65
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
The short-term and long-term impact of marketing related factors on business performance
Marketing discipline has suffered from the lack of the effective assessment methods for a long time. This has had several negative consequences for the discipline. Low level of marketing accountability is one of the main outcomes. This has led to the lack of justification abilities of the marketing budgets and expenses by the marketing professionals. As a consequence, the difficulties arise regarding the establishment of a marketing-finance interface due to the lack of justification abilities of marketing budgets. Hence, this outlook of marketing discipline caused a negative impact on the marketing credibility. Thus, all these inferences result in the decreasing authority of marketing department in the organizations. However, marketing department is one of the key strategy builders of a company. With the right and effective management of the marketing strategy, the financial outlook of a firm can change dramatically. For this reason, marketing has had to improve its accountability abilities with the new assessment approaches and display its real added-value to the company. For all these reasons, marketing literature has focused on the marketing performance and marketing performance assessment topics with the support of Marketing Science Institute who identified marketing productivity among its research priorities. The marketing performance assessment approaches aim to explain the relationships between the marketing efforts and the business performance with the financial and market-based indicators. This examination is done by using appropriate marketing metrics to generate valuable insights of the marketing's impact on performance. Based on the resource-based view, marketing productivity chain can be expanded with inclusion of the marketing resources with the aim to examine the impact of the resources on the business performance. In addition, there is the fact that marketing efforts first influence consumer minds, and just after that, the market-based performance and financial performance occur as an outcome of this impact. Therefore, the marketing productivity chain examines the consumer mind as an individual stage. Hence, the total marketing productivity chain would look like starting with the marketing resources and the marketing efforts, then analyzing the impact on the consumer mind and ultimately interpreting the market performance and financial performance as the indicators of business performance. The measures used in the marketing performance assessment methods has been adapted according to the perspective of the marketing domain. The domain of marketing has practiced several changes in its lifetime. First started with the distribution and exchange of the goods in the beginning of 1900s, the domain has been affected by different schools and evolved according to the changing approaches. Services marketing is one of the relatively recent approaches in marketing and started to appear in the literature from 1980s onwards. The service dimension holds a crucial importance for the marketing discipline, so is the service dominant logic. Therefore, conducting the marketing performance assessment from the service perspective has gained an increasing importance. With this new approach, the focus of the marketing scholars has moved from product marketing to the topic of services marketing. Hence, the interest of the authors has changed from the goods-oriented to the relationship-oriented exchanges. This change has affected the marketing performance assessment approaches in terms of the metrics used. With an increasing importance of the relationships, the non-financial and market-based metrics become more important than the financial metrics. Hence, the researchers tend to give more space to these metrics in their marketing performance assessment studies. As mentioned above, measurable marketing is crucial for creation of a successful marketing strategy. Therefore, the aim of this study is to examine the impact of the marketing resources and the marketing activities on the business performance indicators through customer-based brand equity. Hence, the empirical part of this study presents a model representing a marketing productivity chain starting from resources and marketing activities and ending with business performance indicators. With this chain of marketing productivity, this model aims to provide a deep insight regarding the effects of marketing actions from short-term and long-term perspectives. With these goals, the expected contributions of this study are as follows. First, this model can be a tool which can be used in the development of the most effective marketing mix consisting of the proper marketing activities. Hence, a perfect marketing mix can be established according to the outcomes of the model. Second, the right level of marketing budget with proper dedication for each marketing activity can be created with the help of this model. Hence, this model will contribute to the management of the marketing budget which can be improved with proper budget allocation decisions for each of the marketing activities. Most importantly, this model aims to help to build a right marketing strategy and highly contribute to the success of this strategy. This study focuses on services industry, more specifically on the banking sector in Turkey due to several reasons. First, when the studies in services industry are examined, it is recognized that the differences about marketing performance assessment in services industry is not examined in detail. Hence, this study aims to contribute to this area of marketing literature. Second, banking is a quite competitive sector. Therefore, banks are very active in their marketing actions in order to obtain a competitive position in this sector. Especially, their advertising budgets have increased to huge volumes. Hence, these big budgets need to be managed very carefully with an aim to apply the most effective and efficient marketing strategy with a long-term perspective. Therefore, this study provides a long-term perspective for the marketing performance assessment of the banking industry with the usage of panel data. Third, there are several studies examining the marketing productivity chain in the marketing literature. However, there is not any study examining banking industry through the whole chain starting from resources until the business performance. Therefore, this study will be a contribution by introducing a different perspective for the services marketing. This study consists of two main stages: the preliminary stage and the main study. The preliminary stage includes the individual interviews with senior managers of five banks in order to discover their opinions about the banks, representative of the population, the availability and the perceived importance of marketing related resources. The main study consists of conducting analyses to test the relationships in the proposed sequence within the productivity chain context. The analyses are based on panel data consisting of four years between 2012-2015, in a quarterly basis. The data has been obtained from three data sources; namely, from GfK Turkey, Nielsen Turkey, and the Banks Association of Turkey. Before conducting the analyses, the data have been consolidated and processed by the researcher according to the requirements of the analyses methods. The analysis consists of four steps. The first step included the Factor analysis in order to obtain customer-based brand equity in SPSS 20 program. The rest of the analyses are conducted in EViews 9 program. The second step includes the unit root tests in order to determine whether the variables are stable or evolving. The third step includes the regression analyses to determine the short-term and long-term relationships between the variables. But, only the significance level of the short-term coefficients can be obtained with this test. Therefore, in order to define the significance level of the long-term coefficients, Wald test is conducted as a fourth step of the analysis. The results indicate that the impact of the marketing resources, marketing activities, and the customer-based brand equity on the business performance change according to the length of the response period in the banking industry. Hence, there are differences in terms of the impacts of the marketing resources and the marketing activities on the business performance indicators both in the short term and long term. The same comment is also relevant for the impact of all marketing related inputs on brand equity. These differences include the changes in the impact either in terms of its direction, or it becomes significant or insignificant through the time. Hence, this result is an important knowledge when building the marketing strategy based on the marketing resources and the marketing activities. In addition, the results also confirm that the customer-based brand equity is one of the most effective factors on the business performance indicators. Therefore, the banks should make investments to improve their brand equities. In addition, the results show that the pricing mark-up and the number of the branches are the other most effective factors on the business performance indicators in the banking industry. Additionally, the results indicate that the impacts of different advertising media have differences in terms of their impacts on the customer-based brand equity and business performance indicators. While the impacts of the advertising media are changing from one business indicator to another, it would not be wrong to conclude that the cinema advertising is one of the most effective tools in terms of the all business performance indicators used in this study and the customer-based brand equity in the banking sector. To sum up, this study will contribute the banking industry in terms of providing the knowledge of the potential impacts of their marketing resources and marketing activities on their business performance indicators as well as on their brand value with the insight of the response time. This will enable the banks to create the right portfolio in terms of the marketing mix elements which will lead to the creation of the successful marketing strategy. In addition, having the guidelines on the importance of the marketing resources and the marketing activities in terms of the response times and the potential impacts will also lead to the superior management of the marketing budget with clear allocation guidelines. Thus, this study can be treated as a comprehensive tool which would help to build and manage the marketing strategy. Hence, with these aspects, this study will provide important insights to the marketing researchers as well as to the marketing professionals for their marketing practices.
A comparative evaluation study on intellectual property valuation methods
Intellectual property valuation is a major topic that have significant effect on technology development, innovativeness, R&D, and manufacture based R&D, return on investment/income and completion performance in technology development and innovation ecosystems. Therefore, the awareness about IP and IP valuation is essential for growth and competitiveness of companies, universities, public institutions and government agencies. According to Triple Helix technology development ecosystem approach, The Universities have a pioneering role for value adding R&D activities. Therefore, R&D management and intellectual propery management are key roles of University Technology Transfer Offices (TTOs). The activities of TTOs in Turkey and all over the world underlined and proved the importance of the commercialization of IPRs in deployment and diffusion of technologies and innovations. The intellectual properties may be valued for various purposes such as making strategic decisions, merger and acquisition processes of companies including joint venture, negotiations and transactions to sell or license intellectual properties, court proceedings, taxation purposes etc. As can be seen from the Science and Technology Indicators (STI) statistics, in recent decades there is a significantly increasing trend in the number of global patent applications and registrations/grants which proved the fact that IP awareness has reached a certain level. This increase in patenting and IP awareness also had been evident for Turkey. As perceptions and initiatives regarding the registration of technology, invention, intellectual property rights show a rapid rise in Turkey in recent years. Therefore, intellectual property issues were addressed within the scope of several state policies for Universities and Industries to support technology oriented growth. To know the value of an owned IP portfolio is strategically important for owners and inventors whether they are legal entitities or natural persons. At this point, the purpose of the valuation and the preference of the appropriate valuation method gains importance and worths being searched about as they affect both the effectiveness of applications and business results. There are many methods which are based on quantititative or qualititative analyses to value an IP. There exist a large variety of sources ont the definition or application process of the IP Valuation methods in literature, but there is still room for research for applications, related cases and preference criteria of each method as the theoretical and practical publications are very limited. Application of some methods requires high level expertise and know how about IP valuation. Before starting the IP valuation process there are some fundamental prerequisite steps such as setting the purpose of valuation, acquiring deep knowledge about the IP technology being valued, definition of the type of the process of patent application, defining TRL of IP, identifying the available data and etc. All fundamentals affect the preference for the valuation methods. Even if the valuers meet almost all requirements of a valuation method, they may still not be able to use the method effectively because of its difficulties/challenges. As well, the opposite condition can also may apply. Moreover, in literature, there are limited studies about patent valuation practices in developing country contexts. Similarly limited number of studies are available for the patent valuation in Turkey. Besides this, IP valuation experience and knowledge of experts are insufficient in Turkey. All types of quantitative methods were not explored by comparing all methods relatively with each other and also the experience and competency of experts in all of the IP valuation methods were not searched as a whole. In general, the comparisons of IP valuation methods were made and main evaluation approaches were exemplified in categories of cost approach, market approach, income approach and sometime advanced method. Therefore, a study based on experiences and knowledge of experts is essential because of the fact that the preference of the appropriate valuation method is highly important for all actors in technology transfer ecosystems. To fulfill the gap of knowledge, the main goal of this thesis study is to explore the practices of patent valuation methods and determine the applicability and preferences of the quantitative IP valuation methods in different contexts and in various cases of IP ecosystems of technology transfer. based on the experiences and knowledge of experts in this field. For this aim, within a qualitative research methodology which utilized the experiences of the IP valuation experts and professionals in technology transfer ecosystem in Turkey, USA and Europe, data were collected about level of expert knowledge, level of usage for different quantitative IP valuation methods, the purpose of using different IP valuation methods, challenges or benefits of applying the methods in patent valuation, the appropriate sectors to apply the different patent valuation methods, the combined application of the valuation methods. For verifying the research, I counducted structured in-depth interviews with IP valuation experts from Universities, TTOs, Patent Offices or Intellectual Capital Firms and national or international patent organizations at various meetings and conferences. As well, a two-round Delphi survey was made for gaining more insights on the experts' perceptions about the IP valuation methods by taking the literature review and expert opinions into account. Survey questionnaire was designed by the dimensions and concepts that were derived from theoretical background/literature. The Delphi survey consists of 18 questions which are focusing on 18 quantitative valuation methods, namely Reproduction method, Replacement method, Sales comparison method, Comparable Profit Margin Method, Discounted Cash Flow Method, Incremental Income Method, Profit Split Method, Maximum Achievable Method, Technology Factor, Return on Investment Ratio, Relief from Royalty Method, Rules of Thumb, the 5% of Sales Method, Profit Differential Method, Risk Adjusted NPV Method, Probability Tree Analysis, Monte Carlo Method and Real Option Pricing Method. Total of 15 experts participated to the Delphi survey. Findings reveal that replacement cost, reproduction cost, sales comparison, DCF, the 25 percent rule, comparable profit margin and RFR methods are widely preferred and known IP valuation methods which are priorly expressed by the respondent experts of this study. Advanced valuation methods are much rarely known and used when compared to previously stated methods. According to our participant experts' opinions, Cost methods, "the 5% of sale" method and "Rules of Thumb: 25% percent rule" method are easy to apply. Survey and interviews showed that "Patent pending technologies" or "nonproprietary technologies" can also be valued by replacement method, reproduction method and sales comparison method (which are mostly referred methods for this kind of valuations). In order to make effective and well-supported estimates of an IP value, more than one valuation method which can be selected according to the objectives and different situations and qualitative parameters should be considered because of their indirect effect to the valuation. For Universities' IP valuation processes, the replacement cost, the 25% percent rule, the 5% of sales, reproduction cost, sales comparison and RFR method were commonly indicated by the respondent experts and occurred as widely preferred methods. DCF method was found to be a preferred method to value start-up's patents. On the other hand, the technologies at 6th or higher Technology Readiness Levels are generally stated as most suitable for valuation. However, suitable TRLs are changing for each valuation method and requires further elaboration. Keywords: Intellectual Property Rights, IP Valuation Methods, Delphi Method
A mixed decision making model / methodology for digital transformation as a roadmap for automotive supplier industry
In recent years, digital transformation in manufacturing industry that is conceptualized as industry 4.0 and underlined as the Fourth Industrial Revolution have gained importance and popularity. Industry 4.0 namely digital transformation is defined as the integrating of complex machineries with smart sensors and software to predict, manipulate and plan for more sustainable business and societal outcomes. This transformation referred to the trends towards digitization of the manufacturing environments which takes the automation of processes and business systems to a next level by introducing intelligent usage of inter-communicating machines through the usage of technologies such as smart sensors to get reliable data for analysis, robotics technology to replace the labor for dangerous tasks as well as precise operations, data analytics to analyze what is happening and what will probably happen, cloud computing for a faster and reliable cooperation among companies with a performance, image processing to execute the operations with higher level of quality in a digitized environment, VR/AR to support labor and make robots more autonomous, 3D printing to shorten time to market and various state-of-art technologies with far too numerous benefits. New technologies arise uncertainty and unclarity for those organizations planning to transform their business models into digital. As the use of these technologies are newly emerging in manufacturing environments and stands as an uncertainty environment, identification and selection of the Industry 4.0 technologies and tools occurred as a challenge that is faced by manufacturing industry decision makers in the user side. Benefits and the barriers of the digital transformation is unclear, and selection of the best strategy is difficult requiring high level of knowledge and expertise competency. Theoretical and practical frameworks of roadmaps and decision making models that can be utilized for guiding manufacturing industry still remains insufficient or immature. Automotive supplier industry is chosen as the representing sector of manufacturing industries. Approaches on digital transformation are described and analyzed by the industry 4.0 technology providers, and the numbers of academic studies for users are limited in the literature. The literature is lack of studies especially for the dependent and follower countries such as Turkey that has limited resources and strict constraints. Although there are some reports and research studies on the digital transformation proposing an overall evaluation with generic expressions, it is needed to analyze manufacturing processes based on a detailed perspective for Turkish automotive industry. In this context, based on this emerging need, this study aims to present a hybrid method of decision making on prioritizing Industry 4.0 technologies and tools as a roadmap for technology selection and planning in manufacturing industry. This study proposes a multi-dimensional and hybrid methodology that covers technological issues, competitive competencies and managerial pillars. By combining the pillars of technological tools, benefits and challenges of their usage in manufacturing industry, the proposed model utilizes multi-criteria decision support model, namely AHP, a Needs Analysis framework based on Quality Function Deployment approach, and integer programming together in a stage based process. Data collected via interviews and survey, the qualified participant having manufacturing excellence are preferred. AHP (Analytical Hierarchy Process) is selected the best tool to assure relativity and prioritization as the technologies are pushed to be used all together, but the resources are limited. QFD (Quality Function Deployment) is selected as it is needed to choose the preferable strategy among the multiple dimensions and their interactions proposing an intervention matrix. At the final phase, a MIP model is used to collect and select the outputs from AHP and QFD tools to be able to reach the best strategy among the interactions between the dimensions. The proposed methodology suggests a flexible and adaptable structure which can be employed for various cases. As the inputs of MIP is derived from AHP and QFD, the MIP would select respective connections among the network based on the outputs of AHP and QFD. The proposed decision making model is expected to represent a solid practical and unique example that can guide the entrepreneur and the government in terms of the potential benefits, technologies and the barriers of industry 4.0 and enable them to better and systematically understand the potential impacts and benefits of digital transformation, and also to allocate resources more effectively. Keywords: industry 4.0, digital transformation, quality function deployment, analytical hierarchy process, mixed integer programming
The relationship between interest rates and stock returns: Case study on BRIC countries and Turkey's stock indices
One of the most important instruments of the capital markets are stocks which the funds supply and demand. A stock is a type of security that signifies ownership in a corporation and represents a claim on part of the corporation's assets and earnings. While stock market is among the most important investment options for investors, it also plays an important role in national economies by attracting foreign investments. In the meantime,with the development of the capital markets, share prices have became extremely sensitive to macroeconomic factors. In this study, major macroeconomic variables also were investigated for each country. Briefly, economic output or income is measured in terms of the gross domestic product, which is basically the combined earnings from a year's worth of goods and services produced by a country. A higher rate tends to indicate a more economically solvent nation. This might be accepted major macroeconomic indicator for all countries. Inflation rate a tool used to measure changes in the average price level based on a price index. This index measures average retail prices that consumers pay. A high or increasing consumer pricing index indicates the existence of inflation. Higher prices tend to reduce overall consumer spending, which in turn leads to a decrease in GDP. While inflation itself is not negative, rapidly increasing rates of inflation signal the possibility of poor macroeconomic health. One of most important macroeconomic indicators is the unemployment rate which is the percentage of the working population that is not currently employed. The percentage only takes into account the number of people who are actively seeking employment. Those who are unemployed and not seeking jobs are "voluntarily" unemployed. Many governments set benchmark unemployment rates since they are aware that a zero rate is next to impossible. If the actual aggregate unemployment rate is at or below the benchmark rate, the economy is considered to be fully employed. Final one is the interest rate which was selected as key variable in this thesis. In terms of macroeconomic reporting, the interest rate is the nominal rate. Nominal rates are not adjusted for inflation. Lower interest rates typically occur when there is a need to stimulate consumer spending. If the housing market has an excess of inventory and a decline in the number of buyers, lenders might reduce mortgage interest rates to stimulate demand. Its decided to use central bank's interest rates as a macroeconomic variable. Therefore, politicians, investors and academics have shown great interest in this dynamic relationship. The investors who aim to archieve highest return on their investments have to take macroeconomic factors into considerations. Since changes in macroeconomic factors will have a positive or negative impact on share prices, many studies have been conducted to examine which factors will have an impact on stock prices and how they will affect the way. However, when the correlations between stock prices and macroeconomic factors were examined, different results were obtained. It has also been observed that the great number of studies examining the share returns and macroeconomic variables are done by using time series analysis, panel data analysis, granger cause and multiple regression models. Goldman Sachs, one of the world's most established investment banks in 2001, represents the BRIC's definition of the four most developing countries in the world economy, Brazil, Russia, India and China are the countries in this definition. With the rapid development of international trade in these developing countries, liberalization efforts and the development of financial markets in these markets made international portfolio managers to focused on these markets and diversify their portfolios. Thanks globalization, companies have started to finance through international markets and have exported their stocks to international markets and escaped from the low transaction volumes in the national markets. At the same time, many international investors are compared Turkey with with these four developing countries in many ways. Turkey is a growing economy and offers attractive return opportunities to the investors so investors who seek highest return from their investments always think Turkey as one of alternative country which promises significant stock returns. In this thesis, the impact and relationship between interest rate decisions made by central banks and stock returns are evaluated for BRIC countries and Turkey. Central banks are one of the most important players in the economy and highly effective to impact the market both long term and short term. A number of tests have been carried out since the result obtained is time dependent. In order to evaluate this relation in a holistic way, it is used overnight borrowing and lending interest rates which decided by central banks in monthly periods. Most countries were assessed for a period of 1990-2017. All currencies are fixed to american dollar to get over other factors which might affects share price. The stocks selected in the study are the largest and mature indices in terms of average transaction volume and market capitalization in the capital market where the countries are located. As mentioned in the literature, one of the assumptions underlying in time series applications is that the date are stationary. Therefore augmented dickey fuller stationarity test, which is the most valid method for removing time series analysis from stationarity, has been performed in this thesis. Afterwards, cointegration tests were performed in order to understand the relationship period between two variables, whether is long term or short term. Cointegration is an approach developed to evaluate the link between the nonstationary time series. Exceptionally, there is a risk of the misestimating of the nonexistent association between the variables which does not mean that there is no association between the variables. Contrawise, long-term common movement can be discovered between the non-stationary time series. As a consequence, a common equilibrium of the variables can be mentioned. For cointegrated results, vector error correction model is applied. For the results which are not cointegrated, vector auto regressive model is used. After outcomes are obtained Granger causality analysis tests were conducted to evaluate whether one time series is useful in forecastion another. As a result of the Granger test, it has been observed that the change in interest rates gives different outcomes for each country and each sectoral index. The finding for each country are explained in detail in the conclusion section. As a result of this thesis, emprical studies shows that interest rate decisions taken by central banks does not have long term effects on the sector indices in China, Russia and Turkey. Moreover the findings of causality analysis reveal that the current economy can not be controlled, triggered and restrained by conventional monetary policies. On the other hand, according to cointegration and granger analysis, monetary policy decisions taken by the central bank of Brazil and India changes the stock market pricing for specified sector indices. It is determined that the control power on the main indices of capital markets will be higher than the central banks mentinoned above. It is possible to assume that similar study will lead to more detailed and different results with a few alternative macroeconomic data sets. To this end, impact-response and variance decomposition analysis might be conducted in the further researches.
