40
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
İstanbul ili Üsküdar ilçesi Çinili Camii çinileri üzerine bir araştırma
Araştırma, İstanbul ili Üsküdar ilçesi Çinili Camii çinileri üzerine yapılmıştır.Çalışma 130 sayfa ve altı bölümden oluşmaktadır. Araştırma ile ilgili problem ele alınarak araştırmanın ne amaçla yapıldığı ve geleneksel sanatlarımız açısından önemi vurgulanmıştır. Araştırma Çinili Camii çinileri ile sınırlandırılmıştır.XVII. yüzyıl Türk çini sanatının en müstesna eserleri ile bezenmiş olan Çinili Camii, bu sanatın gelecek kuşaklara aktarılmasında önemli bir yere sahiptir. Her biri birbirinden farklı ve başlı başına bir inceleme konusu olabilecek nitelikteki çiniler Çinili Camii'nin iç mekânına tamamen hâkimdir.Araştırma kapsamında Türk çini sanatı ve çinicilik hakkında genel bilgiler verilerek camideki karo, pano, bordür ve çini bezemeler, renk, desen, kompozisyon ve yapım özellikleri bakımından incelenmiştir. Renk, boyut ve süsleme konuları tablolar halinde incelenmiştir.Manevi kültür değerlerimizden XVII. yüzyıl eşsiz Kütahya çini örneklerini barındıran Üsküdar Çinili Camii; çini süslemelerinin fotoğraf ve çizimlerinden oluşan bu kaynağın kültürümüzü gelecek kuşaklara aktarılmasında yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Mersin merkez ve köylerinde kirkitli düz dokuma geleneği
Araştırma konusu olarak; Mersin İli ve Merkez köyleri Kirkitli Düz Dokuma Geleneği alınmıştır. Mezitli, Kale, Fındıkpınarı, Emirler, Eskiköy, ve Tepeköy'de yapılan bu araştırmada kirkitli düz dokumaların günümüzdeki durumu anket ve bilgi formlarıyla, fotoğrafları çekilerek belgelenmiştir.Araştırma V bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmayla ilgili problem ele alınarak, el sanatları açısından önemi vurgulanmıştır. El sanatlarımızın toplum yaşamının ihtiyaçları doğrultusunda, üretim biçimlerinden kaynaklanan kültürel ürünler olduğu anlaşılmaktadır. Yine bu bölümde araştırmanın amacı, önemi ve sınırlılıkları ve varsayımlar açıklanmıştır.İkinci bölümde araştırmanın modelinden evren, örneklem, verilerin toplanması ve verilerin analizinden söz edilmektedir. Araştırma aşamasında uygulanan yöntemlerin neler olduğu hakkında bilgilendirme yapılmıştır.Üçüncü bölümde Kavramsal Çerçeve kısmında araştırma ile ilgili konular genelden özele doğru sıralanarak açıklanmıştır. Mersin İli'nin tarihsel gelişimi, coğrafi durumu, kültürel ve sanatsal özellikleri ile araştırmaya konu olan Kirkitli düz dokumaların tanımı ve tarihçesine, sınıflandırılmasına, Kullanılan araç ve gereç özellikleri ile motif ve kompozisyon özelliklerine yer verilmiştir.Dördüncü bölümde araştırma bölgesinde anket ve inceleme yapılan köylerde kirkitli düz dokuma yapan bireylerin yaşları, meslekleri, öğrenim durumları, dokuma tekniklerini öğrenme yaşlarına ve öğrendikleri kaynağa ilişkin bilgiler verilmiştir. Bunun yanında bireylerin bildikleri dokuma teknikleri, motif detay özellikleri, dokuma yapma süre ve amaçları açıklanmıştır. Ayrıca bu bölümde bireylerin sosyal güvenceleri incelenmiştir. Mersin ili merkez ve köylerinde kirkitli dokumacılıkta kullanılan araç, gereç özellikleri ve yörede uygulanan dokuma teknikleri, verilen kurslar, eğitim süreleri ve kurslarda uygulanan dokuma teknikleri incelenmiştir.Dokuyucuların pazarlama, üretimin azalması, dokumadan kaynaklanan rahatsızlıklar gibi sorunları ve Mersin ili kirkitli düz dokumaları motifleri, fotoğrafları, bezeme konuları, kompozisyon özellikleri bilgi formlarıyla ayrıntılı olarak yine bu konu başlığı altında verilmiştirBeşinci bölümde sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Kaynakça ile ekler araştırma konusu içerisinde yerini alarak tez konusu tamamlanmıştır.
