122
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Becoming a medical translator: Who are the experts?
As time goes by, more and more health tourists from different countries over the world have come to Turkey to get more affordable health care or receive better medical treatment. As the number of medical tourists has been increasing in the recent years with marketing activities by the medical tourism sector, the demand for medical translation is also gradually increasing. Meanwhile, it is the reality today that time pressure exists in every aspect of business world. Hence, in order to compete with the time needed to provide adequate translation services to the increasingly globalized business as medical tourism, translation industry demands the competent translators who can meet the needs of the translation sector. In this regard, at one side there is the increased demand for the speed in the delivery of translations and on the other side, as incompetently done medical translations can have an adverse effect on people's lives, most of the time, there is the requirement for quality in translation. Therefore, there is an issue to consider: who are the experts in writing good-quality medical translations within set time and cost: physicians? translators with/without medical background? physicians with translation background? or translators, specializing in medical translations? The aim of this thesis is to go a step further in this perspective of thinking and find out the answers of the following questions: "what does it take to become a medical translator and who are the experts?".
(Non-)/conformity in translation: Who (non-)/conforms to what, when, how and why?
With the paradigm shift that happened in translation in the '70s, many of the concepts in translation studies have been modified or altogether replaced. One of the concepts that has been introduced to the field is the concept of (non-)conformity. (Non-)Conformity, along with the other concepts, brought about new perspectives to the field and helped improve the field. Additionally, academics suggested that these concepts be used in translator training, and gradually academics and trainers around the world implemented the concepts in their courses. However, the theories and concepts have been criticized from different angles by different scholars. Although the critiques touch upon certain valid points, they don't offer any implications as to how the theories and the concepts should be further modified. This dissertation analyzes the translation theories in terms of (non-)conformity, presents the criticism directed towards those theories, and in light of certain case studies, questions the validity of both the theories and the criticism. As a result, the dissertation offers certain suggestions into how the concept may be applied to translator training.
Analysis of an immigrant novel and its Turkish translation from the standpoint of translation studies
Translation has always been a part of cultural and social change and it has sometimes been seen as a tool of oppression and sometimes one that liberates the voice of others, those who are overlooked and underrated by dominant cultures. Those living in minority or immigrant groups have used language as a representation of their experiences and tried to be understood and accepted. One of the most representative examples of such an endeavor is included in this dissertation as a case study. It is a bilingual novel by Junot Diaz titled The Brief Wondrous Life of Oscar Wao that won the Pulitzer Award in 2008. The translation of this novel is by Püren Özgüren with the title of Oscar Wao'nun Tuhaf Kısa Yaşamı published in 2009. The source text uses code-switching and bilingualism as strategy to represent the complex and exotic nature of immigrant experience. The source and the target text are analyzed and described in this dissertation under the light of cultural perspective in translation studies and the term cultural translation.
Analysis of two translations in different literary genres of the play The Night of The Iguana by Tennessee Williams
Theatre translation has been a controversial issue among the academics of Translation Studies and the people who have been engaged in theatre. The characteristics of theatre texts like having non-verbal elements and being written to be staged cause some problems for the translators. In a translation process, in order to come up with a solution for those problems, different strategies and thoughts on how to translate theatre texts have been presented by many different academics. Among those strategies, two opposite ones which are translating for the page and translating for the stage come into prominence. By taking a generalization that concerns these two strategies into consideration, this thesis analyzes the two different Turkish translation of the play The Night of the Iguana by Tennessee Williams. While one of the target texts is İguananın Gecesi (1990) translated by Ülker İnce as a play, the other one is Iguana Gecesi (1966) translated by Canset Unan as a novel, which makes it an intergenre translation. Since there is a difference in the literary genres of the two target texts, an in-depth research has been done to find out whether there is a novel version of the source text, but nothing could be found. Considering this difference in literary genres of the target texts, the source text and the translations of it are analyzed in the light of Skopos Theory by Hans J. Vermeer.
Self-translation or translation: A false dichotomy
Traditional definitions of self-translation claim that a self-translated text is essentially a second original, unlike other forms of translation. Such a perspective also pre-supposes that author's authority directly transfers to self-translated texts, assuming that the author does not function as a translator. In addition to this, current research on self-translation focuses on power dynamics taking place in self-translation, not on target texts. Therefore, the present thesis aims at the present thesis will use Erendiz Atasü's Dağın Öteki Yüzü (1995) and its self-translation The Other Side of the Mountain (2000) as an example case to show that there might be self-translation cases that are incongruent with the assumptions of the aforementioned traditional perspectives. Also, the example case will be studied with a perspective that puts the target text in the center, unlike traditional studies on self-translation. In order to challenge the assumption that there is a direct authority transfer from the source text into the target text in self-translation, Theo Hermans' and Giuliana Schiavi's methodology on translator's voice will be used. Then, a comparative study of the source and target texts will be carried out, where Translation universals will be revealed, demonstrating that the present self-translation shows the typical features of translations carried out by non-authorial translators. By determining the differences between the voices in the texts and detecting translation universals, it will be argued that studying self-translations merely as translations would be more accurate besides putting the author in the position of a translator as cultural agent.
A descriptive research on the Turkish translations of Atatürk: The Rebirth of a Nation
The aim of this thesis is to examine the three Turkish translations of the source text (ST) titled Atatürk: The Rebirth of a Nation written by Lord Kinross: the first target text (TT1), in serialized form in 1965 the second target text (TT2) in full form in 1966 and the third target text (TT3) in reprint form in 1988. Within a descriptive theoretical framework, selected examples from the three translations related to "dictatorship", "religion" and the "Turkish political scene" have been analyzed with a focus on the dynamics of the equivalence relationships between the source text and the three translations and on the impact of the historical, socio-cultural, and political context on the translations. The results of the analysis of the translations of the examples concerning the use of the term "dictatorship" have shown that the equivalence relationship between ST and TT1 is closer to the acceptability pole while the equivalence relationship between ST and TT2 and TT3 is closer to the adequacy pole. In terms of the second category which is related to the use of the term "religion", an equivalence relationship closer to the acceptability pole exists between ST and TT1 while the equivalence relationship between ST and TT2 is situated in the middle of the adequacy and acceptability poles. The equivalence relationship between ST and TT3, on the other hand, is situated also in the middle of the two poles, but closer to the acceptability pole compared to TT2. The results of the analysis concerning the examples related to the "Turkish political scene" as the third category have shown that an equivalence relationship closer to the acceptability pole exists between ST and TT1 while an equivalence relationship closer to adequacy exists between ST and TT2 and TT3. However, these results do not suggest a binary opposition between the two poles and that they are obtained only for the analysis of selected examples of the three categories. Key Words Translation Norms, Adequacy, Acceptibility, Equivalence, Serialization, Reprint
Portrayals of love and lovers in translations of popular songs: Turkish popular music's translation into / from English and Arabic
This thesis investigates portrayals of love and lovers in Turkish popular music's translation from/into English and Arabic. With the aim of finding answers to the questions of what are the similarities and/or differences between the source songs and target songs in terms of their portrayals of love and lovers, what translational strategies are used in song translations, and how can certain aspects regarding portrayals of love and lovers be categorized, the thesis presents a descriptive and comparative analysis of the selected source and target songs within a theoretical framework consisting of the concepts of skopos (Vermeer 1996), translation norms (Toury 1995) and domestication-foreignization (Venuti 2008). Analysis of the songs under investigation reveals that the similarities and/or differences between the source and target songs concerning the portrayals of love and lovers are resorted to in accordance with their translators' goals, i.e., skopoi. One possible skopos for all target songs analyzed in the present thesis might be argued to be the goal of making the final products successful and popular. Thus, it can be argued that the translators do not only translate lyrics but also import the success and popularity potential of the source songs. Yet, the results of the analysis also display that the semantical content of the source songs has not been always rendered as closely as possible in the target songs. Thus, it can be concluded that the changes in matricial or textual-linguistic norms might be done in order to conform to the aesthetic, ideological, or cultural expectancies of the target audiences, while the similarities to the source songs can be related to the intention of serving new types of genres or ideas and importing their features to the target audience. On the basis of the findings of the analysis of the songs, the thesis also suggests a categorization for analysis of portrayals in song translations which consists of six categories that are point of view, focus, tone, cultural changes, writing style, and aesthetics. The suggested categorization, however, does not imply dichotomies as a translator may choose to apply multiple strategies at different parts of the target song lyrics that may be described with all or some of the categories.
A descriptive and comparative study on the Turkish translations of Jean Webster's Daddy-Long-Legs
Around the world as well as in Turkey various studies are being conducted in the field of children's literature. There have been numerous discussions concerning the definition, types, functions and addressees of children's literature besides the roles played by adult readers, writers and translators. Thanks to its unique characteristics such as addressing to more than one audience, adapting contexts in line with the cultures, the relations of texts and images along with manipulations with ideological intentions, children's literature paves the way for countless studies on translated texts in the field. With the advantage of these features, a descriptive and comparative study has been carried out on the chosen Turkish translations, Örümcek Dede and Uzun Bacaklı Baba, of a renowned novel Daddy-Long-Legs, written by Jean Webster in 1912. With the aim of determining the equivalence relationship between Daddy-Long-Legs and the aforesaid translations to the acceptability and adequacy poles, norms and their relations in translation put forward by Gideon Toury (2012) constitute the framework of this study while the features that clarify the systemic constraints on translated texts put forward by Zohar Shavit (1986) constitute the focal point of this study. As a result, it can be asserted that the equivalence relationship between Örümcek Dede and Daddy-Long-Legs is close to the acceptability pole; the equivalence relationship between Uzun Bacaklı Baba and Daddy-Long-Legs is close to the adequacy pole. Nevertheless, the results of the analysis are valid for the chosen examples and aforesaid poles are not contrary. Besides, it can be claimed that the principles of systemic affiliation have been applied for Örümcek Dede and it is exposed to manipulation.
A descriptive approach to (im)possibility of poetry translation: A case study on pseudotranslation
Whether poetry translation is possible or not has been debated for centuries, and the poetry translation has been mostly seen as problematic. When the relevant literature is reviewed it has been observed that source oriented and prescriptive approach in translation theories towards the translation phenomena is at the roof of this problem, and the theories in translation has not found a solution to this problem. However, the changes that took place in the history of the translation in 1970s within the new paradigm are discussed as a turning point for approaching the translation phenomena. The changes that took place in translation reveal that it is possible to overcome the problems that are seen as underlying reasons for the impossibility of poetry translation. Studies on pseudotranslation as an outcome notion of the changes that occurred within the framework of the new paradigm shed light on the scope of descriptive translation studies. Therefore, in the case study part of the thesis, Kabareden Emekli Bir ''Kızkardeş'' that is offered as a translation of a poetry book, despite being an indigenous work, is analyzed in the light of descriptive translation studies. As a result, this thesis demonstrates that the non-existence of the corresponding source text, which is seen as the starting point of the untranslatability of poetry, cannot prevent descriptive studies; therefore, the problem of untranslatability in poetry can be overcome in the light of descriptive studies.
