28
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Yerli ve göçmen ortaokul öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik algıları
Bu araştırmanın amacı yerli ve göçmen ortaokul öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik algılarını belirlemek, bu algılardaki benzerlikleri ve farklılıkları ve bu farklılığa etki eden değişkenleri ortaya koymaktır. Ankara ili Keçiören ilçesinde bir ortaokulda 2022- 2023 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 12-14 yaş aralığındaki 11 yerli ve 9 göçmen öğrenciden oluşan 20 katılımcılı çalışma grubu ile gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yönteminden yararlanılan çalışmanın veri toplama aşamasında katılımcı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Araştırma sonucunda yerli ve göçmen ortaokul öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik algılarının benzerlik gösterdiği, meslek seçiminde cinsiyet eşitliğini destekleyici tutuma sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların kadın kelimesini edilgen sıfatlarla ilişkilendirdikleri, erkek kelimesini ise etken sıfatlarla ilişkilendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyici tutumlarına rağmen günlük yaşantılarındaki davranış, oyun, arkadaş seçimlerinde toplumsal cinsiyet rollerinin etkisinde kaldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ailelerin kız ve erkek çocuklardan beklentilerinin toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde şekillendiği, katılımcı ailelerinde ev içi görevlerden kadınların sorumlu olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Yerli ve göçmen öğrencilerin toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle gerçekleştiremedikleri eylemlerin nedenlerinin aile, sosyal çevre ve toplum olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Farklı kültürlere, eğitim düzeylerine, sosyo-ekonomik düzeylere sahip ailelerin çocuklarının toplumsal cinsiyetle ilgili algılarının benzerlik gösterdiği görülmüştür. Katılımcı görüşlerinden yola çıkılarak toplumsal cinsiyet rollerinin aktarımında aile, sosyal çevre ve akran grubunun etkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Imipact of the Syrian crisis and migration on the agricultural labor force sector in Syria and Türkiye
This research was conducted to understand the labor force in both Northwest Syria and Türkiye before and after the Syrian crisis. Data were collected through 432 surveys carried out during June and July 2023 with agricultural and livestock workers. The data were analyzed using the SPSS program. The results of this study revealed that conflict and insecurity in northwestern Syria are the primary drivers for Syrian agricultural laborers seeking refuge in Türkiye. Syrian laborers are attracted to Türkiye due to robust security conditions, a well-established agricultural sector, and job opportunities in agriculture and livestock. Daily wages in Türkiye are significantly higher than in Syria, both before and after the crisis. Workers who faced insufficient daily wages employed various strategies to supplement their income. Laborers in agriculture and livestock encountered challenges, including seasonality, unsustainability, and low wages before and after the crisis. In Türkiye, additional challenges included difficulties in traveling outside the region. In Syria, support mechanisms included public transportation and cooperative organization but had a limited impact on daily wages. In Türkiye, a substantial majority did not receive any support. Support mechanisms were insufficient in addressing low daily wages in both countries. Syrian agricultural laborers in Türkiye contributed to higher agricultural production and exports. They do not require work permits, making their employment more accessible. NGOs implemented agricultural and livestock projects in both Syria and Türkiye, providing job opportunities. Women had job opportunities in agriculture and livestock in both Syria and Türkiye, with variations in activities. Keywords: Syria, Türkiye, Migration, Agriculture, Labor.