Konya ili İnce Minare Medresesi Müzesinde bulunan motiflerin çağdaş takı tekniklerinde uygulanması
Bu araştırmada; Geleneksel Türk El Sanatları öğelerinden olan medreselerde kullanılan; taş ve ahşap işlemelerinin, geometrik, bitkisel ve hayvansal unsurlar içeren motiflerinin, çağdaş takı tekniklerinde (ajur, mine, kabartma) kullanılmasını sağlayarak, geleneksel öğelerin yeniden kullanılmasına ve korunmasına katkı sağlamak ve mevcut teknikleri tanıtmak amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini Konya ili İnce Minare Medresesi oluşturmaktadır. Örneklemler ise medrese içerisinde bulunan eserlerde kullanılan motiflerden seçilmiştir.Çalışma kapsamında İnce Minare Medresesi Müzesi'nde bulunan eserlerin birkaçı ele alınarak eskiz çalışmaları yapılmış, bu çalışmalar içerisinden yine bir kaçı tasarıma dönüştürülmüştür. Ajur, mine, kabartma teknikleri kullanılarak tasarımlar geliştirilip hayata geçirilmiştir.Çalışma sonucunda geleneksel Türk el sanatlarında kullanılan motiflerin takı ile yorumlanarak günlük hayatta kullanımının sağlanması ve bu yolla gelecek nesillere aktarılması sağlanmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Geleneksel Türk El Sanatları, Konya İli İnce Minare Medresesi, Çağdaş Takı Teknikleri
Ankara Ahi Elvan Camii ve Alaaddin Camii ahşap süslemeleri üzerine bir araştırma
Çalışma 145 sayfa ve altı bölümden oluşmaktadır. Gerek doğa gerekse insan kaynaklı tahribatlarla günden güne yok olan Ahi Elvan ve Alaaddin Camii minber süslemelerinin korunması ve belgelenmesi zorunluluktur. Bu amaçla yapılmış olan çalışmada, belirtilen ahşap eserlerin motif ve süsleme teknikleri incelenmiştir.Araştırma kapsamında Türk ahşap işçiliği hakkında genel bilgiler verilerek Ahi Elvan ve Alaaddin Camii ahşap süslemelerinde kullanılan; teknik, kompozisyon ve motifleri ele alınmıştır. Elde edilen veriler tablolar halinde sınıflandırılarak konuya ait fotoğraf ve çizimlerle birlikte sunulmuştur.Maddi kültür değerlerimizden 13. yüzyıl ahşap örneklerini barındıran Ahi Elvan ve Alaaddin Camileri ahşap süslemelerinin fotoğraf ve çizimlerinden oluşan belgelerin, kültürümüzü gelecek kuşaklara aktarılmasına yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Turistik hediyelik eşya kapsamında hazırlanan folklorik yapma bebek giysilerinin tespiti ve giysi kalıplarının standartlaştırılması üzerine bir öneri
Bu çalışmada Samsun ili, ilçe ve köylerinde bulunan yöresel kadın kıyafetlerimalzeme, renk, teknik özellikler ve süsleme çeşitleri açısından incelenereközelliklerinin belgelenmesi amaçlanmıştır.Elde edilen kıyafet örneklerinin teknik kalıp çizimleri yapılmış, folklorik yapmabebek giysileri oluşturmak amacıyla sadeleştirilmiş, turistik hediyelik eşya amacıylaüretilmek üzere prototip bebek üzerine uygulanmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini Samsun ilinde ulaşılabilen geleneksel kadınkıyafetleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 6 tanesi Gazi ve Samsunmüzesinden olmak üzere 32 geleneksel kadın kıyafeti ve bu kıyafet parçalarıoluşturmaktadır.Verilerin toplanmasında literatür taraması yapılmış, ayrıca kadın kıyafetparçalarının fotoğrafları çekilmiş, giysiler için bilgi formları hazırlanmış ve elde edilenverilerin analizi yapılmıştır. Ürünler çeşit, teknik, renk, kompozisyon ve kullanım yeriaçısından incelenmiştir.Araştırmada elde edilen bulgular şunlardır. Yöresel kadın giysilerini halenkullanan kadınlara ulaşılamamıştır. Kullanılmış veya hiç giyilmemiş kıyafetlerin anıolarak sandıklarda muhafaza edildiği, bazı mekânlarda dekoratif unsur olarakbulundurulduğu, antika ve eskici ticaretine konu olduğu saptanmıştır.Araştırma bulgularına dayalı olarak; çizimleri yapılan giysi örneklerinin standartkalıplarının hazırlanması sonucunda, Samsun yöresine ait folklorik bebek üretimininkolay ve hızlı yapılabileceği tespit edilmiştir. Bölge ekonomisine ve turizmine katkısağlayabilecek bir öneri çalışması ortaya çıkmıştır.
