yüksek, dokununyumuşak olarak algılanmasını sağladıkları sonucuna varılmıştır. Soğuk renklerise sıcak renklerin tam tersi, dikkat ve yoğunlaşma gerektiren işler için uygungörülmektedir.Ev tekstillerinde renk seçimini belirleyen başlıca faktörler; aile tercihleri,odanın yönü, odanın fiziksel karakteristiği, bitişik odalarda kullanılan renkler,dekorasyon teması, vb. olarak sınıflandırılmıştır.Tekstilde renk anlayışı, özellikle insanın rengi algılamasına ve bu rengininsan üzerindeki psikolojik etkilerine bağlıdır. Bu yüzden ev tekstillerinde kişiyehuzur veren, aynı zamanda renk düzeni açısından mekândaki diğer objelerleuyumlu olan renkler seçilmelidir. Renk, küçük bir detay değil; aksine en baştabilinmesi gereken zorunlu bir faktördür.viABSTRACTColour is as old as the history of humanity itself. Scientifically, colour canbe defined as the feeling which results from the impact of light on the eye, asdetermined by the length of wavelength.Colour has always been a field of fascination for many diciplines -psychologists have searched the effect of colour on the human psyche whereasphysics scientists delve into its principles, regarding it as a form of light. Forartists, colour is a way of expression. Likewise, architects, decorators and peoplewho work with handicrafts all regard colour as an indispensable element.For textile design, colour provides a holistic feeling, appeals to feelingsand also is the least costly item on the bill. Different interpretations of colour canrender the same space attractive or repulsive, warm or cold, relaxing ordisturbing and harmonious or off-tune.Textile design, the colour of choice is determined by preferences of thefamily, positioning of the room or space, physical conditions of the space,colours used in adjacent rooms and the theme of the decoration.Perception of colour in textile is related to our personal perception as wellas the psychological impact of the colour on us. For this reason, relaxing,soothing and harmonious colours should be utilised for home textiles. Colour isnever a minor detail-on the contrary, it is an indispensable factor which shouldbe determined at the very beginning.viiÇ NDEK LEREV TEKST L NDE RENK OLGUSUYEM N METN iiiTUTANAK ivY.Ö.K DÖKÜMANTASYON MERKEZ TEZ VER FORMU vÖZET viABSTRACT viiÇ NDEK LER viiiRES MLER L STES xiÖNSÖZ xiiGRŞ xivB R NC BÖLÜMEV TEKST L N N TAR HSEL GEL Ş M , TEKN K VE ESTET K ÖZELL KLER1.1 EV TEKST L N N TAR HSEL GEL Ş M 11.1.1. lk Çağlardan Sanayi Devrimine 11.1.2. Sanayi Devriminden Günümüze 91.2. EV TEKST L ÜRÜNLER N N TEKN K ÖZELL KLER 131.2.1. Ev Tekstili Ürünlerinde Aranan Genel Özellikler 131.2.2. Ev Tekstili Ürünlerinin Fiziksel Özellikleri 141.2.3. Kullanım Yerlerine Göre Ev Tekstili Ürün GruplarıVe Kumaş Özellikleri 161.2.3.1 Oturma Gruplarıyla lgili Tekstil Ürünleri 161.2.3.1.1. Sabit Döşenmiş Koltuk Kumaşları 161.2.3.1.2. Portatif Örtü Kumaşları 171.2.3.2. Pencere Tekstilleri 171.2.3.2.1 Stor Perdeler 19viii1.2.3.2.2. Tül Perdeler 191.2.3.2.3. Kalın Perdeler 201.2.3.3. Yatak Odası Tekstil Ürünleri 211.2.3.3.1. Nevresim Takımları 211.2.3.3.2. Yatak Örtüleri ve Yorganlar 211.2.3.3.3. Battaniyeler 221.2.3.4. Banyo Tekstil Ürünleri 231.2.3.4.1. Havlular Ve Bornozlar 231.2.3.4.2. Klozet Takımları 241.2.3.5. Mutfak Tekstil Ürünleri 241.3 EV TEKST L ÜRÜNLER N N ESTET K ÖZELL KLER 251.3.1. Kumaş Dokusu 251.3.2. Kumaş Deseni 26II. BÖLÜMEV TEKST L NDE RENK OLGUSU2.1. RENK OLGUSU 272.1.1. Renk Kavramı 272.1.2. Renk Modelleri 282.1.3. Rengin Fiziksel Özellikleri 292.1.4. Rengin Boyutları 302.1.5. Işığın Renksel Niteliği 312.2. KUMAŞ VE RENK L ŞK S 322.2.1. Kumaşta Renk Ve Doku lişkisi 322.2.2. Kumaşta Renk Ve Işık lişkisi 332.3. KUMAŞTA RENK SEÇ M N ETK LEYEN FAKTÖRLER 34ix2.4. EV TEKST L ÜRÜNLER NDE RENK SEÇ M N BEL RLEYENFAKTÖRLER 342.5. EV TEKST L ÜRÜNLER N N RENK ÖZELL KLER 362.5.1.Perde 362.5.2. Döşemelik Kumaşlar 382.5.3. Yatak Odası Tekstil Ürünleri 392.5.4. Mutfak Tekstil Ürünleri 412.5.5. Banyo Tekstil Ürünleri 412.5.6. Halı 432.6. 2006- 2007 EV TEKST L MODA EĞ L MLER 43SONUÇ 52KAYNAKÇA 57ÖZGEÇM Ş 61xRES MLER L STESResim 1: Rönesans Dönemine Ait Halı ÖrnekleriResim 2: Kanepe ÖrneğiResim 3: Katlamalı Perde ÖrnekleriResim 4: Perde ÇeşitleriResim 5: Perde ÇeşitleriResim 6: Yatak Örtüsü ÖrneğiResim 7: Havlu ÇeşitleriResim 8: Havlu ÇeşitleriResim 9: Farklı Dokulardaki Kumaş ÖrnekleriResim 10: Yan Direkt AydınlatmaResim 11: Perde ÇeşitleriResim 12: Yatak ÖrtüsüResim 13: Havlu ÖrneğiResim 14: Emotion In WoodResim 15: Emotion In Wood PantonesiResim 16: Reflection MetalResim 17: Reflection Metal PantonesiResim 18: Dynamic In PlasticResim 19: Dynamic In Plastic PantonesiResim 20: Elegance In TextileResim 21: Elegance In Textile PantonesiResim 22: Heimtextil Fuarının Dış GörünümüxiÖNSÖZRenk, insan yaşamında görme, koklama, tatma, duyma ve dokunma gibi pekçok duyunun uyarılmasında oynadığı rol ile ortaya çıkar. Renk, bilinçli, yarı bilinçli vebilinçsiz olarak insan davranışlarına entegre olan bir deneyimdir. nsanın renklere olantepkisi hem duyusal hem de biyolojiktir.Renklerin insanlar üzerinde yarattığı çeşitli etkilerden yüzyıllardır faydalanıldığıbilinmektedir. Özellikle doğu kültürlerinde rengin tedavi edici özelliğinden bileyararlanılmıştır. nsanoğlu asırlar boyunca renklere ilgi duymuş ve renklerle yaşadıklarımekânları süslemeye çalışmışlardır. Mekânlardaki renk seçimi insanın rengialgılamasına ve bu rengin o insan üzerindeki psikolojik etkilerine bağlı olarakdeğişmektedir. ç dekorasyonda kullanılan renkler ve renk olgusu bu nedenle çokönemlidir. Mekânda kullanılacak olan renkler kişiye hem huzur verecek hem de uyumluortamlar oluşmasını sağlayacaktır. Bu nedenle ev tekstilinde renk olgusu kişininyaşantısını psikolojik olarak da etkilemektedir. Renk, en başta küçük bir detay değil;aksine bilinmesi gereken zorunlu bir faktör olduğundan dolayı ev tekstillerinde çokönemli bir yer tutmaktadır.Ev tekstilinde renk olgusu başlıklı yüksek lisan tezimde, bu konuya duyduğumilgi renklerin psikolojik olarak insanları etkilemesi ve yaşantımızla doğrudan ilişkiliolmasından dolayıdır. Özgün desen tasarımlarında, rengin ön planda tutulması dakonuya duyduğum ilginin bir başka nedenini oluşturmuştur.Bu çalışmamda, yerli, yabancı çok geniş bir literatür taramasıyla birlikte;renklerin ev tekstilindeki dağılımını, iç mekan içerisinde estetik olarak vurgulanmasınıön planda tuttum.