A study on customized neural machine translation exemplified by IB MYP Summative Assessment criteria
Neural Machine Translation (NMT) is a recent research area in translation industry. Various studies are being conducted on the use of NMT in different fields of study. One of these fields is education. Education is an expanding area with high volumes of data. In this context, the International Baccalaureate (IB) is one of the internationally accepted educational programmes. Great volumes of translation needs are required to be met continuously in the IB programme. Therefore, customized NMT technology is used to provide a solution to high and constant translation needs of the IB in this thesis. The results obtained from the customized NMT system are compared with those of Statistical Machine Translation (SMT). The findings are analyzed within the scope of Multidimensional Quality Metrics (MQM) and BLEU Score metric system. Finally, a conclusion is drawn in line with the comparisons and analyses.
Extending the boundaries in descriptive translation analysis: A text mining approach
The notion of 'translational norms' was introduced by Gideon Toury in the late 1970s within Descriptive Translation Studies (DTS). The aim was to describe and explain translations to make generalizations regarding translational behavior. Toury deems examination of everything "untenable" due to human limitation. In this thesis, I argue that text mining can facilitate exhaustive analysis on 'operational norms.' Text mining is the automated analysis of text data to extract and discover new information. For the purpose of this research, a customized tool was designed by a software developer. In order to test the effectiveness of the software versus human effort, the corpus of a master's thesis was taken as a reference point to compare the results. The corpus underwent a preparation stage for achieving optimal results. After processing the corpus, operational norms were extracted to be interpreted. Consequently, the study provides results that cannot be obtained by sole human effort and enables researchers to gain further insights about the analyzed translations. This research therefore has a potential for making notable contribution to DTS. Further efforts are needed to improve the tool and verify its viability for different text types to ensure such contribution.
Çocuk edebiyatında dini ve kültürel öğelerin çevirisi: Kısasu'n Nebiyyîn li'l-Etfâl örneği
Bu çalışmada genel hatlarıyla çocuk edebiyatı, çocuk edebiyatının çevirisi, çeviri esnasında kullanılan strateji ve kuramlar, çocuk edebiyatında dini ve kültürel öğelerin çevirisi konularına değinilmiş ve örnek metin olarak Ebu'l-Hasan Ali en-Nedvi'nin Kısasu'n Nebiyyîn li'l-Etfâl isimli eseri seçilerek Şerafettin Şenaslan'ın Türkçeye yaptığı çeviriyle karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma esnasında din, dil ve kültür açısından incelemeler yapılmış, dini ve kültürel öğelerin çevirisi ve mahiyeti üzerinde durulmuştur. Söz konusu tez çalışmasının amacı, çocuk edebiyatında dini ve kültürel öğelerin nasıl çevrildiğini ve hedef kitleye uygunluğunu, örnek metin üzerinde sorgulamak ve ortaya koymaktır. Bunu yaparken çeviri kuram ve stratejilerinden yararlanılmış, çeviri esere eleştirel bakış açısıyla yaklaşılarak çeviri önerilerinde bulunulmuştur.
Turkey's reading (R)evolution a study on books, readers and translation: 1840-1940
This study explores the pioneering role of translation in the reading revolution the Ottoman-Turkish society went through in the period between 1840 and 1940. The rapid popularization of the novel shortly following its entry into Turkey via translation and the impetus this provided for the formation of a readership are the main reasons for choosing novels as the case in point. By attempting to discover what the readers in the period 1840 and 1940 were reading and how they could have selected, viewed and read, this study is designed to answer specific questions on readers and their reading habits based on a tripartite research structure consisting of production, marketing and consumption phases. For the production phase, a catalogue of translated and indigenous novels published in 1840 and 1940 is established. The bibliographical analysis reveals that a high proportion (46%) of the novels consisted of translated titles. This predominance is the first striking evidence of the formative role of translation in the reading revolution. The advertisements published in catalogues, newspapers and journals are studied as an intermediary between production and consumption phases. They serve as primary sources to reflect the historical context and reveal the characteristics of the strategies that were used while marketing translated and indigenous titles both synchronically and diachronically. The high frequency of the advertisements for translated titles, moreover, contributes to the main argument of the dissertation, i.e. the popularity of the translations among the readers. The consumption phase is studied through readers? letters, biographical accounts and visual representations. These materials are important to illustrate readers? active involvement in the process and how their participation shaped and was shaped by the production and marketing phases.
The production and reception of titles for Hollywood film imports in Turkey
Pelin Doğan, ?Production and Reception of Titles for Hollywood Film Imports in Turkey?This study explores the production and reception of titles for imported films in Turkey. In Turkey, a large number of imported films, particularly Hollywood imports, are screened in cinemas. When these films are released, they are shown with subtitles or dubbed, and most of the time their titles are translated. There are also times when titles are left untranslated and occasions when the original title is replaced with something to which it bears no semantic or formal likeness. There is also a lack of research on the process that lies behind the ?translation? of these titles and the procedures involved in this process. Part of the aim of this thesis, therefore, is to find out what those procedures are and present them to readers. On the audience side of matters, there seems to be some dissatisfaction with the titles produced. This would seem to be a problem, as the films and film titles are produced in order to attract audiences to the cinema. Therefore, it is important to understand why audiences frequently respond to these titles in a negative way. In order to do this, the study draws on audience research, as well as questionnaires and interviews conducted among people working in film distribution companies in Turkey. Benefiting from the categories of translation procedures suggested by previous translation scholars, it analyses the procedures used for imported film titles among the top-hundred films released in 2010 and then combines the findings from this analysis with the results of audience questionnaires in order to gauge the extent to which distributors meet audience expectations. The study suggests that distributors are in fact aware of their target audience and that target audiences respond to the titles in the way they are expected to do. However, when it comes to commenting on titles as translations, film-lovers are swayed by traditional binary oppositions between ?good? (i.e. ?faithful?) versus ?bad? (i.e. ?unfaithful?) translation and express negative attitudes towards translated titles that might be seen as functional and target-culture oriented.
Looking through translation: The importation of Chick Lit in Turkey via translations and /or rewritings
This study explores the role that translation has played in the introduction and importation of chick lit as a literary genre in the Turkish literary system. The study acknowledges chick lit as a literary genre and presents the characteristics of chick lit as well as its position within the feminist history and its relation with women's literature in the past. So as to investigate the role of Turkish translations of chick lit novels in introducing the genre into the Turkish literary polysystem, the translated chick lit novels in Turkey are descriptively examined year by year and notes are made regarding the publishing houses. The increase and decrease in the number of translated chick lit novels in years are observed and explained with respect to the marketing strategies of publishing houses and the appearance of the attempts for producing the first Turkish chick lit novel. Through the textual and paratextual analysis of the translations of Sophie Kinsella's Shopaholic series and Ekin Atalar's Selindrella series, the study reveals the similarities between the two and considers the latter as a "rewriting" of the former. In addition, the study presents a textual and paratextual analysis of Kocan Kadar Konuş by Şebnem Burcuoğlu to demonstrate that this book is the first example of "full import" of chick lit in Turkey.
Hollywood kaynaklı yerel modernitenin çeviribilimsel araştırılması alanı olarak dergi: Türkçe film dergisi yıldız (1938–1954)
Contemporary research in translation studies is marked by a focus on textual production in book form at the expense of other publishing genres. The present study challenges this focus and centers on a 'marginal' genre: the periodical. Rather than considering the periodical as container of discrete elements and construing translation and translators within it as detached from the surrounding context, the study sets out to introduce a broader perspective on the connections of translation and the periodical. Since one of the major aims of the study is to draw attention to the relevance of periodicals to translation studies research, it starts off by proposing concepts and methodological tools for analyzing the links between translation and the periodical. It appears that translation studies and periodical studies as young and developing disciplines have much to offer each other. The investigation of the film fan magazine, Yıldız [Star] adds further layers to the research and allows for an unusual multidisciplinary cross-fertilization. The findings of the study suggest that without a comprehensive perspective on the translational features of the magazine, it is impossible to arrive at a thorough understanding of it. Revealing that translation is linked to Yıldız in a number of different ways, the study points out the key role extrafilmic translation practices played in the reception of modernity that came along with classical Hollywood films and places Yıldız within a broad culture planning framework.
Lives as translation, lives in translation: Biographers and translators in search of a total borges
This study portrays translation and biography as analogous mediums of transcreation that confront similar constraints while constructing a representation of a selected source for a certain group of receivers. As points of intersection, it underlines: 1) the questionable authority of the rewriters; 2) the intertextuality of the products; 3) the 'fluency/vividness' of the narratives and the '(in)visibility' of the producers (Venuti, 1998; 1994); 4) the concern of image-making through 'refraction' (Lefevere, 1992; 2000); 5) the motive of transparency. The English and Spanish language biographies of the Argentine author Jorge Luis Borges and their translations into Turkish constitute the corpus of my two-layer setting. In the first context, heading from the above-mentioned points of intersection, I survey the source biographies as the 'retranslations' of the author's life story, with a particular focus on the 'competition' among them (Venuti, 2004). Then I embark on two of these 'alternative translations' of Borges' life-story pursuing a macro-to-micro focus; that is, I first explore the agency and publishing contexts of the biographies, then examine their fluency, reliability, accuracy, and their producer's (in)visibility. The intertextuality and multilingualism of the works are also discussed in line with these matters. Following the analysis of the biographies as translation, the second frame investigates the journey of these works in translation. Pursuing the same macro-to-micro method, I trace how, under comparable constraints brought by rewriting a source, Turkish translators transfer (and/or reproduce) the image of the foreign constructed by the biographers.