Ankara Vakıf Eserleri Müzesindeki 18,197,198 numaralı Kur' an-ı Kerim' lerin tezhip süslemelerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Geleneksel Türk El Sanatlarımız içersinde önemli bir yere sahip olan Tezhip Sanatı ile ilgili yazılmış bütün kaynakları, literatür taraması yöntemi kullanılarak araştırmak ve elde edilen verilerle ?Ankara Vakıf Eserleri Müzesindeki 18, 197, 198 Numaralı Kur' an-ı Kerim'lerin tezhip süslemelerinin incelenmesi? ni oluşturmaktır.Araştırmaya kütüphanelerde; Tezhip Sanatının konu alındığı kitap, dergi, makale ve tezlere ulaşılarak başlanılmıştır. Elde edilen kaynakların yayın bilgileri ve kaynakça bölümlerindeki veriler kaydedilmiştir.Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmayla ilgili problem ele alınarak, el sanatları açısından önemi vurgulanmıştır. El sanatlarımızın toplum yaşamının ihtiyaçları doğrultusunda, üretim biçimlerinden kaynaklanan kültürel ürünler olduğu anlaşılmaktadır. Yine bu bölümde araştırmanın amacı, önemi ve sınırlılıkları açıklanmıştır.İkinci bölümde araştırma konusu ile ilgili kaynaklar incelenmiş, araştırma bulgularına dayalı bilgiler toplanarak oluşturulmuştur.Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemlerinden bahsedilmektedir. Araştırma aşamasında uygulanan yöntemlerin neler olduğu hakkında bilgilendirme yapılmıştır.Dördüncü bölümde bulgular ve yoruma yer verilmiştir. Bu bulgular genelden özele doğru sıralanarak açıklanmıştır. Bulgularda müzenin tarihsel gelişimi, araştırmaya konu olan tezhipler ile bilgilere yer verilmiştir. Tezhiplerde kullanılan araç gereçler, ürünler, kullanım alanları, renkleri, kullanılan malzemeler, araçlar, ,bezeme konuları kompozisyon özellikleri ayrıntılı olarak verilmiştir.Beşinci bölümde sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Kaynakça ile araştırma konusu tamamlanmıştır.Araştırma kapsamında Tezhip Sanatı ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Konu olan tezhip süslemeleri incelenmiştir.Yapılan bu araştırma kültürel mirasımız olan Tezhip Sanatı hakkında bilgi sahibi olmak isteyecek veya bu konuda çalışan araştırmacılara kaynaklık edebileceği düşünülmektedir. Yapılan bu çalışmanın Kültür ve Sanat Araştırmaları için rehber niteliği taşıyacağı umulmaktadır.
Aydın Müzesinde bulunan etnografik takılar
Takı toplumda ayırt edici bir unsur olarak, doğum, ölüm, evlilik, kahramanlık ve dini törenlerde bir ödüllendirici olarak kullanılmıştır.Toplumlar kültürlerini etnografik eserler aracılığıyla yayar ve tanıtır. Anadolu'nun kültürünü ortaya koymada etnografik eserler içinde yer alan takı örnekleri oldukça önemlidir. Etnografik takı örnekleri gerek kullanılan malzemeler, uygulanan teknikler ve kullanım yerleri yönünden; gerekse formları yönünden uygulandıkları dönemin dikkat çekici zengin özelliklerine sahiptir.Bu araştırma; Aydın Müzesi'nde bulu¬nan etnografik takıları incelemek, döneme ait takı özelliklerini ortaya koymak, buna dayalı olarak yeni kaynaklar ve uyarlamalar yapılmasına katkıda bulunmak amacıyla plânlanıp yürütülmüştür.Müzede bulunan 98 adet etnografik takı örneği hazırlanan bilgi formları kapsamında incelenmiş, fotoğraflanmış ve katalogda sunulmuştur. Yapılan gözlem ve inceleme¬lerden elde edilen verilere göre, etnografik takıları; kemer ve kemer tokaları, küpe v.b. olmak üzere kullanım yerlerine göre gruplandırılmıştır.Takıların çoğu 1985 yılında koleksiyona katılmıştır. Cumhuriyet ve Osmanlı dönemine ait olup daha çok gümüş ve bakır madenlerinden yapılmış; süslemede yarı değerli taşlar kullanılmıştır.Yapım tekniklerinden yaprak metal, süsleme tekniklerinden kabartma, telkari ve mıhlama yoğun olarak kullanılmıştır. Penes kullanımının fazla olduğu ve daha gösterişli takılarda penesin kullanıldığı gözlenmiştir. Peneslerde, bereketi temsil eden geleneksel ?Fatma ana eli? formu kullanılmıştır.Takılarda geometrik bezeme ağırlıktadır. Bitkisel motiflerden kıvrık dallar; geleneksel formlardan, adalet ve sağlamlığı sembolize eden Mührü Süleyman dikkati çekmektedir. Kilit sistemi olarak pimli ve çengel kilitlerin kullanımı daha yoğundur.