Çalışmamda engin tecrübelerinden yaralanmama fırsat veren ve yüksek lisanstezimin hazırlanmasında desteğini esirgemeyen tez danışmanım Sayın Yrd. Doç.Cemal Meydan'a, kaynak bulmamda bana yardımcı olan Sayın Yrd. Doç. FüsunÖzpulat' a, her konuda bilgi ve tecrübelerinden yararlandığım Dokuz Eylül ÜniversitesiGüzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Ana Sanat Dalı öğretim görevlilerine ve bölüm başkanıxiiSayın Prof. Dr. Suhandan Özay Demirkan'a teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca, yükseklisans tezimin hazırlanması boyunca katkılarından dolayı Marmara Üniversitesi letişimFakültesinden Ebru Oktay'a, Renklerin fizyolojisi ve beyindeki algı- fonksiyonlarıkonusunda bilgilerinden yararlandığım Beyin Cerrahisi Uzmanı eşim Dr. Alaattin Yurt'ave daima yanımda olan ve desteklerini esirgemeyen aileme teşekkür ederim.Dilek YURTZM R - 2006xiiiGRŞEv Tekstilleri terimi perdeden döşemeliğe, havludan çarşafa, yatak örtüsündenyastık kılıflarına kadar uzanan geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Ev tekstilleri terimiyeri bir kavram gibi ortaya atılsa da, aslında ev içi tekstilleri şeklinde ilk dönemlerindenitibaren kullanılmaktadır.Ev tekstillerinin gelişim süreci tarihsel boyutta ele alınıp incelendiğinde, diğertekstil ürünleri ile özellikle de giysilik kumaşlarla hammadde, üretim teknolojileri, desenözellikleri açısından paralel bir çizgi takip ettiği gözlenir.Ev tekstili, insanoğlunun kendini soğuktan, sıcaktan ve diğer doğa olaylarındankoruma gereksinimi ile birlikte, var oluşunun ilk günlerinden başlayarak güncelliğinikorumuştur. nsanlar yüzyıllardır, günlük yaşamlarının hemen hemen her alanında evtekstil ürünlerini kullanmaktadırlar.Ev tekstillerinin gelişimi bugün de devam eden bir süreç içindedir. Hem teknikhem de estetik yenilikler günün değişen koşulları doğrultusunda devam etmektedir.Tarihsel sürece bakıldığında buluş anlamında tekstille ilgili neredeyse bütün icatlaryapılmıştır. Yakın tarihte ve günümüzde yapılan sadece var olanın çağa uygun olarakve modanın zorlayıcı etkileriyle yenilenmesi ve geliştirilmesi şeklindedir. Günümüzdetekstil alanında yapılan gelişmelerin tümünde teknik estetiğe, estetik de tekniğe hizmetetmektedir.Ev tekstili ürünlerinde kullanılan kumaşların planlanmasında estetik ve fizikselözelliklerin dengelenmesi gerekir. Kumaşların fiziksel özellikleri, hem lif ve ipliközelliklerinden hem de kumaş yapısından etkilenen kimyasal özelliklerinden farklı niteliksergileyen bir dizi özelliktir.Kumaşların kullanımındaki fiziksel özellikleri kadar görünüm özellikleri deönemlidir. Kumaşlar, giysi ya da ev tekstili ürünü olarak kişinin ve toplumun beğenisinesunulmuş ürünlerdir. Ev tekstili ürünlerinin estetik özelliklerini oluşturan unsurlar: kumaşdokusu, kumaş deseni ve kumaş rengi olarak sınıflandırılmıştır.xivRenk bilimsel olarak ışığın dalga uzunluğuna göre gözümüz yolu ile bizdeuyandırdığı his olarak tanımlanabilir. Renk, çeşitli meslek gruplarında çok değişikamaçlarla araştırılmaktadır. Psikologlar, renklerin insan ruhu üzerinde ne gibi reaksiyonoluşturduğunu araştırırken, fizikçiler de onu ışık olarak ele alır ve kanunlarını inceler.Renk, ressamlar için önemli bir ifade aracı olduğu gibi, mimar, dekoratörler, tasarımcılarve bütün süsleme sanatları ile uğraşan diğer sanatkârlar için de ihmal edilemeyecekkadar önemli bir elemandır.Renkler, toplamsal ve çıkarımsal renk sistemleri olarak iki ayrı prensibe dayanır.Toplamsal ile kastedilen değişik ışık frekanslarının birleşerek gözümüze ulaşmasıdır.Doğada ışığı sadece nesnelerden yansıdığı şekliyle gördüğümüzden pratik olarakgözlenmesi güçtür, ancak değişik renkteki ışık kaynaklarını bir duvar üzerine yansıtarakveya bilgisayar monitörlerinde olduğu gibi aynı noktadan değişik frekansta ayrı ışıklaryayarak gözlemlenebilir. Çıkarımsal sistemler ise ışık frekanslarının aynı andatoplanarak değil, birbirlerini engellemesi, filtre ettiği olaylarda gözlemlenir.Göz tarafından algılanan ışık, retinada sinirsel sinyallere dönüştürülüp buradanoptik sinir aracılığıyla beyne iletilir. Göz üç temel birleştirici renk olan kırmızı, yeşil,maviye tepki verir ve beyin diğer renkleri bu üç rengin farklı kombinasyonları olarakalgılar.Ev tekstillerinde rengin değerlendirilmesi kişisel bir olgu olup farklı beğeni, tercihve moda eğilimleriyle belirlenen özellikler taşımaktadır. Kumaşların renk tayinindeki enbelirleyici faktörler, kullanılan renk miktarı, kullanılan renklerin oranı ve diğer renklerleolan ilişkisidir. Renk belirleme veya değerlendirme, kişiye göre farklı olabildiği gibi dokukombinasyonu ile doğrudan ilişkili de olabilir. Renk, kumaş satın alırken ilk ve son unsurolma özelliğini taşır. Kumaş seçiminde yapılacak en iyi şey rengin kullanılacak mekândadeğerlendirilmesidir.Ev tekstili ürünlerinde renk seçimini belirleyen başlıca faktörler: aile tercihleri,yaş, odanın yönü, odanın fiziksel özelliği, bitişik odalarda kullanılan renkler, mobilyalar,dekorasyon teması vb. olarak sınıflandırılmıştır.xvTezin I. Bölümünde ev tekstilinin ilk çağlardan günümüze kadar olan tarihselgelişimi hakkında genel bilgiler verilmiştir. Ev tekstili ürünlerinin fiziksel ve tekniközellikleri anlatılmıştır. Ev tekstili ürünleri kullanım yerlerine göre sınıflandırılmış ve herbir ürün grubunun kumaş özellikleri incelenmiştir. Birinci bölümün sonunda ise ev tekstiliürünlerinde kullanılan kumaşlardaki estetik faktörler anlatılmıştır.Tezin II. Bölümünde renk kavramının tanımı yapılmış, renk modelleri ve renginboyutları konusunda bilgiler verilmiştir. Kumaşın renkle olan ilişkisi ele alınmış, bukapsamda kumaşta renk-doku ilişkisi ve renk ışık ilişkisi ile ayrıntılı bilgi verilmiştir.Ayrıca bu bölümde ev tekstil ürünlerinde renk seçimini belirleyen faktörler anlatılmıştır.Ev tekstili ürünlerinin renksel özellikleri tüm ürün gruplarında ayrı ayrı irdelenmiştir.kinci bölümün sonunda ise 2006-2007 ev tekstili trendleri hakkında bilgi verilmiştir.xvi