Activist translation in Turkish digitosphere: Transforming translation process(es) and translator role(s)
This dissertation investigates the functions and dynamics of translation and translators in activist knowledge accumulation and practice of activism by analysing some of the activist platforms in Turkish digitosphere, and the firsthand records of the digital activist translators from such platforms where activist translation plays a pivotal role in causing potential sociocultural and sociopolitical changes through textual transformations and translators' evolving forms of engagement. These activist platforms, activist translators, and activist translation practice have, over time, experienced a restructuring process with the technological developments created by the globalization movement and the increased intercultural interaction of activist struggles with the digital turn in the 2000s. Furthermore, this research has also indicated that themes of activism other than feminism ― and queer to a limited extent ―, and the application of activist translation in today's ever-digitalizing environments have been ignored and underproblematized in terms of activist translation and its engagement with such a transformative knowledge transfer, textual production, circulation, and reception. Within this scope, this dissertation aims to fill the existing gap regarding the underproblematized interaction among translation, activism, and digitality in Turkish context. Having critically and closely analysed the interventions and modifications the digital activist translators made on these platforms, this dissertation sets forth that activist translators challenge and disrupt hegemonic public narratives through peculiar textual production and translation strategies, forms of engagement, peculiar ethical justifications, and challenges.
Recontextualizing Turkish Islamist discourse: Hilal (1958-1980) as a site of translational repertoire construction
This study explores the functioning of translation in the recontextualization process of Turkish Islamism between 1960 and 1980. I argue that translation functioned as a crucial medium for the resurgence of Islamism in the early 1960s along with other decisive surrounding trajectories, which I propose to contextualize as an attempt to construct a domestic repertoire via importing key Islamic texts from around the world. The corpus of the study is a representative Islamist periodical Hilal, standing out with its remarkable dependence on translation. The analysis portrays a bi-faceted text- and agent-oriented methodology. The examination of the corpus is not limited to tercüme-çeviri [translation proper] and includes other distinctive translational text production practices such as hulâsa [summary], iktibas [borrowing], sadeleştirme [purification], etc. with a particular focus on the nucleus of translatorial agency, the translators. Coalescing the principles of translation history and Periodical Studies, this dissertation aims at introducing an exemplary study for translational research that is motivated to track the translation-oriented evolution of a discursive practice like Islamism through a particular periodical. As a further contribution, breaking the hegemonic orientations of the field of Translation Studies with its dependence upon non-literary and non-Western sources of translation, this study proposes an alternative "supranational/intra-ummah translation paradigm" for forthcoming studies on the translational practices under Islamic settings.
Delayed for forty years: The journey of anayurt oteli from Turkish into English
This study aims to answer the question why Fred Stark's translation of Anayurt Oteli into English had to wait for 40 years to get published. I propose that approaching the question with Pierre Bourdieu's sociological conception of the field of cultural production will yield the answer I seek. I argue that a contrastive sociological study that analyzes the contexts and paratexts surrounding the novel and the actual texts reveals how agents form discourse on two levels: the textual and the meta-discursive. On the textual level, I argue that in translation Anayurt Oteli is (re-)contextualized in the American literary system, demonstrating the Turkish individual torn in between the East and the West. On the latter level, I claim that the meta-discourse on translation still perpetuates Lawrence Venuti's (2004) postulates of fluency and invisibility. I observe that de-/re-contextualization, fluency and invisibility are dictates of a commercialized book market. I maintain that in the near future, as modes of all production change due to the ecological crisis that the earlier few centuries' greed for economic growth has resulted in, our expectations from cultural production will also shift towards practices of sustainable, subjective and intimate nature. I argue that with such a change, our understanding of the (in)visibility of the translators and ways to foreground their presence will have to follow suit. Accordingly, I offer an alternative, ecological model that foregrounds the unwritten, human aspects of the profession. I offer the profile of Fred Stark as an example to this new ecological understanding.
Commercial translation and professional translation practitioners: A critical analysis
This thesis investigates how current technological advances affect commercial translation and the working conditions of professional translation practitioners in the era of cognitive capitalism. Based on previous research, it can be deduced that the technological transformation of the language industry to date has (i) led to indirect production networks, (ii) created one-sided intellectual property practices, (iii) devalued translator's skills and outputs. My primary conclusion is that as long as the aforementioned outcomes of previous technological developments prevail, current technological developments will not improve the role and position of professional translation practitioners. Instead, they will be rearranged and reorganized in space and time in accordance with the production methods and working conditions of cognitive capitalism. In order to provide a critical analysis, I utilized (i) Cognitive Capitalism Theory, (ii) the industry reports by TAUS (iii) research papers on digital platforms by ILO and (iv) a survey conducted with 70 professional translation practitioners residing in Turkey. Drawing on theoretical exploration, this study introduces the "uberization of translation" as one of the most recent manifestations of the cognitive capitalism era, and the field research suggests that engaging in such work exposes professional translation practitioners to risks related to employment status, adequate income, work-life balance, social protections, free agency, bargaining power, dependence on platform, fair allocation of risks and rewards, and data collection, protection and privacy.
Wallace's ghosts and Capote's voices: An interdisciplinary approach to style-aware reading in literary translation
In this thesis, I draw upon the theoretical insights from 'contextualized' Stylistics and the methods of Literary Stylistics, as adapted to Translation Studies by Jean Boase-Beier's stylistic approach to literary translation and Kirsten Malmkjær's 'translational stylistics', and investigate the implications of a 'style-aware approach' to reading in literary translation. Within the frameworks provided by Boase-Beier and Malmkjær, I present a two-part, process-oriented study, revolving around the concept of 'mind style', which I understand as the textual choices of the writer giving access to a mental state embedded within the text. In the first part, I discuss how the style-aware approach affects the reading phase of the process of translation. I conduct a translational stylistic analysis of "Incarnations of Burned Children" by David Foster Wallace, aimed specifically for translation into Turkish. The analysis indicates how Wallace employs a 'ghost-narrator' in his story and deals with 'self-centeredness'. In the second part of my study, I focus on how the style-aware approach may affect the way we read translated literature. I explore Ülker İnce's stylistic strategies in Başka Sesler, Başka Odalar and how she recreates Truman Capote's style in Other Voices, Other Rooms. I claim that İnce's translation focuses on recreating Capote's experimental language while removing the contexts of community and gender. The thesis promotes a 'contextualized', reader-inclusive approach to literary style, and argues that it can be a useful tool in strategy building in the process of translation and provide the translator with theoretical and methodological grounding to support her choices.
Queer translation of non-literary texts as activism in Turkey
This dissertation explores the role of translation and translators in queer scholarship and activism in Turkey through analysis of the translated non-literary queer texts, terminological discussions in Kaos GL magazine (1994-2022), and the first-hand accounts of the activist translators from Kaos GL and Kaos Q+ academic journal (2014-2022). In the early 1990s, non-literary texts, particularly translations, served as a tool to bring people with non-normative sexualities together, motivate them for social change, transfer and produce knowledge on queer activism and politics. In the 2000s, translation of queer texts flourished, and this trend has been followed by several publishing houses, special issues of journals, and academia. However, this research has revealed that in this massive knowledge transfer, production, and circulation, the role of translation and translators is completely ignored not only in the activist context but also in queer politics. In this scope, the present study intends to fill the lacuna in the literature converging translation, queer and activism in the Turkish context. Critically analyzing the interventions in translations performed by the activist translators and the terminological and theoretical discussions, this dissertation asserts that the activist translators resist and subvert the hegemony of the public narrative oppressing, marginalizing, and discriminating people with nonnormative sexualities by constructing a counter-narrative. This dissertation also manifests the agency of translation in the formation of a non-literary queer literature in Turkish, which thereby led to the emergence of a conceptual narrative: Queer in academia.
Pivot subtitling: Reasons and results in the Korean-Turkish context
The present thesis undertakes a comprehensive investigation of pivot subtitling (i.e., indirect subtitle translation) within the Korean-Turkish context. Pivot subtitling is a natural outgrowth of the dynamic and globalizing mediascape, and it is essential to comprehend the function of pivot templates in the worldwide dissemination of local and non-English content in order to establish a robust theoretical foundation for the practice. As a vital component of current audiovisual translation (AVT) methods, pivot subtitling is not simply a response to purported shortages in qualified linguists capable of translating directly between particular language combinations, but rather a deliberate policy and strategy pursued by streaming services and their vendors to centralize multi-language subtitling workflows via a single mediating language. The study demonstrates that the Turkish subtitling of Korean content on Netflix is contingent upon indirect translation via pivot templates, and that Turkish subtitlers are disincentivized, if not outright prohibited, from deviating from pivot templates. The dissertation endeavors to explore a methodological and theoretical framework for the identification and investigation of pivot subtitles, with the ultimate objective of fostering future research in this field. Through a qualitative examination of the Turkish pivot subtitles of Parasite (Bong, 2019b), the study brings attention to the translational ramifications of repurposing commercially available subtitles as pivot templates for second translations. Overall, this thesis offers informed insights for industry stakeholders and translation scholars, and promotes the refinement of existing workflows through a theoretical framework.
Journalistic translation in Turkey: A critical approach to the concepts of "Transediting" and "Journalator"
This study explores the role of translation in foreign news reporting and journalistic practices from a Translation Studies perspective and aims at demonstrating to what extent the most frequently employed concepts of "transediting" (Stetting, 1989) and "journalator" (van Doorslaer, 2012) shed light on the journalistic translation practices in Turkey. This thesis consists of two parts that combine process-oriented and product-oriented research. The first part provides the findings of the interviews conducted with two groups of journalist-translators who have an educational background in Translation Studies and journalism-related fields respectively and work at the foreign news departments of the news agencies in Turkey. These findings evaluate the impact of educational background on whether the journalist-translators define their daily tasks as a translational activity. In the second part of this thesis, journalistic translation examples created by the interviewees are analyzed to determine the journalistic translation strategies exercised by the journalist-translators and discuss whether these findings overlap with the analyses of interview results. This thesis reveals the influence of educational background in Translation Studies on the description of journalist-translators in each group about their daily tasks and also examines whether the terms "transediting" and "journalator" are more explanatory than "translation" and "translators" in explaining journalistic translation processes and practices.
