Yapı Ressamlığı Anabilim Dalı

İklimsel konfor açısından bina yönlendirilmesi ve bina biçimlendirilmesinin ısıtma maliyetine etkisi

ÖZET DOKTORA TEZİ İKLİMSEL KONFOR AÇISINDAN BİNA YÖNLENDİRİLMESİ VE BİNA BİÇİMLENDİRİLMESİNİN ISITMA MALİYETİNE ETKİSİ U. Teoman AKSOY Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yapı Ressamlığı Anabilim Dalı 2002, Sayfa: 192 Bu çalışmada; bina biçim faktörü, bina kabuğu fiziksel özellikleri, yalıtım kalınlığı, saydamlık oranı ve yönlendiriliş durumu vb. pasif tasarım parametreleri ile binaların yıllık ısıtma enerjisinin hesaplanabilmesinde kullanılabilecek yeni bir metot geliştirilmiştir. Metodun amacı, yıllık ısıtma enerjisi açısından bina alternatiflerinin pasif tasarım olarak gösterecekleri performansı değerlendirmek, dolayısıyla enerji tasarrufu ve ısıtma ekonomisi için projelendirme safhasında tedbirlerin alınmasına yardıma olmaktır. Çalışmada, aynı taban alanı ve üç farklı biçim faktörüne sahip bina alternatiflerindeki bina kabuğu sıcaklık dağılımları; dokuz farklı yönlendirilişm durumuna, üç farklı saydam yüzey oranına ve beş farklı bina kabuğu detayına göre saat saat (Bir yıl=8760 saat) hesap edilmiştir. Bina kabuğunun iç yüzey sıcaklıklarına göre, opak yüzeylerden ve saydam yüzeylerden geçen ısı miktarı ve dolayısıyla binaların toplam ısıtma enerjileri ve bu değerlere de bağlı olarak bina alternatiflerinin ısıtma maliyetleri hesaplanmıştır. Elde edilen ısıtma enerjisi ve maliyeti değerlerine göre en uygun bina yönlendirilişi, yalıtım kalınlığı, saydamlık oranı ve biçim faktörü belirlenmiştir. Ayrıca ısıtma maliyeti değerlerine ve pasif tasarım parametrelerine göre bina alternatiflerinin avantaj ve dezavantajları tartışılmıştır. Bİna kabuğundaki sıcaklık dağılımı hesaplamaları için bir boyutlu geçici rejim ısı iletimi, explicit sonlu fark yaklaşımı kullanılarak çözülmüştür. Çalışma, bina kabuk elemanındaki sıcaklık dağılımına göre opak yüzeylerde ve saydam yüzeylerde olan ısı geçişini hesaplayan ve sonuçlan bir yıllık periyot için toplam ısıtma enerjisi miktarı olarak veren FORTRAN bilgisayar programı ile birlikte sunulmuştur. Bu çalışma kapsamında, Elazığ ili için örnek bir uygulama çalışması yapılmıştır. Uygulama çalışması sonuçlarına göre; biçim faktörünün, saydamlık oranının ve özellikle bina yönlendirilişinin ve bina kabuğu detayının yıllık ısıtma enerjisi miktarına önemli oranda etkisinin olduğu gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlar grafik ve tablolar olarak gösterilmiş ve en uygun yapı tasarımı belirlenmiştir. Anahtar Kelimden İklimsel konfor, Enerji korunumu, Güneş ışınımı kazana, Bina biçim faktörü, Saydamlık oranı, Bina yönlendirilişi, Pasif tasarım.