Osmaniye ili Toprakkale ve Düziçi yöresinde kirkitli dokuma geleneği
Osmaniye İli Toprakkale ve Düziçi Yöresi zengin bir kültür birikimine sahiptir. Bubölge bir çok medeniyete ev sahipliği yapmış, ilgi odağı olmuştur.Düziçi yöresinde Yerleşen, Varsak, Tecirli ve Avşar aşiretleri yerleşik hayatıngetirdiği rahatlığa alıştıkları için halı ve kilim dokumacılığını daha erken bırakmışlardır. Buetkileşimin sonucunda, yörede üretilen dokumalar oldukça zengin motif ve kompozisyonözelliği göstermiştir.Daha önce hiç araştırılmayan bir bölge olduğu için Osmaniye İli Toprakkale ve Düziçiyöresi kirkitli dokumaları tez konusu olarak ele alınmıştır.Osmaniye ili Düziçi ilçesinde yapılan araştırmada, yörede geçmişte dokunan ürünlerinyünleri, köylere gelen boyacılar tarafından boyatıldığı ya da sentetik boyaların kullanıldığıanlaşılmıştır..Bezemelerde yün, çözgü ipi olarak pamuk ip kullanılırken, atkı ipi olarak yün ipkullanılmıştır. Dokumalar direk-Istar denilen dikey tezgahlarda dokunmuştur. Yörede Çuval,kilim ve namazla en çok yapılan ürünlerdir.İncelenen ürünlerde çoğunlukla ana renklerin, canlı ve koyu tonlarının kullanıldığı;ara renklere ve tonlamalara oldukça, birkaç renk dışında, az yer verildiği görülmektedir.çözgü renkleri ise genellikle beyaz olmakla birlikte mavi ve siyahta nadiren kullanılmıştır.Yörede geometrik, bitkisel ve nesneli motifler ağırlıkta olup, mimari motif azkullanılmıştır. Yazılı motife bir üründe rastlanmıştır.Çiçek, kurbağa yanışı, toplu, mihraplı veüç gül motifleri ağırlıklı olarak kullanılmıştır. Bu motifler sembolik anlamlarınıkaybetmektedir.Geçmişte her genç kızın çeyizinde mutlaka olması gereken kilim, çuval, namazla v.b.dokumalar artık unutulmaya yüz tutmuştur.Tarihi ve kültürel değerlerimizi yaşatmak ve geleceğe taşımak için sadece devletindeğil tüm sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler öncülük etmelidir.