Üretim maliyetlerinin sistem dinamiği yaklaşımı ile modellenmesi: Beyaz eşya sektöründe bir uygulama
İşletmelerin varlıklarını sürdürebilmesi için, karlılıklarını korumaları olmazsa olmazıdır. Günümüzde, artan rekabet koşulları, teknolojik gelişmeler, pazar ihtiyaçlarının günden güne değişmesi, işletmeleri her zamankinden daha fazla dinamik olmaya itmiştir. İşletmeler, çağın getirdiği hızlı akışa ayak uydurmaya çalışırken aynı zamanda karlılıklarını korumak veya yükseltmek için en önemli yolardan birinin doğru bütçe planlama ve maliyet kontrolü olduğunun farkındadır. Bu kapsamda, bu çalışma karar vericiler için farklı koşullar altında fikir oluşturabilecek ve hızlı bir şekilde aksiyon alabilmelerine olanak sağlayacak alternatif bir bütçe aracı sunmayı amaçlamıştır. Bunun için, karmaşık sistemleri bütün olarak ele alan, bu sistemlerin belli bir dönemde göstereceği davranışı temelde sistemin kendi içinde yer alan dinamikleri kullanarak inceleyen sistem dinamiği yaklaşımı kullanılmıştır. Sistem dinamiği, hizmet sektörleri veya enerji sektörleri gibi devlet kontrolündeki sektörlerde alternatif bütçe aracı olarak kullanılmıştır. Ancak daha çok üretim planlama, stok kontrolü ve benzeri çalışmalar için kullanılan sistem dinamiği, Türkiye'de yapılan çalışmalarda makro ekonomik ilişkileri gözlemlemek ve yorumlamak için de kullanıldığı görülmüştür. Bu çalışma ile sistem dinamiğinin farklı bir kullanım alanında performansı gözlemlenmiştir. Çalışma yalnızca bir sanayi kuruluşunun üretim maliyetlerini modellemek ile kalmamış, aynı zamanda mikro ekonomik sistemin makro ekonomik sistemle olan ilişkilerini basit bir şekilde de olsa ortaya koymuştur. Çalışma için Türkiye'nin Çin'den sonra Dünyada ikinci üretici konumunda olduğu beyaz eşya sektörü seçilmiştir. Beyaz eşya sektörü dinamiklerine göre hazırlanan model, her beyaz eşya üreticisinin kendi dinamiklerini modele işleyerek sonuçlar üretmesine olanak sağlayacaktır. Ayrıca beyaz eşya sektörü ile benzer maliyet yapısına sahip, ana girdi kalemleri sac, plastik ve elektronik olan sektörlerde de kullanılması münkündür. Bu çalışma kapsamında Türkiye'de büyük beyaz eşya üretici bir işletmenin çamaşır makinası fabrikasının dinamikleri ele alınmış ve üretim maliyetleri modellenmiştir. Çalışma kapsamında, öncelikle sistem dinamiği üzerine literatür araştırması yapılırken ayrıca beyaz eşya sektöründe işletmelerin üretim maliyetlerini etkileyen makro ekonomik faktörleri tespit etmek amacı ile de sektör raporları incelenmiştir. Aynı zamanda sektör raporları, Türkiye'nin üç büyük beyaz eşya üreticisinde çalışan yöneticiler, bütçe ve planlama uzmanları ve proje liderleri odak grubundan oluşan yaklaşık 60 kişinin katıldığı anket ile desteklenmiştir. Çalışmanın yapıldığı işletmeden, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasından ve Dünya bankasından toplanan veriler analiz edilmiş ve Vensim PLE yazılımı yardımı ile model kurulmuştur. Model daha önce literatür de ortaya konan doğrulama akışı çerçevesinde, yapı testi, yapı odaklı davranış testi ve davranışsal doğrulama testlerinden başarı ile geçene kadar revize edilmiş ve başarı ile geçen model 2007 ile 2025 yılları arasında çalıştırılmıştır. Öncelikle model performansını gözlemlemek adına 2007-2017 yılları arasındaki veriler, gerçek veriler ile kıyaslanmıştır. İşletmenin üretim maliyetleri %6,6 standart sapma ile, enflasyon %3,8 standart sapma ile ve GSYIH %6,8 standart sapma ile model tarafından tahmin edilmiştir. Bu sonuçlar ışığında model ile 2025 yılına kadar dört farklı projeksiyon gerçekleştirilirken, ana senaryo belirleyiciler olarak dolar kuru ve Türkiye nüfusu belirlenmiştir. Projeksiyonlar sonucunda nüfus faktörünün enerji maliyetleri ile doğrudan ilişkisi olmadığı sonucuna varılmıştır. Bir diğer parametre olan birim malzeme maliyetleri sonuçlarından açıkça görülmüştür ki nüfus faktörünün bir etkisi bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra, malzeme maliyetlerinin kur değişimine de oldukça duyarlı olduğu sonucuna varılmıştır. Ortalama ücret ve enflasyon oranı ise, enerji ve malzeme maliyetlerinden farklı davranış sergileyerek nüfus faktöründen etkilenmektedir. Nüfusun arttığı senaryolarda ilk senaryolara göre daha kısıtlı bir artış göstermişlerdir. Bunun ekonomik büyüme ve nüfus arasındaki ilişkiden kaynaklandığı önceden yapılmış ampirik çalışmalar ile de kanıtlanmıştır. Nüfus artışı ekonomik büyümeyi kısıtlamış, kısıtlanan ekonmik büyüme de ülke için toplam fiyatların artış hızını azaltmıştır. Sonuç olarak nüfusun sabit olduğu senaryoya göre daha az bir enflasyon oranı görülmüştür. Ayrıca çıkan sonuçlara göre önümüzdeki yıllarda işletmelerin işçilik maliyetlerini kontrol altında tutmaya her zaman özen göstermeleri gerektiği vurgulanmıştır ve bunu yaparken, teknolojik gelişmeler, otomasyon yatırımları ve son dönemde popüler olan endüstri 4.0 uygulamalarını yakından takip etmeleri gerekecektir. Sonuç olarak ulaşılan sonuçlar umut verici olmakla birlikte, sistem dinamiği modelleri için optimum bir nokta yoktur. Sunulan model yapılacak yeni revizeler ile daha da geliştirilebilir veya farklı amaçlar için yönlendirilebilir. Ayrıca her ne kadar bu çalışmada 2025 yılı projeksiyonları yapılmış olsa da uzun dönemli planlamalar yerine kısa dönemli planlamalar sistem dinamiği yaklaşımına daha uygun olacaktır. Bunun nedeni planlanan dönem süresinin uzaması varsayımların artmasına neden olacaktır, bu da karar vericiler için gerçek sistem üzerinde aksiyon alınacak dayanağı oluşturmayabilir.
Türkiye'de plastik imalat sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lere sağlanan KOSGEB finansal desteklerinin KOBİ'lerin performansına etkileri
Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler(KOBİ), her dönem varlıklarını sürdürmüş olmalarına rağmen küreselleşme süreciyle beraber büyük işletmelerin hızla değişen müşteri taleplerine cevap verememeleri nedeniyle değerleri anlaşılmıştır. KOBİ'ler, büyük işletmelere göre hızlı karar verebilme yetenekleri, düşük sermaye kullanımları, ana faaliyet alanlarına yoğunlaşarak teknolojik gelişmelerin entegrasyonunun maliyetinin az olması, esnek ve dinamik yapıları nedeniyle ekonomide büyük rol oynarlar. Türkiye'de KOBİ'ler, toplam işletmelerin %99,9'unu oluştursa da toplam katma değerin %55'ini oluşturmaktadır. İşletmelerin neredeyse tamamını oluşturan KOBİ'lerin ekonomiye katkılarının yarı yarıya azalması bu işletmelerin verimliliğini sorgulamamıza neden olmaktadır. Yapılan çalışmalar, KOBİ'lerin finansal kaynakların yetersizliğini en büyük başarısızlık nedeni olarak tespit etmiştir. İstanbul Ticaret Odası'nın 2013 yılında yaptığı çalışmada; KOBİ'lerin kuruluş aşamalarında öz kaynak ihtiyacının %78,56 işletme sahiplerinin tasarruflarından, %7,71 oranında ise banka kredisinden karşılandığı gözlemlenmiştir. Kuruluş aşamasında kişisel birikimlerini kullanan işletme sahipleri, işletme sermayesi olarak kullanmaları gereken finansal kaynağı temin etmekte güçlük çekmektedirler. Ülkeler KOBİ'lerin ekonomik ve sosyal kalkınmadaki paylarını arttırmak için bu işletmelere destek ve hibe mahiyetinde destekler vermektedir. Bu çalışma; Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) tarafından KOBİ'lere sağlanan kredi faiz desteğinin işletmelerin performansına finansal ve finansal olmayan performans göstergeleri açısından etkilerini araştırmaktadır. Kredi faiz desteğinin işletmelerin üretim, kalite ve standartlarına olan etkisine, finansal sorunlarına ne derece çözüm bulabildiğine, müşteri memnuniyetine katkısına ve tedarikçilerine olan güvenirliğine etkilerini ölçmek için; finansal olmayan performans ölçütü olarak tedarikçi güvenirliği, müşteri memnuniyeti ve finansal performans ölçütü olarak da karlılık başlıkları altında değerlendirmeler yapılmıştır. Türkiye'de plastik imalat sektöründe faaliyet gösteren 3255 işletmeye online anket KOSGEB tarafından gönderilmiş ve 118 işletmeden yanıtları alınmıştır. Anketin sonuçları SPSS program kullanılarak tanımlayıcı istatistikler, Kruskal Wallis ve ki-kare testleriyle analizleri yapılmıştır. Araştırma verilerini elde etmek için Türkiye'de plastik imalat sektöründe faaliyet gösteren, KOBİ tanımı içerisinde yer alan, ve KOSGEB kredi faiz desteğinden en az 1 kez yararlanmış işletmelere online anket uygulanmıştır. Sektörde faaliyet gösteren işletmelerin sorunlarından bahsedilmiş ve alınan desteğin bu sorunların çözümü için ne derece etkili olduğuyla alakalı analizlere yer verilmiştir. İşletmelerin performansını arttırmak için desteğin verimliliği ölçülmeye çalışılmıştır. Desteğin verimliliğini ölçmek için destek alındıktan sonra finansal ve finansal olmayan performans ölçümlerindeki değişime bakılmıştır. İşletmelerin ankette verdikleri cevaplar doğrultusunda en çok tercih ettikleri finansal performans ölçüm kriterleri işletme geliri, işletme gideri ve işletme karlılığıdır. Finansal olmayan ölçümlerden ise müşteri memnunyeti ve ürün kalitesini performanslarını belirlemek için bi kriter olarak kullanmaktadırlar. KOSGEB tarafından verilen kredi faiz desteği miktarı arttıkça işletmeler aldıkları finansı kredi borcu kapatmada, personel alımında ve Ar-Ge yatırımlarında kullanma eğilimi göstermişlerdir. Ar-Ge alanında yatırım yapan işletmelerin de desteği yeterli bulma oranı daha yüksektir. Kapasite kullanımı, müşteri memnuniyeti, tedarikçi güvenirliği ve karlılık performans ölçümlerinde işletmelerin yaklaşık %50 seviyelerinde değişmediğini, %40 seviyelerinde de iyileştiğini belirtilmişlerdir. KOSGEB tarafından verilen desteğin KOBİ'lerin performansına etkilerini finansal ve finansal olmayan performans ölçümleriyle ölçen çalışma da desteğin verimliliğini arttıracak önerilere yer verilmiştir.
Profitability of momentum and contrarian trading strategies in the U.S. stock market
Over the past decades, investor rationality is underlined by most of the theories developed in the finance literature. In the context of the absolute rationality of the market participants, the efficient market hypothesis which has been one of the dominant sources for price prediction claims that asset prices incorporated fundamental information used by rational investors. Therefore every asset is at its equilibrium price. In such a case, any unforeseeable inconsistency in security prices is considered as an anomaly in the financial markets. These anomalies and their main drivers have attracted the interest of many financial researchers who have often agreed that not all market participants are rational. Consequently, their researchers provided a basis for a behavioral finance which is an approach that involves the models which are influenced by irrational factors more than those are considered rational. Considering the purpose of the study, it is mainly aimed to shed light on the return patterns as anomalies which are causatively connected with investment decisions of market participants and their reactions to the information. The thesis investigates the momentum and contrarian approaches comparatively on equity returns in the U.S. Stock Market. In this regard, the study analyzed whether strategies on average outperformed the benchmark of the market return, building on the filtered and corrected monthly historical data of the stocks traded in the S&P500 Index between December 1994 and January 2018. Momentum strategies focus on the portfolios that involve stocks with higher profits in the past and contrarian strategies vice versa. Correspondingly, the results show the significant profitability of momentum strategies based on various trading frequencies, even after possible transaction costs. However, it is not possible to say for contrarian strategies. For instance, the average monthly excess returns are maximized for the momentum strategy that select first 25 stocks and has 3-month observation period and 12-month holding period with a value of 4,33% at 1% significance level. In addition, the relationship between the monthly average excess returns of momentum and contrarian strategies and the turnover velocity of the market is examined. A significantly negative relationship is observed with monthly momentum profits and market turnover.
Türkiye tekstil sektöründe sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi modelleme çalışması
Sanayileşmenin artması ile birlikte; üretim ve tüketim hızları, hammaddeye olan talep ve buna bağlı olarak çevre üzerindeki tahribatlar artmaktadır. Bu artış beraberinde hava kirliliği, küresel iklim değişiklikleri, su sıkıntıları gibi çevresel sorunları getirmektedir. Çevresel sorunların çoğalması ile birlikte ulusal ve uluslararası platformlarda; tüm bu üretim, tüketim ve talep artışının sürdürülebilir olup olmadığı tartışmaları oluşmuştur. Küresel anlamda sürdürülebilirlik kavramının ortaya çıkışı Birleşmiş Milletler bünyesinde çalışan Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu'nun 1987 yılında yayımladığı "Ortak Geleceğimiz" isimli rapor sayesinde oluşmuştur. Bu raporda sürdürülebilirliğin sağlanması için; insanlığın doğanın gelecek kuşakların gereksinimlerine cevap verme yeteneğini tehlikeye atmadan, günlük ihtiyaçları temin ederek, kalkınmayı sürdürülebilir kılma yeteneğine sahip olduğundan bahsedilmektedir. Sözlükteki anlamı ile çeşitlilik ve üretkenliğin devamlılığı sağlanırken, daimi olabilme yeteneğini korumak olarak tanımlanan sürdürülebilirlik kavramı özellikle dünyadaki çevresel tahribatların çok fazla arttığı son on yılda önem kazanmıştır. Son yılların en çok tartışılan konuları arasında yer almakta olan sürdürülebilirlik; enerji, ekonomi ve çevre üçgeninin tam ortasında bulunmaktadır. Bu sebeplerle disiplinler arası bir kavramdır, hükümetler ve hükümetlerarası örgütlerin yanı sıra, sosyal bilimcilerden fen ve doğa bilimcilerine, politikacılardan yerel ve uluslararası çevre örgütlerine kadar uzanan çok geniş bir yelpazede tartışılmaktadır. Kurumsal sürdürülebilirlik kavramı ise; işletmeler seviyesinde sürdürülebilirlik faaliyetlerinin yapılması olarak tanımlanabilir. Literatürde kabul görmüş sürdürülebilirlik kavramını iş yaşamına uyarladığımızda "bir firmanın doğrudan ve dolaylı paydaşları nın ihtiyaçlarını, gelecekteki doğrudan ve dolaylı paydaşlarının ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağını tehlikeye atmadan sağlaması" olarak tanımlayabiliriz (Dyllick ve Hockerts, 2002). Günümüzde sürdürülebilir gelişme kurumsal boyutu ile pek çok şirketin vizyonunda yerini almaktadır. Sürdürülebilir kalkınmanın kurumsal düzeydeki uygulamalarına bakıldığında, özellikle üretim firmaları açısından kurumsal faaliyetlerin en önemli noktası olan tedarik zinciri yönetiminde ciddi bir atılım gerçekleştirildiği görülmektedir (Burritt vd., 2011). Kurumsal sürdürülebilirlik anlayışının tedarik zincirleri boyutunda yerleşmesinin, şirketlerin toplumlar üzerindeki geniş kapsamlı etkileri de göz önüne alındığında, yerelden uluslararasına dek tüm katmanları sürdürülebilirlik kavramını benimseyerek işlevlerini yerine getirmeye davet edeceği öngörülebilir. Kurumlar düzeyinde başlayan bu anlayış küresel tedarik zincirlerinde yerleştiği zaman, zincirin geçtiği her ülkenin kendi düzeyinde bu uygulamalar ile tanışması ve uluslarüstü bir boyutta ortak sürdürülebilirlik anlayışının benimsenmesi beklenmektedir. Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi klasik tedarik zinciri yönetimine kıyasla çok boyutlu bir yapıya sahiptir ve yalnızca kara fokuslanmaz. Klasik tedarik zincirindeki malzeme, bilgi, sermaye akışlarının yönetimine ek olarak, sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi sürdürülebilir kalkınmanın paydaşlar ve müşterilerin beklentilerinden yola çıkan üç farklı boyutuna dair hedefler koyarak gerçekleştirmeyi hedef edinir. Küresel tedarik zinciri rekabeti içerisinde, gücünü korumak isteyen tedarik zincirlerinin piyasalarda meydana gelen değişikliklere, tüketicilerin artan hassasiyetlerine, uluslarüstünde kabul edilen yeni politikalara ve değişen iş görme şekillerine hızlıca uyum sağlaması gerekmektedir (Chopra ve Meindl, 2004). Esnek tedarik zincirleri, yeşil tedarik zincirleri, çevik tedarik zinciri ve benzer kavramlar bu değişimlerin sonucu olarak ortaya çıkmışlardır. Kurumların sürdürülebilirlik hedeflerini tedarikçileri sürece dahil etmeden gerçekleştirmeleri olanaksız görülmektedir. Artık müşteriler ve tüketiciler, ürünleri sadece üzerlerinde yazan markayı düşünerek değil, aynı zamanda, onları üreten ve sunan tedarik zincirlerini de gözönünde bulundurarak satın almaktadırlar (Mahler, 2007). Türkiye'nin makroekonomik hedefleri doğrultusunda ekonomik büyümenin gerçekleşmesini sağlayacak en önemli sektörlerden birisi tekstil sektörüdür. Tekstil endüstrisi üretim ve işgücü açısından dünyadaki en büyük ve en önemli endüstrilerden bir tanesidir. Avrupa, Kuzey Amerika ve sanayileşmiş olarak nitelendirilen ülkelerde yapılan suni ve sentetik elyaf üretimi ile başlayan tekstil üretiminin gelişimi, özellikle II. Dünya Savaşı'nı izleyen süreçte başta Tayvan, Güney Kore, Çin ve Türkiye olmak üzere gelişmekte olan ülkelere kaymıştır (Çoban ve Kök, 2005). Bugün tekstil ve hazır giyim sekörü dünyanın en eski, en büyük ve en küreselleşmiş endüstrilerden birisi olarak kabul edilir. Türkiye için de büyük istihdam kaynaklarından biri olarak kabul edilen tekstil endüstrisi, son yıllarda hükümet düzenlemelerinin ve toplumsal baskıların da etkisi ile çevre konularında bilinçlenmiş ve sürdürülebilir konseptler konusunda çalışmalarını başlatmışlardır. Bu sektörün uluslararası piyasalarda rekabet gücünü arttırması beklenirken, bu amacı gerçekleştirirken çevreye ve topluma olan olumsuz etkilerini de asgari düzeye indirmesi ve gelecek kuşakların ihtiyaçlarını da düşünerek faaliyetlerine devam etmesi talep edilmektedir. Bu bağlamda, kurumsal firmalar uluslararsı platformalarda kabul görmüş çevre yönetim sistemi (ISO 14001), iş sağlığı ve işçi güvenliği yönetim sistemi (OHSAS 18001) ve sosyal sorumluluk standardı (SA8000) gibi çeşitli düzenlemelere entegre olmuş, tedarikçilerini de bu düzenlemeler ile ilgili eğitmeye başlamışlardır. Sürdürülebilirliğin kurumsal düzeydeki uygulamalarını, gününmüz işletmeleri için rekabet avantajı sağlayan en önemli noktalarından birini tedarik zinciri boyutunda gerçekleştirilen çalışmalar oluşturmaktadır. Bu çalışma Türk tekstil dünyası için henüz yeni bir uygulama alanı olan sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi üzerine yapılmaktadır. Bu araştırma ile Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi ve Sosyal Sorumluluk literatüründeki bilgilerden yararlanılarak, Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetiminin bütüncül bir yapısını oluşturmak hedeflenmektedir. Çalışmanın bundan sonraki bölümleri şöyledir: birinci bölümde çalışamanın amacı ve kapsamı üzerine değerlendirmeler yapılmış, ikinci bölümde tedarik zinciri yönetimi kavramının tarihsel gelişim süreci ve tekstil sektöründeki farklılıkları değerlendirilmiş, üçüncü bölümde ise literatürdeki farklı çalışmalardan da yararlanılarak sürdürülebilir tedarik zinciri yönetiminin alt boyutları belirlenerek tanımları yapılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise uygulama aşamasına geçilmiştir. Türkiye'de faaliyet gösteren tekstil üretim ve perakende firmalarında çalışan 233 kişi ile bir anket çalışması yapılmıştır. Bu hedef doğrultusunda anket çalışması ile belirlenen 37 madde için Açıklayıcı faktör analizi yapılarak az sayıda, anlamlı ve birbirinden bağımsız faktörler elde edilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda ölçek 34 madde ve 7 faktörden oluşan bir yapıya indirgenmiştir. Açıklayıcı faktör analizi ile faktörler belirlendikten sonra doğrulayıcı faktör analizi uygulanarak belirlenen modelin doğruluğu test edilmiş ve Türkiye tekstil sektöründe sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi için 3.dereceden bir model belirlenmiştir.
Google search and stock returns: A study on BIST 100 stocks
With the propagation of internet and increase in its usage, people started to use internet for everything in their lives. This leads to creation of huge amount of data and gives huge opportunitiy to researchers to gain insights into behavior of people. Being one of the most visited and used websites, Google is naturally one of the most appealing sources of data. Fortunately, Google Trends shares Google search volume regularly. Google Trends has been exploited by researchers in the recent years and one of the areas that researchers benefit from Google search volume is investor attention. Some scholars employed Google Trends to study the relationship between Google search volume and stock returns. There are already some proxies such as extreme returns, trading volume, and news. Though, they each have a number of flaws in representing the investor attention. Google search volume, on the other hand, is found effective in representing investor attention by some researchers. A few scholars determined that there is a temporary increase in stock returns following an increase in investor attention, which is referred to as price pressure caused by uninformed individual investors in the literature. Existence of this relationship would also challenge the Efficient Market Hypothesis which implies that stocks should reflect all available information and it is not possible to beat the market. If this relationship is proved, then it would be possible to beat the market by investing in most searched stocks. This thesis examines existence of the relationship between Google search and stock returns in Turkish stock market. To capture this relationship, first, separate OLS regressions for BIST 100 stocks are performed and examined whether search volume has explanatory power in stock returns. It is studied whether search volume is associated with return increases or decreases. In the second part of the analysis, stocks are sorted into four portfolios based on their search volumes. If there really is a relationship between Google search and stock returns, then portfolio of the most searched stocks should generate the most abnormal returns. In both of the analyses Fama French three factor model is used. In addition to the literature, direction of the relationship is also examined. Because, it could be the ncrease investor attention that precedes increase in returns or high stock returns may be attracting the attention of investors and cause the internet search volume to increase. The results show that there is a linkage between Google search volume and stock returns but direction of this relationship is somewhat vague. There is a positive and significant relationship for searches made at time t. However, this does not guarantee that the direction is from internet search to stock returns, because it is not clear on which day of the week search interest and returns start to increase. It is also possible that people start to buy the stocks after being aware of the extreme returns. On the other hand, the relationship is also positive and significant for searches made at time t+1, which implies that the direction may be from stock returns to internet search. After realizing that a particular stock's return has increased drastically recently, investors search for these stocks on Google which causes the high search volume and the relationship. This result actually shows the efficiency of Turkish market. Further research with daily data can enhance results of this study by revealing the direction of the relationship. This can make an explanation to the significant result at time t.
Belirsizlik altında heterojen filo ve zaman pencereli rotalama problemi: Hızlı tüketim sektöründe bir uygulama
Günümüz artan rekabet koşullarında firmalar sürekli gelişerek değişen koşullara uyum sağlamaya ve pazardaki paylarını arttırmaya çalışmaktadırlar. Pazarda bir çok alternatifin bulunduğu günümüzde, firmalar rekabet güçlerini ellerinde bulundurabilmek için yüksek kalite ve çeşitlilikte olan ürünlerini düşük maliyet ve yüksek servis hızı ile müşterilene ulaştırmak zorundadırlar.Ancak müşteri memnuniyetini arttırmak için hızlı ve esnek yapılar kurulurken, karlılıkların da kontrol altında tutulabilmesi önemlidir.Bu sebeple firmalar sürekli olarak maliyetlerini düşürme hedefindedirler.Etkin bir tedarik zinciri yönetimi, maliyetleri dengelemek için etkili bir araçtır. Müşterilere gereken ürünleri istenilen miktar ve zamanda ulaştırırken bir yandan da tedarikçilerle etkin bir biçimde çalışarak ham maddeleri istenilen zamanda ve düşük maliyetlerle tedarik etmek gerekmektedir.Lojistik maliyetleri işletmelerin toplam maliyetlerinin %6-20'sine karşılık gelmektedir. Bu sebeple lojistik yönetiminin en önemli faaliyetlerinden biri olan dağıtım alanında yapılan iyileştirmeler firmaların karlılıklarına önemli katkılar sağlamaktadır. Araç rotalama problemleri dağıtım yönetiminin merkezini oluşturmaktadır.Araç rotalama problemlerinde talebin yapısı, araçların çeşitliliği, taşınacak malzemelerin tipi, dağıtım/toplama noktalarının lokasyonları, kapasite ve zaman gibi girdilere göre araçların müşterilere/tedarikçilere atamasını gerçekleştirerek, süreçlerdeki verimliliklerin arttırılıp, lojistik maliyetlerinin düşürülmesini amaçlanmaktadır. Yapılan bu çalışma, bir firmanın ihtiyaçlarından yola çıkılarak üretilmiştir. İşletmenin lojistik maliyetlerini düşürebilmek için ham madde tedarik ağı planlaması yapılmıştır.İncelenen işletmenin depolama, zaman gibi kısıtları ve maliyet düşürme amacı gözönüne alınarak problem bir araç rotalama problemine dönüştürülmüştür.Problem yapısının daha iyi anlaşılabilmesi için öncelikle araç rotalama problemlerinin türleri ve litaratürde kullanılmakta olan çözüm yöntemlerinden bahsedilmiştir.Tezin daha sonraki kısımlarında ise, problemin amaçlarında bazı belirsizlikler olması nedeni ile bulanık kümeler ve bulanık programlama üzerinde durulmuş, tez kapsamında geliştirilen çok amaçlı karma tam sayılı doğrusal programlama modelinin çözümünde bulanık küme ve bulanık modellemeden yararlanılmıştır.Bulanık çok amaçlı modelin geleneksel tek amaçlı doğrusal programlama modeline dönüştürülmesinde arttırılmış max-min modeli kullanılmıştır. Modelin çözümünde GAMS 24.1 solver'ından yararlanılmış ve firma yetkililerinin belirlediği başarılma derecelerine göre en iyi çözümler elde edilmeye çalışılmıştır.Son olarak elde edilen sonuçlara göre firmanın kazanımları tartışılmış ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.