Kahramanmaraş bölgesi yerel halkının göçmen girişimcilere yönelik algısı
Göç olgusu, üzerinde durulması gereken en büyük problemlerden biridir. Göç, değişik nedenlerden dolayı gerçekleşen insan hareketliliği olarak bilinmektedir. İnsanlar nesiller boyunca ekonomik, siyasal ve sosyal sebeplerden dolayı yerleşim yerlerini değiştirmişlerdir. Bu araştırmada ise yakın zamanda tanık olduğumuz Suriye iç savaşından sonra Türkiye'ye göç eden Suriyeli göçmenlerin girişimcilik deneyimlerinin yerel halk üzerindeki algısının incelenmesi amaçlanmaktadır. Yapılan çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde göç kavramı, göç kavramının tarihi geçmişi, göç türleri, göç kuramları ve uluslararası göç olgusunun yaratmış olduğu etkiler üzerinde durulmuştur. Aynı zamanda bu bölüm içerisinde girişim ve girişimcilik kavramının tanımı, önemi, girişimcilik türleri, girişimciliği etkileyen ve engelleyen faktörler incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise: Göçmen girişimcilik kavramının tanımı, önemi ve faydaları, göçmen girişimcilik yaklaşımları, Türkiye'ye gerçekleşen göç hareketi ve Suriyeli göçmen girişimciler üzerinde inceleme yapılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise: Kahramanmaraş bölgesindeki yerel halkın Suriyeli girişimcilere yönelik algı düzeyini belirlemek amacı ile yarı yapılandırılmış mülakat çalışması yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular ise yerel halkın göçmen girişimcilere yönelik olumsuz düşüncelerinin altında yatan pek çok neden olduğu, göçmenlere tanınan hakların yerel halkı rahatsızlık ettiği ve bu ayrımın olmadığı ekonomik alanda eşitliğin sağlandığı koşulda göçmene ve göçmen girişimciliğine daha sıcak bakılacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Göçmen erkeklerin erkeklik deneyimleri: Sivas örneği
Suriye ve Afganistan'da yaşanan iç karışıklar insanları daha güvenli ve iyi bir yaşam arayışı için göçe zorlamaktadır. Bu çalışma, Sivas iline Suriye ve Afganistan'dan göç etmiş erkek göçmenlerin, göçmenlik ve erkeklik deneyimlerine odaklanmıştır. Uluslararası göç, göçmenlerin köken ülke ile ekonomik, kültürel, sosyal bağlarını sürdürdüğü, aynı zamanda ev sahibi ülke ile yeni sosyal ağlar kurarak uyum süreci içine girdiği karmaşık bir sosyokültürel, ekonomik bağlamı şekillendiren dinamik bir süreçtir. Bu süreçler toplumsal cinsiyet kimliği, sınıf, etnik köken, yaş gibi diğer kimlik kategorilerinden etkilenmektedir. Bu nedenle göç deneyimi toplumsal cinsiyetten bağımsız olarak değerlendirilememektedir. Göç olgusu, toplumsal cinsiyet kimliği ve pratiklerini etkileyen, değiştiren ve dönüştüren bir alan olmaktadır. Bu bağlamda erkeklik kavramı, Suriye ve Afganistan'dan göç sürecinde şekillenen ilişkiler ve kültürel etkileşimlerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmada yorumlayıcı sosyal bilimin fenomenolojik yöntemi kullanılmıştır. Buna göre Sivas'a göç etme deneyimine sahip sekiz Afganistan'dan, sekiz Suriye'den göç etmiş erkek bireylerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Katılımcılar 22-43 yaş aralığında çeşitli iş kollarında çalışan bireylerdir. Katılımcılara gündelik yaşam, çalışma hayatı, erkeklik deneyimleri gibi konularda sorular sorulmuştur. Göç edilen ülkenin ve köken ülkenin kültürel kodlarındaki benzerlik ve farklılıklarla geleneksel rollerin yeniden inşa edildiği alanları olduğu gibi bazı alanlarda da değişime uğradığına işaret etmektedir.