Kars, Ardahan ve Iğdır illerinde bulunan geleneksel kadın takılarının değerlendirilmesi
İnsanoğlunun tarih boyunca çeşitli doğal malzemelerden ve metallerden takılar kullandığı arkeolojik kazılardan elde edilen buluntular sayesinde anlaşılmıştır. Gerek geçmişte, gerekse bu gün kullanılan kişisel takıların bir çoğunun nazarı, felaketleri, hatta doğal afetleri önlemek için, ayrıca takan kişiye şans, uğur, getirmesi, güç vermesi ve sağlık sorunlarını önlemesi için kullanıldığı tespit edilmiştir.Araştırmalar sırasında takıların tarih öncesi çağlardan beri kullanıla geldiği anlaşılmaktadır. Anadolu'da en önemli örnekleri ise M.Ö.7.binle 6.binin ilk yarısında yapıldığı tespit edilen Çayönü ve Çatalhöyük kazılarından çıkartılan takılardır. Bu takılarda değişik doğal malzemeler kullanıldığı tespit edilmiştir.Anadolu'nun tarih dönemlerinden günümüze ulaşan takı örnekleri incelendiğinde bu eserleri yapan sanatkarların duygularını , yaşam tarzlarını ve doğa ile birleşen yaratıcılıklarını görmek mümkündür. Eski ustalar kendi kültür mirası olan motifleri ve teknikleri kullanırken ayrıca her zaman kültürlerine ait özgün bir tarz geliştirmişlerdir.Araştırma özgün takı örneklerinin bulunduğu Kars, Ardahan ve Iğdır İllerinde bulunan geleneksel kadın takıları üzerine yapılmıştır. Araştırma alanında yapılan incelemeler, yöredeki kaynak kişilerden alınan takı örnekleri ve bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur. Bu bölgedeki takıların fotoğrafları çekilmiş, gözlem fişleri doldurulmuş ve belgelenerek katalog haline getirilmiştir.Araştırma sonucu geleneksel kadın takılarının eski önemini kaybettiği ve unutulmaya başladığı ortaya çıkmıştır. Bu işle uğraşan usta ve üretici sayısının git gide azaldığı tespit edilmiştir. Kars ilinde günlük hayatta yerini alabilmiş başka geleneksel takı kalmamıştır.Iğdır ilinde, özel günlerde sırğalar'a, çiğciye'ye, sinsile'ye ve garabattah'a sahip bayanların kıyafetlerinin vazgeçilmez aksesuarı olarak kullandıkları takıların halen üretildiği ve düğünlerde geline hediye olarak takılmaya devam edilerek, hak ettiği değeri gördüğü anlaşılmaktadır.Ardahan il merkezinde geleneksel takıya pek rastlanamasa da geleneksel yapıyı muhafaza ederek dünyaya tanıtan ilçesi Damal eski ürünlere sahip çıkma ve üretimin devamlılığını sürdürme açısından haklı bir üne sahiptir.Bu yönü ile Damal turizme de katkı sağlamaktadır.Araştırma kapsamına giren takılar ile günümüz takıları karşılaştırıldığında teknik ve desen yapısında farklılık olduğu belirlenmiştir. Geleneksel yöntemlerle üretilen takılar bitkisel motifler ve el işçiliği ile süslenmiştir. Günümüz modern takıları ise makineler ile seri olarak üretilmektedir.
Balıkesir Gönen ilçesinde üretim yapılan deri çeşitlerin incelenmesi
Araştırma, Balıkesir ili Gönen ilçesi merkezindeki deri sanayi bölgesinde bulunan tabakhanelerde üretimi yapılan; deri çeşitlerinin incelenmesi üzerine yürütülmüştür. Araştırma kapsamında 5 ana bölüm altında; Balıkesir iline bağlı Gönen ilçesi deri sanayi bölgesinde üretimi yapılan deri çeşitleri incelenerek sunulmuştur. Araştırmada, Balıkesir Gönen ilçesi merkezindeki deri sanayi bölgesinde bulunan tabakhanelerde üretimi yapılan; deri çeşitleri ve üretimlerinin incelenerek belgelenmesi amaçlanmıştır. Balıkesir ili Gönen ilçesi merkezindeki deri sanayi bölgesindeki 44 tabakhane, araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Araştırma örneklemi, 44 tabakhane arasından rast gele seçilen 3 adet tabakhaneden oluşmuştur. Araştırmada işlenti basamakları 4 ana grup altında toplanarak tabaklama öncesi işlemler, tabaklama işlemleri, mekanik işlemler, bitirme işlemleri ve bu işlentilerde kullanılan makineler incelenmiştir. Araştırmada işverenlere uygulanan anketlerden elde edilen bilgiler sonucunda işçi sayıları, kullanılan ham deri ve üretimi yapılan mamul deri çeşitlerine bulgular kısmında yer verilmiştir. Araştırma kapsamında incelenen 32 adet derinin bilgi formları ve işlem basamakları bulgular kısmında verilmiştir. Gönendeki tabakhanelerin tanıtımı ile ilgili çalışmalara ağırlık verilerek yeni pazar alanlarına yönelmeleri gerekmektedir. Yapımı devam eden Gönen organize deri sanayi bölgesinin inşaat çalışmaları bitmiş olup, arıtma tesislerinin yapımının 2010 yılında bitirilmesi hedeflenerek 2013 yılında çevreye duyarlı ve daha iyi ortamlarda çalışmalarını sürdüreceklerdir.