The social capital of nascent entrepreneurs: A qualitative case study design
Over the last several decades, due to the disruptive technological changes and its global economic effects, there are new potentiality and constraints for organizations. Despite being as an oldest economic movement, with these evolutionary changes, governments, public and private organizations begin to pay more attention to the issue of entrepreneurship and its dynamics. Entrepreneurs not only have positive effects on economic growth and reducing unemployment but also stimulate technological improvement and innovations. Emerging a business is a proceess that requires obtaining divergent resources and managing them according to need and demands. According to the past investigations, the success rate of wishful business founders in creating new organizations is only about fifty percent. The network theory of social capital gives an explanation for how and why the social entrepreneurial network influence the performance related variables that have positive contributions to the survive and growth of ventures. Social capital is defined as the current and potential values that rely on the social network of individuals. According to social capital theory, the social network of an entrepreneur has several contributions on entrepreneurial process. Entrepreneur is defined as a person who recognizes opportunities as a business idea and takes actions actively to convert this solution into commercial product with a desire to own a firm. The most debated issue on this topic is strength of ties and the contributions of strong and weak ties. Although most studies emphasize the positive effects of entrepreneur's big size, divergent and strong network characteristic on the likelihood of entrepreneurial success with measuring networking activities quantitatively, such studies lack providing deeper and detailed explanations about the actual dynamics and content of relations and limited for developing conceptual considerations. In entrepreneurship literature, there should be more investigation about how the characteristics of social network changes or differentiates according to different characteristics of entrepreneurs and their startups. In the literature, there is also a call for qualitative research design to develop deeper understanding the evolvement process of social network. The aim of current study is to understand why and how nascent entrepreneurs expand their ties, which types of network contribute positive effect to their entrepreneurial journey, what type of support do they get from their ties and how getting governmental venture capital grants influence the network characteristics of nascent entrepreneurs', networking behaviour and networking activities. The added value of the present thesis comes from exploring the role of governmental financial support program on social capital of NEs. To investigate these variables and to give an answer for how and why questions qualitative case study methods are used. In this study, two types of NEs are from a university incubation center, which is located in a reputable university of Turkey in Istanbul. First group of NEs are comprised of ventures not having governmental financial support and the second group of NEs are comprised of ventures having governmental financial support. The data analyzed using constant comparative technic. The findings of this study indicate that Governmental financial support has an influence on Social Capital developed by NEs. The most important differences are revealed in networking behavior and networking activities between groups. This study addresses an important gap concerning the influence of the governmental financial support program on the development of social capital. This is also a unique area in the literature by examining social networks as a dependent variable.
Determining the importance of sustainable supply chain management and its contribution to competitive advantage of logistic firms
Bugün hiç olmadığı kadar, çevresel ve ekolojik konular üzerinde kayda değer bir ilgi ve endişe bulunmaktadır. Her işletmenin sosyal, ekonomik ve çevresel yönleri yöneticilerin ve kamuoyunun dikkatini çekmiştir. Sürdürülebilirliğe ilişkin iş uygulamalarına olan ilgi giderek artmakta ve uygulanabilir girişimler firmaların yetkinliğine öncülük etmektedir. Sürdürülebilirlik girişimlerinin uygulanmasına yönelik rekabetçi stratejilerin rolü göz önünde bulundurulduğunda, hem endüstriyel hem de akademik derin bir araştırma yapılması gerekmektedir.Organizasyonlar arasında küresel olma ve çevre dostu hale gelme rekabetinin artması, tedarik zinciri yöneticilerinin tedarik zincirinin aşağı ve yukarı akışları boyunca bir grup unsuru düşünmelerine neden olmaktadır. Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetiminin tanınması, firmaların Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi'ni kar seviyesini en üst düzeye çıkarmak, risk olasılığını yönetmek ve olağanüstü bir marka imajına ulaşmak için bir mükemmellik bayrağı olarak tasarlamasını zorunlu kılmaktadır. Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimini şöyle tanımlamıştır: "Ürünlerin tedariki, üretimi ve dağıtımı ile ilgili malzeme, bilgi ve sermaye akışlarını verimli ve etkin bir şekilde yönetecek şekilde tasarlanan temel örgütler arası iş sistemleriyle ekonomik, çevresel ve sosyal konuların gönüllü olarak bütünleştirilmesi yoluyla koordine edilmiş tedarik zincirlerinin oluşturulması veya paydaşların ihtiyaçlarını karşılamak ve kısa ve uzun vadede kurumun karlılığını, rekabet gücünü ve esnekliğini geliştirmek için yapılan hizmetlerdir." Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi yüksek kalitede ürün ve hizmet dağıtımı ile verimliliği ve müşteri memnuniyetini artırmayı, atık ve maliyeti azaltmayı ve çevre dostu olmayı hedefler. Yapılan çalışmalar ağırlıklı olarak firmaların çevresel performansını artırabilecek operasyonel araçların rolünü araştırmaya odaklanmıştır. Rekabet stratejileri ile sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi girişimleri arasındaki ilişkinin anlaşılmasını arttırmaya ihtiyaç vardır. Ayrıca, yakın zamandaki literatür araştırması, sevkiyatçıların çevre dostu lojistik hizmetleri taleplerinin de arttığını göstermektedir. Yeşil tedarik zinciri yönetimi alanı son 20 yıldır hızla gelişmesine rağmen, daha fazla gelişme için hala önemli bir ihtiyaç bulunmaktadır. Literatür taramasında da değinildiği gibi, çevresel izleme ve Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi ile işbirliğine dayanan diğer yaklaşımlar arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Mevcut çalışmalarda her iki uygulama türünü de dikkate alan bir azınlık olduğu açıktır .Dahası, çevre sorunlarına karşı kamu bilincinin artması, yöneticilerin kendi ürünleri ve üretim süreçlerinde çevresel sorunlarla başa çıkmalarını zorunlu kılmıştır. Organizasyonlar, Sivil Toplum Kuruluşları, devlet kurumları, işçiler ve son müşteriler de dahil olmak üzere çeşitli paydaşlardan gelen çevresel konulara ilişkin bir grup soruşturma ile karşı karşıyadır. Rekabetçi tedarik zinciri yönetimi, firmaların pazarda rekabetçi kalması için zorunlu bir ön şarttır, çünkü rekabet kuruluşlar arasında değil, tedarik zincirleri içinde yer almaktadır. Birçok ve çeşitli paydaşların artan baskısı, örgütlerin faaliyetlerinin ekonomik, çevresel ve sosyal yönlerini ele almalarına neden olmuştur. Bu durum, sürdürülebilirlik kavramının önemine ve bununla ilgili uygulamalara yol açmaktadır. Sürdürülebilirlik, (WCED, 1987), geleceğin nesillerinin kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme yeteneğinden ödün vermeden, bugünün ihtiyaçlarını karşılayacak kaynaklardan yararlandığı şekilde tanımlanmaktadır. İşletmelerde sürdürülebilirlik için sekiz tanım kategorize edilmiştir. Literatürde iş dünyasındaki sürdürülebilirliğin özellikleri şu şekilde belirlenmiştir: ekonomik odak, çevresel odak, sosyal odak, paydaş odak, gönüllü odaklılık, esneklik ve uzun vadeli odaklanma. Tedarik Zinciri Yönetimi'nin temel özellikleri, akış odağı, koordinasyon odağı, paydaş odak noktası, ilişki odağı, değer odağı, verimlilik odağı ve performans odağı olarak tanımlanmaktadır. Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi kavramı, bu tüm ilgili unsurlarla birlikte kabul edilmelidir. Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi (SSCM) ve yeşil tedarik zinciri yönetimi (GSCM) kavramı ortaya çıktığı ve yazarların dikkatini çektiği için, her bir kavramın kesin tanımını netleştirmek için bazı araştırmalar yapılmıştır. Bu çalışmada, Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi'nin belirlenmiş özelliklerine dayanarak, nihai hedef sürdürülebilir tedarik zinciri yönetiminin sosyal, ekonomik ve çevresel özelliklerinin en çok katkıda bulunan faktörlerini belirlemek ve bunların firmalara rekabet avantajını nasıl sağlayacağını ortaya koymaktır. Yapılan kapsamlı literatür çalışması ile, en fazla atıf alan, sürdürülebilirliğin önemli kişilerinin göstergeleri ortaya çıkmıştır. Tedarik zinciri yönetimi literatüründe yer alan sürdürülebilirliğin belirtilmiş olan birçok göstergesi ileride ilgili referanslarla sunulmuştur. Sürdürülebilirlik inisiyatiflerinin önemini vurgulayacak en doğru ve etkili göstergeler seçilmeye çalışılmıştır. Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi'nin her bir ayağı için, önceden göstergeler hazırlanmış ve daha sonra bu göstergeler uzman lojistik danışmanları ve uygulayıcıları ile tartışılmıştır. Son gösterge seti, tedarik zinciri ve lojistik alanındaki uzman veakademisyenlerden alınan geri bildirimler dikkate alınarak hazırlanmıştır. Bunun yanı sıra, son yıllarda yapılan çalışmalarla en çok dile getirilen en yaygın ve verimli rekabet stratejileri araştırılmıştır. Tüm bu çalışmalardan en çok atıf alan rekabet stratejileri Porter tarafından maliyet liderliği ve farklılaştırma liderliği olarak adlandırılmıştır. Bu araştırmada, maliyet liderliği ve farklılaşma stratejileri, firmalar tarafından uygulanan iki ana strateji kategorisi olarak seçilmiştir. Daha sonra, bu iki rekabetçi strateji göz önünde bulundurularak sürdürülebilirliğin üç ayağı sınıflandırılmıştır. Sürdürülebilirliğin sosyal ve çevresel inisiyatifleri farklılaşma stratejileri olarak ve sürdürülebilirliğin ekonomik inisiyatifleri maliyet liderliği stratejileri olarak kategorize edilmiştir. Farklılaşma stratejileri, benzersiz bir ürün veya hizmet sunmak için uygulanan girişimler veya eylemler olarak açıklanmaktadır. Farklılaşma stratejisinin tanımlanmış olan amacını göz önünde bulundurarak, tedarik zincirlerini daha sürdürülebilir hale getirmek için tasarlarken firmaların göz önünde bulundurdukları sosyal ve çevresel insiyatifler, müşterilerine benzersiz bir hizmet türü sunacak, bu da marka imajını ve müşteri memnuniyetini geliştirerek aynı zamanda pazardaki rekabet avantajını da artıracaktır. Maliyet liderliği stratejileri, kuruluşların maliyetlerini düşürmede gösterdikleri muazzam çaba olarak tanımlanmaktadır. Bu tanımdan yola çıkılarak, sürdürülebilirliğin ekonomik inisiyatifleri, kurumun faaliyetlerinin giderlerini azaltabilecek herhangi bir eylem veya planla ilgili olduğu söylenebilir. Bazı durumlarda, sürdürülebilirlik inisiyatiflerinin uygulanmasının, kuruluşların maliyetlerini ilk noktada artırabileceğini belirtmek gerekir, ancak uzun vadede bu, kuruluşlar için ek maliyet tasarrufu sağlayacaktır. Örneğin, yeşil bina ve yakıt tasarruflu araçlar, uzun vadede yakıt tüketimi seviyesini kontrol edebilecek ve bu harcamalar için tahsis edilen bütçe miktarını düşürebilecek firmaların ilk yatırımını gerektiren iki durumdur. Araştırmanın niteliği ve değerlendirme için göstergelerin çeşitliliği göz önüne alındığında, bu araştırma projesinin metodoloji yaklaşımı olarak çok kriterli bir karar verme yöntemi seçilmiştir. Bu araştırma için ikincil veri bulunmadığından, birincil veriler anket yoluyla toplanmıştır. Anket, Google formları aracılığıyla Türkçe ve İngilizce olarak iki dilde hazırlanmıştır. Anket, çoğunlukla akademisyen ve endüstri uzmanı olan iki katılımcı grubuna dağıtılmıştır. Akademisyenler, sürdürülebilirlik, lojistik ve tedarik zinciri yönetimi konusunda uzmanlığa sahip olan kişilerden seçilmiştir. Ankete katılan endüstri grubu ise lojistik danışmanları, lojistik pratisyenleri, tedarik zinciri yöneticileri, perakendeciler, sevkiyatçılar ve lojistik yöneticilerini kapsamaktadır. Anket, e-posta, telefon görüşmesi, yüz yüze görüşme ve LinkedIn iletişimiyle dağıtılmıştır. LinkedIn kullanarak, lojistik ve tedarik zinciri yönetiminde araştırma yapan ve yazılı deneyimleri ilgili kişilerle iletişim kurmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra, veri toplama sürecinde işbirliği yapabilmek için İstanbul'daki uluslararası lojistik ve servis sağlayıcı firmalarla bağlantıya geçilmiştir. Uygulanan metodoloji, Best Worst Method olarak adlandırılan çok kriterli bir karar verme yöntemidir. Yöntem ilk olarak Rezaei, tarafından tanımlanmıştır ve 2015'ten beri birçok araştırmaya uygulanmıştır.Sürdürülebilirliğin her bir ayağının tanımlanmış göstergelerine, anket yoluyla katılanlardan toplanan bilgilere dayanılarak hesaplanan ağırlıklar verilmiştir. Daha sonra bu ağırlıklar göz önünde bulundurularak göstergelere öncelik verilmiş ve bunların önem düzeyi piyasa ve firma bakış açısından detaylandırılmıştır. Bu sonuçlar, hangi göstergelerin daha yüksek öneme sahip olduğunu bulmaya çalışan firmalar ve kuruluşlar için yararlı olmuştur. Sürdürülebilirlik önlemleri için çok miktarda göstergelerin olduğu noktadan hareketle, organizasyon için en etkili ve en uygulanabilir göstergeleri belirlemek çok önemlidir. Firmaların sürdürülebilirlik performansını arttırmak için uygulanabilecek göstergelerin farklı düzeydeki önemi, kuruluşlarının en uygun göstergelerini araştırmak zorunda kalmasını gerektirmektedir. Bu araştırma projesinin sonuçları, tedarikçileri veya hizmet sağlayıcılarını değerlendirirken mevcut endişeleri piyasa bakış açısından detaylandırmaktadır. Bu gereksinimlerin pazar tarafından düşünülmesi, en verimli ve uygulanabilir girişimleri açıklığa kavuşturacak, böylece kuruluşlar stratejilerini ve yatırımlarını tam olarak seçebileceklerdir. Çalışma aynı zamanda firmanın rakip pazardaki konumunu koruyan ve geliştiren sürdürülebilirlik inisiyatiflerinin sonucu olan rekabet avantajlarının önemini de açıklayacaktır.
Makine öğrenme algoritmalarıyla hatalı ürün tahmini
Teknolojideki gelişmelerle birlikte günümüzde veri toplamak ve veri depolamak oldukça rahat bir hale gelmiştir. Hem bireysel anlamda hem de kurumsal anlamda hayatımızda günlük olarak birçok veri istemli olarak veya istemsiz olarak kaydedilip depolanmaktadır. Her verinin toplanması, kayıt altına alınması avantaj gibi gözükse de gün geçtikçe bu kadar büyük veri içinden anlamlı ve faydalı bilgiler çıkarmak zorlaşmıştır. Bu durum büyük veri (big data) kavramını tartışılır hale getirmiştir. İnsanlar için analiz edilip anlamdırılabilen veriler ancak bir anlam ve bilgi ifade eder. Bu nedenle verileri işlemek ve çözümlemek için yapay zekâ gibi özel yöntemlere gereksinim duyulmuştur. İnsanın zekasından esinlenerek aynı sistem ve kurguyu robot ve makinelerde uygulanabilir hale getirmeyi hedefleyen yapay zeka kavramı; tahmin, sınıflandırma, kümeleme gibi amaçlar için makine öğrenmesi kavramının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Makinelerin ve bilgisayarların da insan gibi öğrenip en iyi kararı verebilme arzusu makine öğrenmesi kavramının temel amacı olmuştur. Bu da ancak makine öğrenmesi kavramıyla bilgisayarların da insanlar gibi eğitilip öğretilerek belli bir seviyeye ulaştırılmasını gerekli kılmıştır. Makine öğrenmesi yardımıyla geçmişte var olan verilere dayanarak ileriye yönelik tahmin ve planlama yaparak daha doğru ve geçerli sonuçlar elde edilebilmektedir. Bu çalışmada, makine öğrenme algoritmalarının hatalı ürünü önceden tahminlemede kullanımı incelenmiş, Rastgele Orman (Random Forest), Basit Bayes (Naive Bayes), Destek Vektör Makineleri (Support Vector Machines) ve k-En Yakın Komşu (k-Nearest Neighbor) algoritmalarının başarımı bir uygulama üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışmada öncelikle makine öğrenmesi kavramına, makine öğrenmesi yöntemlerine ve süreçlerine değinilmiştir. Ardından makine öğrenme algoritmaları genel olarak incelenmiş, bu algoritmaların çalışma yöntemleri, başarımları ve avantajlarına değinilmiştir. Tezin uygulama aşamasında, beyaz eşya sektöründe Türkiye'nin önde gelen şirketlerinden birine ait çamaşır makinesi toz boyama ünitesi girdi ve çıktı ölçümleri temin edilmiştir. Öncelikle bu verilerle çamaşır makinesi parçalarının toz boyama ünitesinden çıktıktan sonra istenilen boya kalınlık değer aralığında olup olmadığı belirlenmiş, bu doğrultuda algoritmada kullanılmak üzere hedef değişken oluşturulmuştur. Sonradan ilavelerle gözlem sayısı zenginlentirilmiş ve daha etkin olacağı düşünülen yeni değişken veri setine dahil edilmiştir. Ve algoritmalarda değerlendirilmek üzere 327 satırlı veri seti kullanılmıştır. Verideki girdi değişkenlerine, işletmenin amaçlarına ve veriye uygun olarak makine öğrenmesi algoritmaları değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda Rastgele Orman, Basit Bayes, Destek Vektör Makineleri ve k-En Yakın Komşu algoritmaları veri setinde uygulanmaya başlanılmıştır. Veri setinin 70%'i eğitim seti, 30%'u test seti olacak şekilde kullanılmıştır. Veri setinde bu algoritmaları çalıştırabilmek için RapidMiner isimli yazılım kullanılmıştır. RapidMiner ile belirlenen algoritmalar veriler üzerinde çalıştırılarak her bir algoritma için bir sınıflandırma sonucu elde edilmiştir. Makine öğrenmesindeki 4 farklı algoritma kullanılarak sınıflandırma başarıları ölçülmüş ve birbiriyle karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmada algoritmaların doğruluk değerleri kullanılarak, her algoritmanın hatalı ürün tahminindeki sınıflandırma performansının ölçülmesi istenilmiştir. Daha sonra veriler normalize edilerek ve ölçeklenerek veriler üzerinde öznitelik mühendisliği çalışmaları yapılmış ve işlenmiş veriler için tekrardan aynı algoritmalar ile performansları ölçümlenerek karşılaştırılmıştır. Son olarak da performansı en yüksek çıkan algortimanın sonuçlarının genel geçerliliği test edilerek yorumlanmıştır. Çamaşır makinesindeki hatalı ürün tahmininde Rastgele Orman, Basit Bayes, Destek Vektör Makineleri ve k-En Yakın Komşu algoritmaları arasından Rastgele Orman algoritması en üstün performansı göstermiştir. Başka bir başarılı hatalı ürün sınıflandırıcı algoritması olarak Basit Bayes algoritması gözlemlenmiştir. Ayrıca şirketin odaklanması gereken, bir sonraki iyileştirme ve çalışmalarda kullanılmak üzere yardımcı olacak en önemli girdi değişkenleri de bu analiz sonucunda ortaya çıkarılmıştır. Şirketler için hatalı üründen kaynaklı maliyetleri azaltmaya yardımcı olacak, hatalı ürünü tahminlemede sınıflandırma performansı yüksek algoritma olarak Rastgele Orman algoritması tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulardan ve sonuçlardan yararlanılarak sonraki çalışmalar için öneri ve tavsiyelerde bulunulmuştur
Oyuncak sektöründe yer alan bir ithalatçı firma için müşteri hizmet seviyelerini dikkate alan üretim planlama modeli
Yüksek rekabet ortamında faaliyet gösteren firmalar rekabet ettikleri firmaların önüne geçerek avantaj sağlayabilmek için yürüttükleri tüm süreçlerde en verimli koşulları sağlayarak maliyetleri en düşük seviyede tutmak zorundadırlar. Bu durum rekabetin çok yoğun olduğu oyuncak sektöründe faaliyet gösteren firmalar için de geçerlidir. Firmaların faaliyetlerinin neticesi olarak ekonomik karşılık alabilmeleri için pazarda mevcut olan talebe karşılık vermek amacı ile stok bulundurmaları gerekmektedir. Pazar dahilinde oluşan talebe karşı yeterince stok bulundurulmadığı durumda firmalar kaçırılan talep sebebi ile ekonomik kayıplar yaşamaktadır. Bunu yanında pazarda mevcut olan talepten fazla stok bulundurdukları durumda da firmalar yüksek elde bulundurma maliyetleri ile baş başa kalırlar. Bu sebepler ötürü firmaların talep belirleme ve stok yönetimi süreçleri üzerinde gerekli ve yeterli araştırmaları yapmaları gerekmektedir. İyi bir stok yönetim yapısı kurulması için gerekli olan en önemli girdilerden biri talep seviyelerinin bilinmesidir. Bu sebeple firmaların faaliyet gösterdikleri pazar için mevcut olan talebin yapısını incelemesi ve söz konusu olan talep yapısı için en tutarlı talep tahmin yöntemlerini belirlemesi oldukça önemlidir. Uygun ve tutarlı bir talep tahmini, verimli bir stok yönetim planının oluşturulmasının ilk adımı olarak görülmektedir. Talep ile ilgili gerekli araştırmaların yapılması ile beraber sipariş ve stok yönetimi planlarında kullanılabilecek talep tahmin verisi elde edilir. Talep tahmin süreçleri sonunda belirlenen talep rakamları üzerinden hedeflenen müşteri servis seviyelerine uygun olan sipariş parti büyüklükleri belirlenir. Böylece firmanın talebi karşılamak üzere taşımayı planladığı stok adetleri belirlenmiş olur. Elde bulundurma maliyetleri ve stok bulundurmama maliyetlerinin minimum seviyede tutacak sipariş parti büyüklüklerinin belirlenmesi firmaların tüm stok yönetim süreci performansını etkileyen bir karardır. Firmalar belirlediği sipariş parti büyüklüklerindeki ürün adetini pazar dâhilindeki talebi karşılamak amacı ile stoğunda tutar. Talepten fazla olan stok adetleri firma için elde bulundurma maliyetleri oluştururken, talebe karşılık verilemediği durumda da firmayı hem ekonomik hem de rekabet açısından olumsuz bir duruma sürükleyecektir. Bu sebeple hem talep tahmin süreçlerinin, hem de sipariş parti büyüklüklerinin belirlenmesi ile başlayan stok yönetim süreçlerinin büyük bir hassasiyet ve dikkat ile yönetilmesi ve incelenmesi gerekmektedir. Tez çalışması dahilinde oyuncak sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın talep tahminleme ve stok yönetimini süreçlerini daha verimli bir hale getirebilmesi için araştırmalar ve uygulamalar yapılmıştır. Tez çalışmasının ilk bölümünde pazardaki talebin yapısı da göz önünde bulundurularak en tutarlı talep tahmin yöntemlerinin belirlenebilmesi için talep tahmin yöntemleri ve talep planlama süreçleri üzerine araştırmalar yapılmıştır. Talep tahmin süreçleri detaylı olarak incelenerek firmanın verimli bir stok yönetimi planı oluşturması için en tutarlı talep tahminlerinin elde edilmesi amaçlanmıştır. Sonraki bölümde ise stok yönetimi kavramlarının incelenmesi üzerine literatür araştırmaları yapılmıştır. Sipariş parti büyüklükleri ve hedeflenen müşteri servis seviyeleri kavramları detaylı olarak incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise oyuncak sektöründe faaliyet gösteren bir firma için uygulama yapılmıştır. Oyuncak sektörü büyümekte olan bir sektör olarak görülmektedir. Sektör dâhilinde küçük ve orta ölçekli firmalar yüksek bir rekabet içerisinde faaliyet göstermektedir. Gerek firmaların orta ve küçük ölçekli olması gerekse sektörün büyüme ve gelişme sürecinde olmasından dolayı talep tahmini ve stok yönetimi süreçlerine yeterli seviyede sistematik yaklaşılmadığı görülmektedir. Stok ve talep yönetimi süreçlerindeki bu bilgi eksikliğinin yanında sektördeki marka ve ürün çeşitliliğinin fazla oluşu süreçlerinin yönetimini daha zor hale getirmektedir. Ayrıca sektörün talep yapısındaki yüksek mevsimsellik de yoğun rekabet halindeki firmaların çok değişken bir talep yapısı içerisinde müşterilerine yüksek servis seviyelerinde hizmet vermelerini gerektirmektedir. Çalışmasının dâhilinde oyuncak sektöründeki söz konusu olan şartlar altında faaliyet gösteren firmanın, talep tahmini ve stok yönetimi süreçleri üzerine uygulamalar yapılmıştır. Uygulamalar tasarlanırken çıktıların gerçek hayatta pratik olarak da kullanılabilir olması hedeflenmiş. Uygulama dâhilinde öncelikle uygulama verisinde bulunana talebin yapısı incelenmiştir. Sonraki adımda talep tahmin süreçlerinin detaylı olarak incelenmiş ve talep yapısına uygun, en tutarlı talep tahmin yöntemleri belirlenmiştir. Uygulama çalışmasının son aşamasında ise farklı müşteri servis seviyeleri senaryoları kullanılarak sipariş parti büyüklükleri belirlenmiştir. Belirlenen parti büyüklükleri üzerinden oluşan toplam maliyetler senaryo analizleri kullanılarak incelenmiş ve firma için en uygun stok yönetim prensiplerinin belirlenmesi için alternatiflerin değerlendirilmesi yapılmıştır.