Dilek Yurt
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2006
10
Master'sOpen AccessTR

Türk moda giyim endüstrisinde deri tasarımların gelişim ve değişim parametreleri üzerine bir araştırma

Deri, ilkçağlardan itibaren insanoğlunun hayatında yer alan en önemli malzemelerden biri olmuştur. Önceleri sağlam yapısından dolayı işlevsel ürünlerde kullanılan deriye, zamanla estetik değerler kazandırılmıştır. Bunda etken olan sebeplerin başında insanoğlunun deriye form kazandırabilmesi, işleyebilme ve daha uzun kullanabilme özelliği kazandıran tabaklamayı öğrenmesi yer almaktadır. Böylelikle derilerin kullanım alanları da genişlemiştir. T ü r klerin dericilik konusunda neredeyse her dönemde öncü olmalarının temeli Orta Asya Türklerine dayanmaktadır. Hayvancılığın günlük yaşamda önemli bir yer tutmasının yanı sıra, soğuk iklim koşulları da, deri işlemeciliğine ortam sağlamıştır. Bu dönemlerde dericilik ve deri zanaatı konusunda edindikleri bilgi birikimlerini, Anadolu'ya gerçekleştirdikleri göç ile taşıyan Orta Asya Türkleri, Anadolu'nun bu konuda önemli bir merkez olmasında etkili olmuştur. Anadolu'nun toplumsal ve kültürel yapısı da, sanat ürünlerinin biçimlenmesinde ve çeşitlenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Anadolu'nun ev sahipliği yaptığı Selçuklular ve Osmanlılar gibi Türk toplumları da dericiliğin ve deri zanaatının gelişmesinde büyük katkılar sağlamıştır. Selçuklular döneminde kurulan Ahilik örgütü gibi, Osmanlılarda da deri zanaatçılarının İstanbul'da bir çatı altında toplanarak birlik oluşturması, dericilik ve deri zanaatını üst seviyelere taşımıştır. Bunun yanı sıra, deri her dönemde çeşitli kültürlerde kullanılmış olmasına rağmen, kullanım alanları, kullanım şekli ve sembolik değerleri bakımından farklılıklar göstermiştir. Derinin sağlam yapısı yine en önemli kullanım sebebi olmuştur. Ancak daha sonraları deri, çeşitli etkileşimlerden dolayı daha geniş alanlarda da benzer şekillerde kullanılmaya başlamış, özellikle de giysilerde farklı ideolojik görüşlerin sembolü olmaya başlamıştır. Bunda medya-iletişim kaynaklarının gelişmesinin önemi büyük olmuştur. Derinin giysilerde moda kavramını kapsayarak kullanılması 1960'lı yıllara dayanmaktadır. Bu dönemde yeni arayışlar içinde olan İtalyan moda giyim tasarımcıları, deri üreten firmaları yönlendirerek giysilerde rahatlıkla kullanılabilecek deri üretiminin yapılmasını sağlamışlardır. Böylelikle deri, dünya moda platformundaki yerini almaya başlamıştır. Köklü bir geçmişe sahip olan Türk dericiliği de böylelikle dünya moda arenasına kaliteli ve uygun maliyetli ürünler sunarak dahil olmaya başlamıştır. Türkiye'nin özellikle kuzeyinde yer alan ve soğuk iklim koşulları nedeniyle, giysilerde deri kullanmayı mutlak kılan ülkeler, Türk deri sektörünün en önemli pazarını oluşturmaktadır. Deri giysi tasarımlarını büyük ölçüde etkileyen Rusya ve Doğu Avrupa ülkelerinde, bugün çok sayıda Türk deri giyim firması, mağazalarıyla satışlarını gerçekleştirmekte ve böylelikle Türk ekonomisine de büyük katkı sağlamaktadır. Gelişen teknolojiye paralel olarak, bugün Türk deri sektörü, hem deri hem de deri giysi tasarımlarının kalitesiyle dünya standartlarını yakalamış durumdadır.

DeriDeri sektörüDeri ürünleri+7
Mustafa Kula
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Moda trendlerinin oluşumu: Trend tahminciliği

Günümüz rekabetçi moda endüstrisinin en önemli değerleri; bilgiye ulaşım ve öğrenmedir. Moda endüstrisinde zaman odaklı hızlı moda ürünlerine yönelim stratejileri, karar verme mekanizmaları içinde moda tahminciliğini en önemli noktaya getirmektedir. Trendlerin doğru tahmin edilmesi, tasarım ve ürün geliştirmenin bu trendler ve müşteri tercihleri doğrultusunda yapılması gerekir. Başarı doğru ürün, doğru zamanda ve doğru yerde müşteriyle buluşturulması sayesinde firmalar ancak bu planlamayla rekabet avantajı yakalayabilmektedir. Renk trendlerinden kültürel etkilenmelere, satış noktası verilerinden (P.O.S), müşteri ve tüketici araştırmalarına kadar günümüz moda endüstrilerinde kararları destekleyen bu tahminlerin önemi ve doğruluğu firmalar için çok önemli hale gelmektedir. Bu çalışmada detaylı bir literatür araştırmasının ardından, günümüz moda trendlerinin doğru tahmin edilmesinde en başarılı sayılabilecek belli başlı trend tahmin bürolarının faaliyetleri incelenmiş ve analiz edilmeye çalışılmıştır. Modanın çok yönlü karakteri, moda tahmin prosesinin derinliği ve boyutları anlaşılmaya çalışılmıştır. Moda giyim endüstrisinde tahminciliğin rolü ortaya koyulmaya çalışılmıştır ki bu yaklaşım ile moda trendlerinin öngörü stratejileri üzerine uzman iki global moda trend tahmin bürolarının temsilcileriyle iki mülakat gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada yaşam tarzı ve moda tasarım değişkenlerinin neler olduğu saptanmış ve bu değişkenler detaylı biçimde incelenmiştir.