Okullaşmanın göçmenlerin entegrasyonuna ve cinsiyet rollerine etkisi: Gaziantep Vatan Mahallesi örneği
İnsanlığın başlangıcından bugüne göç olgusu tarihin her bir döneminde toplumların gündemlerinde her zaman var olmuştur. Günümüzde ülkemizin de ana gündemlerinden biri haline gelen göç kavramı araştırmamızın da konusunu oluşturmaktadır. Göç olgusunun nesnesini oluşturan ve göçmen olarak adlandırılan bireylerin göç hareketliliğine dâhil olması iç veya dış göçle olabilmektedir. Bu araştırmada, iç ve dış göçle göç hareketliliğine dahil olan göçmenlerin gittikleri yeni yaşam alanlarında okullaşmanın entegrasyon süreçlerine ve cinsiyet rollerine etkisi incelenmektedir. Çalışma dâhilinde ortaokul ve lise düzeyinde gönüllü 99 Suriye uyruklu, 103 Türkiye Cumhuriyeti uyruklu göçmen öğrenciye anket tekniği uygulanmıştır. Uygulanan anket sonucunda elde edilen veriler SPSS 23.0 for Windows paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Okullaşmanın göçmenlerin entegrasyonu ve cinsiyet rollerine etkisi bağlamında incelenen bu tez çalışmasının göç literatürüne ve göç politikalarına katkı sağlaması beklenmektedir.
Göçmen kadınların toplumsal entegrasyona dair deneyimleri veayrımcılık sorunu: Samsun örneği
Göç kavramı tarih boyunca var olan, toplumların belirli sebeplerden bir yerden başka bir yere yer değiştirmesini ifade eden, büyük kitleleri etkileyen karmaşık bir olgudur. Bu karmaşık olguyla beraber var olan eşitsizliklerden etkilenen en önemli gruplardan birisi de göçmen kadınlardır. Göçmen kadınların göç süreçleri, göçün getirdiği zorlukların yanı sıra cinsiyet kimliklerinin getirdiği zorlukları da içermektedir. Göçmen kadınların göç sonrasında göç ettikleri yere dair deneyimleri; cinsiyet, kültür, sosyal yaşam ve haklar, çalışma yaşamı, dil bariyeri gibi birçok zorluğu içerisinde bulundurmaktadır. Bu çalışma Suriye'de yaşanan iç savaş sebebiyle Türkiye'ye göç eden kadınların günlük yaşamda yaşadıkları deneyimleri toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve etnik kökenli ayrımcılık kapsamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın içeriği; literatür taraması, araştırmanın yöntemi, göçmen kadınlarla yapılan derinlemesine görüşmelerin analizini içeren bulgular bölümü, sonuç ve öneriler kısımlarından oluşmaktadır. Toplanan verilerin analizi Samsun ilinde yaşayan ve Suriye'den göç etmiş göçmen kadınların göç sonrası deneyimlerini, yaşadıkları zorlukları, olumlu sosyal destek mekanizmalarını, ihtiyaç duydukları destek mekanizmalarını detaylı şekilde ortaya koymaktadır. Bu çalışma ile göçmen kadınların deneyimlerinden yola çıkılarak yaşadıkları zorlukların anlaşılması, bu bağlamda yaşadıkları zorluklarla baş edebilmeleri ve ihtiyaç duydukları destek mekanizmalarının geliştirilmesi için literatüre katkı sağlanması hedeflenmektedir.
