4
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Ray kusurlarının makine öğrenmesi ile gerçek zamanlı tespiti
Bu çalışmada, demir yolları bileşenlerinde meydana gelebilecek kusurların gerçek zamanlı olarak makine öğrenme algoritmalarıyla tespiti araştırılacaktır. Bu araştırma, demiryolu bileşenlerinde meydana gelebilecek kusurları erken tespit ederek kazaları ve kayıpları önceden önlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, demir yolu kırıkları, bağlantı elemanlarının eksikliği, ray sabitleme kelepçesinin eksikliği ve vidaların eksikliği gibi temel parçaların kusurlarını tespit ederek gerçekleştirilmiştir. Uygulamamızda, makine öğrenme algoritmalarını eğitmek için birden fazla görüntü kullanılacaktır. Derin öğrenme ağı tarafından, kusurlu veya kusursuz görüntüler, derin öğrenme ağı tarafından sınıflandırılacaktır. Başka bir deyişle, derin öğrenme ağımız, gelen test görüntülerini temas etmeden ve gerçek zamanlı olarak tespit edecektir. Çalışmamızda uygun yöntemler ve başarı metrikleri sunulmuş ve sonuçlar karşılaştırmalı bir şekilde açıklanmıştır.
Raylı sistem araçlarında kullanılan alüminyum alaşımlarının bilyalı dövme işleminden sonra tribolojik davranışlarının incelenmesi
Sürdürülebilir mühendislik çözümleri doğrultusunda, raylı sistemler ve havacılık endüstrisinde en çok tercih edilen 6061-T6 alüminyum alaşımının yüzey performansını artırmak büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, bilyalı dövme işleminin bu alaşımın aşınma direnci ve tribolojik özellikleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. %100, %200, %500 ve %1500 kaplama oranlarında uygulanan işlem, işlenmemiş bir referans numunesiyle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Yapılan mikrosertlik, aşınma testi, artık gerilme ölçümleri ve yüzey pürüzlülüğü analizleri, bilyalı dövme işleminin yüzey özelliklerini geliştirdiği ve aşınma direncini artırdığını göstermiştir. Özellikle %1500 kaplama oranında, en yüksek sertlik ve en düşük aşınma değerlerine ulaşmıştır. Mikroyapı ve SEM analizleri, yüzey altı deformasyonları ve aşınma mekanizmalarının da bu iyileşmeye katkı sağladığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, bilyalı dövme işlemi; 6061-T6 alüminyum alaşımı için etkili, uygulanabilir ve sürdürülebilir bir yüzey iyileştirme yöntemidir. Bu yöntem, özellikle hafiflik ve dayanıklılığın ön planda olduğu sektörlerde önemli avantajlar sunmaktadır.
Demiryolu araç bakım planlamasında etkili olan faktörlerin çok kriterli karar verme yöntemleriyle incelenmesi
Raylı sistemlerin kesintisiz ve sürdürebilir hizmet sağlamasında raylı sistem araçlarının bakım faaliyetleri önemli bir role sahiptir. Bu bakım faaliyetlerinin olabildiğince etkili ve verimli bir biçimde yapılması gerekir. Bu çalışmada demiryolu araç bakım planlamasını en verimli şekilde yapabilmek için, bakım planlamasına etki eden parametreler belirlenmiş ve bu parametrelerin farklı bakım türlerince etkileri Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında demiryolu araç bakım planlamasında etkili olan faktörler 13 kriter olarak, araç bakımında sıklıkla kullanılan bakım türleri ise 6 seçenek olarak belirlenmiştir. Kriterlerin önem ağırlıklarını hesaplamak için Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi bir hesap tablosu programı ile kullanılmıştır. AHP yöntemiyle elde edilen sonuçlara göre Personel Tecrübesi kriteri 0,131 ağırlığına sahip olarak (%13,069) en yüksek öneme sahip kriter olarak bulunmuştur. Çalışmada, seçeneklerin değerlendirilmesi için kullanılan çok kriterli karar verme yöntemi PROMETHEE'dir. Elde edilen verilere göre en yüksek genel üstünlük değerine sahip olan seçenek 0,1359 ile İzleme Yöntemiyle Bakım olarak bulunmuştur. Uygulama sonucunda; bakım planlamasında en önemli parametrenin personel tecrübesi olduğuna, bakım türleri arasında en yüksek verime sahip olan yöntemin de izleme yöntemiyle bakım olduğu sonucuna varılmıştır.
Demiryollarında bakımdan sorumlu kuruluş sertifikasyonu ve bir uygulama
Bakımdan Sorumlu Kuruluş (ECM), sorumlu olduğu demiryolu araçlarının bir bakım sistemi aracılığıyla güvenli ve emniyetli bir şekilde çalışabilir ve işletilebilir olmasını sağlayan bir uygunluk sertifikasyonudur. Bu sertifikasyon Yönetim Fonksiyonu, Bakım Geliştirme Fonksiyonu, Filo Bakım Yönetimi Fonksiyonu ve Bakım Temini Fonksiyonu olarak adlandırılan dört fonksiyondan oluşmaktadır. Bu çalışmada ECM Sertifikasyonunu oluşturan dört fonksiyonun bakım sistemi içerisindeki görevleri ve sorumluluklarına dair detaylar verilmiş, Bakımdan Sorumlu Kuruluş Sertifikasyon başvuru süreci, gereklilikleri, değerlendirilmesi, kabulü ve başvuru neticesinde denetleme sürecini gerçekleştirecek olan belgelendirme kuruluşları hakkında bilgiler verilmiştir. Devamında sertifikasyon gereklilikleri için geliştirilen prosedür, talimat ve form örnekleri paylaşılmıştır. Bakımdan sorumlu kuruluş sertifikasyonu için COTIF tarafından yayınlanan ECM Yönetmeliği 779/2019 ve ATMF EK A bildirisi içerisinde belirtilen gereklilikler verilmiş, bu gereklilikler için hazırlanan prosedür, talimat ve form örnekleri OTIF tarafından yetkilendirilmiş bir belgelendirme kuruluşu tarafından da onaylanmıştır. Bu doküman örneklerinin hangi gereklilik için kullanılacağına dair bir tablo paylaşılmıştır. Bu tez çalışması kapsamında ulaştırma sektöründe faaliyet yürüten bir özel sektör firması (İÇDAŞ Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım A. Ş.) adına Eanoss tipi vagonu için ECM sertifikasyonu projesi başarıyla tamamlanmıştır.