In the footsteps of a translator: A translation criticism of Manga Shakespeare
Translation is an action with a purpose and also a process. Actual translating is just a phase of this process. It is always situationally embedded and there are actors and factors shaping every translation. For this reason, without a consideration of its context, any judgment on a translation product will be incomplete. These are the main postulates reached with the critique of Kuru Gürültü, Turkish translation of Much Ado About Nothing from Manga Shakespeare Series, by Sabri Gürses, a prominent literary translator in Turkish translation scene. Building on the findings of this case study, the thesis tests the hypothesis that the quality of a translation is dependent on the quality of its process. Within this scope, translating is not conceived as the single activity of a translation process but rather as a part of a whole business. From the conception of the idea to the sales campaigns, publication of a translation is a process. Thus, translation is a decision making process itself and under the influence of other decisions taken by various agents at different stages. In this regard, this translation criticism model will uncover norms and functions of the translation using the tools of target-oriented descriptive and functionalist approaches in textual analysis. Textual, personal and business-related factors are all deemed relevant for the process and taken into consideration with an aim to discover possible motives and constraints behind translator's decisions and make an educated judgment about the quality of the product. Two more translations in the series, Macbeth and A Midsummer Night's Dream are also analyzed to compare with the findings. In this light, this thesis takes on a journey in the footsteps of a translator trying to understand what has shaped the translation and how and why it has come to be as it is.
Reflections of humanism on Orhan Burian's translation of Shakespeare's Hamlet
Until the second half of the twentieth century, translation has been regarded as a simple linguistic performance which results from substitution of words in the source text with their equivalences in the target text. For this reason, it has been studied as a part of certain social sciences like linguistics and literature. The increasing studies and practice in the field proved that translation activity was a more complex phenomenon which involved participation of other disciplines. As a result, in 1980s, translation became an independent field of study as "translation studies", building its own models and theories. With the emergence of the recent theories, new concepts came to the fore. Traditional terms like "source-text orientation", "fidelity to the source text", "equivalence", "fixed meaning" and so on were replaced by more functional terms like "aim of translation", "cultural formation", "target-text orientation" and "interpretation". The Turkish Republic, younger than the developments in translation studies, had already put those improvements into practice in its acculturation period. The aim of the study is, firstly to have a broader look into the cultural formation of the Republican Era and present how translation gets involved in this cultural formation period and secondly to present it with a specific translation practice during the period.
A descriptive study of of Mice and Men; a change in text type through translation
The aim of this thesis is to illustrate and account for the differences between the two translations of Of Mice and Men –the translated prose text and the translated play script version. Since the source text is originally written in prose from, its translation into a play script brings many changes and throughout the present study, the aim and the results of this text type change are investigated along with a descriptive study of a target oriented translation of Of Mice and Men. Each chapter deals with the analytical steps taken towards the comparison of two different translations of Mice and Men. Even-Zohar's Polysystem Theory, Vermeer's Skopos Theory and Functional Approach are some of these theories that the present thesis is grounded with a view to showing that the text is translated according to a target oriented perspective to function on a communicative ground. The very concept of drama, its language and its relation with Translation Studies are illustrated with the reasons for changing the text type and how it contributes to culture repertoire. The conclusion reveals the detailed reasons for changing the text type with a descriptive study of translated versions of Of Mice and Men. In the descriptive study, it is argued that converting a prose text into a play script in translation makes it possible for it to reach a wider public who may prefer to watch the play on the stage rather than read the novel and it shows how translation contributes to culture repertoire through spreading foreign works in Turkey.
Translating fictional identities: The case of to Kill a Mockingbird
It is a consensus among sociolinguists that one's linguistic choices represent his or her race, gender, social class, background, attitudes, and above all, character attributes. In other words, one's individual use of language, made up of his/her idiosyncratic syntactical and lexical choices, denotes his/her "identity". Similarly, fictional characters perform their identities by means of language, and thus, the best way to explore fictional characters' identities is to analyze their dialogues. Within the context of translated literature, reflection of these identities in the target text depends on the linguistic choices of the translator. This adds to the translation problems faced in literary translation, most of which have been addressed so far. A great number of literary translations, especially classics, have been analyzed, compared, and evaluated to see if and how successfully the target text could maintain the source text effect in terms of style, narrative technique, and literary devices. In this study, the dialogues of the characters in five Turkish translations, by five different translators, of the novel To Kill a Mockingbird, translated into Turkish as Bülbülü Öldürmek, are analyzed to find out if there are any linguistic shifts in the dialogues of the characters, and how these shifts affect the way readers perceive the identities of the characters. In other words, the purpose of this study is to see if the linguistic behaviors of the characters in five different translations titled Bülbülü Öldürmek represent the same identities as those in To Kill a Mockingbird do. Considering the distinct linguistic behaviors of the characters and the incompatibility between the source language and the target language, the analysis is expected to yield informative results on the (re)creation of fictional characters in literary translation, and the effect of translators' decisions on the formation of fictional characters.
Growing need for economy news translation and the competency of the translator in the light of Skopos Theory
This thesis aims to highlight the importance of translation in economic news in line with the increasing economic interaction between the countries and the growing need for economic news. To achieve this goal, it portrays how globalization has reached every segment of the society and how this has raised the significance of international news. This work also points out that the rising appetite for world news automatically requires the need for (smart) translation and translators. It shows how important the Skopos theory is in the decision making process of translation by analyzing a number of selected translated news articles of Thomson Reuters, the only international news agency in Turkey with a domestic language service. In this thesis, of which fundamentals are laid out on the basis of Skopos theory, it is argued that despite the fact that the focus of translation shifts from source-oriented to target-oriented with the emergence of translation as an independent science, in certain texts the obligation to use source-oriented approach still prevails. The study also emphasizes that the translations of economic news could be considered either as 'adequate' or 'acceptable' as per the principles of Gideon Toury. While translation adopts a target-oriented approach in a number of economic news, statements from the country's senior institutions show that the source-oriented approach is used, almost entirely. The study argues that for the translator to make such a decision, he/she should not only have language skills but also deep knowledge of the subject matter. The study proposes that the translation of economic news is different from the non-economic news in terms of both terminology and content. It argues that the skills of the translator is key by listing examples and that the translation studies should assess the economic news articles separately from the overall news articles and through an inter-disciplinary approach. Keywords: Global news, economy news, translation, translation studies, skopos theory
Analyzing advertisement texts in the context of translation studies and the importance of culture in advertisement translations
The purpose of this study is to examine the importance of culture in advertisement translations in context of Translation Studies. Translation Studies is a field that deals with the study of the theory, description, interpretation and application of translation and localization. The development of communication technologies and globalization contributed to facilitating the international trade. In this new global market advertisement and marketing techniques has come into prominence. The main purpose of an advertisement is to attract consumer's attention. Accordingly, a wide range of advertisements in the global market and the translation of advertisements gain importance. This thesis will discuss the importance of culture in advertisement translations. In building up this argument, the concept of advertisement and marketing will be explained. After giving the theoretical background of Contemporary Translation Studies Theories, different examples from different advertisement texts will be analyzed in the light of Translation Studies. Throughout the study, the importance of culture in advertisement translations will be highlighted.
A descriptive study: Translation of banking advertisements in the light of Skopos Theory
In today's world globalization, which has inevitably become the jargon in all issues related to economy, also has a remarkable effect on translation. Marketing and advertising of products and services has made the need for translation an obligatory act in foreign markets to foreign customers. The intensified trading activities included an influential parameter in this intercultural communication, which is the translation of advertising and thus the translator because in the translation of goods and services there are two different cultures and languages. The main function of advertising, as a medium between two cultures, is to persuade the potential customers to purchase. The same purpose applies to the translated text as well. It is crucial to appeal to translation strategies while translating the source text into the target language so as to achieve the same targets and functionality in the target text. During the process of translation, the translator should pay regard for the cultural and linguistic differences between two languages. The purpose of this thesis is to evaluate preferences of the translator in the translation of texts advertised on the websites of four different banks founded in Turkey with regards to advertising strategies within the framework of Skopos Theory.
Gatekeepers as a shaping force in tv interpreting
TV interpreting has recently been considered as significantly different from conference interpreting. TV interpreting is indeed an institutional practice with its own norms and constraints. As a consequence of the institutionalization of the process, TV interpreting has turned into one of the realms where a gatekeeping process might be exercised. However, little attention has been devoted to the gatekeepers shaping the field of TV interpreting. This thesis sets out to reveal the gates behind TV interpreting. Interviews conducted with interpreters, a cameraman, editors-in-chief, and correspondents were analyzed using a comprehensive theoretical framework defining gatekeeping and compared against real instances of TV interpreting. As a result of the analysis of the findings, it is suggested that the policies of media outlets covering translation and language policy, the perception of the interpreters regarding the profession and their role, and their work conditions all function as gatekeepers. Therefore, the target text has to go through all those gates to be able to reach the audience. The hypothesis also points to the interediting (interpreting and editing) nature of TV interpreting. Key Words: TV interpeting, transediting, gatekeeping, interpreter, ethos.
Emıly Bronte'nin 'Uğultulu Tepeler' romanının Türkçe çevirileri üzerine yeniden çeviri kuramı bağlamında karşılaştırmalı bir inceleme
19. yüzyıl İngiliz yazarlarından olan Emily Brontë'nin kaleme almış olduğu ilk ve tek romanı olma özelliği taşıyan Wuthering Heights (Uğultulu Tepeler) karmaşık anlatım yapısı ve barındırdığı Gotik roman özellikleriyle günümüzde İngiliz edebiyatının en önemli eserleri arasında bulunmaktadır. Romantizm akımının yanı sıra Viktorya döneminin edebi niteliklerini yansıtan eser çok sayıda farklı dile çevrilmiştir. Tercüme Bürosu'nun Tercüme dergisinin ilk sayısındaki özel yayınevleri tarafından çevrilmesi planlanan eserler listesinde yer alan Wuthering Heights, orijinal dili olan İngilizceden Türkçeye ilk defa Naciye Öncül çevirisiyle 1946 yılında kazandırılmış olup, özellikle 2010 yılından sonra çeşitli yayınevleri ve çevirmenler tarafından yeniden çevrilerek erek dizgeye kazandırılmıştır. Bu çalışmada, Emily Brontë'nin Wuthering Heights adlı eserinin dört farklı Türkçe çevirisinin Antoine Berman'ın yeniden çeviri hipotezi kapsamında incelenmesi amaçlanmıştır. Yine Antoine Berman'ın çeviri analitiğinde tanımladığı on iki adet biçim bozucu eğilim bu incelemenin metodolojisini oluşturmuştur. Çalışma kapsamında, söz konusu romanın Naciye Akseki Öncül (1946/1983), Ertuğrul Koç (2016) ve Başak Bekişli (2023) çevirileri incelenmiştir. Her dört çeviriden rastgele seçilen toplam 48 örnek Berman'ın öne sürdüğü biçim bozucu eğilimler açısından analiz edilmiş ve elde edilen bulgular yeniden çeviri hipotezi kapsamında değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalı analiz sonucunda, bütüncenin en son yeniden çevirisinin kaynak odaklı bir çeviri stratejisi benimsediği saptansa da yeniden çeviri hipotezinin doğrusal gelişim varsayımının kanıtlanmadığı görülmüştür.