Evlilik göçü: Niğde örneği
Bu çalışma, evlilik yoluyla Niğde şehrine göç etmiş olan kadınların göç deneyimlerini ve evlilik sonrası günlük hayatın ve ev içi çalışmanın değişimini anlamaya çalışmaktadır. Evli ve eşiyle ayrı kadınların tanıdıkları arasındaki dayanışma biçimleri açıklanmıştır. Çalışmada evlilik göçünün kırdan kente yahut kentten kente gerçekleşebildiği görülmektedir. Bunun için ise kentin itici ve çekici faktörleri tespit edilmiştir. Çalışma, nitel araştırma olarak belirlenmiştir ve nitel araştırmaların tekniklerinden olan anlatı yaklaşımından faydalanılmıştır. Elde edilen veriler ise tematik olarak analiz edilmiştir. Çalışmada 13 evli, 4 boşanmış, 2 eşi vefat etmiş ve 1 eşiyle ayrı yaşayan toplamda 20 kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Bu kadınların 13'ü kırdan kente 7'si de kentten kente evlilik yoluyla göç etmişlerdir. Katılımcılara göç süreciyle alakalı, göç sonrası değişen sosyal yaşam, ev içi çalışma ve dayanışma biçimlerine dair sorular sorulmuştur. Elde edilen bulgular sonucunda, kırdan Niğde şehrine gerçekleşen göçün çekici faktörlerinin ve kır yaşamının ise itici faktörlerinin olduğu anlaşılmıştır. Bunlardan en önemlisi ise kadınların kır yaşamında ev içi çalışmaya ek olarak çiftlik işlerinde de çalışmaları olarak anlaşılmıştır. Buna karşılık evlilik yoluyla göç edilecek yerin belirlenmesine ise çoğunlukla erkeklerin karar verdiği; kadınların ise halihazırda ekonomik gelir elde edebildikleri bir işte çalışmaları ile göç yerine karar vermede rol oynayabildiği görülmüştür. Boşanmış kadınların ise özellikle boşanma süreçlerinde ekonomik yoksullukla baş başa kaldıkları ancak buna rağmen kentin çekici faktörlerinden dolayı eski yaşadıkları yere dönemedikleri anlaşılmıştır.
Mülteci kadınların geçim kaynaklarına erişiminde kooperatiflerin rolünün incelenmesi
2011 yılında Suriye'de yaşanan savaş sonrası Türkiye'ye göç eden Suriyeli mülteciler beslenme, barınma, sağlık ve eğitim gibi birçok temel hak ve hizmete erişimde güçlük yaşamışlardır. Kadınların bu süreçteki deneyimleri ise erkeklere kıyasla daha zorlayıcı olmuştur. İstihdam piyasasında mülteci kadınlar iş yerlerinde çoğunlukla ayrımcı uygulamalara ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz bırakılmaktadırlar. Bu bağlamda yoksullukla mücadelede sosyal bir örgütlenme modeli olan kooperatifler mülteci kadınlar için alternatif bir çalışma alanı sunmaktadır. Çalışmada, mülteci kadınların geçim kaynaklarına erişiminde kooperatiflerin rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca mülteci kadınların istihdam piyasasında yaşadıkları güçlükler ve kooperatife dahil olmaları ile sosyoekonomik yaşantılarında meydana gelen değişiklikler analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında kooperatife ortak veya kooperatif çalışanı mülteci kadınlarla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, mülteci kadınların kooperatifler aracılığı ile sınırlı da olsa ekonomik gelir elde ettiği ve geçim kaynaklarına eriştiği, farklı alanlarda beceriler kazanarak kişisel gelişimlerine katkı sunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kooperatif faaliyetlerinin sosyal uyuma katkı sağladığı, kadınların güçlenme süreçlerine ve toplumsal cinsiyet eşitliğine olumlu etki ettiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Geçim Kaynakları, Göç, İstihdam Piyasası, Kooperatifçilik, Mülteci Kadınlar
Türkiye'de yaygın eğitim kurumlarından mezun olan göçmenlerin istihdama katılım engelleri ve çözüm önerileri