Tüketicilerin yeni teknolojilere yönelik tutumlarının teknoloji kabul modeli ve risk algısı açısından incelenmesi: Akıllı şehir yapılanmasında bir mobil navigasyon örneği
Metropollerde insanların karşılaştığı en büyük problemlerden biri olan otopark yeri bulma nesnelerin interneti konsepti altında belediyelerin akıllı şehircilik projeleri ile azaltılmaya çalışılmaktadır. İstanbul'daki bazı otoparklarındoluluk boşluk bilgisi park alanlarındaki sensörler yardımı ile cadde üzerindeki levhalarda gösterilmektedir. İnsanların akıllı telefon kullanımlarının büyük oranda artması ile mobil uygulamalara eğilimi arttırmıştır. Mobil dünyadaki bu gelişmeler teknolojilerin mobil uygulamalara entegrasyonlarının başlamasına neden olmuştur. Akıllı otopark teknolojisinin mobil uygulama ile birlikte kullanılır duruma gelmesi, tüketicilerin herhangi bir yere gitmeden önce o çevredeki boş otoparkları belirleyip navigasyon yardımı ile en kısa rota üzerinden o noktaya varabilmesini sağlamaktadır. Boş park yerlerini gösteren mobil navigasyon uygulaması gibi birçok yeni teknoloji ile tüketicilerin bu teknolojiyi kabul edip etmeme veya direnç gösterip göstermeme durumunun sorgulanması bu çözümlerin etkinliği açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada 393 kişiye yapılan ankette Teknoloji Kabul Modeli'nde (TKM) ele alınan algılanan fayda ve algılanan kullanım kolaylığıile birlikte tüketicinin algıladığı riskleri (sosyal risk, psikolojik risk, zaman riski, finansal risk, performans riski, fiziksel risk) belirlemek hedeflenmiştir. Her bir risk faktörünün Teknoloji Kabul Modeli'nde ele alınan değişkenler üzerindeki etkisi incelenmiştir. Teknoloji Kabul Modeli ve Risk Faktörleri'nin bir araya getirilmesi ile oluşturulan yenimodel sonrası ortaya çıkan yirmibeş hipotezin yedisi reddedilmiştir. Demografik özelliklerin sosyal risk, kullanıma yönelik tutum ve algılanan yarar arasında anlamlı ilişki oluşmamıştır. Ayrıca psikolojik, zaman ve performans risklerinin kullanıma yönelik tutum üzerinde anlamlı ilişkileri çıkmamamıştır. Mobil uygulama satın alma deneyimi değişkenlerinden araba kullanma süresi ve günlük ortalama kullanma süresinin finansal risk üzerinde negatif; tutum üzerinde pozitif etkisi olduğu görülmüştür. Araba kullanma sıklığının ise finansal risk üzerinde pozitif; tutum üzerinde negatif etkisi olduğu görülmüştür. Araba kullanma deneyimi arttıkça park yerleri gösteren mobil navigasyon uygulaması satın alma eğiliminin arttığı görülmüştür. Ayrıca finansal açıdan risk oluşturmayacağı fikri tüketicilerin cevaplarından ortaya çıkan sonuç olmuştur.Literatürdeki teknoloji kabul modeline paralel olarak hipotezler kabul edilmiştir. Çalışmanın literatüre katkısı, boş park yerleri gösteren mobil navigasyon uygulamasının teknoloji kabul modeli ve risk faktörleri açısından incelenmesi olarak özetlenebilir. Daha önce farklı teknolojiler için ayrı ayrı incelenmiş TKM ve risk faktörleri ilk defa aynı modelde incelenerek çalışmanın öncü modeller arasına girmesini sağlamıştır.
Prediction of churn rate for prepaid customers in turkish telecom industry
Telecommunication sector is the one of the competitive markets in business world. It is evolved from telegraph to mobile services in a short span of time due to technologic developments. Therefore, competition between telecommunication companies has increased rapidly over time. As managing the competition among competitors, companies should know their customer behaviors and act preventively. In real world, it is hard to predict customers' behaviors and hence taking actions regarding each customer in companies' bases. Therefore, actions should be reduced and be focused on a specific group of customers. Also, it is known that new acquisition cost of the customer is much more higher than keeping the base (existing) customer not only in telecommunication but also in other industries. On the other hand, customer churn becomes easy with Mobile Number Portability (MNP) capability in the telecom industry. However, retention activities for churner customers are costly too. At this point, customer churn methods help companies to predict customers' brand switching behaviours to the other operators. Prediction of the churn provides detection of potential churners and helps to identify the strategies to keep them by the companies. Some algorithms and methods are offered in previous research for the calculation of churn possibility. In this thesis, it is aimed that, customer churn in telecom industry can be predicted with high degree accuracy using customer behavior dataset and decision tree method. This method is implemented on SPSS V22.0 program and the results are analyzed. In conclusion, behavioral and demographic dataset lead to churn rate calculation. Especially, offnet usage minutes which means call to other operators, out of bundle (OOB) usage minutes which means exceeded tariff minutes, customer tenure which means stayed months in customer base and customer age are the most accurate variables for predicting prepaid customer churn. The main limitation of the analysis lies in the issue that prepaid customers are churn flagged in the company system on the basis of a longer time period that is based on number of top-ups in specific months. The longer time leads to lower accuracy of potential churn customer since they were already gone. Because of that, decision tree models cannot help well for detecting the link between usages and churn rate properly in such circumstances.
Tüketici değer boyutlarının Y kuşağının marka sadakatine olan etkisinin incelenmesi: Akıllı telefon markaları üzerine bir uygulama
Küreselleşmenin etkisiyle tüketiciler birçok markaya rahatlıkla ulaşabilir hale gelmiş, bu durum da markalar arası rekabet bir hayli arttırmıştır. Bu rekabet nedeniyle firmalar kendi ürün/hizmetlerini farklılaştırabilmek ve sadık müşteriler kazanabilmek amacıyla sürekli olarak yeni pazarlama çalışmaları yapmaktadır. Bu farklılaşma arayışı beraberinde tüketici değeri kavramının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu kavram ilk çıktığında al-ver konseptinde ele alınarak, fiyat-kalite ve fiyat–fedakarlık ilişkileriyle tanımlanmıştır. Daha sonraki yıllarda bu bakış açısı yetersiz bulunarak tüketici değerlerinin duygusal ve sosyal açıdan da değerlendirilmesi gerektiği savunulmuştur. Böylece çok boyutlu tüketici değer modelleri oluşturulmuştur. Y kuşağının marka sadakatinin incelendiği bu çalışmada tüketici değeri çok boyutlu olarak ele alınmıştır. Dünyada ve Türkiye'de akıllı telefon kullanım oranı gün geçtikçe artmaktadır. Bu nedenle de akıllı telefon endüstrisi çok hızlı büyümektedir. İlk olarak 1990'lı yıllarda piyasaya çıkmış, internetin ve telefon özelliklerinin birarada olduğu akıllı cep telefonları günümüzde Y kuşağı bireylerinin hayatlarının önemli bir parçası haline gelmiştir. Tüm akıllı telefon markaları rekabet edebilmek için yıl içerisinde birden fazla model veya seri sunmakta, tüketicilerin önündeki seçenekler de fazlalaşmaktadır. Küreselleşme ile birlikte gelişen teknoloji sayesinde internet üzerinden satışlar başlamış dolayısıyla tüketiciler de internet aracılığıyla tüm özelliklerini görebildikleri akıllı telefonları karşılaştırma imkanına sahip olmuşlardır. Bu durum da tüketicilerin kullandıkları akıllı telefon markalarına sadık olmalarını gittikçe zorlaştırmaktadır. Bu çalışma, teknolojinin gelişimine tanıklık etmiş, küreselleşen bir dünyada büyümüş, 1980-2000 yılları arasında doğan Y kuşağı bireylerinin, kullanmakta oldukları akıllı telefonlarına olan sadakatlerinde tüketici değerlerinin ne kadar etkili olduğunu anlamak amaçlı yapılmıştır. Aynı zamanda teknoloji meraklısı kuşak olarak da belirtilen, akıllı cep telefonlarını bir hayli kullanan Y kuşağı bireylerinin demografik özelliklerinin tüketici değerlerine olan tutumları ve marka sadakatlerinde farklılaşma yaratıp yaratmadığı incelenmiştir. Çalışmada, algılanan tüketici değerleri bağımsız değişkenler olarak belirlenmiştir. Bu değerlerler, fonksiyonel değer-fiyat, fonksiyonel değer-kalite, duygusal değer ve sosyal değer olarak dörde ayrılmıştır. Marka sadakati ise bağımlı değişken olarak belirlenmiştir. Oluşturulan hipotezlerde, ilk olarak Y kuşağı özelinde tüketici değerinin belirlenen boyutlarının marka sadakati üzerinde etkili olup olmadıkları incelenmiştir. Sonrasında her bir değişken tek başına ele alınmış, Y kuşağının demografik özellikleri temelinde tüketici değerlerine olan tutumlarında ve marka sadakatlerinde farklılaşma olup olmadığı incelenmiştir. Hipotezlerin testi için internet ortamında bir anket formu hazırlanıp dağıtılmıştır. Veriler 12.02.2018– 01.03.2018 tarihleri arasında 1980-2000 yılları arasında doğmuş akıllı cep telefonu kullanıcılarından toplanmıştır. Elde edilmiş olan 406 adet geçerli anket verisi SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 20.0 bilgisayar programı kullanılarak analiz edilmiştir. Toplanan verilerin analizi için öncelikle elde edilen verilerden tanımlanabilir nitelikte anlamlı değişkenler elde edebilmek için bağımlı değişkenler ve bağımsız değişkenler ayrı ayrı faktör analizine sokulmuştur. Analiz sonucunda ortaya çıkan faktörler ile Basit Regresyon, t-testleri ve Anova analizleri yapılarak hipotezler test edilmiştir. Hipotez testleri sonucuna göre bu konuda yapılmış olan bir kısım çalışma sonuçlarının aksine, tüketici değerini oluşturan değerlerden fonksiyonel değer olan fiyatın Y kuşağı bireylerinin kullanmakta oldukları akıllı cep telefonu markalarına olan sadakatini etkilemediği görülmüştür. Dolayısıyla fonksiyonel değeri bir bütün olarak ele almaktansa fiyat ve kalite temelinde değerlendirmenin daha doğru bir yaklaşım olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diğer değerler olan, fonksiyonel değer-kalite, duygusal değer ve sosyal değerin tüketicilerin marka sadakatine pozitif yönlü bir etkisi olduğu bulunmuştur. Bunun yanı sıra Y kuşağı tüketicilerinin fiyata bağlı tüketici değerine olan tutumlarının cinsiyet, yaş, meslek ve gelir seviyesine göre, kaliteye bağlı tüketici değerlerine olan tutumlarının medeni durumlarına göre hem duygusal hem de sosyal tüketici değerlerinin bütünü olan etkileşime bağlı tüketici değerlerine karşı olan tutumlarının ise cinsiyetlerine göre farklılık gösterdiği bulgularına ulaşılmıştır.
System dynamics model of inflation
Effect of money on output is an empirically observed phenomenon. Yet, the theoretical foundations and implications of this phenomenon is a debate in economics. In this study, System Dynamics Model of Inflation is developed in order to explain these foundations and implications based on a disequilibrium economic framework. System dynamics is a modeling and simulation methodology which is suitable for analyzing the dynamic behavior of complex systems. In system dynamics models, systems are defined as the structural components and their interrelations. These interrelations are defined on time dimension, thus the whole system may show non-linear and unintuitive behavior. Historically, system dynamics methodology is applied in various areas, from biological systems to social systems. Economics is also a suitable area to apply system dynamics principles for modeling, because of the complexity of the economic system structure, and the counter-intuitive behavioral observations in the system. Although there are many studies in the literature about the usage of this methodology for economic modeling, a complete system dynamics model could not be found which aims to explain the theoretical nature of the empirical relation between monetary and real economic variables. There are several empirical observations related to the scope of this study. First, a monetary shock appears to affect economic activity and unemployment rate. This effect sustains and accumulates for more than a year. Secondly, there is a negative relation between unemployment rate and inflation rates. Finally, inflation is persistent to monetary shocks and there is a phase lag for inflation in the business cycle. These behavior patterns are all related and show that money has different effects on the real economic indicators. Due to its ability to explain dynamic behavior of complex systems, system dynamics methodology is suitable to explore the structural reasons of these empirical regularities. However, the currently mainstream new-consensus model is not applicable in system dynamics models. Mainstream economic view is based on rational expectations and strict equilibrium assumptions, which conflicts the fundamentals of the system dynamics methodology. Theoretical knowledge for a suitable framework can be found in the disequilibrium theories of Keynesian and Post-Keynesian schools of thought. A remarkable example is Phillips Machine, a hydraulic analog computer built by Bill Phillips in 1949, in London School of Economics. It simulates a set of differential equations of a Keynesian disequilibrium economic model. The beginning of this study is dedicated to Phillips Machine, because it is an impressive example of using system dynamics methodology in economic modeling, and it is closely related with the purpose of this study. In this study, this machine is argued to be the first system dynamics model in the history of economics. The study follows with a discussion chapter about different economic views and incompatibilities on the concept of equilibrium. For the first time, this historical debate is entitled as 'Time Controversy'. This discussion chapter is followed by introductory chapter, dedicated to introduce the system dynamics methodology. After that, literature review of inflation is given from a historical perspective. Finally, description of the proposed model is given, model behavior is analyzed, and validation tests are conducted. System Dynamics Model of Inflation includes six sectors, or sub-models. Money sector explains the determination of demand-side by the circular flow of income. In the goods sector, supply-side is formulated and both sides are linked in real terms. In the price sector, pricing behavior of firms is explained. In the labor sector, employment dynamics are captured. In the wage sector, wage determination is explained by the feedback from labor sector. Finally, in the investment, investment decisions are described. The proposed model is tested for two types of monetary shock, which are named as money shock and inflation shock. The simulation results show that, the model is able to generate the related behavior patterns similar to empirical observations. Accordingly, unemployment rate is inversely related with wage inflation, price inflation, unexpected inflation and real wage level. The simulated scatter diagrams share some properties with the empirical observations. Moreover, the model is able to generate the persistent behavior of inflation, and the phase lag between inflation and growth rate. Depending on the parameter set, the model may generate limit cycles. These cycles share the behavioral properties of the conventional business cycles. The amplitude of this limit cycle is around 5% and the duration of cycles is approximately 4 years, for reasonable parameters. For building confidence on the proposed model, some validation tests are applied. In the structure confirmation test, each equation in the model is evaluated for its relevance to empirical and theoretical knowledge. In the parameter confirmation test, model parameters are questioned for being empirically reasonable and theoretically consistent. In the direct extreme-condition test, model equations are hypothetically forced to extreme conditions, in order to compare the analytical results with the real life anticipations for these extreme conditions. In the dimensional consistency test, the units of the variables are questioned to be meaningful and consistent with each other. In the integration error test, the sensitivity of model behavior to the simulation step is considered and the accuracy of the integration process is questioned for validation. In the extreme condition test, model behavior is analyzed for extreme condition scenarios, which are not likely to observe in real life but theoretically possible. In the parameter sensitivity test, the sensitivity of model behavior to different parameter sets are analyzed. Finally, in the behavioral validation test, the simulation results are discussed to be consistent with empirical observations. Model behavior shows that, labor market is the main source of economic instability. Likewise, sensitivity analysis show that, the behavior is significantly sensitive for some parameters, and the cyclic behavior is mainly the result of labor market conditions. Specifically, when wage rates adjusts easily, the overall economic system become more unstable. As a result, governmental controls and regulations for wage determination are argued to be a reasonable policy for economic stability. The proposed model in this study is the first system dynamics economic model which aims to explain the effect of money on output, and is the main contribution of this study. Other than that, the theoretical implications of the model behavior are also important for researchers and policy makers. Finally, the theoretical discussions about equilibrium and time controversy are scientifically valuable for the theoretical research in economics and system dynamics.
Elektrik üreticileri perspektifinden uzun dönem elektrik üretimi yatırımlarının planlanmasına yönelik bir karar destek modeli
Merkezi bir yapıda elektrik arzının güvenli bir şekilde sağlanabilmesi için araştırmacılar; pek çok elektrik üretimi genişleme planlaması (Generation Expansion Planning - GEP) modelli geliştirmişlerdir. Bu modellerde, genellikle, ekonomik kriterler göz önüne alınarak, 10-30 yıllık bir planlama ufkunda, güvenirlik kriterleri dâhilinde talep artışını karşılayacak ilave kurulu güç kapasitelerin inşası için en uygun teknolojiyi, kapasite boyutunu, yatırımın zamanlamasını en düşük maliyetle belirleyecek bir kapasite planı elde edilmektedir. Fakat günümüzde, elektrik piyasalarının serbestleştirilerek rekabete açılması, elektrik enerji sistemlerinin işletilmesinde ve organizasyonunda büyük değişimler yaratmıştır. Serbestleştirilmiş elektrik üretim sektörünün genişleme planlamasını, iki aşamada ele almak mümkündür. İlk aşamada bireysel yatırımcılar, yatırım planlarını karlarını maksimize edecek şekilde piyasa yapısına uygun olarak gerçekleştirmektedir. Planlama sürecinin ikinci aşamasında ise genellikle mevcut iletim kaynakları bilgilerine erişimi olan, kuralları belirli bağımsız sistem işletmecisi, yatırımcıların bireysel yatırım planlarını değerlendirmektedir. Sistem işletmecisinin sorumluluğundaki ikinci aşamayı yatırım planlarının onaylanması ve koordinasyon süreci şeklinde adlandırmak mümkündür. İkinci aşamanın sonucunda önerilen yatırımlar onaylanır veya reddedilir. Bazı durumlarda bireysel yatırımcıların yatırım tekliflerini revize etmelerine bir fırsat sağlamak amacıyla iki aşama arasında tekrarlı mekanizmalar olabilir. Dünyadaki elektrik piyasası serbestleştirme eğilimlerine paralel olarak, Türkiye elektrik piyasasında 2006 – 2009 yılları arasında yaşanan geçiş sürecinin ardından merkezi yapıdan liberal bir yapıya geçiş için büyük adımlar atılmıştır. Türkiye gibi serbestleşme sürecinin devam ettiği elektrik piyasalarında; bireysel yatırımcının bakış açısıyla modellenmiş, yatırımcının hâlihazırda mevcut santrallerinin ve yeni yatırımlarının karlılıklarını dikkate alacak, yatırım planlama modellerine ihtiyaç vardır. Bu nedenle doktora tezinin odak noktası; serbestleştirilmiş bir elektrik piyasasında, elektrik üretim şirketlerinin bağımsız sistem operatörüne sunacakları bireysel yatırım planlarını oluşturdukları elektrik enerjisi üretimi genişleme planlamasının birinci aşamasıdır. Yürütülen kapsamlı literatür taraması sonucunda, serbestleştirilmiş elektrik piyasaları için geliştirilen modellerin; elektrik üretimi genişleme planlaması problemlerinin çözümünde, spot elektrik piyasasındaki fiyatları dikkate aldığı tespit edilmiştir. Fakat Türkiye elektrik piyasası yeniden yapılandırılırken Pennsylvania New Jersey Maryland (PJM), New York, New England ve Kaliforniya elektrik piyasaları gibi dünyada pek çok örneği bulunan, elektrik ticaretinin ikili anlaşmalar ve organize piyasalar ile yürütüldüğü melez bir piyasa yapısı hedeflenmiştir. Farklı elektrik toptan satış piyasalarının bir arada bulunduğu melez elektrik piyasalarında, elektrik üretimi genişleme planlaması problemlerinde hangi piyasadaki fiyata göre planlamanın yapılacağı önemlidir. Çünkü uzun dönemde, fiyatlar benzer artış eğilimi gösterse de farklı seviyelerde seyretmektedirler. Bu durumda seçilen fiyata göre yatırımın fizibilitesi farklılık göstermektedir. Doktora tezinde, serbest elektrik enerjisi üreticisinin bireysel yatırım planlarını oluştururken karşılaştığı optimizasyon problemi; güç satışının ikili anlaşmalar ve Gün Öncesi Piyasası (spot piyasa) aracılığı ile gerçekleştirildiği bir elektrik toptan satış piyasasında, yatırım kararlarıyla birlikte üreticinin hâlihazırda mevcut üretim birimlerine ilişkin iyileştirme kararları verilebilecek şekilde modellenmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur. Serbest elektrik enerjisi üreticilerinin farklı elektrik toptan satış piyasalarındaki faaliyetlerini dikkate alarak bireysel yatırım karar problemlerini inceleyen bir çalışmaya rastlanmamış olması tezin özgün değerlerinden biridir. Serbest elektrik enerjisi üreticisi perspektifinden ele alınan uzun dönemli yatırım karar probleminde; üreticinin faaliyetlerini gerçekleştirirken hidroelektrik, rüzgâr, doğalgaz ve linyit (kömür) kaynaklı olmak üzere dört farklı elektrik enerjisi üretim teknolojisini kullanacağı kabul edilmiştir. Diğer elektrik enerjisi üretim teknolojileri de değerlendirmeye alınmak istendiği durumlarda, tezde yer alan uzun dönemli yatırım planlama modellerine, ilgili teknolojilerin elektrik enerjisi üretimini etkileyen teknolojik kısıtları ilave edilebilir. Bu durumda üretim portföyüne dâhil edilmesi düşünülen farklı santral türüne ait teknolojik kısıtlar haricinde modellerin temel yapısı aynı kalacaktır. Bu çerçevede, 10 yıllık planlama ufku için üç farklı uzun dönemli yatırım planlama modeli geliştirilmiştir. Tez içerisinde "Serbest elektrik enerjisi üreticisi için yatırım planlama modeli" şeklinde adlandırılan ilk model; planlama ufku boyunca bir yıllık periyotlarla aday üretim birimi yatırım kararlarının ve ekonomik ömrünü dolduran üretim birimlerine ilişkin iyileştirme kararlarının verilebildiği karma tamsayılı doğrusal programlama modelidir. Modelin karma tamsayılı yapısı sayesinde elektrik enerjisi üretim teknolojilerinin kesikli doğası dikkate alınabilmektedir. Serbest elektrik enerjisi üreticisinin hâlihazırda mevcut üretim birimlerinin ve yeni yatırımlarının karlılıkları ve farklı elektrik toptan satış piyasasındaki işlemleri geliştirilen bu modele dâhil edilmiştir. Doktora tezi kapsamında geliştirilen ikinci model "serbest elektrik enerjisi üreticisi için orta vadeli planlamaları dikkate alan yatırım planlama modeli" şeklinde adlandırılmıştır. Planlama ufkunda kısa alt dönemlerin varlığı planlama riskini, özellikle Türkiye gibi değişim ve dönüşümün devam ettiği elektrik piyasalarında, azaltmaktadır. Tezde yer alan ilk modele ek olarak, önerilen ikinci modelde planlama ufku yıl ve ay olmak üzere iki alt periyottan oluşmaktadır. Geliştirilen bu modelde planlama ufkunun bir aylık kısa alt dönemlere ayrılmış olması; serbest elektrik enerjisi üreticisinin uzun vadeli yatırım planlarıyla birlikte toplam karın beklenen değeri üzerinde etkili orta vadeli bakım çizelgeleme ve satış stratejisi çerçevesinde oluşturulmuş orta vadeli satış planlama kararlarının değerlendirilmesine imkân vermektedir. Yürütülen literatür taraması sonucunda serbest elektrik enerjisi üreticilerinin uzun dönemli yatırım planlama kararlarıyla birlikte orta vadeli satış planlama ve bakım çizelgeleme karar problemlerini inceleyen bir çalışmaya rastlanmamış olması tezin özgün değerlerinden bir diğeridir. Doktora tezinin amacı doğrultusunda geliştirilen son model, "serbest elektrik enerjisi üreticisi için bulanık yatırım planlama modeli" şeklinde adlandırılmıştır. Serbest elektrik enerjisi üreticisi ve üreticinin uzun dönemli yatırım kararları içinde bulunduğu çevreden bağımsız düşünülemez. Ekonomik çevredeki ve elektrik enerjisi endüstrisindeki değişimler, serbest elektrik enerjisi üreticisinin optimal amaç fonksiyonu değerini etkileyecektir. Böyle bulanık bir çevrede serbest elektrik enerjisi üreticisinin mevcut karlılığını ve mevcut maliyet durumunu iyileştirmek amacıyla, amaç fonksiyonunu maksimize veya minimize etmek yerine, kesin olarak (crisply) tanımlanamayan bir amaç fonksiyonu istek düzeyine ulaşmasının modellenmesi daha gerçekçi olacaktır. Ekonomik çevredeki ve elektrik enerjisi endüstrisindeki bulanıklıklara ek olarak; serbest elektrik enerjisi üreticisinin faaliyet gösterdiği coğrafyada doğa koşullarındaki değişim, özellikle yenilenebilir kaynakları kullanan santrallerin elektrik enerjisi üretim miktarını etkilemektedir. Türkiye küresel iklim değişikliğinden, özellikle su kaynakları bakımından ciddi şekilde olumsuz etkilenmesi beklenen Akdeniz Havzası'nda bulunmaktadır. İklim değişikliğinin yarattığı yaz sıcaklıklarındaki artış, kış yağışlarındaki azalış ve yüzey sularının kaybı nedeniyle, Türkiye'nin hidroelektrik potansiyelinin önemli bir bölümünün bulunduğu Güney, Güneydoğu ve Batı bölgelerinde kuraklık gibi aşırı hava olaylarının sıklığının, şiddetinin ve süresinin artması beklenmektedir. Ayrıca, yatırımcılar gerekli görüldüğünde kredi olanaklarını kullanarak veya öz sermayeleri ile yatırım bütçelerinde belirli bir artışa tolerans gösterebilecek şekilde planlamalarını yapmaktadırlar. Serbest elektrik enerjisi üreticisinin amaç fonksiyonu ile hidroelektrik güç çıktısı ve bütçe kısıtlarındaki bulanıklıklar nedeniyle, doktora tezi kapsamında, son olarak, bulanık amaç fonksiyonlu ve bulanık kısıtlayıcılı orta vadeli planlamaları dikkate alan uzun dönemli yatırım planlaması modeli geliştirilmiş ve Zimmermann yaklaşımı kullanılarak çözülmüştür. Literatürde iklim değişikliğinin hidroelektrik üretim miktarı ve planlanan hidroelektrik yatırımların finansal performansı üzerindeki potansiyel etkileri incelenmiştir. Fakat literatür taraması sonucunda, iklim değişikliğinin oluşturduğu tehdit karşısında hidroelektrik yatırımlarının diğer elektrik enerjisi üretim teknolojileri ile ikamesini inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Hidroelektrik üretim birimlerinin güç çıktı miktarına ilişkin bulanıklık, diğer bir deyişle kuraklık beklentisi arttıkça serbest elektrik enerjisi üreticilerinin uzun dönemli yatırım planlama karalarındaki değişimin incelenmesi tezin özgün değerlerinden bir diğeridir. Tez kapsamında geliştirilen modeller GAMS 23.5 programında kodlanmış ve serbest elektrik enerjisi üreticisinin uzun dönemli yatırım planlama modelinin farklı parametre değerleri için koşularak senaryo (duyarlılık) analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, GAMS 23.5 programında CPLEX Academic Studio 12.0.1 çözücüsü kullanılarak elde edilen çözüm sonuçları sayesinde serbest elektrik enerjisi üreticisinin karar verici mercilerine: hangi aday üretim birimine ne kadar kapasiteyle ne zaman yatırım yapılması, ekonomik ömrünü dolduran hangi üretim biriminin iyileştirileceği (rehabilite edileceği), hangi üretim biriminin ne zaman ne kadar güç üretmesi, üretilen gücün ne kadarının hangi elektrik toptan satış piyasasında satılması ve hangi üretim biriminin ne zaman bakıma alınması gibi stratejik planlama sorularının yanıtları sunulabilmektedir.