Mütercim ve tercümanlık bölümü öğrencilerinin staj süresince edinç kazanımları
Günümüzde çeviri sektörünün dijital kaynaklara ihtiyaç duyması ve akademik eğitimin mesleki standartlarla örtüşmesi önem taşımaktadır. Bu çalışma, Sakarya Üniversitesi Almanca ve İngilizce Mütercim-Tercümanlık bölümü öğrencilerinin staj sürecinde edindikleri çeviri edinçlerini ve staj öncesi ile sonrası gelişimlerini incelemektedir. Anket ve mülakat yöntemleriyle toplanan veriler, öğrencilerin staj sürecinde önemli ölçüde çeviri yetkinliği kazandıklarını göstermektedir. Staj öncesi ve sonrası yapılan değerlendirmeler, teorik bilgilerin pratikte uygulanma becerisinde belirgin bir gelişim olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, staj deneyimlerinin akademik eğitimin pratik çeviri becerilerine entegrasyonu açısından büyük öneme sahip olduğu ve öğrencilerin mesleki gelişimlerine önemli katkılar sağladığı belirlenmiştir.
Futbol çevirmenliğinde tarafsızlık ilkesi ve görev tanımı ilişkisi
Futbol tercümanlığı Türk yazınında hakkında sınırlı sayıda lisansüstü çalışma yapılmış, nispeten bakir bir konu olarak yer almaktadır. Tercümanlığın çalışma alanlarının çeşitliliği göz önünde bulundurulduğunda spor ve futbol tercümanlığı göze çarpan konular arasında sayılmamaktadır. Tezden beklenti, özellikle futbol tercümanlığı konusunda alanyazınına katkı sağlamak, mesleğin önemine vurgu yapmaktır. Mesleğe verilen değerin artması umulmaktadır. Tez, futbol tercümanlarının çalıştıkları ortamların canlılığı, değişkenliği, stres seviyesi, ortamda bulunan kişilerin, toplulukların ve hatta tercümanların farklılaşabilen ideolojileri dikkate alındığında çevirilerin tarafsızlığının sorgulanabilir olabileceği fikrinden gelişmiştir. Bu kapsamda 2024-2025 sezonunda Trendyol Süper Lig ve Trendyol 1. Lig'de çalışmakta olan 21 futbol tercümanına 6 açık uçlu sorudan oluşan anket yanıtlamaları üzere gönderilmiştir ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Alınan yanıtlar doğrultusunda futbol tercümanlarının görev tanımları açıklanmıştır. Tarafsızlık ilkesinin uygulanabilirliği açısından görev tanımının netleştirilmesinin gerekli olduğu çıkarımı yapılarak savunulmaktadır. Anket yanıtlarından elde edilen sonuçlar göstermektedir ki: Futbol tercümanları çevirilerini yaparken çeviri kararlarını etkileyen birçok etmen bulunmaktadır. Etmenler arasında iletileri aktarılan kişilerin üslupları, ruh halleri ve karakterleri, ortam şartları, ideolojiler, bağlılık, sadakat, tercümanın eğitim geçmişi, çeviri ve mütercim tercümanlık alan bilgisi mevcudiyeti, kulüpte çalışmaya başlama yolu, mesleğe bakış açısı bulunmaktadır. Bahsedilen değişkenler sebebiyle futbolda çeviri kararlarının tercümana ve zamana göre farklılaşabileceği; bağlamları ve ortamdaki kişileri değerlendirmek suretiyle alınan kararların mesuliyetinin tercümana ait olduğu kabul edilmekle beraber tercümanların üzerinde bu kararların alınmasını etkileyen taraflı olmalarına dair beklentiler olup olmadığı araştırılmıştır. Tercümanlardan beklentilerin kulüplerin özelliklerine, işverenlere göre değiştiği ve tek tip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yazınsal eserlerde güç ilişkileri göstergelerinin çevirilerinin değerlendirmesi: Chinua Achebe'nin parçalanma romanı örneği
Bu çalışmanın amacı, postkolonyal yazındaki güç ilişkileri söylemlerini sınıflandırmak ve bu söylemlerin çeviri sürecinde oluşabilecek anlam dönüşüm düzeylerini ve sonuçlarını tespit etmektir. Bu doğrultuda, postkolonyal edebiyatın önemli eserlerinden biri olan Chinua Achebe'nin Things Fall Apart (1958) başlıklı romanında tespit edilen güç ilişkileri içeren söylemler, Anjel Selveroğlu'nun Ruhum Yeniden Doğacak (1983) ve Nazan Arıbaş Erbil'in Parçalanma (2022) başlıklı çevirileri ile karşılaştırılmış ve tespit edilen bu söylemlerdeki güç ilişkileri göstergelerinin erek metinlerde ne ölçüde korunup korunamadığı incelenmiştir. Kaynak metinde, postkolonyal kuramcılar Edward Said, Gayatri Chakravorty Spivak ve Homi Bhabha'nın kavramları temel alınarak postkolonyal bir çözümleme yapılmıştır. Yapılan postkolonyal çözümleme sonrasında, kaynak metindeki güç ilişkileri söylemleri "Doğu'nun ötekileştirilmesi", "Batı'dan Doğu'ya epistemolojik şiddet" ve "hakimiyet göstergeleri" olmak üzere toplamda üç ana kategoride toplanmıştır. Erek metinlerin çeviri değerlendirmesi ise Öztürk Kasar'ın (2021) "Çeviride Anlam Evrilmesi Dizgeselliği" çerçevesinde yapılarak, hakimiyet göstergeleri göstergelerinde saptanan anlam dönüşümlerinin hangi "anlam evirici" eğilime maruz kaldığı ortaya konmuştur. Üç kategoride toplanan söylemlerin çeviri değerlendirmesi sonucunda, en sık karşılaşılan "anlam evirici" eğilimin "anlamın aşırı yorumlanması" eğiliminin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, erek göstergelerin anlam dönüşümlerine rağmen genel olarak anlamlama alanlarında "anlam" sınırları içinde kaldığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, kolonyal bir geçmişe sahip olmayan Türk toplumuna yönelik üretilen postkolonyal yazın çevirilerinde, "Çeviride Anlam Evrilmesi Dizgeselliği" aracılığıyla erek metinlerdeki anlam dönüşümlerine daha bilinçli bir şekilde yaklaşılabileceği ve bu sayede anlam kayıplarının en aza indirgenebileceği sonucuna varılmıştır. Bu sebeple, güç ilişkileri söylemlerini mümkün olduğunca en az kayıpla çevirebilmek için yazın çevirmenlerine, çeviri öncesi süreçte postkolonyal bir çözümleme yapmaları ve çeviri kararlarını alırken "anlam evirici" eğilimlerin anlamsal sonuçlarını değerlendirmeleri önerilebilir.
Çeviride kültürel dönemeç ve ideoloji: Gullıver's Travels ve Darkness at Noon romanlarının çevirilerinden örneklerle dönem ideolojilerinin edebi çevirilere yansımaları
Bu çalışma, çeviri eyleminin yalnızca dilsel bir aktarım olmakla kalmadan aynı zamanda tarihsel, kültürel ve ideolojik bir yeniden yazım örneği olduğunu ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışmada Jonathan Swift'in Gulliver's Travels ve Arthur Koestler'in Darkness at Noon adlı eserlerinin Türkçe erek metinleri, çevrildikleri dönemlerin siyasal, toplumsal ve kültürel koşulları çerçevesinde karşılaştırmalı olarak ele alınmış ve dönem özellikleri kapsamında yorumlanmıştır. Bu karşılaştırmalar yapılırken çevirilerin yalnızca kaynak metinle olan dilsel ilişki değil, aynı zamanda hedef kültür dizgesinde nasıl konumlandırıldıkları ve ne tür ideolojik müdahalelere uğradıkları analiz edilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenerek kaynak ve erek metinler arasında detaylı karşılaştırmalar yapılmış, döneme ait arşiv ve politik belgeler ve çeşitli yayın organlarında yer alan haberler de değerlendirmeye alınmıştır. Kuramsal çerçeve olarak Toury'nin Normlar, Reiss ve Vermeer'in Skopos yaklaşımı, Lefevere'in patronaj ve yeniden yazım kavramları, Zohar'ın Çoğuldizge Kuramı ve Althusser'in devletin ideolojik aygıtları yaklaşımı kullanılmıştır. Bulgular ışığında elde edilen sonuçlar, çeviri eyleminin dönemin ideolojik yapısından bağımsız düşünülemeyeceğini ortaya koymaktadır. Çalışmaya konu olan erek metinler, farklı biçimlerde de olsa, dönemin ideolojik yönelimiyle uyumlu hâle getirilerek sansür, otosansür ve kültürel uyarlama gibi yöntemler kullanılarak yeniden yazılmıştır. Bu çerçevede çalışma, çevirinin bir kültür planlama aracı olarak işlev görebileceğini ve edebi çeviri metinlerinin dönemin ideolojik anlayışını taşıyan ve yansıtan belgeler olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Türkiye Cumhuriyeti'nde İngilizce öğretmenliği bölümlerinde verilen çeviri eğitimi derslerinin çeviri edinçleri açısından incelenmesi
Dünyadaki globalleşme sürecinde, çeviri eğitiminin birçok çalışma alanında önem kazanmaya başladığı yadsınamaz bir gerçekliktir. Eğitim sektörü ise, çeviri eğitiminin önem kazandığı çalışma alanlarından biri olmuştur. Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde okullarda düzenlenen Erasmus+, E-Twinning gibi projeler, bu okullarda çalışan İngilizce öğretmenlerinin Avrupalı meslektaşlarıyla iletişim gereksinimlerini arttırmıştır. Avrupa Birliği değişim programları aracılığıyla artan bürokratik işlemler, uluslararası proje toplantıları ülkemizdeki İngilizce öğretmenlerinin edindikleri çeviri edinçlerini daha sık kullanmalarıyla sonuçlanmıştır. Uluslararası projelerin evrak işlemlerinde İngilizce öğretmenlerinin çeviri yeteneğine gün geçtikce daha çok gereksinim duyulması, Türkiye'deki üniversitelerde İngilizce öğretmenlerine verilen çeviri eğitimi üzerine bir inceleme yapılması ihtiyacını doğurmuştur. Üniversitelerde yabancı dil öğretmenlerinin çeviri edinçlerini geliştirmek için onlara birçok farklı ders sunulmaktadır. İngilizce öğretmenliği bölümlerindeki çeviri derslerinin içeriği incelendiğinde(kültür edinci, dil edinci gibi), göz ardı edilen birçok çeviri alt edinçleri olduğu açıkça görülmektedir. Bu çalışmada üç adet vakıf, üç adet devlet üniversitesinin İngilizce Öğretmenliği Bölümünde verilen çeviri eğitimi dersinin müfredatı içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Müfredat içerisindeki dersler kültür edinci, çeviri edinci, dünya bilgisi edinci gibi alt edinç içerikleri açısından da analiz edilmiştir. Bu çalışma sayesinde, İngilizce öğretmenliği müfredatında verilen çeviri derslerinin içeriği, çeviri edinçleri ve çeviri alt edinçleri açısından ortaya konacaktır. Türkiye'deki üniversitelerde İngilizce öğretmenlerine verilen çeviri eğitimi derslerinin planlaması yapılırken, çevirinin hangi alt edinçlerinin ele alındığının; hangi edinçlerin göz ardı edildiğinin incelenerek verilerin ortaya koyulacak olması bu çalışmanın gerekliliğini oluşturmaktadır.