Gözde Yetmen
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2006
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Ege Bölgesi geleneksel kadın giyiminde bel aksesuarları ( İzmir, Aydın, Manisa örneğinde)

Giyim aksesuarları, giyimi tamamlayan işlevsel ve estetik nesnelerdir. Tarihsel süreçte bir çok kültürün giyim kuşamında yer alan bel aksesuarları da çeşitli işlevsel ve estetik nedenlerle kullanılmışlardır. Ayrıca bu aksesuarlara bazı sembolik değerler de yüklenmiştir. Bel aksesuarları, Anadolu'da kadınların yüzyıllardan beri giyimini tamamlayan en önemli giyim elemanlarındandır. Bağda, bahçede, tarlada çalışan kadınlar, bellerini soğuktan, nemden korumak, bedenlerini dik tutmak, bellerinin ince kalmasını sağlamak, giysi parçalarını toparlamak, küçük eşyalarını taşımak ve giyimlerini şıklaştırmak amacıyla bu aksesuarları kullanmışlardır. Bel aksesuarları, işlevsel olduğu kadar da sembolizm yüklüdür. Türk kültüründe, kemer ya da kuşak kuşatma töreni yüzyıllardır süren bir gelenektir. Tarikatlara yeni gireceklere törenle kuşak bağlanırdı. Padişaha da tahta çıkarken aynı şekilde bir kemer kuşatılmaktaydı. Burada bele takılan aksesuar kişinin yeni statüsünün görsel ifadesidir. Anadolu'da, evlendiği gün gelinin beline de babası ya da bir erkek akrabası kemer veya kuşak bağlar. Bele kemer kuşatma, otoritenin babadan kocaya teslimini simgelemektedir. Ege Bölgesi'nin geleneksel kültür yapısı içinde çeşitli sosyo kültürel topluluklar bulunmaktadır. Yaşam biçimi, doğa koşulları, inançlar ve kültürel etkileşimler giyim ve aksesuarlarının tasarımlarına yön vermektedir. Ege Bölgesi geleneksel kültüründe de malzeme, tasarım ve üretime yansıyan çeşitlilik, bel aksesuarlarında da kendini göstermektedir. Bel aksesuarlarının işlevsel ve sembolik kullanımı sosyo kültürel topluluklara göre değişmektedir. Malzeme, üretim teknikleri ve tasarımlardaki semboller, yüzyıllardır süregelen geleneklerin izlerini ve inançların sembollerini taşımaktadır. Ege Bölgesi geleneksel kadın giyiminde bel aksesuarlarının kullanımı günümüzde oldukça azalmakla birlikte sürmektedir.

Zeynep Gargi
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2007
10
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Günümüz ev tekstili tasarımını etkileyen faktörlerin saptanması ve türk ev tekstilindeki durumu

Endüstrileşmenin itici gücünü oluşturan tekstil üretimi çağın koşullarna uyarak gelişmiş ve birçok alt dallara ayrılmıştır. Günümüzdeki tekstil üretimi ise kullanım açısından giyim ve ev tekstili olmak üzere iki ana başlık altında toplanmaktad.r. Özellikle 90l. y.llardan itibaren belirgin bir şekilde büyüyen Türkiye Ev Tekstili Sanayi, onu destekleyen dernek oluşumu ve sanayicileri ile birlikte bugün önemli bir ilerleme kaydetmiştir. Önceleri üretime odaklı çalışan sektör, üretim maliyetleri daha düşük ülkeler karşıs.nda rekabet edemez bir duruma gelmiştir. Sektörün içinde bulunduğu bu zor durumun aşılması konusunda ise uzmanların görüşleri, katma değeri yüksek ürünlere yönelmenin doğru olacağı yönde birleşmektedir. Ortak akln ürettiği bu tespit doğru ise; çözüm nas.l olacakt.r? Ürünlere art. değer kazandırmanın bir yolu da nitelikli tasarım ve marka olmaktan geçmektedir. Bu çalışmada; ev tekstilinin ham madde aşamasından, ürün aşamas.na kadar olan süreci analiz edilerek; bu sürece müdahalesi olan veya olabilecek her bir faktör, marka yaratabilecek nitelikli tasar.m esas al.narak tespit edilmeye çalışılmıştır. Yazılı ve görsel kaynakların yanı sıra, tasarımcı, üretici, dernek, danışmanlık şirketleri gibi sonuca dolaylı veya doğrudan destek veren kişi, kurum kuruluş, firma vs. nin yorumlar, bas.ndan takip edilmiş baz. tasar.mc.larn ise görüşleri alınmıştır. Ticari yönünden başka; çeşitli veriler sağlayan fuarlar takip edilerek günümüzdeki eğilimler saptanmaya çalışılmıştır. Ev tekstili tasarımını etkileyen faktörlerin tespitinden sonra tasarım uygulamas.n.n merkezinde yer alan tasarımcı odaklı süreçler şematize edilmiştir. Ev tekstillerinin kullan.m yeri ve üretim süreçleri, mekân ile tekstilin birlikte düşünülmesini gerektirmektedir. Nitelikli bir tasarım için gerekli olan bu bakış açs. için; emeği ve hayal gücü ile üretim sürecinde fark yaratan tasarımcının yeterli donanıma sahip olması gerekmektedir.

Leyla Yıldırım
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Baskılı t-shirt'lerde dışavurumcu desen uygulamaları

Görsel iletisimin gücü ilk insandan buyana, insanın sosyallesmesinde önemli bir etmen olmustur. lk insanın magara duvarlarına çizdigi resimlerle kendini ifade etmesi, ardından ilkel kabilelerde vücuda yapılan dögmelerle sürmüs ve günümüze kadar da bu unsurlar gelmistir. Hızla artan insan nüfusuna karsılık giderek gerileyen insan iliskilerinde, öne çıkan görsel iletisim olmustur. letisim ve insanların kendini ifade etme ihtiyacı, modern yasamda herzaman önemini koruyacaktır. nsanlar, kendilerini ifade ettikleri müddetçe var olabilir ve yasam savasında hayatta kalabilirler. Bu olusum ise sanatta ?ekspresyonizm akımı? olarak da bildigimiz ?dısavurumculuk? olarak kendini bulur. Bu akım resim basta olmak üzere sanatın hemen her dalında etkisini göstermistir. nsan kendini ifade etmede bedenini yani ilk görsel unsurunu kullanır. Bunu yaparken de kıyafetleri ön plandadır. Giyim tarihinden de bildigimiz gibi kıyafet insan yasamında toplumsal bir statü belirleyicisi olmustur. Dıs dünyaya açılan bir vitrindir. Biz o vitrine ne koyarsak o sekilde anlasılacak ve toplumda ona göre bir yer edinecegiz. Günümüzde bu rolü üstlenen en önemli kıyafetlerin basında ise t-shirt gelmektedir. Çalısmamın da ana konusunu olusturan t-shirt, üzerinde tasıdıgı baskılarla adeta konusmakta ve biz susarken bizim yerimize duygu ve düsüncelerimizi ifade etmektedir. T-shirt baskılarındaki iletisim gücünün, günümüz modern toplumlarındaki zayıflayan insan iliskilerini pekistirerek, kendini ifade etme gücünü nasıl arttırdıgı görmekteyiz.