Hızlı tüketim ürünleri sektöründe analitik ağ süreci ile reklam mecrası seçimi
Sürekli gelişen teknoloji ve artan rekabet koşullarında, firmalar varlıklarını sürdürebilmek için üretim ve pazarlama faaliyetlerini etkin bir şekilde yürütmelidirler. Firmalar, yoğun rekabet ortamında, pazarlama faaliyetleri ile ürün veya hizmetlerini rakiplerinden ayırıp öne çıkabilmelidirler. Pazarlamanın en önemli faaliyetlerinden biri olan reklam ile firmalar ürün ya da hizmetlerini tüketici ile tanıştırıp, satın alma yaratabilirler. Ancak yüksek reklam mecrası maliyetleri ve artan mecra seçenekleri, firmalar için doğru mecra seçimini önemli hale getirmektedir. Sektörel bazlı değerlendirildiğinde de hızlı tüketim ürünleri sektörü, Türkiye' de en çok reklam yatırımı yapılan ve rekabetin de en yoğun olduğu sektörlerden biridir. Çalışmamız hızlı tüketim ürünleri sektöründe faaliyet gösteren bir firma için en uygun reklam mecrasını ya da mecralarını seçmeyi amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşabilmek için öncelikle pazarlama stratejisi içinde reklam mecrası seçiminin yeri ve mecra seçimine kadar olan aşamalar incelenmiştir ve mecra seçim kararını etkileyen faktörler belirlenmiştir. Daha önceden yapılan reklam mecrası seçimi çalışmaları, reklam mecrası etkinliğini değerlendirme çalışmaları ve hızlı tüketim ürünleri sektöründe en çok reklam yatırımı yapılan mecralar değerlendirilerek, alternatif mecra seçenekleri belirlenmiştir. Reklam mecrası seçimini etkileyen birden fazla faktör olduğundan yöntem olarak "Çok Kriterli Karar Verme" yöntemlerinden birinin kullanılmasının uygun olduğuna karar verilmiştir. Reklam mecrası seçim kararını birden fazla faktör etkilemektedir ve bu faktörler aynı zamanda birbirlerini de etkilediklerinden bu çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan, Analitik Ağ Süreci(AAS) yaklaşımı kullanılmıştır. Öncelikle reklam mecrası seçim kararını etkileyen faktörler belirlenmiş ve bu faktörlerin birbirleri ile olan ilişki ve etkileşimleri belirlenmiştir. Faktörler arası ilişkilere göre yapılandırılmış soru formu hazırlanıp, katılımcılardan faktörler arasındaki ilişkileri, ikili karşılaştırmalar ile 1' den 9' a kadar olan bir ölçek ile değerlendirmeleri istenmiştir.Faktörler arası ilişkiler değerlendirildikten sonra, aynı katılımcılardan reklam mecrası alternatiflerini her bir faktöre göre 1' den 5' e kadar puan vermeleri istenmiştir. Tüm bunlar sonucunda mecra seçenekleri arasında bir sıralama oluşturularak öncelikli seçilebilecek olanlar belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları incelenmiş, bulgular sektördeki mevcut durum ile karşılaştırılmış ve bu çalışmanın gelecek çalışmalarda nasıl kullanılabileceğinden bahsedilmiştir.
A closed loop sustainable supply chain network design for waste electrical & electronic equipment
Supply Chain Management covers the management of all activities starting from the supply of the raw material to the delivery of the final product to the end user. In the rapidly evolving and globalizing world, limited resources and increasing competitiveness push both the nations and the organizations to make difference in the context of supply chain management. Since the carbon dioxide emissions is one of the major causes of global warming mostly made by people, the importance of the concept of the sustainability is recently realised more among the nations and the organisations. The topic of sustainable development has gained importance in many different fields, such as sustainable municipality, sustainable agriculture, sustainable architecture, sustainable production etc. There are negative effects from many factors such as solid waste, chemicals mixed with water, gases which are produced by manufacturing facility activities which have been neglected for many years. Recovery options are considered to be an economic gain by a lot of companies. Moreover, pricing is no longer a unique competitive strategy since customers give today value and prefer environmentally friendly products. In other words, recovery options are considered by manufacturers due to customer demand, regulations and economical return. This study puts forward a sustainable multi-period supply chain network design for minimize the waste of electric and electrical equipment which is the one of the most crucial sectors in terms of waste management. The contribution of this study is to fill the gap about the mathematical closed loop reverse supply chain network design model in multi-product, multi-objective and multi-period aspects for all of three dimensions of sustainability for decision making. The proposed model is optimized with Mixed Integer Linear Programming. It is applied with a sample data set and sensitivity analysis is done with crucial decision variables. The study ends with future directions which gives some beneficial recommendations for other researchers on this topic.
Teknoloji temelli self servis satış kanallarının algılanan özelliklerinin müşteri deneyimine etkisi
Değişim ve hız, günümüz dünyasının anahtar kelimeleri olarak karşımıza çıkmaktadır. En hızlı değişim gösteren disiplinlerin başında gelen pazarlama, beraberinde pek çok rutini, alışkanlığı, kavramı değişip dönüşmeye zorlar. Belli ürün ve hizmetlerin talebini artırma, sadakati geliştirme ve maliyetleri düşürme isteğiyle ortaya çıkan ve büyük ölçüde veriye dayalı bir yaklaşım olan müşteri ilişkileri yönetimi de yanında değişim kelimesi ile anılır hâle gelmiştir. Müşteri ilişkileri yönetiminin temel mekanizmasına baktığımızda, müşterilerin gösterdiği farklılıkları anlama ve bu farklılıklar doğrultusunda stratejiler geliştirme refleksini görürüz. Pazarlama akademisyenleri günümüzde bunun da yeterli olmadığımı görmeye başladılar ve bu noktada, geleneksel pazarlamaya alternatif olarak deneyimsel pazarlama kavramı ortaya çıktı. Geleneksel pazarlama çalışmalarında, geleneksel iletişim araçları kullanılırken; deneyimsel pazarlamada duygulara hitap ederek kalıcı bir iz bırakmak amacıyla pek çok farklı iletişim sürecinden yararlanmak söz konusudur. Ürün ve hizmetleri asıl amaçlarının dışında, duygusal ve düşünsel olarak anlamlı şeylere dönüştürmek, markalar ve şirketler için önemli hâle gelmiştir. Bu da beraberinde tesir etmeyi, duyumsamayı ve duygulanmayı da içeren deneyim kavramını önemli hâle getirmiştir. Müşteri deneyiminin, müşteri sadakati üzerindeki pozitif etkisi, aynı zamanda markanın pazar payını etkilemekte ve ekonomik değer sağlamaktadır. Pazarlama yöneticileri de geleneksel pazarlama çalışmalarını bir kenara bırakıp çalışmalarını ve enerjilerini müşteriler için değer yaratmaya yöneltmiştir. Geleneksel pazarlama; rasyonel karar veren müşterilere hitap eder, analitik, kantitatif ve nitel yöntemlerle değerlendirilir, ürün özellikleri ve faydalarına odaklanır. Deneyimsel pazarlama yaklaşımı ise odak noktasına müşteriye farklı ve özel deneyimler yaşatmayı koyar. Pazarlamadaki rekabette fark yaratan unsur yıllar içinde değişim göstermiştir. Pazarlama uygulamaları da bu doğrultuda yön değiştirmiş, üründen hizmete ve daha sonra da müşteri deneyimine evirilmiştir. Müşteri deneyimi; müşterilerin katılımını esas alan, fiziksel ve duygusal olmak üzere iki boyutu olan, müşterilerin hoş hatıra ve duygularının bütünü olan, taklit edilmesi kolay olmayan, temas noktalarında ortaya çıkan, pazarı yönetme imkânı veren ve ekonomik değer yaratan çıktıların tümü olarak tanımlanmıştır. Son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmeler, Self Servis Teknolojileri(SST) alanını da geliştirmiş; bu durum, çalışanların doğrudan yardımı olmaksızın müşterilerin kendi işlerini yapmalarına olanak tanımıştır. Hedefler doğrultusunda SST'yi seçmek, uygulamaya koymak, yönetmek pek çok firma için zorlu bir alan ve süreçtir. Yaşanan teknolojik gelişmeler neticesinde büyük bir gelişme gösteren SST, pazarlamanın ilgi alanına girmiştir. Müşterilerin SST'yi kabullenmesi, kullanmaya istekli olması ve kullanmaya devam etmesi için birtakım faktörler bulunmaktadır. Bunun yanında müşterilerin SST'leri algılamalarını ve SST'ye adaptasyonlarını nelerin etkilediği hakkında sınırlı düzeyde yaklaşım bulunmaktadır. Teknolojinin, pazarlama yönetiminin tüm süreçlerini önemli düzeyde etkilediği bir gerçektir. Müşteri deneyimi yönetimi de bu etkiden payına düşeni almıştır. Özellikle mobil uygulamalar, web teknolojileri, müşteri hizmetleri gibi insansız temas noktaları; müşteriye sunulan değeri, bunun yanı sıra müşterinin toplam deneyimini farklılaştırmış ve etkilemiştir. Teknolojik gelişmeler sonucunda müşteri deneyiminin daha etkin olarak yönetilmesi önemli hâle gelmiş ve markaları bu noktadan hareketle değişmeye zorlamıştır. Müşteri deneyimi, müşteri hizmetlerinin 1970'li yıllarda otomatik çağrı teknolojisinin ortaya çıkması ile başlamıştır. 1980'li yıllarda bilgisayar teknolojilerinin ivme kazanması ile birlikte geniş ölçekli veri madenciliği yeteneği artmış ve böylelikle müşterileri daha görünür olmuştur. 1990'lı yıllarda ise internet büyük bir devrim yaratmış ve 2000'li yıllarda sosyal medyanın ve akıllı teknolojilerin gelişmesi ve yaygınlaşması ile zirveye yaklaşılmıştır. 2010 sonrası ise tabletlerin ve sosyal medyanın yaygınlaştığı, dijital hayatların başladığı dönemdir. Bugün gelinen noktada müşteri deneyimi; dijital, seçici ve çok kanallı bir ortamda yürütülmektedir. SST; maliyetleri azaltır, zaman tasarrufu sağlar ve müşteri deneyimi üzerinde de etkisini gösterir. Bilgisayar ve internet teknolojisinde yaşanan gelişmeler, SST'nin daha fazla müşteri deneyimi yaratmasına olanak tanımış ve alan yaratmıştır. Bu noktada, teknolojilerin bütünleşik marka deneyimine uyarlanması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Müşteri deneyimi, SST kullanımı sürecini de içeren, hizmet sürecinin tamamının çıktısı olarak karşımıza çıkar. Teknoloji temelli self servis kanalları ile ilgili çalışmaların, SST kullanımını etkileyen pozitif ve negatif değişkenler üzerine odaklanarak yürütüldüğü literatürde göze çarpar. SST kullanımı, müşteriye çok sayıda deneyim yaşama alanı sunar. Tüm bunlar sonuç olarak marka algısına, gelecekteki müşteri davranışına ve müşteri kârlılığına etki eder. SST'ler aracılığı ile gerçekleştirilen aktiviteler ve etkileşimler, müşteriler açısından hem zorluklar hem de fırsatlar anlamına gelmektedir. Pek çok firma, rekabette avantajlı bir duruma gelebilmek için etkili müşteri deneyimleri planlamaya odaklanmıştır. Bu durum, müşteri deneyimini etkileyen faktörleri anlama konusunda markaları iten güç haline gelmiştir. Hizmet sektörünü göz önüne aldığımızda, SST'lerin müşterilerin deneyimi üzerinde olumlu etkiler bırakması bir beklenti olarak karşımıza çıkar. Teknoloji tabanlı hizmetlerin, satın almaya olan etkisi bir gerçektir, ancak konuya ilişkin araştırmalar az sayıdadır. Literatürde yer alan bir grup çalışmada; teknolojinin algılanan özelliklerinin, genellikle o teknolojiye dayalı ürün veya hizmetin benimsenmesi, kabulü, kullanımı veya satın alma niyeti ile ilişkili olduğu görülmektedir. Çalışmalar; genellikle teknolojiye, daha derine inildiğinde ise SST'ye dayalı hizmetlere, araştırılan boyutun kullanım ya da benimsenmesine odaklanmıştır. Toplam müşteri deneyimini nasıl ve ne yönde etkilediği ise literatürde üzerinde durulan bir konu değildir. SST'nin gelişmesi ile birlikte, markalar müşteriyle iletişimde olmanın yanı sıra temas etmenin de önemli olduğunun farkına varmış ve bunun sonucunda müşterilerle temas noktalarında artış olmuştur. İletişimin çok yoğun olduğu, kişinin gün içerisinde sayısız uyarıcıya maruz kaldığı günümüz dünyasında; müşterilerin kurum/hizmet/ürünle ile ilgili deneyimini etkileyen pek çok etken vardır. Ve bu etkenlerden birisi de teknolojidir. Bu sebeple tüketicilerin, SST kanallarını nasıl algıladığı önemli bir faktör olarak bu çalışmada dikkate alınmaktadır. Bu nedenle tüketicilerin SST kanallarının özelliklerini nasıl algıladığı önemli faktörlerden biri olarak bu çalışmada dikkate alınmaktadır. Rekabetin bu denli yoğun olduğu ve farklı platformlara taşındığı günümüz dünyasında; işletmelerin tüketicilerin ilgisini nasıl çekeceği, tüketicilerin mal ve hizmeti nasıl kabul edeceği, bunları kullanmayı ne şekilde sürdüreceği, yeni müşterilere nasıl ulaşacağı, müşteri sadakatini ne yönde etkileyeceği ve daha pek çok stratejik sorun işletmelerin karşısında durmaktadır. Literatürde müşteri memnuniyeti, sadakat ve kulaktan kulağa iletişim arasındaki ilişkiyi inceleyen birçok araştırma vardır, ancak bu kavramların müşteri deneyimi ile ilişkisi yeterince incelenmemiştir. Bunun yanı sıra, müşteri memnuniyeti ve sadakati sağlamak için müşteri deneyiminin önemli bir noktada yer aldığını gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Bazı araştırmacılar, müşteri deneyiminin memnuniyeti, memnuniyetin de sadakati etkilediğini öne sürmektedir. Yapılan kimi çalışmalar, müşteri deneyiminin kulaktan kulağa iletişimi de etkilediğini ortaya koymaktadır. Müşteri deneyiminin sadakat ve kulaktan kulağa iletişime olan etkisinin memnuniyet üzerindeki etkisinden fazla olduğunu gösteren çalışmalar da yapılmaktadır. Tüketici davranışlarının belirleyici olarak müşteri memnuniyeti ele alınmaktadır. Tüketicinin aldığı hizmet ya da üründen memnun olması, bunu izleyen süreçte kulaktan kulağa iletişimin olumlu seviyede seyretmesi ile birlikte memnuniyetin daha uzun süre muhafaza edilmesi ortaya çıkar. Bu durum markalara ve işletmelere pek çok fayda sunar. Tüm bunlar göz önüne alındığında, marka ve işletmelerin temel amacının müşteri memnuniyeti sağlamak olması bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin en büyük havayolu şirketlerinden birinde, SST kanallarını kullanarak şirket ile temasta bulunan yolcuların yaşadığı deneyimler göz önüne alınmıştır. Bunun neticesinde; deneyimlerin müşteri deneyimi kalitesine etkisi ve müşteri deneyimi kalitesinin, müşteri memnuniyetine, müşteri memnuniyetinin de sadakat ve kulaktan kulağa iletişime etkisi ölçülmeye çalışılmıştır. Yapılan literatür çalışması ile birlikte konu ile ilgili özgün bir model geliştirilmiş ve bu model konunun profesyoneli olan, iki ayrı sektörden iki kişi ile yapılan derinlemesine mülakat ile irdelenmiş ve daha sonra da yapılan odak grup çalışmasıyla son haline getirilmiştir. Nihai model testi aşamasına gelinmeden önce, bir ön test yapılmış ve gerek değişkenlerin ölçümü amacıyla geliştirilen anket sorularının anlaşılırlığı sınanmıştır. Tüm bunların ardından, anket soruları son haline getirilmiş ve saha çalışmasına geçilmiştir. Anket çalışması için son 6 ay içinde ilgili havayolu ile seyahat eden yolcular seçilmiş ve örneklem, İstanbul'daki büyük AVM'leri kullanan müşteriler ile İstanbul Deniz Otobüsü'nün dış hatlarında sefer yapan yolcular arasından kolayda örneklem yöntemiyle oluşturulmuştur. İzlenen bu yol ile 530 ankete ulaşılmış, eksik cevaplı anketler çıkarıldıktan sonra 506 anket elde edilmiş ve önerilen kavramsal model YEM ile test edilmiştir. Bunun için SPSS 18 ve AMOS programları kullanılmıştır. SST algılanan özelliklerinin, algılanan müşteri deneyiminin kalitesine, müşteri deneyiminin kalitesinin, müşteri memnuniyetine, müşteri memnuniyetinin, sadakat ve kulaktan kulağa iletişime etkisi ortaya konulmuştur. Yapılan çalışma sonucunda, SST ve Müşteri Deneyimi ve Davranışsal Sonuçlar ifadeleri literatürden farklı olarak değişik boyutlar altında toplanmış ve isimlendirilmiştir. SST boyutları, literatürde olduğundan farklı olarak 5 boyut yerine 4 boyut altında toplanmış ve literatürdeki kişisel kontrol boyutunun değişkenleri diğer boyutlara dağılmış, iki değişken hiçbir boyut altında yer almamıştır. Müşteri deneyimi boyutları literatürde olduğundan farklı olarak 4 boyut yerine 6 boyut altında toplanmıştır. Yeni 4 değişkenin odak grup çalışmasından gelmesi nedeniyle boyut sayısı 2 adet fazla ortaya çıkmıştır ve üç değişken hiçbir boyut altında yer almamıştır. Davranışsal sonuçlar boyutları, literatürde olduğundan farklı olarak 3 boyut yerine 2 boyut altında toplanmıştır ve 3 değişken hiçbir boyuta girmemiştir. Sonuçta, SST'nin algılanan özelliklerinin algılanan müşteri deneyimi kalitesini, müşteri deneyimi kalitesinin, müşteri memnuniyetini ve onun da kulaktan kulağa iletişimi pozitif yönde etkilediği görüşmüştür.