Göç, insanlığın varoluşuyla birlikte ortaya çıkmış bir kavram olmuştur. Göç kavramı ele alındığında, içsel veya dışsal çok katmanlı, girift ve değişken unsurla karşılaşılır. Tüm bunlar, göçlerin nedenleri, şekilleri ve sonuçlarıyla ilişkilidir. Günümüz dünyasında da tüm bu nedenlerden dolayı göç kavramı var olmuş ve var olmaya devam edecek bir olgu olarak karşımızda durmaktadır. Türkiye gerek jeopolitik yapısı, gerekse tarihsel ve kültürel mirasından dolayı göç yollarında bir kavşak durumunda bulunmaktadır. Tüm bu nedenlerden dolayı Türkiye, transit ve kalıcı göçlere maruz kalmaktadır. Ülkemize yapılan göçlerin, göç eden ve yerleşik toplumlar üzerinde oldukça fazla etkileri görülmektedir. Çalışma kapsamında analiz ölçeğinde 20 kişi ile görüşme yapılmıştır. Bu kişilerin görüşmeleri ise bulgular alanına dâhil edilmiştir. Mevcut olan bu analizler üzerine, göçlerin genel yapısı hakkında bilgiler edinilmiştir. Türkiye'ye dönük olacak şekilde ortaya çıkan göçlerin her biri analiz kapsamında görüşleri de çoğaltmıştır. Bu durum ise göçlerin gelişim evrelerini ve buna bağlı olarak sonuçlarını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Gelişme, Göç, Göçmen, İstihdam, Yaygın Eğitim
Göçmen kadınların istihdama erişiminde ve meslek hayatında karşılaştıkları problemler ve çözüm önerileri: Gaziantep ili örneği
ÖZET Göçmen Kadınların İstihdama Erişiminde ve Meslek Hayatında Karşılaştıkları Problemler ve Çözüm Önerileri: Gaziantep İli Örneği Göç, tarih boyunca farklı nedenlerle gerçekleşmiş ve toplumların sosyal, ekonomik ve kültürel dokusunu önemli ölçüde etkilemiştir. Günümüzde ise savaş, ekonomik istikrarsızlık ve toplumsal baskılar, göç süreçlerini daha karmaşık ve yoğun hâle getirmiştir. Türkiye, jeopolitik konumu nedeniyle bu göç hareketlerinden doğrudan etkilenmiş; özellikle Suriye iç savaşı sonucu büyük bir göçmen nüfusuyla karşı karşıya kalmıştır. Bu göçmenler içinde en kırılgan gruplardan biri olan kadınlar, istihdama katılımda çeşitli engellerle karşılaşmaktadır. Bu çalışma, Gaziantep'te yaşayan göçmen kadınların iş gücü piyasasına erişim süreçlerini incelemekte ve bu süreçte yaşadıkları güçlükleri nitel araştırma yöntemleriyle ortaya koymaktadır. Farklı eğitim düzeylerine sahip 33 göçmen kadınla yapılan görüşmeler, kadınların çoğunun dil yetersizliği, diploma denklik sorunları, çalışma izni alma zorlukları, işveren önyargıları ve vatandaşlık durumuna ilişkin sıkıntılar nedeniyle iş bulmakta zorlandığını göstermektedir. Ayrıca sahte iş ilanları, ayrımcılık ve bilgiye erişim eksikliği, istihdam sürecini daha da karmaşık hâle getirmektedir. Katılımcıların bazıları sosyal çevreleri aracılığıyla iş bulma fırsatları yaratsa da bu işler genellikle düşük ücretli, uzun çalışma saatlerine sahip ve sosyal güvenceden yoksun pozisyonlardır. İş yerlerinde kültürel uyum konusunda da farklı deneyimler yaşanmaktadır: bazı kadınlar destekleyici ortamlarla karşılaşırken, bazıları dışlanma ve ayrımcılıkla mücadele etmek zorunda kalmaktadır. Araştırmanın bulguları, göçmen kadınların istihdam süreçlerini iyileştirmek için dil kursları, mesleki eğitim programları, hukuki destek mekanizmaları ve işe alım süreçlerinde eşitlik ilkesini güçlendirecek politikaların gerekliliğini vurgulamaktadır. Kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplumun iş birliği içinde çalışarak bu kadınların ekonomik ve sosyal yaşama daha güçlü katılımını sağlayacak bütüncül yaklaşımlar geliştirmesi önemlidir. Anahtar Kelimeler: Göçmen kadınlar, İstihdam, Dil engeli, Ayrımcılık, Sosyal uyum