Alper Ok
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Sepet örme tekniği ve sanatsal yorumlar

Sepet Örme Teknikleri tarihsel açıdan incelendiğinde kültürümüzdeki zenginlik ilk bakışta dikkatleri çekmektedir. Ancak araştırmalar süresince kaynak sıkıntısı çekilmektedir. Bu tez araştırması ile Türkiye ve Dünya Kültürlerinde sepet ve sepetçilik konusunda tarihsel bilgilere yer verilmiştir. Dünyadaki ilk el yapımı tekstil tekniği olan bu zanaat günümüzde hala mekanikleşmeden ilk günkü haliyle devam ettirilmektedir. Sepet örme tekniği ilk insanın örtünme, avlanma, yiyeceklerini taşıma ve saklama gibi en temel özelliklerine cevap vermiştir. Daha sonra kullanılan teknikler ve ihtiyaçların sonucunda dokuma tekniğinin gelişimine bir basamak olmuştur. Tezin ilk bölümünde, sepetin etimolojik, tarihsel bilgilerine yer verilmiş ve dünyadaki ilk bulgular araştırılmıştır. İkinci bölümde Sepet örücülüğünde dünya üzerinde kullanılan materyaller, teknikler ve formlar incelenmiştir. Kültürler arası etkileşimler bu bağlamda karşılaştırılarak ortak yönleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Türkiye ve dünya sepetçiliğinin tarihsel gelişimi göz önünde bulundurularak günümüzdeki durumu tespit edilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde ise sepet bir sanat eseri olarak incelenmiş, çağdaş sepet yorumları Lif sanatı platformunda değerlendirilmiştir. Lif sanatının insanın temel kültür uğraşlarından biri olduğu fikrinden yola çıkarak günlük yaşamla iç içe geçen lif sanatı aynı zamanda güzel sanatların yaratıcı aktivitelerinden biridir.

Dokuma sanatıDokuma teknikleriDokumalar+6
Fırat Neziroğlu
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Erkek giyiminde model varyasyonları ve tasarım detayları

Siluet ve model giysi tasarımının oluşumunda en önemli prensiplerden birisidir. Erkek giyiminin genel siluetini ve modellerini görebilmek için, tasarım detaylarının ve model varyasyonlarının genel bir sistematiğinin oluşturulması gerekmektedir. Bu sistematiği en iyi şekilde oluşturabilmek için erkek giyiminde model varyasyonu ve tasarım detaylarının tarihte temsil edildiği dönemler, çıkış noktalan, taşıdıkları anlamlar ve günümüzde aldığı son şekillerine yer verilmelidir. Bu çalışmada günümüz modern erkek giyiminin temellerini oluşturan giysi stillerinin görülmeye başlandığı XVI. yüzyıldan başlayarak günümüze kadar meydana gelen değişimleri incelenmiştir. Günümüz erkek giyiminde sıklıkla kullanılan giysiler, bilgisayar destekli tasarım programında hazırlanan özgün teknik çizimler sistematize edilmiştir. Bu sayede elde edilen bilgilerle, bilgisayar destekli giysi tasarımı ile hazırlanan koleksiyonlarda, moda tasarımcılarının kolaylıkla ulaşabileceği, arşiv oluşturulması sağlanacaktır. Moda tasarımcılarının ikibin üç yılı için hazırlanan koleksiyonlarından alınan örneklerle günümüzün erkek giyiminde yer alan model varyasyonları ve tasarım detayları vurgulanmıştır.

Bilgisayar destekli tasarımErkek giysileriGiyim+2
Gülseren Haylamaz
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2002
00
Master'sOpen AccessTR

Antik Dönem Ege kültüründe takı sanatı: İzmir Arkeoloji Müzesi takı koleksiyonundan örnekler

ÖZET Bu araştırmada, bin yılladır önemini koruyan Antik Çağ takılarının, Ege Kültürlerindeki oluşumları, kültürler arası etkileşimlerin takılara teknik, malzeme ve form açısından yansımaları ve Antik Çağ'ın dönemlerinde oluşan takı koleksiyonları incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen bilgiler ışığında, İzmir Arkeoloji Müzesi Antik Çağ takı koleksiyonundan 34 parça ele alınarak form, teknik ve tasarım açılımları yapılmıştır. Tezin çalışma konusu, "Antik Dönem Ege Kültüründe Takı Sanatı-İzmir Arkeoloji Müzesi Takı Koleksiyonundan Örnekler" olarak belirlenmiştir. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, "Antik Çağ Anadolu Kültür Tarihine Genel Bakış" başlığı altında Antik Çağ'da Ege Kültürlerinin gelişimleri, bu gelişimleri etkileyen unsurlar; etkileşimler ve inançlar incelenmiştir. İkinci bölümde, "Antik Çağ'da Ege Kültürlerinde Takı Sanatı" başlığında Ege Kültürleri'ndeki takı takma geleneği,takı tasarımlarını etkileyen faktörler ve bu faktörlerin yansımaları irdelenmiştir. Üçüncü Bölümde, Antik Çağ'ın dönemlerinde oluşan, Ege Kültürlerindeki takı koleksiyonları "Antik Çağ'da Ege'de Dönemlerle Takı Sanatı ve Koleksiyonların Oluşması" başlığı altında incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise, ilk üç bölümdeki araştırmalardan elde edilen bilgilerle İzmir Arkeoloji Müzesi'nde bulunan Antik Çağ takı koleksiyonundan bazı örneklerin tasarım ve teknik açılımları yapılmıştır. Bilimsel yöntemlerle yapılan bu araştırmada amaçlanan, Ege Bölgesi'ndeki Antik Çağ takılarının form, teknik ve malzeme açısından incelenerek elde edilen verilerin görsel malzemeyle birlikte bir kaynakta toplanması ve sonraki çalışmalara katkıda bulunmasıdır. vı

AnadoluAntik ÇağEge bölgesi+2
Özgül Sokullu
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2003
11
Master'sOpen AccessTR