Teknoloji ve inovasyon göstergelerinin milli gelire olan etkisi: Panel veri analizi yöntemi
Günümüz dünya sisteminde tüm ülkelerin ortak hedefi ekonomik büyüme hedeflerine ulaşarak ekonomik büyümeyi sağlamak ve refah düzeylerini artırmak olmuştur. Ekonomik büyüme; üretilen mal veya hizmetlerin üretim faktörlerindeki artış, teknolojilerinde gerçekleştirilen bir gelişme, emeğin verimliliğinin arttırılması, kapasite kullanım oranının artması gibi etmenlere bağlı olarak çıktıların artışını göstermektedir. Ekonomik büyümenin en büyük göstergesi Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'daki değişim olarak kabul edilmektedir. Teknolojinin ve inovasyonun milli gelir üzerindeki etkisini ölçebilmek; araştırma ve geliştirme harcamaları, global inovasyon indeksi, ülkenin bilgi ve iletişim ihracatı, ülkenin bilgi ve iletişim ithalatı, imalat ürünleri ihracatı, imalat ürünleri ithalatı, yükseköğretim görmüş çalışan işçi oranı ve araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde çalışan araştırmacı sayısı değişkenleri kullanılmıştır. Bu değişkenlerin ülkelerin GSYİH'lasının üzerindeki etkisine ve payına bakılmıştır. Verilerin toplanılmasında Dünya bankası veri bankası, UNESCO ve Global inovasyon raporlarından yararlanılmıştır. Ekonomik durumlarının farklı olduğu, gelişmekte ve gelişmiş ülkelerin içinde olduğu 48 ülke seçilmiştir ve bu ülkelerin verileri 2007 ile 2016 arası yıllarda incelenmiştir. Panel veri analizi yapılmadan önce değişkenlerin birim kökleri olup olmadığı araştırılmıştır ve Levin, Lin ve Chu birim kök testleri ve Fisher birim kök testleri uygulanmıştır. Birim kök testleri yapıldıktan sonra durağan olmadıkları tespit edilen değişkenlerin eşbütünleşme testleri yapılmıştır. Eşbütünleşmenin varlığının sorgulanması için Pedroni panel eşbütünleşme testi ve Kao panel eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Eşbütünleşmenin varlığı Pedroni panel eşbütünleşme testinin sonucuyla kabul edilmiştir. Sabit etkiler panel veri analizi modeli uygulanmıştır. Durağan olmayan değişkenlerin uzun vadede durağanlığını incelemek için dinamik modelleme yöntemlerinden Vektör Hata Düzeltme modeli kullanılmıştır ve granger testi yapılmıştır. Teknoloji ve inovasyon göstergelerindeki artış ekonomik büyümeye olan etkisi beklendiği gibi olumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Literatürde de bu göstergelerin ayrı ayrı etkilerinin ölçüldüğü çalışmalar mevcuttur ve çalışmayı desteklemektedir. Çalışmanın artıları 48 ülkenin dünya profilini çıkarması, yakın zamanlı değişimleri analiz etmesi ve hem statik hem dinamik panel analiziyle sonuçların karşılaştırılıp değerlendirilmesi olmuştur. İki yöntemde birbirini ortak değişkenlerinde birbirlerini desteklemiştir. Ekonomik büyümeye olan etkinin fazla sayıda değişkenle incelenmesiyle katkıda bulunulmuştur. İçsel büyüme modellerinin öne sürdüğü gibi teknolojinin büyümeye olan olumlu etkisi tasdiklenmiştir.
Communication effectiveness of posts in online brand communities: A content analysis approach
Communication with customers in today's world has unique effects on marketing efforts. In the digital era of marketing, a specific way to implement digital strategies is to create and operate brand fan communities on social networking sites (e.g., Facebook and Twitter). Since the brand community encourages members to become loyal fans of the brand, marketers increasingly focus on brand communities based on the way they create value for their companies and their customers. Brands moderate these fan pages as a place to communicate with posts (including videos, messages, images, information, and other materials) to develop long-term relationships with customers, to increase customer loyalty, and to gain feedback on products and companies. The customers' subsequent reactions—reposting, commenting on, or liking the posts—reflects the popularity of the brand's post. The aim of the study is to investigate and discuss what factors affect brand post popularity. In order to investigate the possible drivers of popularity, this thesis selects four brands from two separate sectors, which are Toyota and Renault from durable goods sector, and Coca-Cola and PepsiCo from the fast-moving consumer goods sector. Official Turkish accounts for these brands are analyzed to determine the correlation between the driving factors and brand post popularity pairwise. In the literature, the results of the conceptual model proposed by de Vries, Gensler, and Leeflang (2012) show that interactivity is the most important factor affecting popularity; i.e. a higher level of interactivity would help boost popularity. Content type and vividness are the other factors that are positively correlated with brand post popularity (Ryan and Zabin 2010; Amir Hassan Zadeh and Ramesh Sharda 2014). For this reason, this study includes all these factors as the possible drivers of post popularity. In addition, the impact of different social media networks on post effectiveness has also been considered. Facebook and Twitter are chosen as two contrasting popular social media networks, in order to examine how they are used by the four different brands, and how the social networks differ. The brands used were Toyota and Renault for the durable goods sector and Coca-Cola and PepsiCo for fast moving consumer products. The findings of this research provide important insights to the managers responsible for administrating brand communities, namely to decide which characteristics and content should be included in brand posts. The results of the analysis also enable managers to make comparisons between different social media platforms in terms of communication content and strategies.
Talep belirsizliği altında yedek parça stoklarının yönetimi
İşletmeler için önemli bir maliyet kalemi olan stok yükünü minimize etmek, rekabet koşulları içinde avantaj sağlayabilmek için önemlidir. Envanter planlaması modelleri, sektörlere göre farklılık göstermekte birlikte şirketlerin yapısına uygun bir envanter modeli kullanımı, şirketlere önemli bir maliyet kazancı sağlamaktadır. Havacılık sektöründe, uçak bakımı esnasında kullanılan yedek parçaların uygun stok politikası ile takibini yapılması ile uçuş işletme maliyetlerinin kontrolü sağlanıp rekabette pay arttırılabilmektedir. Bu çalışma kapsamında, talep belirsizliği altında envanter yönetiminde havacılık sektöründe bir işletme örneği baz alınarak yedek parça stokları yönetimi için uygun bir yöntem bir önerisi verilmiştir. Uçak yedek parçalarının yüksek maliyetli ve uzun temin süresine sahip olması sebebi ile, uygun stok politikası kurmak ve takibi çok önemlidir. Parçalar aynı zamanda da kesikli talep yapısına sahip oldukları için, talebin değişkenliği ve belirsizliği mevcuttur, bu sebeple parçaların doğru talep tahmini, stok maliyetlerinde azalmaya yol açacak ve operasyonlarda zaman kazanılacaktır. Çalışmanın birinci bölümünde, stok ve stok yönetimi kavramları incelenmiş, stok tutmanın önemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümünde ise stok kontrol modelleri incelenmiştir. Tezin uygulama bölümünde ise, bir uçak bakım şirketinin, istenilen hizmet düzeyinin sağlayabilecek şekilde, bakım esnasında ihtiyaç duyduğu yedek parçaların, stok kontrol yöntemlerinden (s-1, S) stok modeli ile emniyet stokları belirlenmiştir. Oluşturulan modelin uygulanması için, Y tedarikçi firmasından satın alınan malzemelerin, son iki yıla ait tüketim rakamları toplanmış ve analiz edilmiştir. Malzemelerin tüketim hareketleri incelenerek, talep tahmin yöntemlerinden, (s-1,S) stok kontrol modeli ile Poisson dağılımlı talepler için uygulama ve maliyet analizi yapılmış, bu yöntemle hedeflenen hizmet seviyesini tuturmak için, uzun dönemli minimum maliyeti verecek emniyet stok miktarları tespit edilmiştir. Maliyetlerin azaltılmasının yanı sıra, planlama sürecinde karar destek aracı olarak kullanılabilecek bir öneri verilmesi amaçlanmıştır. Mevcut durumdaki stok maliyetleri ile modeldeki maliyetler karşılaştırılmıştır. Çok ölçütlü ABC analizi ile malzemeler tekrar kategorize edilmiş, farklı kategorilerdeki malzemeler için farklı senaryolarda oluşacak olan elde bulundurma maliyetleri hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar karşılaştırılmış ve aradaki maliyet değişimleri gözlenmiştir.
Strategic management in developing countries: A case study on Iran's SMEs-after sanctions lift
That "Strategic Management and Planning" plays a crucial role in development of large companies is an undeniable fact; however, not many work studied feasibility of strategic management utilization on development of Small and medium sized enterprises (SMEs) which are considered as one of the most critical sectors of each economy. Where studies are done in this area, are mostly conducted in the advanced economies and a few studies have focused on the developing economies with presence of limitations in scope and methodology. Strategic management practice in Iran has less than two decades and managers got familiar with the term "strategy" dusting these years. However, such practices were not based on actual needs of enterprises so that many efforts in this field faced failure or not completely implemented. Prior to assess the role of the strategic management in SMEs performance, we need to get insight of their situation, tendency, requirements for practicing strategic management and one step over, brightly access their characteristic to propose appropriate tools and materials to proceed. This study briefly reviews the strategic management concept, then move to SMEs definition and economical importance, their situation and problems in developing countries focused in Iran, and finally employing strategic management in SMEs and its effect on their performance. The main aim of the study is to uncover the impact of firm characteristics, perceived market factors and strategic choices on operational and general performance while discovering the characteristics, tools and tendency of strategic planning activities, and assessing the organizational significance of strategic management in SMEs performance. On the other hand, obstacles in the practice, and does employing strategic management affects firm performance during and after sanctions lift. Field study using a standardized questionnaire was chosen as the survey method. The sampling frame consists of randomly selected 60 firms in Tabriz city of Iran. The findings indicated that SMEs in Iran do strategic planning, however, mostly unstructured. Those who do not employee strategic plan, suffer from lack of knowledge, and ponder over uncertainty. The firms in general have been targeted less than a year period as their strategic planning period, still even larger firms' planning horizon is about three years, not so long. Strategic decision making in Iran also is considered centralized and the owner has the most significant role in making strategic decisions, followed by board of directors. About the oral sources used in strategic planning, still customer stands high, and in written sources, MIS report prepared within the firm has the highest usage. Finally, increasing total sales, reducing total cost, and increasing total factors productivity are the top three goals set by studied firms as a strategic goal. Effects of firm characteristics, perceived market factors and strategic choices on general and operational performance, low cost strategy positively impacted delivery and quality performance of the firms during the sanctions period. Planning flexibility had positive impact on firm delivery and flexibility performances both during the sanctions as well as after sanctions lift. However, with lower significance it impacted the quality performance of the firm during the sanctions, and cost efficiency after the sanctions lift. Planning time period affected financial performance of the firm both in sanction time and after its lift. Price competition negatively affected market and production performance after sanctions relief. Low cost strategy positively affected the production performance during the sanctions period. Differentiation strategy affected market performance significantly. The last, planning flexibility affected production performance positively during the sanctions. In sum, strategic planning and environmental scanning has a positive role in firm's performance in Iran, during the sanctions and after sanctions lift. This practice can be a good tool for firms in developing countries like Iran, mostly in tough circumstance such as sanctions, unstable political situations etc.
CMMI ile yazılım süreçlerinin iyileştirilmesi ve yazılım şirketlerinin CMMI 3 seviyesine göre değerlendirilmesi
Globalleşen dünya ve gelişen teknoloji ile beraber insanların her şeyden olduğu gibi tükettikleri ürünlerden de beklentileri maksimum düzeye ulaşmıştır. Birçok sektörde olduğu gibi yazılım sektöründe de artan müşteri beklentileri daha kapsamlı ve hacimsel olarak da büyük yazılımların geliştirilmesine sebep olmuştur. Yazılım projelerindeki bu büyüme 20. yüzyılın son çeyreğinde yazılım krizi boyutuna varacak biçimde kalite sorununu doğurmuştur. Artan ivmeyle değişen teknoloji, kıtalar arası ticaret sınırlamaları, ürün güvenilirliğindeki artan riskler, yasal yükümlülükler, artan maliyetler, artan müşteri istekleri gibi birçok faktör yazılım sektöründe de çeşitli önlemlerin alınmasını gerekli kılmıştır. Olumsuz koşullar karşısında direnç kazanmak ve avantaj elde etmek adına kalite kavramı yazılım sektöründe de önem kazanmaya başlamıştır. 1980'li yılların ortalarına doğru başlayıp günümüze kadar gelen yazılımda kalite sertifikasyon süreci çalışmaları ile yüksek verimde ve beklenen kalitede yazılım geliştirilerek değeri yüksek ürün ortaya çıkarımı sağlanmaya çalışılmaktadır. Bu tez çalışmasında yazılım geliştirmede etkili olan faktörler incelenerek kalite ve süreç konuları detaylandırılmıştır. Bu sayede yazılım sektöründe faaliyet gösteren firmalara kalite odaklı ürün geliştirmede süreç yönetiminin önemi ve kalitenin sağlanabilmesi için uygulanmış ve uygulanmaya devam eden önemli yöntemler, modeller gösterilerek CMMI yetenek olgunluk modeli detaylı olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda CMMI 3. olgunluk seviyesinde yetkinliği ölçecek bir envanter sunulmuş ve sektörde faaliyet gösteren firmalara uygulanarak geçerliliği sınanmıştır. Ayrıca envanterin uygulandığı firmalardan biri ile derinlemesine mülakat tekniği ile yüz yüze görüşme yapılarak sertifikasyon edinim sürecinde yaşadıkları deneyimler ve sonrasında sağladıkları faydalar benzer hazırlıklarda bulunan firmalara örnek olması adına incelenmiştir.
Konaklama işletmelerinde toplam kalite uygulamalarının çalışan performansı üzerine etkisi
Toplam Kalite Yönetimi (TKY), iş süreçlerini optimize ederek kısaltan, maliyetleri düşüren, hataları minimize eden ve böylelikle müşteri memnuniyetini arttıran, ayrıca çalışanların eğitim düzeyini arttırıp; onları karar alma süreçlerine dahil eden bir sistemdir. Yani TKY, işletmelerin etkinliğini ve verimliliğini arttırmada rol oynayan önemli faaliyetlerden biridir. Bu nedenle işletmeler, iş süreçlerinin tamamında TKY'yi profesyonelce uygulamayı hedeflemektedirler. Belirtilen ifadeler doğrultusunda tüm işletmelerde olduğu gibi konaklama işletmelerinde de toplam kalite uygulamalarına önem verilmektedir. Bu çalışmada TKY'nin çalışan performansı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışma kapsamında öncelikle geliştirilecek hipotezlerin belirlenmesi için geniş bir literatür araştırması yapılmış ve bunun sonucunda analizi yapılmak üzere hipotezler belirlenmiştir. TKY ve çalışan performansını ölçmeye yönelik hipotezler için ayrı ayrı anket formları hazırlanmıştır. Ankete, Antalya ilinde faaliyet gösteren ve TKY uygulaması mevcut olan 57 konaklama işletmesi katılım sağlamıştır. Bu işletmelerdeki mevcut TKY uygulamalarının, çalışan performansı üzerindeki etkisinin analizi sonucunda, konaklama işletmelerindeki TKY uygulamalarının, çalışan performansını pozitif yönde ve anlamlı olarak etkilediği sonucuna varılmıştır.
Türkiye'de endüstri 4.0 farkıdanlığı
Literatürde Endüstri 4.0 olarak tanımlanan dördüncü endüstri devrimi ile birlikte, üretim sistemleri teknolojik gelişme ve ilerlemeleri hızlı bir şekilde içerisinde barındırmaya başlamaktadır. Üretimde internetin etkin kullanımı düşüncesiyle başlayan yeni devrim süreci bilgi, bilişim teknolojileri ve siber fiziksel sistemler (CPS), nesnelerin interneti (IoT), akıllı fabrikalar ve diğer Endüstri 4.0 bileşenlerinin üretim sistemlerine entegre edilmesiyle gerçekleştirilecektir. Gelişmiş ülkelerin öncülüğünde başlayan Endüstri 4.0'ın ülkelerin gelecek planlamalarında yer aldığı görülmekte, devlet sanayi işbiliğinde yeni sistemlere uygun düzenlemelerin ve uygulamaların başladığı görülmektedir. Ülkemizde ise devlet politikaları bazında benzer çalışmaların başladığı söylenebilmektedir. Bu çalışmalara ek olarak, sanayinin de Endüstri 4.0 uygulamaları için hazırlanması gerekmektedir. Bu doğrultuda, çalışma kapsamında Türkiye üretim endüstrisinin mevcut teknolojik durumu ve Endüstri 4.0'a bakış açısı incelenmiştir. Ülke çapında üretim endüstrisinde çalışan 202 katılımcıya ulaşılarak, Endüstri 4.0 farkındalık anketi ile Endüstri 4.0'a bakış açısındaki sektörel farklılıklar belirlenmiş, Endüstri 4.0 bilgi seviyesine göre katılımcıların görüşleri alınmıştır. Hazırlanan anket paralelinde 13 hipotez oluşturulmuş, hipotezler istatiksel olarak analiz edilmiştir. Sektörel bazda Endüstri 4.0'a bakış açısındaki farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca, katılımcıların Endüstri 4.0 bilgi seviyelerine ve firmalarında Endüstri 4.0 ile ilgili çalışma yapılıp yapılmamasına göre Endüstri 4.0 farkındalıklarının değiştiği görülmüştür. Katılımcılar Endüstri 4.0'a geçişi gerekli görmüş, fakat yeni teknolojileri geçişte mevcut işletme bilgi, bilişim, teknolojik altyapılarının yeterli olmayacağını belirtmiştir. Anahtar kelimeler: Endüstri 4.0, dördüncü sanayi devrimi, siber fiziksel sistemler, nesnelerin interneti, akıllı fabrikalar
İnsan kaynakları yönetiminin stratejik iş ortaklığı değerlendirmesinde kurumsal çevrenin rolü
Günümüzün artan rekabet koşullarında "insanın" önemi gittikçe artmakta, tüm iş süreçlerinde entegre insan kaynakları fonksiyonları ile ortaya çıkacak stratejik sinerji işletmeler tarafından artık çok daha arzu edilir niteliktedir. İnsan kaynakları yönetiminin bu açıdan artan stratejik önemi işletmenin iç ve dış çevre bileşenlerinin bu bağlamda etkileri ile şekillenebilecektir. İnsan kaynakları yönetiminin stratejik rolünün etkisi ve bu etkinin hangi faktörlere bağlı olacağı, işletmenin yer aldığı sektör ve alt işkoluna bağlı olarak gelişecek çevre bileşenleri ile oluşacak parametrelerle tanımlanabilir. Bunun yanı sıra, işletmenlerin deneyimledikleri kurumsallaşma sürecinin ve elde edilen kurumsallığı sürdürme çabalarının işletmelerin rekabetçi örgütsel çevrede arzu edilen amaçlarına ulaşma adına başvurdukları bir yol niteliğinde olması, iç ve dış çevre bileşenlerinin kurumsallaşmaya zemin hazırlayacak bir formda değişimini de gerekli kılacaktır. Kurumsal bir yönetim modeli, işletme fonksiyonlarının stratejilerini oluşturmada doğrudan etkili bir unsur olmakla birlikte; kurumsallaşma düzeyi ve göstergelerinin işletmenin iç-dış çevre bileşenleri ile etkileşimli olarak strateji geliştirmede etkisi bu bağlamda sistemsel bir yaklaşımda olabilecektir. Bu çalışmada; işletmenin yer aldığı işkoluna bağlı olarak ortaya çıkan iç ve dış çevre bileşenlerinin ve deneyimlediği kurumsallaşma sürecine bağlı olarak tanımlanacak kurumsallaşma göstergeleri etkileşiminde insan kaynakları yönetiminin stratejik rolünün nasıl geliştiğinin ve bunun hangi faktörlerle bağlı açıklanabileceğinin sektöre göre değişiminin gösterilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemine üretim sektörü için İSO 500 -2017 listesine giren işletmelerden İstanbul Ticaret Odası Meslek komiteleri sınıflandırmasında yer alan 46 meslek komitesini temsilen ilgili iş kollarındaki işletmelerden en az bir işletmenin seçilmesi yoluna gidilmiştir. Hizmet sektörü için ise hizmet sektörü alt iş kolları sınıflandırması göz önüne alınarak tanımlanmış 12 iş kolunun, İstanbul Ticaret Odasının meslek komiteleri sınıflandırmasında kategorize edilen 46 meslek komitesinde yer alan işletmelerden 12 alt işkolunu temsil edecek şekilde en az bir işletmenin alınması uygun görülmüştür. Araştırmada karma yöntem kullanılarak nitel ve nicel araştırma desenleri bir arada kullanılmıştır. İşletmelerin web sitelerinde yer alan metinlerden araştırmanın ana ve alt değişkeni ile anlamsal ilişki kurulan ifadeler içerik analizi ile kod, kategori ve temalar haline dönüştürülmüştür. İşletmeler ve yer aldıkları sektör için hâkim olan stratejik insan kaynakları yönetimi faktörleri, kurumsallaşma göstergeleri ve çevre bileşenleri ortaya çıkmıştır. Verilerin sektörel farklılığı çoğunlukla non-parametrik bir test olan ki -kare uygunluk testi ve Mann-Whitney U testi ile teşhis edilmiş, değişkenlerin etkileşimsel etkileri ise ki-kare homojenlik testi ile incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre, üretim ve hizmet sektörü işletmeleri stratejik insan kaynakları faktörleri açısından analamlı derecede farklıdır. Kurumsallaşma göstergelerinin bazıları üretim sektörü işletmelerinde benzer olarak saptanmış olmasına rağmen hizmet sektörü işletmelerinde anlamlı derecede farklı bulunmuştur. İç çevre, yakın (sektörel), genel çevre bileşenleri açısından hem üretim hem hizmet sektörü işletmeleri anlamlı derecede farklılaşmıştır. Çevresel bileşenler ve kurumsallaşma göstergeleri etkileşiminde kuruma özgü stratejik insan kaynakları yönetimi bileşenlerinin ortaya çıkması, bazı faktörler açısından hem üretim hem hizmet sektöründe benzer olarak saptanmıştır. Kurumsallaşma göstergeleri ile sektörel düzeyde hüküm süren ve sektörde insan kaynakları yönetiminin stratejik rolünü ortaya çıkarmada etkili olan faktörler arası etkileşimin kuruma özgü stratejik insan kaynakları yönetimi faktörlerini belirlemedeki etkisi, üretim sektörü için bazı bileşenler açısından benzer olarak bulunmasına rağmen, hizmet sektöründe tüm bileşenler için anlamlı farklılık saptanmıştır. İç çevre, yakın (sektörel) çevre, genel çevre bileşenleri ilesektörel düzeyde hüküm süren ve sektörde insan kaynakları yönetiminin stratejik rolünü ortaya çıkarmada etkili olan faktörlerin etkileşimininkuruma özgü stratejik insan kaynakları yönetimi faktörlerini belirlemede etkisi hem üretim hem de hizmet sektöründe bazı temalar için benzer olarak saptanmıştır. Genel olarak hipotezlerin kabul/ya da kısmen kabulü ortaya çıkmış; araştırma değişkenlerinin bazı alt bileşenlerinin sektör için anlamlı derecede farklılaşmadığı görülmüştür. Üretim sektöründe stratejik insan kaynakları ana başlığı altında en çok öne çıkan temalar, liderlik, yenilikçilik ve kalite; kurumsallık ana başlığı altında en çok öne çıkan temalar; sürdürülebilirlik, verimlilik, güvenirlik; çevre ana başlığı altında en çok öne çıkan temalar ise; sosyal sorumluluk, enerji yönetimi, iş sağlığı ve güvenliği konularında olduğu saptanmıştır. Hizmet sektöründe stratejik insan kaynakları ana başlığı altında en çok öne çıkan temalar; müşteri memnuniyeti, hizmet kalitesi, sürdürülebilirliktir, Kurumsallık ana başlığı altında en çok öne çıkan temalar; yenilikçilik, sürekli gelişme, liderlik; çevre ana başlığı altında en çok öne çıkan temalar ise; iş sağlığı ve güvenliği, sosyal sorumluluk, enerji yönetim sistemi konularında olduğu saptanmıştır.