Gönüllü çevirmenliğin Türkiye'deki mevcut durumu ve gönüllü çevirmenlerin motivasyonu
Son dönemlerde gönüllülük olgusunun toplumların gündemi haline gelmesiyle birlikte, gönüllülüğe yönelik farkındalığı arttırma ve gönüllülüğü yaygınlaştırma girişimlerinde bulunulmaktadır. Sivil toplum, kamu ve özel sektör paydaşlarının iş birliği içerisinde yürüttüğü girişimler, bireysel ve toplumsal düzeyde her alana yayılmaya başlamıştır. İlgili durum, gönüllülük hareketinin desteklenmesini ve buna bağlı olarak, Çeviribilim kapsamında incelenmesini gerektirmektedir. Yabancı literatürde her boyutuyla ele alınan gönüllü çevirmenlik ve gönüllü çevirmenler, şimdiye kadar yerli çalışmaların yeterince dikkatini çekememiştir. Öte yandan, 2019 yılının ülkemizde Gönüllülük Yılı olarak ilan edilmesi üzerine, konuya Çeviribilim penceresinden de yaklaşmak bir zorunluluk haline gelmiştir. Buradan hareketle, çalışmada, gönüllülüğün tanımı ve kapsamı, gönüllü çevirmenlik türleri ve gönüllü çevirmenliğin ülkemizdeki yeri konu edinilmiştir. Çalışmanın ilk boyutu olarak seçilen bu konu başlıkları, betimleyici yöntem ile değerlendirilmiş ve gönüllü çevirmenliğin Türkiye'deki mevcut durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türkiye'de gönüllü çevirmenlik faaliyetleri; afette rehber çeviri, ağ ortamında çeviri, sağlık çevirisi ve göç çevirisi olmak üzere dört alt alanda yürütülmektedir. Çalışmanın ikinci boyutu olan gönüllü çevirmenlerin motivasyonu konusunun ise yerli literatürde daha önce çalışılmadığı saptanmıştır. Halbuki, gönüllülük bilinci kazandırmak kadar gönüllülüğün sürekliliğini sağlamak da önemlidir. Gönüllü faaliyetlerin devam etmesi, gönüllü motivasyonlarına bağlıdır. Öyleyse, gönüllü çevirmenliğin süreklilik kazanmasını sağlamak için de gönüllü çevirmenlerin motivasyonlarını belirlemek gerekmektedir. Bu bağlamda, gönüllü çevirmenlik yapan kişilere anket uygulanmış ve anket verilerinin tematik analiz yöntemi ile değerlendirilmesi sonucu belirlenen Türkiye'deki gönüllü çevirmenlerin motivasyonları bireysel ve toplumsal olarak ikiye ayrılmaktadır. Bireysel motivasyonlar, deneyim kazanma, çeviri becerilerini geliştirme, dil becerilerini geliştirme ve kişisel gelişim iken toplumsal motivasyonlar, oluşumun/projenin amacını destekleme ve topluma fayda sağlama olarak belirlenmiştir.
Yazın çevirisinde çevirmen ve makine çevirisi üzerine eleştirel bir karşılaştırma: "To Kıll a Mockıngbırd" örneği
Çeviribilimin en tartışmalı alanlarından biri olan yazın çevirisi ve Makine Çevirisi üzerine yapılan bu çalışmada insan çevirmenler arası yapılacak bir karşılaştırmadan ziyade, çeviri sürecinde çevirmenler için büyük kolaylıklar sağlayan Makine Çevirisinin edebi metinlerdeki başarısı incelenmek istenmiştir. Yapay zeka teknolojisinin hayatın her alanına entegre olmasıyla son yıllarda popülerliği gitgide artan Nöral Makine Çeviri araçları içinden Google Çeviri'nin, hem sınırlılıklarını hem de potansiyelini göz önünde bulundurarak ön ve son düzeltmesiz yapılan çevirilerinin dilsel, kültürel ve bağlamsal açıdan Toury'nin öncül normlarından kabul edilebilirlik ilkesine göre incelenmesi çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu sebeple, araştırma nesneleri olarak, yayınlandığı dönemden günümüze kadar hem edebi alanda hem de popüler kültürde büyük bir yer etmiş ve 2016 yılında yazarın vefatıyla tekrar gündeme gelmiş Harper Lee'nin "To Kill a Mockingbird'' (1960) kitabı kaynak metin olarak, kitabın Ülker İnce tarafından yapılan ve en güncel Türkçe çevirisi olan "Bülbülü Öldürmek'' (2021) ve Google Çeviri (2022) tarafından yapılan ön ve son düzeltmesiz ham çevirisi erek metinler olarak seçilmiştir. Betimsel araştırma yöntemlerinden karşılaştırmalı analiz yöntemi ile hem metin çözümlemeleri incelenmiş hem de çeviri metinlerin insan çevirmen ve Google Çeviri kararları bağlamında karşılaştırmalı bir incelemesi yapılmıştır. Bu çalışma mevcut Makine Çeviri sistemlerinin çalışma prensiplerini, kaynak metnin bağlamsal olarak anlaşılmamasından kaynaklanan yapay zeka sorunlarını ve Google Çeviri gibi Nöral Makine Çeviri sistemleri için dil edinci dışında kültür edincinin çevirideki yerini tartışmaktadır. Çalışma, Nöral Makine Çevirisinde yapay zekanın çevirdiği metin türünü tanıyarak bağlamı daha iyi kavrayabileceğini ve bunun da kaliteli bir edebi çeviri üretmeye yönelik ilk adım olabileceğini savunmaktadır.
Çeviribilimde oyun yerelleştirmesi bağlamında oyun türleri ve farklılıkları
Çalışmanın amacı, bir çeviri alt türü olarak oyun yerelleştirmesinde oyun türlerine özgü zorlukların değerlendirilmesidir. Oyun yerelleştirmesi, ilgi çekici bir alan olarak hızla büyümekte ve çeviri dünyasında önemli bir pay sahibi olmaktadır. Bununla birlikte, yazılım yerelleştirmenin kendine özgü zorlukları ve incelikleri vardır. Oyun yerelleştirme, yazılım yerelleştirmesine benzer şeklide dilin yazılım özelliklerine uygun hale getirilmesi ve kullanım alanının çoklu ortamlarda bulunacağı bilgisi ile şekillenmektedir. Öte yandan oyun yerelleştirmesi, diğer bilgisayar yazılımlarının barındırmadığı belirli özelliklere sahiptir. Bu yönüyle yazılım yerelleştirmesinden farklı zorluklar içerebilmekte, farklı yaklaşımlar gerektirebilmektedir. Oyun yerelleştirmesi alanında çalışan çevirmenlerin de yazılım yerelleştirme bilgisi ve deneyimine ek olarak oyun yerelleştirmesi alanına özgü farklılıklara aşina olması gerekebilmektedir. Genel bir alan olarak farklılık göstermekle birlikte, oyun yerelleştirmesi kendi içerisinde oyun türüne göre de belirgin şeklide farklılaşabilmektedir. Oyun sektörü, dijitalleşme sonuçlarından biri olarak daimî bir şekilde gelişmektedir. Bu doğrultuda üretilen oyunların/ürünlerin dünya çapında kar elde etmesi ve çok sayıda oyuncuya ulaşabilmesini sağlayan en önemli faktörlerden biri de oyunların alıcı kitleye göre en uygun şekilde yerelleştirilmesidir. Oyun dünyası oldukça geniş bir alandır ve FPS, TPS, RPG, MMORPG vb. gibi çeşitli türleri bulunmaktadır. Çalışmada oyun dünyasında kabul gören Rol Yapma Oyunları, Aksiyon Oyunları, Simülasyon Oyunları ve Strateji Oyunları gibi en popüler ve genel oyun kategorileri doğrultusunda çevirmenlerin karşılaşabileceği muhtelif zorluklar ve özellikler Newmark'ın Kültürel Eşdeğerlik Kuramı kapsamında irdelenecek ve kıyaslanacak, bu türler arasında yerelleştirme açısından herhangi bir zorluk olup olmadığı ortaya konulacaktır.