Baskılı tekstillerde üç boyutlu etkiler

Son yıllarda tekstil baskı konusunda çalışan tasarımcılar ve üreticiler yalın ve basit desenler yerine daha artistik çalışmalara yönelmeye başlamışlar ve oldukça renkli hatta komplike, ancak uyumlu ve anlamlı tasarımlar ortaya çıkarmışlardır. Elbette ki önemli olan yalnızca tasarlamak değil, bunların aynı zamanda uygulanabilir olmasıdır. Bu noktada yapılan çalışmalar üreticileri de harekete geçirmiş ve oluşturulan desenlerin orijinaline en yakın şekilde kumaşa aktarılması konusunda yoğun çalışmalar başlatılmıştır. Geliştirilen yeni teknikler de tasarımcılara ilham kaynağı olmuştur. Bu sayede tasarımcı ve üretici birbirlerini olumlu yönde tetikleyerek tekstil baskı tekniklerinin gelişme aşamasının hız kazanmasını sağlamışlardır. Bu konuda ilerleyen çalışmalar sayesinde kumaş desenleme alanında farklı arayışlara girilmiş, yapılan araştırmalar ve çalışmalarla klasik yöntemlerin dışında yepyeni baskı teknikleri yaratılmaya başlanmıştır. Bu teknikler, gerek günümüz tasarımcılarına çok çeşitli yazılım ve desen çözümleri sunan bilgisayar destekli yürütülen işlemler, gerekse bilinen baskı teknikleri ile uygulanan ancak farklı malzemeler kullanılarak, kumaş üzerinde, olağanüstü efekt ve görüntüler yaratmaya imkan sağlayan malzeme kaynaklı tekstil baskı teknikleridir. Bu iki temel esasa ek olarak, bir tekstil ürününün üretim aşamasında vazgeçilemez uygulamalardan biri olan bitim-apre işlemleri de oluşturulan ürüne çok özel görünümler, hatta üç boyutlu etkiler kazandırdığı gibi, kumaşa tasarlananın yanında, rüzgar geçirmezlik, leke tutmazlık, esneklik, buruşmazlık gibi daha pek çok ilave fonksiyonlar kazandırmaktadır. Sunulan bu tezde her geçen gün ilerlemekte olan günümüz tekstil baskı endüstrisinde yapılan araştırmalar sonucu geliştirilen yepyeni teknikler, uygulama yöntemleri ve görsel temalarla birlikte ele alınmaktadır. Ayrıca dünya çapında lider tekstil tasarım sanatçılarının bu konuda ortaya koydukları çalışmalara detaylıca değinilmektedir. Burada amaç uygulama esaslı bu tekniklerin bir arada bulunabileceği yazılı bir kaynak oluşturmak ve genç tasarımcılara, teknik anlamda uygulanabilirlik konusunda neler yapabileceklerine dair yepyeni ufuklar yaratmaktır

BaskıBaskı sanatlarıBaskı teknikleri+4
Şenay Sağsöz
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2003
00
Master'sOpen AccessTR

Günümüzde yeni tekstil baskı teknikleri üzerine bir araştırma ve alternatif tasarımlar

Değişen teknoloji, endüstrileşme ile özdeş olan tekstil sektörünü de yakından etkilemektedir. İlk makinalaşma neredeyse tekstil otomatizasyonuyla aynı zamanlara denk gelmiştir. Hatta blok baskı yönteminin önceleri yarı mekanize olması, teknik mi, sanat mı sorusunu gündeme getirirken, tekstilin uygulamalı bir dal olması sanat ve tekniği ortak paydada buluşturmuştur. Bugün büyük firmaların tasarıma duyduğu ilgi bu yüzdendir. Günümüzde uygulanan baskı teknikleri ise araştırmaların, tasarımcılara sunduğu kolaylıkları sayesinde bugünkü yerini almıştır. Fakat bunların hiçbiri geleneksel yöntemlerden bağımsız olmamıştır. Bu çalışmada geleneksel yöntemlerden yola çıkılarak, gerek sanatsal gerekse endüstriyel tasarımların ve arayışların yönü saptanmaya çalışılmıştır. Baskı tasarımlarında, postmodernist sürecin etkilerini dolaylı açıdan da olsa görmek mümkündür. Bunun en karekteristik örneği çoğulcu, eklektik yaklaşımdır. Bazen bir modacının kolleksiyonunda tamamen el yapımı tasarımlarla karşılaşılırken bazen çok çeşitli geleneksel tekniklerin fabrikasyon yöntemi ile birlikte uygulanması değişik kumaş örneklerini bizlere sunmaktadır. Geleneksel ve teknik olayların hangi boyutta kesiştiğini ve birbirlerini nasıl etkilediğini iyi bilmek gerekir. Örneğin bir ikat tekniği, direkt olarak uygulamada endüstriyel süreçlerde de denenebilir ya da deseninin yarattığı karakteristik görünüş farklı baskı teknikleriyle elde edilebilir. Bazen işletmeler çok farklı isimlendirmelerle desenlerini piyasaya sürmektedirler. Konuya hakim olmak bir bakıma kavram kargaşasından kurtulmayı sağlayacaktır. Bu amaçla terimleri, teknikleri, geleneksel kumaşları, karekteristik desenleri vs konuyla ilgili tüm kavramları doğru bir yere koymak ve yeni baskı tekniklerini böyle bir ortamda değerlendirmek gerekmektedir. Bu tezin amacı; sanatsal çalışmaların, tekniği de reddetmeden daha bilinçli yapılmasını sağlamak, araştırmacılara yön vererek yeni yüzey arayışlarında yapılabilirlilikleri sorgulamaya çalışmaktır. V

BaskıBaskı teknikleriKumaşlar+1
Leyla Yıldırım
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2003
00
Master'sOpen AccessTR

Osmanlı saray kadın kıyafetlerinin günümüz modasına uyarlanması

Osmanlı İmparatorluğu, dünya üzerinde yüzyıllarca, çoğunlukla gücünü koruyarak yayılmış bir imparatorluktur. Bilinen en güçlü hali 16. ve 17. yüzyıllardaki dönemidir. Batı ile Doğu arasında bir köprü konumunda olan ülke topraklarını son derece iyi yöneten padişahlar, bu sayede dünyanın dört bir yanlarına sadece ün değil, hükümdarlıklarını da ulaştırmışlardır. Osmanlı İmparatorluğu denince akla gelen en gizemli olgu Harem'dir. Osmanlı Harem'i uzak Doğu'dan Batı'nın en uç köşelerine değin kadınıyla, erkeğiyle herkesin merakını uyandırmıştır. Çok sayıda kadını barındıran Harem, çoğunlukla yanlış anlaşılmış ve anlatılmıştır. Oysa ki birçoğu, saray içi hizmetlerde görevli olan bu kadınların sanılanın aksine çok az sayıda olanı padişahın özel hizmetinde yer almışlardır. Harem kadınları güzellikleri, uzun ve parlak saçları, birbirinden güzel kumaşlardan giysileri ve takılanyla ile nam salmışlardır. Altın ve gümüş tellerle dokunan ya da işlenen kumaşlar saray terzileri tarafından dikilmiştir. Böylesi bir kültür mirası, Osmanlı İmparatorluğu'nun bu yıl ki 700.'üncü Kuruluş Yılı Kutlamaları dahilinde çeşitli alanlarda tekrar can bulmuş olup; bu amaçla, yapılan bu çalışmada, Osmanlı'dan günümüze, Kadın Saray Giysilerinin uyarlanması hedeflenmiş ve gerçekleştirilmiştir. Konunun detaylarıyla anlatılmasını takip eden kısımda, çağdaş değerlerle, atalarımızdan kalan böylesi bir zenginliği sentezlemek ve de bunun sonucu olarak otantik öğeler taşıyan, güncel tasarımlar oluşturulmuştur. Bu tasarımlar, koleksiyon anlayışı ile dikilerek ürün haline dönüştürülmüştür.