Uyum bağlamında grup performansının öncülleri
Günümüzde artan rekabet koşulları, işletmelerde bireysel performansın daha ötesinde, bireysel performansların sinerjik toplamları ile elde edilecek olan grup performansına dikkatleri yöneltmiştir. Bu bağlamda grup performansının öncüllerinin neler olacağı ve grup dinamikleri farklı değişkenlerle teşhisi akademik ve uygulama alanında araştırmaya değer bir konu niteliğindedir. İşletmelerde yaygın olarak kullanılan yalın organizasyon yapıları, ara hiyerarşilerin ortadan kalkmaya başlaması ve proje türü işlerin yaygınlaşması takım çalışmasının önemini arttırmaktadır. Takım çalışmasında nihai bir amaç olarak tanımlanacak grup performansını arttırma çabası, bu yöndeki bağımsız değişkenlerin ve ara değişkenlerin belirlenmesi ile ilgili araştırmaların da hızla gelişmesine neden olmaktadır. Söz konusu grup performansını ortaya çıkarmada grup düzeyi dinamiklerle ilişki kurulacak değişkenlerden biri grupla bütünleşme olabilecektir. Çalışma grubu üyeleri arasında ortaya çıkacak bütünleşme daha yüksek düzeyde grup performansının ortaya çıkmasında etkili olabilecektir. İş gruplarının artan düzeyde farklılıkları, farklı özelliklere sahip grup üyelerinin takım çalışmasında bir arada bulunmalarını da gerektirmektedir. Söz konusu farklıklardan biri de kişinin çalışma grubunda hüküm süren değerler ile bireysel değer farklılığıdır. Çalışma grubu üyeleri ile bütünleşen bireyin olumlu grup dinamiklerini nasıl değiştireceği, yer aldığı grup ile değer uyumundan etkilenebilecektir. Bu nedenle kişi-grup değer uyumu, grupla bütünleşme ve grup performansı ilişkisinin incelenmesi, olumlu dinamiklerin teşhisi adına önemlidir. Bu ilişkide departman/çalışma grubu/fonksiyonel alt birimin kendi kültürü (alt kültür) kişi-grup değer uyumunun ortaya çıkmasını güçlendirici ya da azaltıcı bir rol üstlenebilecektir. Takım çalışmalarının artması, işletmelerin formal görüntüden uzaklaşarak informal yapı ve bileşenlerinin daha işlevsel bir özellik kazanmasına neden olacaktır. İşletme içindeki iletişim de bu bağlamda informal karakteristiğe daha çok yaklaşacaktır. Bireylerin yer aldıkları çalışma grupları ile değer uyumlarının grupla bütünleşmeleri ve grup performansına katkıları bu nedenle informal iletişimin karakteristiğine de bağlı olabilecektir. Çalışmanın amacı belirtilen değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışmada nicel araştırma deseni kullanılmış, üretim ve hizmet sektöründen kolayda örnekleme yolu ile belirlenmiş 20 işletmeden 200 beyaz yakalı çalışana ölçekler uygulanmıştır. Verilen analizi SPSS.22 programı ile gerçekleştirilmiş ve önerilen ilişkilerin analizinde korelasyon, çoklu doğrusal regresyon, hiyerarşik regresyon kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, kişi-grup değer uyumunun yenilikçilik ve sosyal değer tabanlı insiyatif boyutları grup performansını olumlu olarak etkilemektedir. Grupla bütünleşme, kişi-grup uyumu ve grup performansı ilişkisinde ara değişken etkiye sahiptir. Grup (alt) kültür ve informal iletişimin düzenleyici değişken etkisi saptanmamıştır. Anahtar kelimeler: Grup performansı, grupla bütünleşme, kişi-grup değer uyumu, informal iletişim, alt (grup) kültür
Tarımsal yatırım planlaması üzerine modelleme çalışması- Gazipaşa örneği
Tarımsal Yatırım Planlamasında Optimizasyon Çalışması- Gazipaşa Örneği Türkiye'de tarım sektörü zorlu bir süreçten geçmektedir. Bu süreçte en uygun ürün, üretim şekli ve süresini ayarlamak büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmamızda Antalya iline bağlı Gazipaşa ilçesi pilot bölge olarak incelenmiştir. Yapılan bu çalışmanın sonuçlarının diğer il ve ilçelere referans olması beklenmektedir. Çalışma kapsamında devletin yetkili kurumlarınca hazırlanan raporlardan faydalanılmıştır. Seçilen bölgede mahalle mahalle ekim/dikimi yapılan ürünlerin listesi, ekim/dikim yapılan ve boşta kalan arazi miktarları, ürünlerin ekonomik değerleri, çiftçi sayısı gibi mikro veriler temin edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi ise atama yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kullanılan yöntem sayesinde kısa, orta ve uzun vadede tarımsal üretim yapılan arazinin büyüklüğü, su ve iklim yeterliliği kriterleri göz önüne alınarak maksimum getiri için en uygun ürünleri listeleyerek, kısa ve uzun vadede hangi ürünün üretimine yatırım yapması gerektiği hususunda çiftçinin bilgilendirilmesi ve bölgesel karlılığın arttırılması hedeflenmiştir. Ayrıca atama yöntemi ile yapılan analizde kullanılan bilgi ve değişkenlerin çiftçinin ya da tarımsal yatırım yapan firmanın kısıtlı kaynaklarını (sermaye, tarımsal arazi, sulama suyu, tarımsal iş gücü vb.) en uygun şekilde kullanmasına yardımcı olacağı da düşünülmüştür. Bu sayede oluşturulan optimizasyon formülünün başarılı olması halinde diğer il ve ilçelerde de tarımsal üretim değerleri arttırılarak milli gelir artışı sağlanabilecektir.
Dijital hikaye anlatımı ile tüketicileri yaşam tarzına (psikografik) göre bölümlendirme
Pazar bölümlendirmesi, pazarlama faaliyetlerini etkili bir şekilde yürütmek için gerekli bir ihtiyaçtır. Bu çalışmanın amacı tüketicileri yaşam stillerine göre (psikografik) Pazar bölümleme yapmaktır. Çalışmada tüketicilerin politik eğilimleri dijital hikaye ile sınıflandırma ölçütü olarak hedef (target/output) değişken olarak incelenmiştir. Tüketiciye deneme yanılma yaptırmak yerine, yaşanılacak tecrübeleri kullanıcıları segmente edilerek aşılması sağlanır. Dijital hikayeler, bulgulardaki karar ağacında harmanlanarak kullanılırsa kullanıcılara psikografik bölümlendirme yapılır. Karar ağacına göre maksimum beş soru ile kullanıcıların yaşam tarzı analiz edilebilmektedir. Bu araştırmadan elde edilen sonuca bakılarak, daha az maliyet ve eforla tüketiciler psikografik bölümlendirme yapılabilir. Müşterisinin değer veren firmalar için müşterilerini tanımanın en iyi fırsatıdır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde literatürden bahsedilmektedir. İkinci bölümde uygulamadan bahsedilmiştir. Uygulamada anket yoluyla katılımcılara sorular yöneltilmiştir. Üçüncü bölüm bulgulardan oluşmaktadır; bu bölümde CHAID algoritması kullanılarak analiz edilen veri seti anlamlı beş alt gruba bölünmüştür.Burada anlamlı bir karar ağacı elde edilmiştir.
COVID 19 maskesi takmanın algılanan hizmet kalitesine etkisi
2019 yılının sonlarında Çin'de ortaya çıkarak tüm dünyaya yayılan ve bugüne kadar etkisini sürdürmeye devam eden COVID-19 pandemisi, özellikle havacılık sektörünü derinden sarsmıştır. Havacılık otoriteleri, virüsün yayılmasını önlemek için, havayollarının hem yolcular hem de personeller için birtakım önlemler almasını sağlamıştır. Bu önlemler kapsamında; yolcuların uçağa binmeden önceki süreçte havayolu tarafından sunulan hizmetleri nasıl algıladıklarını ve ilgili hizmetlerin zayıf noktalarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. COVID-19 salgını döneminde, ulusal havayolları ile iç hat seyahat eden yolcuların; uçuş öncesi hizmet kalitesi boyutlarına yönelik algıları ölçülerek, COVID-19 salgını öncesinde yapılan benzer üç çalışma ile karşılaştırılmıştır. Araştırma, 08 Temmuz 2021-27 Temmuz 2021 tarihleri arasında ulusal havayolları ile Gazipaşa-Alanya Havalimanı'ndan yurtiçi seyahat eden ve araştırmaya katılmayı kabul eden kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenmiş 356 yerli yolcu ile yapılmıştır. Çalışmada, 1985 yılında Parasuraman, Zeithaml ve Berry tarafından geliştirilen 5 boyutlu SERVQUAL ölçeği kullanılmıştır. Yolcuların COVID-19 sebebiyle anket yapmaktan kaçınmaları sebebiyle SERVQUAL ölçeğinin sadece algılar kısmı uygulanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen verilere; frekans testi, bağımsız t testi analizi, tek yönlü ANOVA analizi ve tek örneklem t testi uygulanmıştır. Bu analizlerle, cinsiyet, yaş, medeni durum, gelir düzeyleri ve seyahat edilen havayolu ile hizmet kalitesinin beş boyutuna yönelik algılar arasında anlamlı bir fark olmadığı, eğitim düzeyi ile "güvenilirlik" ve "güvence" boyutunda, meslek grubu ile "güvenilirlik" ve "heveslilik" boyutuna yönelik algılar arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Üniversite eğitim düzeyine sahip olanların "güvenilirlik" ve "güvence" boyutuna ilişkin algılarının, yüksek lisans/doktora yapanlara göre daha yüksek olduğu ve işsizlerin "güvenilirlik" ve "heveslilik" boyutuna yönelik algılarının, ev hanımlarına göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. COVID-19 salgını sırasında uygulanan tedbirlerin, hava yolcularının algılanan hizmet kalitesini arttırmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu salgın döneminde, Türkiye'deki ulusal havayollarının, gerekli hizmet kalitesini yakalayabilmesi ve kurumsal imajını güçlendirebilmesi için güvenilirlik boyutuna daha fazla dikkat etmeleri gerekmektedir. Literatürde COVID-19 pandemisinde havacılık sektörü ile ilgili çok az araştırma bulunduğundan, bu araştırma literatürdeki boşlukları doldurması ve ileride yapılacak araştırmalara ışık tutması açısından önemlidir
İşletmelerdeki yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının örgütsel sürdürülebilirliğe etkisi
Son zamanlarda yaşanmakta olan iklim değişikliği, doğal afetler, salgın hastalıklar ve doğal kaynakların tükenmesi gibi gelişmeler, gezegenin geleceği adına derin soru işaretleri yaratmaya başlamıştır. Ortaya çıkan bu karamsar tablo, işletmelerin çevreci politikalar izlemesini zorunlu kılmaktadır. İşletmelerin karbon ayak izinin azaltılmasında insan kaynakları birimlerine büyük görevler düşmektedir. Bu çalışmada işletmelerdeki yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının örgütsel sürdürülebilirlik üzerindeki etkisi araştırılmış ve gerek yerli gerekse yabancı kaynaklar arasında çok az çalışma bulunan "yeşil insan kaynakları yönetimi" konusunda literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Araştırma sırasında nicel veri toplama yöntemlerinden biri olan anket yöntemi kullanılmıştır. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nden alınan izin doğrultusunda 6 Ağustos-4 Ekim 2021 tarihleri arasında bölge ayrımı yapılmaksızın Türkiye'de özel sektörde çalışmakta olan 402 insan kaynakları profesyoneline telefon ve e-mail yoluyla anket formları ulaştırılmıştır. Anket sonucunda elde edilen verilere uygulanan analizler sonrasında öncelikli olarak İK çalışanlarının demografik özelliklerinin yeşil insan kaynakları yönetimi ve örgütsel sürdürülebilirlik boyutları üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Daha sonra, yeşil insan kaynakları yönetimi ve örgütsel sürdürülebilirlik boyutları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Firmanın bulunduğu sektör ve çalışılan firmadaki pozisyon gibi değişkenlere göre yeşil insan kaynakları yönetimi ve örgütsel sürdürülebilirlik boyutlarında incelenen değişkenlerde istatistiksel farklılıkların olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yeşil insan kaynakları yönetim biçimiyle örgütsel sürdürülebilirlik boyutları arasında genel anlamda güçlü ilişkilerin varlığı tespit edilmiştir.
Sürdürülebilirlik ve ürün kalite performansının tüketici satın alma davranışına etkisi
Araştırma kapsamında; Sürdürülebilir ürünlerin kalite performansı aracılığı ile tüketiciler üzerinde satın alma davranışlarını üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tüketicilere yönelik yapılan çalışmada; veriler rastgele seçilen toplam 313 kişi ile kolayda örnekleme tekniği ile anket formu kullanılarak toplanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler, SPSS 21.0 ve AMOS 21.0 programı ile analiz edilmiştir. Çalışma da değişkenler arasındaki nedensel ilişkileri ortaya koymak için yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliğinin belirlenmesi için açımlayıcı faktör analizi, güvenirlik düzeyinin belirlenmesi için cronbach's alfa katsayısı hesaplanmıştır. Ölçeğin faktör analizine uygun olup olmadığını anlamak amacıyla Kmo ve Bartlett testi yapılmıştır. Baron ve Kenny Yöntemi ile yapılan aracılık testi ile ürün kalite performansının tam aracılık rolü ile sürdürülebilir ürün algısının tüketici satın alma davranışını doğrudan etkilediği görülmüştür. Çalışmaya katılan tüketicilerin, sürdürülebilir ürünlerin daha sağlıklı ve yararlı olduğunu düşünmeleri nedeniyle, büyük ölçüde sürdürülebilir ürünleri tercih ettikleri belirlenmiştir. Tüketicilerin yaş aralığı ve eğitim düzeylerine bağlı olarak, kalitenin tüketici davranışları üzerinde etkisi olduğu gözlenmiştir. Tüketicilerin aynı zamanda sürdürülebilir ürünleri satın alırken dikkat ettikleri kriterlerin başında kaliteden sonra fiyata önem verdikleri görülmüştür. Çalışmanın faktör analizi sonuçlarına göre tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen anket formu dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümü demografik özelliklerden, ikinci bölümü ürün kalite performansından, üçüncü bölümü ise tüketici satın alma davranışından oluşmaktadır. Anketin son kısmı olan dördüncü kısımda ise sürdürülebilirlik ile anket tamamlanmıştır. Araştırmanın amacı, tüketicilerin sürdürülebilirlik ve ürün kalite performansının tüketici satın alma davranışı üzerindeki etkisini araştırmak, sürdürülebilirliğin tüketici satın alma davranışı üzerindeki etkisini araştırmak, ürün kalite performansının sürdürülebilirlik ile tüketici satın alma davranışı arasındaki aracılık etkisinin olup olmadığını tam olarak ortaya koymaktır. Ürün kalite performansına en fazla etki eden değişkenler; ürünün güvenilirliği, ürünün dayanıklılığı ve ürünün tasarımı olduğu bulunmuştur. Ürün kalite performansının tüm tüketici satın alma ölçütlerini pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Tüketici satın alma davranışına en çok etki eden iki değişken ise ürünün satış sonrası hizmetleri ve satış danışmanının davranışları olarak bulunmuştur. Sürdürülebilirlikte ekolojiyi dört değişken olumlu yönde etkilemiştir. Bunlar sırasıyla bir ürünün ekolojik avantajları ve dezavantajları hakkında bilgi sahibi olma isteği, tüketici çabasının çevre kirliliğinin önlenmesindeki katkısı, çevre dostu organik etiketli ürünlerin daha fazla satın alınma arzusu ve ürün satın alımında daha sağlıklı ürünlerin tercih edilmesidir. Sürdürülebilirlikte ekolojinin tüm tüketici satın alma ölçütlerini pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Sürdürülebilir ürünleri ise iki değişken olumlu yönde etkilemiştir. Bunlar sürdürülebilirlik kavramının toplum için ekonomik büyümeden daha önemli olduğu ve daha sağlıklı ürünler için daha fazla ücret ödeme isteğidir. Sürdürülebilir ürünlerin tüm tüketici satın alma ölçütlerini pozitif yönde etkilediği görülmüştür.
Etik tüketim bağlamında kdk incelenmesi : Kozmetik ürün kullanıcılarının segmentasyonu
Grunig'in iletişim davranışına ilişkin durumsal teorisi, insanların neden iletişim kurduklarını ve ne zaman iletişim kurduklarını açıklamaya çalışmaktadır. Kamuların durumsal kuramı, iletişimin davranışsal etkilerinin yanı sıra, bu sonuçların en olası olduğu belirli iletişim türleri ve kamu türleri ile en yaygın şekilde bağlantılı olan tutumları da tahmin etmektedir. Bu çalışmada da kamuların durumsal kuramından yola çıkılarak, kozmetik ürün kullanıcılarının segmentasyonu hakkında bilgi edinilmesi amaçlanmıştır. Son yıllarda özellikle kozmetik sektöründe büyük bir değişim yaşanmaktadır. İnsanlar, kozmetik ürünlerin tercih edilmesinde ve satın alma niyetlerinde, farklı faktörlerden etkilenmektedir. Bu durum, kamuların durumsal kuramı ile kamunun farklı segmentasyonda olduğunu göstermektedir.
Sosyal medyadaki haberlere yönelik şüphecilik
Teknolojik gelişmelerin ivme kazandığı günümüzde hayatın her alanında kullanılan internet ile sosyal medya insan yaşamının vazgeçilemeyen bir parçası olmuştur. Sosyal medyanın yaygınlaşması, gelişmesi ve etkisi kullanıcıları, şirketleri ve siyasi partileri de etkileyerek sosyal medyanın bir pazarlama aracı olarak kullanımı yönünde değişim ve gelişim göstermelerini gerektirmiştir. Sosyal medya platformları ile ortaya çıkan bu yeni pazarlama tekniği ile geleneksel pazarlamaya göre kısa zamanda daha fazla insan etkileşimde bulunabilmektedir. Yapılan bu etkileşim sayesinde kullanıcılar ile daha etkili, yönetilebilir ve interaktif iletişim kurulabilmekte ve kullanıcılar üzerinde daha doğru analiz yapılabilmektedir. Bu özellikleri politik pazarlamada da sosyal medyanın kullanımını arttırmıştır. Sosyal medyanın kullanım alanın genişlemesi ve kullanıcılara etkisi dikkate alındığında bu platformun bir manipülasyon aracı olarak da kullanılması insanlara doğru ve güvenilir bilgi kaynağı olarak sosyal medyaya yaklaşımlarını etkilemektedir. Sosyal medya platformlarında üretilen içeriklerin ve paylaşılan haberlerin güvenilirliğinin değerlendirilmesi günümüz sosyal medya kullanıcıları için önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı sosyal medya platformlarında karşılaşılan içeriklerin güvenilirliğini değerlendirirken etkilenilen faktörlerin neler olduğunu ve bu faktörlerin kullanıcı demografik değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Kullanıcıların sosyal medyada üretilen ve paylaşılan içeriklerin güvenilirliğini ve içerik paylaşımı algılarını etkileyen faktörleri araştırmak için bir anket tasarlanmış ve online anket yöntemi kullanılarak 328 katılımcıya uygulanmıştır. Anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde demografik sorular, ikinci bölümde sosyal medya kullanıcıların ideolojik görüşünü belirlemek için kullanılan 5'li likert ölçeği, üçüncü bölümde ise sosyal medya kullanıcılarının ilgisini çeken içerik konularını belirlemek için kullanılan 7'li likert ölçeği yer almaktadır. Sonuç olarak, sosyal medya platformlarındaki içerik ya da haberleri değerlendirirken kullanıcıların demografik özelliklerinin ve takip ettikleri ideolojik bakış açısının paylaşımlara güvenilirliğini etkilediğini ortaya koymaktadır. Bir içeriğin ya da haberin birçok yerde yayınlanması ve paylaşım yapan kullanıcıların yüksek bir popülerliğe sahip olması, o haberin ya da içeriğin güvenilirliği üzerinde etkisinin de olduğu bilinmektedir. Bu çalışma sosyal medyadaki haberlere yönelik şüpheci yaklaşımı ve haberlere güvenilirliği değerlendirirken demografik özelliklerin ve ideolojik bakış açısının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Paris iklim anlaşması ve sürdürülebilir lojistik kapsamında lojistik köy yeri seçimi: Türkiye örneği
Paris İklim Anlaşması'na taraf ülkelerin gelecek nesillere yaşanılacak bir çevre bırakma hedefi doğrultusunda küresel ısınmaya karşı ortaya konan tedbirlere uyum sağlaması gerekmektedir. Bu gereklilik doğrultusunda uzun süreli planlarla uygulanacak önlemler, sera gazı salınımının azaltılması, küresel ısınmanın kontrol altında tutulması ve sürdürülebilir kalkınma sağlanmasını amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak lojistik faaliyetlerinde trafik yoğunluğu, ulaşım alt yapısı, planlama, yöntem, yapılan düzenlemeler, dönüşüm ve hesaplamalarla minimum emisyon sağlayacak ulaştırma modellerinin oluşturulması gerekmektedir. Sürdürülebilir lojistik çevre, sosyal ve ekonomik faktörlerden oluşmaktadır. Çevre faktörü kirliliği ve sera gazı salınımlarının en aza indirgenmesini, sosyal faktör lojistik faaliyetin toplumun geneline ve yararına olmasını, ekonomik faktör de maliyetin az ve karlılığın fazla olmasını öncelikler. Lojistikle ilgili planlamalarda teknoloji faktörü, teknolojik imkanların kullanılmasıyla süreçlerin verimli hale getirilmesi yönüyle önem arz etmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de kurulması planlanan lojistik köyler için yer seçimi, Paris İklim Anlaşması'nın amacına yönelik çevresel faktörler dikkate alınarak yapılmıştır. Bu faktörlerle birlikte sürdürülebilir lojistik kapsamında ekonomik ve sosyal etmenler de göz önüne alınmıştır. Her sektörde olduğu gibi lojistikte de önemi her geçen gün artan teknoloji, yer seçiminin diğer bir faktörü olarak çalışmada yer almıştır. TCDD'nin Türkiye'de kurulmasını planladığı lojistik köy yeri alternatifleri, tüm bu faktörler kullanılarak çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmiş ve göreceli olarak karşılaştırılmıştır. Detaylı bir literatür taraması ile uygulamada kullanılabilecek kriterlerin listesi çıkarılmış, uzman görüşleri kullanılarak çalışmada kullanılacak kriterler bu listeden seçilmiştir. Kriter ağırlıkları, uzman görüşleri alınarak AHP yöntemi ile hesaplanmıştır. Alternatiflerin sıralanmasında TOPSİS ve Bulanık TOPSİS yöntemleri kullanılmış, bu iki yöntemle elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır.
Turizmde sürdürülebilirlik: Analitik hiyerarşi prosesi yöntemi ile kriterlerin değerlendirilmesi
Turizm sektörü gelişen ve gelişmekte olan tüm ülkelerde ekonomik, kültürel ve sosyal kalkınmanın gelişmesine önemli ölçüde katkıda bulunmaktadır. Ancak, uzun süre boyunca turizmin sadece ekonomik etkilerine odaklanılması, olumsuz etkilerinin göz ardı edilmesine yol açmıştır. Bu durum sürdürülebilirlik kavramının önem kazanmasına ve son yıllarda en çok tartışılan konulardan biri haline gelmesine neden olmuştur. Rekabet artışı ve değişen ihtiyaçlar, turizm işletmeleri başta olmak üzere, sektör genelinde sürdürülebilir turizmi bir gerekliliğe dönüştürmüştür. Çalışmanın temel amacı sürdürülebilir turizm boyutlarının otel yöneticilerinin bakış açısıyla değerlendirilmesidir. Çalışmada kitle turizmi, sürdürülebilir turizm, sürdürülebilir otel ve sürdürülebilir turizm boyutları hakkında literatür araştırması yapılmıştır. Detaylı literatür araştırması sonucunda, sürdürülebilir turizm için ana kriterler ve alt kriterler belirlenmiştir. Çalışmanın analizinde çok kriterli karar verme tekniklerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılmıştır. AHP yöntemi, karmaşık karar verme süreçlerinde kriterlerin önem derecesini belirlemede kullanılan etkili araçlardan biridir. Sürdürülebilir turizmin boyutlarına ilişkin faktörlerin önem sırasını belirlemek amacıyla otel yöneticileriyle görüşmeler yapılmıştır. Yöneticilerin sürdürülebilirlik konusundaki deneyim ve bilgilerini yansıtmakta olan bu görüşmeler karar sürecinin daha objektif olmasını sağlamıştır. Araştırma gereği ana ve alt kriterlerin ağırlıkları hesaplandıktan sonra bütünleşik kriter ağırlıkları bulunmuştur. Bu sayede her bir kriterin sürdürülebilir turizm üzerindeki etkisi bulunmuştur. Elde edilen sonuçların tutarlı olup olmadığını değerlendirmek amacıyla tutarlılık analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda sürdürülebilir turizmin farklı boyutlarının otel yöneticileri tarafından nasıl değerlendirildiği ve hangi kriterlerin daha fazla önem taşıdığı ortaya koyulmuştur. Bu değerlendirme sürdürülebilir turizm politikalarının ve stratejilerinin geliştirilmesinde önemli bir rehber niteliği taşımaktadır. Otel yöneticilerinin sürdürülebilirlik konusundaki bakış açıları, bu alandaki uygulamaların etkinliğini arttırmada önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, sürdürülebilir turizm de teorik ve pratik boyutları birleştirerek, otel yönetimi tarafından daha sürdürülebilir uygulamaları benimsemede yol gösterici nitelikte olabilir. Elde edilen bulguların turizm sektöründe sürdürülebilirlik bilincinin arttırılmasında ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılmasında önemli katkılar sunacağı düşünülmektedir.