Proz.com Türkiye forumlarında serbest çevirmenlerin çeviri teknolojileri kullanımları ve karşılaştıkları sorunlar: Serbest çevirmenlerin forum paylaşımları üzerinden bir inceleme
Son yüzyılda teknolojideki büyük gelişim dünyanın her yerinde kurumların, mesleklerin çalışma anlayışını prensiplerini ve yöntemlerini değiştirmiş, köklü bir yenileşme süreci başlatmıştır. Bu yeniliğe ayak uyduramayanları devre dışı bırakırken ayak uyduranları da alanlarında en iyi olma konumuna yükseltmiştir. Bu değişimden etkilenen mesleklerden biri de şüphesiz çevirmenlik mesleğidir. Çeviri teknoloji sistemleri günümüzde çevirmenler tarafından tüm dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır ve büyük bir pazara sahiptir. Çevirmenlerin çeviri teknolojilerini daha etkin ve doğru kullanmaları çevirilerinin daha doğru ve daha hızlı sürede gerçekleşmesini sağlamaktadır ve tarihi süreç içerisinde iyi bir çevirmenin olmazsa olmaz donanımları haline gelmiştir. Bu da çeviri bellekleri, makine çevirileri gibi çeviri teknolojilerine hayati anlam yüklemiştir. Çeviri teknolojilerinin çevirmenlere sunduğu faydalar oldukça çoktur. Çeviri teknolojilerinin sınırlılıkları ve avantajları hakkında bu zamana kadar birçok çalışma yapılmış olsa da çevirmenlerin bireysel olarak çeviri teknolojileri kullanımları, yaşadıkları sorunlar ve tutumları hakkında yapılmış çalışmaların yetersiz olduğu görülmüştür. Bu tezin amacı Dünyada çevirmenlerin sanal platformu olarak bilinen Proz.com'da yer alan kayıtlı kullanıcı yorumları ile ülkemizdeki çevirmenlerin çeviri teknolojilerine, bilgisayar destekli çeviri araçlarına ve yıllar içerisinde değişen tutumlarına ışık tutmak, kullanırken yaşadıkları çeşitli sorunları analiz etmek ve bu konuda betimleyici bir analiz ortaya koymaktır. Bu çalışmada forum başlıkları nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılarak incelenmiş ve kullanıcıların her bir bilgisayar destekli çeviri aracı için yapmış olduğu yorumlar betimsel bir analizle ortaya konmuştur. Sonuç olarak çevirmenlerin çeviri teknolojileri kullanımlarına ait sorunlar kapsamlı olarak tespit edilmiş ve sınıflandırılmış, bu sorunlara ait çözüm önerileri sunulmuştur.
Mütercim tercümanlık bölümünde öğrenim gören tek dilli ve çift dilli öğrenciler arasındaki öğrenim farklılıkları üzerine bir araştırma
Farklı insanlarla sosyal etkileşimin söz konusu olduğu her alanda olduğu gibi üniversitelerde de birçok farklı şehirden, ülkeden, kültürden, dinden insanlar bir araya gelmektedirler. Özellikle yabancı dil bölümlerinde, dolayısıyla Mütercim ve Tercümanlık bölümlerinde farklı ülkelerde yetişmiş olan öğrenciler birlikte eğitim görmektedirler. 1960'lı yıllardan itibaren Türklerin çalışmak için yurt dışına göçmesinden kaynaklı, Almanya başta olmak üzere farklı Avrupa ülkelerinde ciddi bir Türk nüfusu yaşamaktadır. Bu insanlardan bazıları yaşadıkları ülkenin vatandaşlığını almış olsalar bile Türk kökenli olarak adlandırılmaktadırlar. Almanya'da yaşayan Türk ailelerinin orada doğup büyüyen çocukları genellikle çift dilli ve çift kültürlü olarak yetişmektedirler. Bu iki yönlülük bazen çok büyük bir avantaja, bazen de bir dezavantaja dönüşebilmektedir. Bu çalışmada Mütercim ve Tercümanlık Almanca bölümlerinde öğrenim görmekte olan, Almanya'da çift dilli olarak yetişmiş öğrenciler ile Türkiye'de yetişmiş ve Almancayı yabancı dil olarak öğrenmiş olan öğrencilerin arasındaki öğrenim farklılıkları araştırılmıştır. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak oluşturulan bu çalışma kapsamında konu ile ilgili detaylı Literatür taraması yapılarak önemli noktalar bir araya toplanmış, farklı çalışmalar karşılaştırılmış ve genel bir kanıya varılmaya çalışılmıştır. Öğrencilerin aralarındaki farklılıkların çeviri edinçlerini edinmelerine olan etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Tezin konusu ile ilgili benzerlikler gösteren çalışmalar mevcuttur, bu çalışmaların belirli bölümlerinde çift dilli ve tek dilli çocuklarda dil ve kültür edinimine değinilmiştir. Ancak ayrıntılı Literatür taraması yapıldığında çift dilli ve tek dilli öğrencilerde çeviri edinci oluşumunu odak noktasına almış olan bir çalışmanın bulunmadığı tespit edilmiştir. Çeviribilim farklı disiplinler ile karşılaştırıldığında oldukça genç bir bilim dalıdır ve yapılan her çalışma ile alan literatürü gelişmeye devam etmektedir. Bu sebepten dolayı alanda yapılacak her yeni çalışma çeviribilimin özerk bir bilim dalı olarak gelişimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, bu çalışmanın alandaki bir boşluğu dolduracağı düşünülmekte, yine bu çalışmayı yapmak tarafımızca değerli görülmüş ve çeviribilim alanına katkı sağlayacağı kanısına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tek Dillilik, Çift Dillilik, Kültürlerarasılık, Çevir Edinçleri, Yabancı Dil Eğitimi
Altyazı ve dublaj çevirisi kapsamında sansür ve kültür emperyalizmi
Her milletin kendine has değerleri ve kültürel özellikleri olup, bunların korunması gerekmektedir. Kendi değerlerine kompleks (beğenmeme) oluşturan bazı aileleri filmlerle etkilemek oldukça kolaydır. Özellikle günümüzde iletişim ağının çok yaygın olması sınırları ortadan kaldırmış, insanları birbirine yakınlaştırmış bunula birlikte bazı tehditleri de beraberinde getirmiştir. Devletler kendi milli birlik ve beraberliğini, toplumun ahlaki ve ailevi yapısını yanında kamu düzenini propaganda yolu ile bozacak eylemlere karşı denetim mekanizmaları geliştirmişlerdir. Son yıllarda özellikle kültür emperyalizmini öne çıkaran TV dizileri ve filmleri de bu kapsamada uzun zamandır denetime tabi tutulmaktadır. Alt yazı ve dublaj çevirisinde kültür emperyalizmi kapsamında sansür işlemini Çeviribilim acısından ele almış ve kültürel etkileşim kapsamında yabancı filmlerin insanların üzerine etki etme gücü ve bunların olumsuz etkilerinin sansür ile giderilme şekilleri; alt yazı ve dublaj sırasında nasıl yapıldığı incelenmiştir. Sunulan tez çalışması, 1919 ila 1986 yılları arasında Türkiye'de gösterime sokulmak istenen yurt dışından getirilen, filmlere uygulanan sansürler (alt yazı ve dublaj) film örnekleri verilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Alt yazı ve dublaj çevirisinde, kültür emperyalizmine dayalı sansür konusunun incelendiği ve değerlendirildiği filmlere, farklı sansür çeşitleri (örn. siyasi, dini ve ahlaki) uygulandığı görülmüştür. Tezin son bölümünde ise sansüre dayanak olan belgeler arşivlerden çıkarılarak değerlendirilmiş ve film bazında denetim heyetinin verdiği kararları gösteren belgeler ekte verilmiştir.
Çeviribilim felsefesine doğru: Bilim felsefesinden yaklaşımlarla çeviribilimin evrimi
Bu çalışma, çeviribilim ve bilim felsefesi arasındaki ilişkiyi inceleyerek çeviribilimin bilim felsefi bir bakış açısından gelişimini ele almaktadır. Çalışma, çeviribilimin tarihsel arka planını ve modern çeviribilimin yaklaşık yetmiş yıllık bir süre içinde nasıl evrildiğini vurgulamaktadır. Bilimsel görüşlerin, özellikle savaş sonrası dönemde, çeviribilimin ilerlemesine olan etkisini tartışmakta ve alanın şekillenmesinde araştırmacıların ve de düşünce ekollerinin rolünü vurgulamaktadır. Çalışmada bütünleşik bilim felsefesi yaklaşımının alternatif bir metodoloji olarak çeviribilime uygulanışı önerilmektedir. Bu yaklaşım, dört farklı bilim felsefecisinin görüşlerinden yola çıkarak çeviribilimin bilimsel ve felsefi boyutlarını bir arada ele almayı amaçlamaktadır. Çeviribilimin gelişiminin incelenmesi, çeviribilim kuramlarına genel bir bakış, bütünleşik bilim felsefesi metodolojisinden hareketle belli başlı çıkarımların elde edilmesi, bütünleşik bilim felsefesi metodolojisinin mevcut metodolojilerden nasıl ayrıldığının ortaya koyulması, çeviribilimin incelemeye tabii tutularak holistik bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiği şeklindeki hususlar mevcut çalışmada ele alınmaktadır. Holistik yaklaşım, çeviribilimin bilimsel ve bilim felsefi boyutlarını bir arada ele alarak çeviribilim felsefesine doğru bir adım atmayı ve daha bütüncül bir anlayışa ulaşmayı hedeflemektedir. Çalışmanın tartışma ve çıkarımları, çeviribilimin bütünleşik bilim felsefesi metodolojisi yaklaşımıyla bilimsel ilerlemesinin nasıl açıklanabileceğine odaklanmaktadır. Modern çeviribilimin evriminin, içsel faktörlerin yanı sıra dışsal faktörlerin de etkisiyle gerçekleştiği ayrıca tespit edilmektedir. Sonuç olarak, bütünleşik bilim felsefesi metodolojisi, modern çeviribilimin evriminin açıklanmasında önemli bir modeldir. Bu metodolojiye başvurmanın çeviribilim araştırmalarının daha bütüncül bir bakış açısıyla çoğulcu bir anlayışa ulaşmasına yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Bütünleşik bilim felsefesi metodolojisi, modern çeviribilim, bilim felsefesi, çeviribilim felsefesi, çeviribilim tarihi
Çeviri hizmeti sağlayan büroların internet sitelerinin içerik ve seo açısından değerlendirilmesi