Kadın giysileriModaOsmanlı Devleti+1
Senay Topçuoğlu
Dokuz Eylül University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
1999
10
Master'sOpen AccessTR

Orta Asya`dan Osmanlı`ya Türk deri sanatı ve aksesuarları üzerine bir kimlik araştırması

Deri, İlkçağlardan başlayarak birçok kültürde, giysi ve çeşitli eşyaların yapımında kullanılan bir malzemedir. Türkler, en eski kültür buluntularına göre 2400 yıl önce deriyi çeşitli alanlarda kullanmışlardır. Dericiliğin, Türkler için en önemli zanaat kollarından birisi olarak; Orta Asya'dan sonra Anadolu'da da büyük bir gelişme gösterdiği izlenmektedir. Türk sanatı, İslam öncesi ve sonrası olmak üzere iki dönemden oluşmaktadır. Toplumsal ve kültürel yapı, sanat ürünlerinin biçimlenmesinde rol oynamıştır. İslam öncesinde, Totemizm, Şamanizm, Budizm gibi birçok inanç sistemi değişik sanat kollarının oluşumunda ve ürünlerin biçimlenmesinde etkili olmuşlardır. Göç sonrası Anadolu'da ise Türk sanatı büyük ölçüde İslam dininin etkisini taşımıştır. Türklerin yaşamında deriden yapılmış ürünler önemli yer tutmaktadır. Hayvancılık başbca geçim kaynağı olduğu için; deri yaygın kullanılan bir malzeme olmuştur. Türkler, giysi ve giyim aksesuarları, at eyer ve koşum takımları, silah aksesuarları, kapkacak, çadır gibi birçok nesnenin yapımında ve süslemelerinde deriden yararlanmışlardır. Orta Asya'da ve göç sonrası Anadolu'da, iki ayrı tarzda gelişen Türk sanatı; deri ürünlerinin biçim ve süslemelerine de yansımıştır. Zaman içinde gelişen tekniklerle, derinin kullanım alanlarıyla birlikte tasarımları da zenginleşmiştir. Kültürler arası etkileşim tasarımlarda kendini göstermiştir. Deri aksesuarların statü belirleyici simgesel rolü önemli olmuş, tasarımı etkilemiştir. Günümüzde, Türklerin Orta Asya'da ve Osmanlı Dönemi'nde oluşturdukları deri sanatı ürünleri; yurt içinde ve dışındaki müze ve koleksiyonlarda yerlerini almıştır.

AksesuarDeri sanatıDericilik+2
Zeynep Gargı
Dokuz Eylül University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2000
10
Master'sOpen AccessTR

Jakarlı dokuma kumaş tasarım ve üretiminde yenilikçi yaklaşımlar

Jakarlı dokuma kumaş üretimi asırlık tarihe sahip eski bir zanaattır. Jakar dokuma kumaşların tasarımı ve dokunması yıllar boyunca zaman alıcı uygulamalar olarak görülmüştür. Jakarlı dokuma kumaş üretmek için el yardımıyla desen oluşturmak önemli bir beceri ve deneyim gerektirmiştir. Desenlerin ve renklerin karmaşıklığı jakarlı dokuma kumaş ürünlerine her zaman ilgi uyandırmıştır. Günümüzde teknolojik gelişmelerin artmasıyla jakarlı dokuma kumaşlarda kalitenin ve ürün çeşitliliği artmıştır. Ticari ve sanatsal değeri arttıran yüksek standartta kaliteli jakarlı dokuma kumaşların üretilmesi ihtiyaç haline gelmiştir. Teknolojik gelişmeler ile bilgisayar destekli jakarlı dokuma kumaş tasarımı programları ve bu programların bilgisayar destekli jakarlı dokuma makinesine aktarımları da günümüzde gerekli uygulamalardan biridir. Bu nedenle jakarlı dokuma kumaş tasarım ve üretimi hızlı hareket eden ticari kumaş endüstrisinde artan yenilik taleplerini çok iyi karşılamaktadır. Bu çalışmadaki en önemli amaç jakarlı dokuma kumaş tasarım ve üretiminde yapılan yenilikçi yaklaşımları incelemektir.

Ebru Yüksel
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2020
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Kadın giyim modasında siyah renk

Günümüz moda oluşumlarında hızlı değişimler yaşanmaktadır. İnsanların dinamik yapılarından kaynaklanan sürekli değişim, tasarımcıları yeni arayışlara itmekte, dolayısıyla moda ve rengi oluşturan öğeler kendilerini yenilemek durumunda kalmaktadır. İnsan beğenisini şekillendiren en önemli ögelerden biri olan renk, tasarımcı ile kullanıcı arasındaki köprüyü doğrudan kurarak psikolojik algılamayı harekete geçirmektedir. Sözsüz iletişm aracı olan giyimin, karşı tarafa iletmek istediği mesajı ve anlamı renk belirlemektedir. Renklerin anlamı tarihsel süreçte ve farklı kültürlerde yaşandığı dönemlere göre farklılık gösterirken siyah renk, kalıcı geniş bir anlam aralığına sahip olmuştur. Olumlu ve olumsuz geniş anlam aralığına sahip olan siyah rengin, günümüz kadın giyim modasının vazgeçilmez rengi olma nedenlerinin sorgulanması amacı doğrultusunda hazırlanan bu tez çalışması iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde siyah rengin tarihsel süreçte ve farklı kültürlerde yeri ve önemi incelenmiş, mitolojiler, efsaneler, destanlar ve geleneklerde yüklenen sembolik anlamları belirlenmiştir. Dönem ve kültürlere göre siyah rengin din, siyasal, ekonomik, sanat, toplumsal kurallar ve değişimlerden nasıl etkilendiği ve anlam bakımından olumlu ve olumsuz kazanımları örneklerle ele alınmıştır. Siyah rengin kültürlere göre sembolik anlam ve psikolojik etkileri, toplumsal, sosyal, kültürel faktörler ve giyim kodları yönünden, giyime yön veren bireysel ve toplumsal davranış biçimleri bakımından son olarak da giysinin işlevselliği ve simgesel kullanımı açısından incelenmiştir. Bu etkilerin kadın giyim modasında siyah renk kullanımına yansımaları tarihsel süreçte ele alınmış, siyah rengin yoğun kullanıldığı dönemler belirlenmiştir. Belirlenen dönemler ve bu etkiler kapsamında, siyah renge yüklenen sembolik anlamlar tespit edilmiş ve moda eğilimleriyle bağlantıları kurulmuştur. Siyah rengi tasarımlarında kullanan modacılar belirlenerek tasarım felsefeleri ve bu rengi kullanım nedenleri ortaya koyan koleksiyon analizleri yapılmıştır. Tezin ikinci bölümünü içeren son aşamada siyah rengin sembolik anlatımına yönelik giyilebilir uygulamalar ve sanatsal çalışmalar yapılmıştır. Çalışmaların aşamaları bu bölümde ele alınmış, amaç ve kapsam belirlenerek, çıkış noktası, yöntem, malzemelerin nitelikleri ve boyama işlemleri, tasarlama ve uygulama aşamalarında kullanılan yaratıcılık yöntemleri, doku ve deneysel çalışmalar, tasarlanan çalışmalara son şeklini veren uygulama süreci ayrıntıları ile değerlendirilmiştir. Siyah rengin sembolik çağrışımlarını yansıtan bu çalışmalar ile kullanım alanlarının dışında ve atık malzemelerin işlevsellikleri bütünsel bir yaklaşımla ele alınarak, geri dönüşüm fikirlerine ve yaratıcılık kavramına dikkat çekilmiş, atık olarak değerlendirilen çoğu malzemenin yeniden yorumlanarak inşa edilebileceğine dair doku ve deneysel çalışmalar ortaya çıkarılmıştır.

Sevda Demir Parlak
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Dantel teknikleri ve tek renkli dantel efektlerinin dijital baskı tekniği ile uygulanması

Dantel, giyinme ihtiyacı ve süslenme arzusu ile ortaya çıkmıştır. İlk örnekleri ağ/file işleri olan ve zamanla en narin ürünlerini veren bu sanat, tekstil tarihinde ayrı bir öneme sahip olmuştur. Dantel yapımı insanlar için bir uğraş ve aynı zamanda bir gelir kaynağıdır. İlk örneklerinden bugüne; kültürlerin ve geleneklerin aktarılmasında da önemli bir rol oynamıştır. Çoğunlukla ait oldukları coğrafyalara ve milletlere göre adlandırılan dantellerin desenleri; kültürel motiflerden etkilenmiş, kullanılan malzeme, araç ve teknik ile özgünleşmiştir. Dünya dantelleri arasında; Avrupa dantelleri başarılı örnekleri ile öne çıkmaktadır. Bu başarısı tekniğinin, araçlarının ve malzeme kalitesinin yüksek olması ile ilgilidir. Avrupa geçmişte sahip olduğu birçok önemli dantel üretim merkezi ile dantel ticaretinin de merkezi olmuştur. Ortaçağ'da manastırlarda üretilen danteller zamanla ev tipi üretimle yaygınlaşmıştır. Sanayi Devrimi ile geliştirilen basit makineler elde yapılan dantellerin önceleri zemin kumaşlarının üretilmesini sağlamıştır. Daha sonraları makinelerin gelişimi ile elde üretilen birçok karmaşık desen seri olarak üretilebilmiştir. Hem bir tekstil tekniği olarak hem de desen özelliği açısından tekstil tasarımında dantel önemli bir yere sahiptir. El yapımı danteller makineler ile daha ucuza üretilebilseler de özgünlükleri ve kendilerine has desen karakterleri onların farklı tekstil teknikleri ile taklit edilmelerine neden olmuştur. Baskı yöntemlerinin gelişmesi dantellerin özgün desen karakterlerinin tekstil yüzey tasarımlarında kullanılabilmesine olanak sağlamıştır. Dantel baskılı tekstiller; giyim, aksesuar ve ev tekstili gibi birçok alanda kullanılmıştır. Günümüz dantel efektli baskı tasarımları; çoğunlukla daha çevreci ve daha düşük maliyetli dijital baskı teknikleri ile uygulanmaktadır. Günümüz teknolojisinin en önemli kazanımlarından biri olan dijital baskı makineleri; hızları, baskı kaliteleri ve renk sonuçları ile eski tekniklere göre daha başarılı sonuçlar sunmaktadır. Bu çalışma, dantel tarihi hakkında kapsamlı araştırılma yapılmasını, monokromatik renk düzenlemelerinin incelenmesi ile birlikte tek renkli dantel efektli baskı tasarımlarının oluşturulmasını içermektedir. Dönemin sanat akımlarından etkilenen dantelin; Ortaçağ, Rönesans, Barok sanatından ve Sanayi Devrimi'nden nasıl etkilendiği; araştırılan yazılı ve görsel kaynaklar üzerinden örnekler ile açıklanmıştır. Daha sonra dantel baskı tasarım örneklerinin; kullanım alanları ve renk tercihleri analiz edilmiştir. Bu araştırmalar sonucunda tek renkli ve dantel efektli baskı tasarımları oluşturulmuştur. Ege Bölgesi'ne ait bitki formlarından yola çıkarak oluşturulan dantel desenlerinde klasik örneklerin karakteristik özellikleri dijital olarak analiz edilmiştir. Yöreye ait motifler bu özelliklerin üzerine uyarlanarak yeni dantel desenleri oluşturulmuştur. Bu desenler de monokromatik ve monoton renk düzenlemeleri ile baskılı kumaş koleksiyonuna dönüştürülmüştür.

Gözde Yıldız
Dokuz Eylül University · Institute of Fine Arts
2019
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Atkıdan çekmeli dokumaların analizi, desen anlayışı, deneysel yeni uygulamaların irdelenmesi ve sanatsal önermeler

Dokumacılık bir toplumun tarihini belirleyici, kültürel yapısını oluşturan, köklü ve zengin bir geçmişe sahip en eski üretim yöntemlerinden ve el sanatı dallarından biridir. İnsanların ihtiyaçları doğrultusunda değişen ve gelişen dokumacılık, toplumların her zaman ifade aracı olmuştur. Kullanım ihtiyacı, hem desen çeşitliliğini, hem de deneysel arayışlar doğrultusunda değişen ve gelişen kumaş yapılarını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada Dünya'da ve Anadolu'da atkıdan çekilerek desenlendirilen ve yüzeyde halka/ilmek görüntüsü oluşturan çekmeli dokuma kumaşlar ele alınmıştır. Çalışmanın kapsamı, geleneksel bir yöntem olan "çekme atkılı desen" yaratma tekniklerinin incelenmesi ve bu tekniklerin daha boyutlu nesnelere taşınmasıdır. Amaç, öncelikle dokuma yöntemi ile sanatsal bir nesne yaratmak için geleneksel bir tekniğin kullanılmasıdır. Daha başka bir söyleyişle; Deneysel çalışmalarla tekniğin form ve doku oluşturma özelliklerinin irdelenerek; tasarımcıya, görsellik ve yapısal yaratıcılık olarak katkılarının saptanmasıdır. Atkıdan çekilerek desenlendirilmiş, dokuma kumaşlar farklı isimler ile anılmaktadır. Dünya'da "weft loop (atkıdan halkalı/ilmekli)", "weft looping (atkıdan halkalı/ilmekli)", "weft loop pile (atkıdan halkalı/ilmekli yığın, hav)", "loop weave (halka/ilmek örgü), "pile weave (havlı, yığınlı örgü)", "pibiones (grape berries/üzüm meyveleri), boutonné,(buttons/düğmeler), "boutonne patterning" (düğmeli desen) ya da point boutonne(düğme köprüsü) olarak tanımlanırken; Anadolu'da "çekmeli", "çeki/çekki/çekili/çekkili", "kuskuse", "çimdik/çultar" isimleri ile bilinmektedir.. Bu çalışmada "atkıdan çekilerek desenlendirme tekniğinin" tarihteki örnekleri araştırılıp, tekniğin işlem basamakları incelenip deneysel uygulamaları yapılmıştır. Dünya müzelerinden 40 adet, Anadolu'daki alan araştırma örneklerinden 16 adet incelenerek Dünya'da ve Anadolu'daki güncel dokuma kumaş örnekleri; gruplandırma şemaları, analiz çizelgeleri ve karşılaştırma tabloları ile yapısal tespitler ortaya konmuştur. Güncel iplik ile bu geleneksel dokumaların yüzeyine benzer görüntüler sağlamak için teknik denemeler yapılmıştır. Hem geleneksel teknik hem de güncel ipliklerin kullanıldığı estetik bakışla deneysel arayışlar yapılarak, sanatsal dokuma ortaya konmuştur.

Dokuma sanatıDüz dokumaEl dokumacılığı+3
Fatma Yelda Gezicioğlu
Marmara University · Institute of Fine Arts
2020
00