Bu araştırma, SEO stratejilerinin içerik kalitesini artırarak çeviri piyasasında müşteri potansiyelini ve müşteri memnuniyetini nasıl etkilediğini ve bu etkinin çeviri talebini nasıl artırdığını incelemeyi amaçlamaktadır. SEO, içerik kalitesini artırarak çeviri piyasasında müşteri potansiyelini ve müşteri memnuniyetini artırıp çeviri talebini etkiler. Değişen ve gelişen teknolojinin etki alanları gün geçtikçe genişlemekte ve neredeyse toplumun tüm alanlarını etkilemektedir. İnternet, sosyal medya ve teknolojik gelişmelerle değişime uğrayan çeviri dünyasında da artık çeviriyi eski düzenden çıkartarak yeni boyutlara geçmesini sağlamıştır. Çeviri teknolojilerinin gelişimiyle çeviri işlemleri, çevirmen ve çeviri piyasası da elbette teknolojik gelişmelerden etkilenmiş ve halen daha etkilenerek değişimlere uğramaktadır. Çeviri piyasalarının oluşumu ve genişlemesi internet ve sosyal medya vasıtalarıyla gerçekleşmekte, internetin ve sosyal medyanın iletişim ve ağ boyutunda yenilikler yaratması çoğu piyasada da değişimler meydana getirmiştir. Teknoloji, internet ve sosyal medya sadece çeviri teknolojilerini etkilemekle kalmayıp kullanıcılarında arama motorlarındaki etkileşimini de etkilemiştir. Bir web sitesinin arama motorlarındaki sıralamasındaki yerini yükseltmek adına yapılan çalışmalar SEO (Arama Motoru Optimizasyonu) ile sağlanır. Çeviri piyasasındaki şirketler çeviri projelerini internet vasıtasıyla müşterilere sunar. Arama motorlarında üst sıralarda olan çeviri bürosu siteleri müşteriler tarafından görünürlük ve güvenilirlik açılarından daha fazla tercih edilebileceğinden dolayı daha fazla çeviri talebi oluşabilmektedir. Çeviri hizmeti sağlayan çeviri bürolarının SEO çalışmaları, içerik kalitesini etkileyerek çeviri projelerindeki müşteri memnuniyeti ve müşteri potansiyeli arasında pozitif bir ilişki oluşturabileceğidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan anket yöntemi uygulanacaktır. Teorik kısım için literatür taraması yöntemi kullanılacaktır. Veriler, Google Forms aracılığıyla oluşturulan bir anket ile çeviri bürolarında çalışanlardan elde edilecektir. Araştırmada elde edilen veriler betimsel istatistik ve yüzde analizi kullanılarak analiz edilecektir. Bu çalışmada çeviri sektörü bağlamında içerik ve SEO değerlendirilecektir. Çeviri sektöründe içerik ve SEO optimizasyonları ile değişimler ve kazanımlar değerlendirilecektir. İçerik ve SEO'nun çeviri sektöründeki yerinin sorgulanması ve yeni bakış açıları sunulması beklenmektedir
Psikososyal destek hizmetlerinde çevirmenin ruh sağlığı
Siyasi, ekonomik, iç savaş ve çatışma, doğal afetler, kültürel ve dini sebepler; sağlık hizmetleri, eğitim ve iş fırsatlarına erişim arzusu gibi durumlar sonucu göç eylemi gerçekleşmektedir. Göç ettiği ülkenin dilini bilmeyen bireylerin toplum ve kamu kurumları ile iletişim kurması kaçınılmaz bir ihtiyaçtır. Bu nedenledir ki hukuk, sağlık, eğitim, güvenlik gibi alanlarda toplum çevirmenliği kendiliğinden ortaya çıkan zaruri bir faaliyettir. Toplum çevirmenlerine ihtiyaç duyulan bir diğer alan ise ruh sağlığı alanında yürütülen çeviri faaliyetleridir. Psikoterapi çevirmenleri, psikoterapiye başvuran bireylerin duygu, düşünce, deneyim ve ruhsal durumunu aktararak dil ve kültür uçurumunu kapatan köprü görevi görürler. Bu çevirmenler için çevirmenliğin getirdiği güçlüklerin yanı sıra ruh sağlığı alanında çalışmanın getirdiği psikolojik ve duygusal bir yük de mevcuttur. Tüm bu güçlüklere rağmen profesyonel bir çevirmen, gizlilik, duygu ve tepkilerin kontrolü, jargona uygun bir dilde aktarım sağlama gibi konularda dikkatli ve özenli olmak zorundadır.Bu çalışmada, çok dilli ve kültürlü ülkelerde yaygınlaşan ruh sağlığı alanındaki çeviri faaliyetlerine yönelik akademik çalışmaların ülkemizde nispeten eksikliği ve bu alandaki farkındalığa duyulan ihtiyaç temel alınmıştır. Araştırma, psikososyal destek hizmetlerinde çalışan çeviri hizmeti ile sınırlandırılmıştır. Örneklemi, Türkiye'de psikososyal destek hizmetlerinde çalışan çevirmenler oluşturmaktadır. Bu çalışmada; (1) psikoterapi çevirmenleri terapötik görüşmeden ne derece ve nasıl etkilendiği (2) seanstaki konulardan etkilenmemek veya daha az etkilenmek adına ne tür stratejiler izlendiği (3) psikoterapi çevirmenlerine psikolojik destek verilip verilmediği gibi sorulara yanıt aranarak toplum çevirmenliğinin uygulama alanlarından psikoterapi çevirmenliği ve bu alanda hizmet veren çevirmenlerin ruhsal durumunu araştırmak ve ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu bağlamda, Türkiye'de psikososyal destek hizmeti veren sivil toplum kuruluşlarında görev yapan çevirmenlere elektronik posta yolu ile anket uygulaması yapılmış olup elde edilen veriler nicel ve nitel veri analiz yöntemleri ile incelenmiştir. Bu veriler neticesinde çevirmen-danışman işbirliği, eğitim, psikolojik destek gibi hususların gerekliliği saptanmıştır Bu çalışma ile ruh sağlığı çevirmenliği alanında farkındalık yaratarak alana dikkat çekmek ve çevirmenlerin iyileştirilmiş şartlar altında çalışmasına yönelik çalışmaların önünü açmak hedeflenmiştir.
Alt yazı çevirisi kapsamında çeviri sürecinin ve çevirmenlerin çalışma koşullarının analizi
Dünyada ve ülkemizde görsel-işitsel çeviriye ihtiyacın gitgide arttığı görülmektedir. Görsel-işitsel çevirinin ve Türkçe çeviri seçeneğinin sunulduğu platformlar artmakta ve bir ürüne eklenen çeviri sayısı çeşitlenmektedir (alt yazı, dublaj gibi). Teknolojinin gelişmesi ve yaygın internet kullanımının artması da görsel-işitsel ürünlere ulaşımı kolaylaştırmış ve hızlandırmıştır. Ürünlerin anlaşılırlığını etkileyen dilsel farklılıkların aşılması, görsel-işitsel çeviri türleri sayesinde mümkün olmaktadır ve bu gereksinimi en hızlı karşılayan çeviri türünün de alt yazı çevirisi olduğu görülmektedir. Günümüzde görsel-işitsel çeviri faaliyetleri kapsamında özellikle alt yazı çevirisinin artması, bu konuda daha fazla araştırma ve geliştirme yapılmasını gerektirmektedir. Yapılan alanyazın taramasında, alt yazı çevirmenlerinin teknolojiyle paralel olarak gelişen alt yazı çeviri sürecindeki rollerinin ve çalışma koşullarının nasıl bir değişim gösterdiği konusunda bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu konuya ışık tutmak amacıyla, sahadaki çevirmenlerin alt yazı çevirisi yaparken yaşadıkları sürecin ve içinde bulundukları çalışma koşullarının avantaj ve dezavantajlarıyla ortaya konması çeviribilim açısından elzemdir. Bu çalışma kapsamında alt yazı çevirisi ve alt yazı çevirmeni betimleyici yöntem ile incelenmiştir. Sonrasında alt yazı çevirmeninin çeviri sürecindeki rolünü ve çalışma şartlarını araştıran anket, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir Sonuç olarak teknolojinin ve çeviri şirketlerinin tutumlarının, alt yazı çevirmenlerinin süreçteki rolünü ve çalışma koşullarını belli oranlarda olumlu ve olumsuz olarak etkilemiş olduğu saptanmıştır ve alana katkı olması amacıyla öneriler sunulmuştur.
Kitle kaynak, kitle kaynaklı çeviri ve çeviribilim: Türkiye'deki uygulama alanları üzerine ampirik bir araştırma
Kitle kaynak kullanımı son yıllarda artan bir ilgiyle karşılaşmış ve benzer şekilde kitle kaynaklı çeviri faaliyeti de özellikle 21nci yüzyılda önemli çeviri etkinliklerinden birisi haline gelmiştir. Bu olguya ilişkin dünya çapında yapılmış sayısız çalışma olguyla ilgili farklı noktalara odaklanmış ve konuyu aydınlatmaya çalışmıştır. Söz konusu olgu ile ilgili Türkiye'deki durumuna ilişkin çok sınırlı sayıdaki araştırmanın çok dar kısıtla konuyu ele almış olmaları konunun daha kapsamlı irdelenmesini gerekli kılmıştır. Bu noktadan hareketle bu çalışma olguya ilişkin Türkiye'deki yaklaşımları değerlendirmeye, uygulama alanlarını belirlemeye ve konuya ilişkin genel farkındalığı ortaya koymaya odaklanmıştır. Bu bağlamda çalışma kapsamında ulusal ve uluslararası alanyazın taraması yapılmış, bir anket çalışması ile genel durum ölçülmeye çalışılmış, akademi, sektör ve kitle kaynaklı çeviri faaliyeti katılımcıları ile mülakat dizisi gerçekleştirilmiş, mülakatlardan elde edilen veriler ile analitik hiyerarşi prosesi kapsamında konuya ilişkin kriterler belirlenerek ağırlık ölçeklendirmesi yapılmıştır. Bunlara ek olarak konuya ilişkin bir uygulama değerlendirilmesi yapılabilmesi maksadıyla dört üniversitenin çeviri ile ilişkili bölümlerinde öğrencilerin katılımıyla kitle kaynaklı çeviri çalışması simüle edilmiştir. İncelemelerin sonuçları göstermiştir ki Türkiye'de kitle kaynaklı çeviri faaliyeti temel olarak ulusal kuruluşlar ve işletmeler nezdinde değil uluslararası kurum ve kuruluşların yukarıdan aşağıya yönlendirmeleri ile gerçekleştirilmiş olup bunların dışında kalan uygulamaların daha ziyade aşağıdan yukarı yönlendirmeler kapsamında hayran altyazısı, taraveri, video oyun rom hackleme gibi 'kişisel ilgi ve hobi'lerin itici güç olduğu ve çeviri katılımcılarının hem çevirmen hem de çeviri metnin kullanıcısı oldukları süreçler zemininde olduğu görülmüştür. Bu bağlamda rollerin yeniden tanımlanması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Konuya ilişkin farkındalığın çok sınırlı düzeyde olduğu ve 'gönüllülük' eksenli bir uygulama olan kitle kaynaklı çeviri faaliyetinin yalnızca ücretsiz olması gibi bir anlayışın ağırlıkla hâkim olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca süreç içerisinde profesyonelleşme çabalarının 'amatör' katılımcıları demotive ettiği ve katılım düzeyini düşürdüğü anlaşılmıştır.