Sosyal medya etkileyicileri profillerinin satın alma niyetini etkilemesi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma
Bu tez, üniversite öğrencilerinin satın alma niyetleri üzerindeki sosyal medya fenomenlerinin (SMI) etkisini incelemektedir. İnternet ve sosyal medyanın günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle, SMI'lar özellikle genç demografilerde tüketici davranışlarını şekillendirmede önemli figürler olarak ortaya çıkmıştır. Çalışmanın amacı, SMI'ların özelliklerinin ve etkilerinin üniversite öğrencilerinin satın alma niyetlerini nasıl etkilediğini anlamaktır. Araştırma, 1 Mart 2023 ile 1 Mayıs 2024 arasında 383 katılımcı ile gerçekleştirilen ve 358 geçerli yanıtın analiz edildiği bir online anketi içermektedir. Anket, algılanan çekicilik, güvenilirlik, parasosyal etkileşimler ve tüketici sadakati gibi değişkenleri 5'li Likert ölçeği kullanarak ölçmeyi amaçlamıştır. Bu tezin bulguları, SMI'ların üniversite öğrencilerinin satın alma kararlarını önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Fenomenlerin algılanan çekiciliği ve güvenilirliği, öğrencilerin tutumlarını ve davranışlarını şekillendirmede kritik roller oynamaktadır. Parasosyal etkileşimlerin gücünün de satın alma niyetlerini etkileyen önemli bir faktör olduğu bulunmuştur. Bu etkileşimler, genellikle daha yüksek güven ve bağlantı düzeyiyle sonuçlanmakta, bu da öğrencilerin fenomen tavsiyelerini takip etmelerine ve satın almalarına yol açmaktadır. Araştırma, influencer pazarlamasının genç tüketicilere ulaşmak isteyen markalar için stratejik bir araç olarak önemini vurgulamaktadır. Markalar, SMI'ların etkileyici gücünden yararlanarak üniversite öğrencileri arasında görünürlüğünü, güvenilirliğini ve nihayetinde satışlarını artırabilir. Çalışmanın sonuçları, pazarlamacıların hedef kitleleriyle iyi rezonans sağlayan fenomenleri dikkatlice seçmeleri ve güçlü parasosyal ilişkiler geliştiren özgün, ilgi çekici içerikler oluşturmaları gerektiğini vurgulamaktadır.
İnsan kaynakları yöneticilerinin oyunlaştırma uygulamalarına yönelik tutum ve davranışlarının incelenmesi: Antalya bölgesi turizm sektörü üzerine bir değerlendirme
Bu araştırma turizm sektöründe; işe alım, eğitim, performans değerlendirme ve kariyer yönetimi aşamalarında kullanılan oyunlaştırma uygulamalarının algılanan başarısında nasıl bir değişiklik olduğunu belirlemek amacıyla gerçekleştirilmektedir. Günümüzde çalışma hayatında sıklıkla yer almaya başlayan oyunlaştırma faaliyetlerinin çalışanlar kadar yöneticiler tarafından da özümsenmesinde etkili olan faktörleri ele alınmaktadır. Araştırma turizm sektöründeki insan kaynakları yöneticileri üzerinde yapılmaktadır. Bu doğrultuda insan kaynakları yöneticilerinin oyunlaştırma faaliyetleri hakkındaki bilgi birikimi, tutumu, düşüncesi ve uygulamaya uyum gösterip gösterememesi ile uygulamayı aktif olarak kullanıp kullanmamasının altında yatan nedenlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Oyunlaştırma geleneksel insan kaynakları yöneticilerinin işe alım, eğitim, performans yönetim sistemlerine kıyasla çalışanların yaptığı işten aldığı zevki ve performans bilgilerine erişimlerini arttırmaktadır. Oyunlaştırma faaliyetleri uygulamada kullanılırken işle ilgili değişkenlerin dikkate alınması gerekmektedir.
Perakendecilik sektöründe dijital kasa kullanımının müşteri memnuniyeti üzerine etkisi
Günden güne globalleşen dünyamızda teknolojik gelişmelerin sağladığı faydalardan yaralanmak işletmeleri mutlaka ileriye götürecektir. Bu sebeple de perakende sektörü sürekli değişen ve gelişen teknolojik gelişmelerden hep faydalanmayı amaç edinmiştir. Bu amaç doğrultusunda perakende sektöründe faaliyet gösteren işletmeler teknolojik gelişmeler üzerine yatırımlar yapmış ve bu yatırımlarla iç müşteri memnuniyetini en yüksek seviyeye taşımayı amaç edinmiştir. Müşteriler artan rekabet ortamında her zaman kendi ihtiyaçlarını hızlı bulabildikleri ve zaman mekan açısından avantaj sağladığını düşündükleri işletmelerden alışverişlerini yapmaktadırlar. İşte bu sebeple zamanı etkin ve en verimli şekilde kullanmak isteyen iç müşteriler alışveriş yaptıkları noktaların ödeme noktalarında zaman kaybetmeyi hiç istememektedirler. Bu durumun farkında olan perakende işletmeleri de iç müşterilerine zaman kazandırmak için self servis ve dijital kasa teknolojilerine yatırım yaparak iç müşterilerin tercih noktası olmayı hedeflemişlerdir. Sürekli artan rekabet ortamında bu teknolojik yatırımları, işletmesinde arttırmayı hedefleyen perakende firmaları her zaman bir adım öne geçmektedir. Özellikle zaman bakımından iç müşterilere avantaj sağlayan dijital kasalar dış müşterilerin alışverişlerini hızlıca bitirmelerini ve ödemelerini kolayca yaparak zamanlarını verimli kullanmalarını sağlamaktadır. Dijital kasa kullanımının sağladığı avantajları gören işletmeler son zamanlarda yatırımlarını bu yönde yapma noktasında eğilimde bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı perakende sektöründe dijital kasa kullanımının iç müşteriler tarafından algılanan müşteri memnuniyetini ölçümlemek ve sağladığı faydaları değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. İç müşterilerin dijital kasa kullanımına bakış açısı, güvenilirliğini ve memnuniyetini etkileyen faktörleri araştırmak için bir anket tasarlanmış ve online anket yöntemi kullanılarak 200 katılımcıya uygulanmıştır. Bölümde dijital kasa kullanımına bakış açısı ve çalışanlar açısından işletmenin durumunu belirlemek için kullanılan 5'li likert ölçeği yer almaktadır. Sonuç olarak, perakende sektöründe dijital kasa kullanımının ilk olarak iç müşterilerde kullanılmasının ölçümlenmesi ve algılanan memnuniyet seviyesinin ne derece olduğunun belirlenmesi amaç edinilmiştir. Perakende sektöründe artan rekabet ortamı dijital kasa gibi teknolojik yatırımların ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Özellikle zaman açısından büyük avantaj sağlayan bu teknolojik ürünün iç müşteri tarafından işletme unsurlarının da yer aldığı sorularla birlikte uygulanması dış müşterilere etkisi hakkında fikir edinmemizi sağlayacaktır.
Perakende sektöründe dijitalleşmeyle birlikte self servis dijital kasa kullanımının müşteri memnuniyetine etkileri
Pek çok kişi daha fazla bilgi teknolojisi kullanmanın işletmelerin çalışma şeklini değiştirdiği konusunda hemfikirdir. Elektronik ticaretin bir iş modeli olarak kullanılması, şirketlere kullanabilecekleri çeşitli araçlar sunarak popülerlik kazanmıştır. Bununla birlikte, SST'nin ne kadar iyi kullanıldığını etkileyen hem müşteri hem de iş ile ilgili çeşitli yönler vardır. Teknoloji ilerledikçe ve çeşitli alanlarda altyapı geliştikçe, iletişim şeklimizi büyük ölçüde etkilemektedir. İnsanlar sosyal etkileşimler ve işletmelerle iletişim kurmak için sıklıkla etkileşimli teknolojilerden yararlanmaktadır. Bu durum hizmet sektöründe daha çok göze çarpmaktadır. İnsanlar artık bir bankaya gitmeye, sırada beklemeye veya bir personelle konuşmaya gerek kalmadan para göndermek ve ödeme yapmak gibi bankacılık görevlerini hızlı bir şekilde gerçekleştirmek için çevrimiçi platformları (web siteleri veya mobil uygulamalar gibi) kullanmayı tercih etmektedir. Tüketicinin hizmete kendi başına erişmesini sağlayan araçlar olan self servis teknolojileri, tüketicinin hizmet sağlayıcı ile etkileşimini destekleyen bir sistemdir. İnternet ve cep telefonları günlük yaşamda yaygın olarak kullanılmakta ve teknoloji altyapılarının arkasındaki temel itici güç olmaktadır. Bu, şirketlerin ürün ve hizmetlerini bu altyapılar aracılığıyla etkin bir şekilde pazarlamasına olanak tanımaktadır. İşletmeler bu altyapıları rekabet avantajı kazanmak için kullanmaktadır. SST'ler, sitenin itibarını artırmak ve uzun vadede müşteri memnuniyeti ve sadakatini garanti altına almak için pazarlama araçları olarak değerlendirilmektedir. Şirketlerin müşterileriyle ilgilenmek için kullandıkları geleneksel yöntemler, self-servis teknolojilerin ortaya çıkmasından büyük ölçüde etkilenmiştir. Teknoloji ilerledikçe şirketler müşterilerle yüz yüze etkileşimlerini yeni bir düzeye taşımıştır. Teknoloji, müşteriler ve çalışanlar arasındaki etkileşimi, müşteriler ve teknoloji arasındaki bağlantıya dönüştürmüştür. Self-servis ödemeler, perakende mağazaları ile müşterileri arasındaki bağlantıyı etkileyen en önemli teknolojidir. Self servis kasalar, müşterilerin personelle konuşmadan kendi işlemlerini yapmalarına olanak tanıyan makinelerdir. Bu araştırmada self servis teknoloji kullanımının süpermarket çalışanları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın verileri 291 süpermarket çalışanları üzerinde uygulanan anket aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcılardan 2 kişi anket sorularını tam doldurmadığı için 289 kişi üzerinden değerlendirmesi yapılmıştır.
Web of scıence veri tabanındaki nöropazarlama çalışmalarının bibliyometrik analizi
Son dönemde pazarlama alanında giderek yaygınlaşan bir terim olan nöropazarlama, nörolojik çalışmalardan elde edilen verilerin pazarlama ilkeleriyle bütünleştirilmesini ifade etmektedir. Nöroloji ve pazarlama bilimleri arasındaki ilişkiyi kapsayan nöropazarlama (NP), beyin görüntüleme araçları gibi tıbbi uzmanlık gerektiren ileri teknolojilerin ortaya çıkmasıyla birlikte, istatistiksel çalışmaların verilerinin pazarlama ve nörobilim uzmanlarıyla birlikte yorumlandığı bir çalışma alanı olarak ortaya çıkmıştır. Nöroloji, sinir sistemi ve beyin yapısıyla ilgili bir bilim dalıdır. Pazarlama uzmanları, bu bilim dalında geliştirilen yöntemleri pazarlamada kullanarak tüketicilerin satın alma isteklerini nasıl değiştirdiklerini ve hangi pazarlama araçlarının onları etkilediğini anlamaya çalışmaktadır. On yıllar boyunca insan beyni pazarlamacılar tarafından gizemli bir varlık olarak görülmüştür. Nörobilim nihai tüketicilerin davranışlarının ardındaki nedenleri aydınlatırken, nöropazarlama bir markanın imajının, mesajının, ürününün, ambalajının ya da reklam kampanyasının tüketicilerin bilinçaltını ne ölçüde etkilediği ve tüketici kararlarını nasıl etkilediği konusunda yol gösterir. Çalışmada; nöropazarlamanın uygulama alanları ve nöropazarlamada kullanılan araçlar hakkında genel bir bilgi verilmekte olup, Web of Science (WoS) 'da nöropazarlama üzerine literatüre katkı sağlayan akademik çalışmaların bibliyometrik analizlerinin yapılarak, güncel durumunun ortaya çıkarılmasının yanı sıra çalışmalara ışık tutması ve istatiksel bilgiler vermesi amaçlanmaktadır.
Otomotiv üretim süreçlerinde çok kriterli karar verme modelleri ile optimal robot yatırım kararlarının belirlenmesi
Küresel imalat sektörü, Endüstri 4.0 paradigmasının etkisiyle köklü bir yapısal dönüşüm içerisindedir. Bu ekosistemin sürükleyici unsurlarından olan otomotiv sanayisinde; tolerans sınırlarının daralması, ürün yaşam döngülerinin kısalması ve hata payını sıfıra indirme hedefleri, konvansiyonel üretim pratiklerini yetersiz kılmaktadır. Bilhassa araç emniyeti ve yapısal mukavemet açısından kritik bir konuma sahip olan BIW (beyaz gövde) hattındaki kaynak süreçleri, barındırdığı yüksek hassasiyet gereksinimi sebebiyle robotik otomasyon sistemlerinin en yoğun entegre edildiği alanlardan biri haline gelmiştir. Öte yandan, bu sistemlerin gerektirdiği yüksek sermaye yatırımları ve teknolojik demode olma (eskime) riski, doğru endüstriyel robotun seçilmesini işletmeler adına stratejik bir karar problemi biçimine dönüştürmektedir. Bu çalışmada, otomotiv yan sanayi bünyesindeki bir kaynak hattının modernizasyonu kapsamında en elverişli endüstriyel robotun seçimine odaklanan bütünsel bir karar modeli geliştirilmiştir. Araştırma metodolojisinde, değerlendirme kriterlerinin ağırlıklandırılması aşamasında FUCOM yöntemi; alternatiflerin öncelik sırasının belirlenmesinde ise MARCOS yöntemi entegre biçimde uygulanmıştır. Geliştirilen model kapsamında, sektörde derin tecrübeye sahip altı uzmanın yargılarına başvurulmuş; teknik performans, finansal kısıtlar ve dijitalleşme uyumu boyutlarını kapsayan dokuz temel kriter temelinde dokuz farklı küresel robot markası analize tabi tutulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular, "Yatırım Maliyetleri" kriterinin en yüksek ağırlık derecesine sahip olduğunu, bu parametreyi ise sırasıyla "Dijitalleşme/Uyumluluk" ve "Çalışma Hızı" kriterlerinin izlediğini göstermektedir. MARCOS algoritması sonucunda elde edilen sıralamada A9 alternatifi, teknik yetkinlikv ile mali kararlılık arasında en optimal dengeyi kurarak ilk sırada yer almıştır. Son aşamada gerçekleştirilen 90 farklı senaryolu duyarlılık analizi ise önerilen karar modelinin, kriter ağırlıklarındaki olası dalgalanmalara karşı son derece dirençli ve yüksek kararlılıkta sonuçlar ürettiğini ortaya koymuştur.
Sağlık turizmi sektöründeki dijital pazarlama ile nöropazarlama çalışmalarının bibliyometrik ve içerik analizi
Bu çalışma, sağlık turizmi sektöründe dijital pazarlama ve nöropazarlama alanlarında gerçekleştirilen akademik yayınları bibliyometrik ve içerik analizi yöntemleriyle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hedefi, dijitalleşen sağlık hizmetlerinde pazarlama stratejilerinin nasıl evrildiğini ve tüketici davranışlarını yönlendirmede nöropazarlama tekniklerinin rolünü değerlendirmektir. Bu doğrultuda, uluslararası indekslerde yer alan akademik yayınlar sistematik biçimde taranmış; yıllara göre yayın dağılımı, en üretken yazarlar, atıf yoğunluğu ve anahtar kelime ağları gibi bibliyometrik göstergeler analiz edilmiştir. Ayrıca, seçilen yayınlar üzerinden tematik içerik analizi gerçekleştirilmiş; dijital pazarlama kanalları, tüketici etkileşimi, veri analitiği, yapay zekâ uygulamaları, nörobilimsel ölçüm teknikleri (EEG, göz takibi, fMRI vb.) ve hasta deneyimi gibi başlıklar altında ortak temalar belirlenmiştir. Bulgular, dijital pazarlamanın sağlık turizmi destinasyonlarının tanıtımında kritik bir rol oynadığını, nöropazarlamanın ise bu süreci daha etkin ve hedefli hale getirmeye yönelik bilimsel bir araç sunduğunu göstermektedir. Özellikle pandemi sonrası dönemde dijital platformların kullanımının artması, bu iki disiplinin sağlık turizmi bağlamındaki önemini daha da artırmıştır. Sonuç olarak çalışma, dijital pazarlama ve nöropazarlama arasındaki etkileşimi bütüncül bir perspektifle ele alarak, sağlık turizmine yönelik stratejik planlamalara katkı sağlayacak güncel ve kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır.
Toplam kalitenin etkisi organizasyonda yönetim telekomünikasyonda performans Irak'taki şirketler
Telecommunication companies in Iraq were targeted according to the present research to examine the influence of the influence of TQM on performance of organizational. The descriptive analytical approach was chosen, and a questionnaire was created to collect data from employees. operating at targeted companies. 250 questionnaires were distributed, of which 207 questionnaires were retrieved, 31 questionnaires were found non-valid for analysis showing patterns in responses and a clear dataset included 176 valid questionnaires making a response ratio (70.4%). employee data using a questionnaire that was created. (26). Main results that were reported: a. Overall levels of applying TQM at surveyed telecommunication companies were a mean score that is modest overall [Mean= 3.25]. b. Telecommunication companies in Iraq have moderate levels of organizational performance [Mean= 3.23]. c. TQM has a substantial impact on organizational as the correlation coefficient was for performance [R= 0.743] and the adjusted R-square was [53.9%]. Based on reported results, - The research produced a set of recommendations and implications that are expected to benefit those in charge of telecommunication companies at Iraq: a. Management of telecommunication companies in Iraq should investigate reasons for a such moderate level of organizational performance.b. Managers should be aware of the vital role of TQM in promoting organizational performance, hence appropriately applying TQM can lead for better levels of organizational performance. c. Managers at telecommunication companies in Iraq should reconsider their practices related to Continuous improvement and Fact-based management as these two aspects were non-significant in fostering organizational performance.
Yatırımcı duyarlılığının varlık getirilerinin koşullu değişkenliğine etkisi: uluslararası borsalardan örnekler
Although the increasing participation of noise traders in the market provides additional liquidity, it would also mean additional noise trader risk, hence volatility. Moreover, considering investors in assets are subject to noise trader risk in addition to fundamental risk, the average prices of assets would be below fundamental values. The main purpose of this thesis is to formulate a model to evaluate the impacts of investor sentiment on asset returns not only in terms of stock market indices but also on individual stock basis and economic sectors by measuring the effects of the demand shocks of noise traders on returns and volatility using an EGARCH model. The thesis is divided into three main parts that aim to provide substantial evidence for three different but interconnected hypotheses supported by noise trader theory. The first part of the thesis takes an international approach and uses the weekly returns of nine different stock market indices. Significant evidence is found that there is asymmetric volatility in these market indices and earning shocks have more influence on conditional volatility when the sentiment is high. The second part of the thesis explores the investor sentiment-conditional volatility relationship on an individual stock level. This part of the study also provides a better understanding of the impact of investor sentiment by using more than one investor sentiment proxy which has proven useful both in terms of comparison and verification purposes. Portfolio returns from S&P500 have been used and it has been observed that market capitalization and book-to-market ratio have a considerable effect on the investor sentiment – conditional variance relationship where a rise in the investor sentiment especially increases the conditional variance of small stocks and growth stocks. The last part of the thesis and the last hypothesis proposes that the effects of the investor sentiment vary for stocks from different sectors. Sector indices of Istanbul Stock Exchange 100 (BIST100) has been examined and significant evidence has been found that a change in investor sentiment has more influence on conditional volatility of industry, banking, and food and beverages sector indexes when compared with other sectors such as retail or telecommunication.
Tüketicilerin sürdürülebilir ambalaja sahip ürün satın alma niyeti
Sürdürülemez üretim ve tüketim, yenilenemez kaynakların azalmasına bu nedenle de ekolojik dengenin bozulmasına neden olmaktadır. Bu durum insanları, hayvanları ve bitkileri olumsuz olarak etkilemektedir. Tüm dünyada son 20 yıldır insanların çevre bilincinde önemli bir artış vardır. Artık tüketiciler satın alma kararlarını verirken, bir ürünün kendi ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamamasının yanı sıra o ürünün çevre üzerinde oluşturduğu etkiyi de göz önünde bulundurmaya başlamışlardır. Çevre daha önemli bir konu olmaya başladıkça, tüketiciler satın aldıkları geleneksel ürünler yerine çevre dostu ürün alternatiflerini araştırmaya başlamışlardır. Tüketicilerin satış noktalarından satın aldıkları ürünlerin büyük çoğunluğu bir ambalaja sahiptir. Tüketiciler çevre konusunda daha fazla bilgi sahibi oldukça, ambalaj konusunda da daha fazla talepte bulunmaya başlamışlardır. Yenilenemeyen kaynakların kontrolsüzce tüketimi, dünyayı sonuçları çok ağır olabilecek sorunlarla karşı karşıya bırakmaktadır. Bu durumun farkında olan birçok sorumlu kuruluş, kaynak temininde, üretim süreçlerinde ve ürünlerin yaşam döngülerinde sürdürülebilirliği sağlamanın yollarını aramaktadır. Ancak, sürdürülebilir gelişim için toplumun her kesiminin katkıda bulunması gerekmektedir. Sürdürülebilir tüketim, bireysel ihtiyaç ve isteklerin yanı sıra sosyal sorumluluğun da göz önünde bulundurulduğu bir karar verme sürecidir. Sürdürülebilirlik kavramı; ekonomik, sosyal ve çevresel hedeflerin şimdiki ve gelecek kuşaklar için karşılanmasını içermektedir. Bu tez çalışmasında sürdürülebilirlik kavramının çevreye ilişkin boyutu ağırlıklı olarak ele alınmaktadır. Bu çalışma, tüketicilerin sürdürülebilir ambalaja sahip ürün satın alma niyetinin hangi faktörlere bağlı olarak değiştiğini incelemek üzere tasarlanmıştır. Sürdürülebilir ambalaj ile ambalajın bütün yaşam döngüsü boyunca kaynak kullanımının ve atık miktarının en aza indirgenmesi; malzemelerin geri kazanımının ise maksimize edilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, sürdürülebilir ambalaj insanlara ve çevreye yönelik olan sağlık ve güvenlik risklerini en aza indirgeyecek şekilde tasarlanmaktadır. Bu tez çalışmasında ambalaj kavramına, ambalajın fonksiyonlarına, türlerine ve ambalaj tasarım konseptine, çevresel sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir tüketim konularına değinilmiş, ambalajın sürdürülebilirlikle ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca, sürdürülebilir gelişme ve pazarlama ilişkisi, pazarlama karmasında ambalajın önemi, yeşil pazarlama, yeşil firma, sürdürülebilir ambalaj ile ilgili kavramlar ve konular kapsamlı bir şekilde alınmıştır. Çalışmanın devamında yeşil tüketici, yeşil marka ve yeşil ürün kavramları, yeşil ürün satın alma davranışı ile ilgili konular ele alınmıştır. Bu çalışmada tüketicilerin sürdürülebilir ambalaja sahip ürün satın alma niyetini etkileyen faktörlere dayanarak bir kavramsal model oluşturulmuştur. Demografik özellikler temelinde; çevreye ilişkin görüş, inanç ve farkındalığın, yeşil tüketici değerlerinin, çevreye ilişkin bilginin, sürdürülebilir ambalaj bilgisinin ve çevre duyarlılığıyla ilgili eylemlerin sürdürülebilir ambalaja yönelik tutum üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu anlamak için araştırmaya katılan kişilere bu değişkenlerin etkisini ölçmeye yönelik ifadeler yöneltilmiş ve bu ifadelere verilen yanıtlar değerlendirilmiştir. Sürdürülebilir ambalaja yönelik tutumun sürdürülebilir ambalaja sahip ürün satın alma niyeti üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu anlamak için ise, araştırmaya katılan kişilere sürdürülebilir ambalaja yönelik tutumu ölçmeye yönelik ifadeler yöneltilip, bu ifadelere verilen yanıtlar değerlendirilmiştir. Çalışmadaki değişkenler için geliştirilen ölçeklerin güvenilirliğinin belirlenmesi için Cronbach alfa katsayısına bakılmıştır. Çevreye ilişkin görüş, inanç ve farkındalık, yeşil tüketici değerleri, çevreye ilişkin bilgi, sürdürülebilir ambalaj bilgisi, çevre duyarlılığıyla ilgili eylemler, sürdürülebilir ambalaja yönelik tutum ve sürdürülebilir ambalaja sahip ürün satın alma niyeti için geliştirilen ölçeklerin Cronbach alfa katsayıları 0,6'dan büyük olduğu için ölçeklerin güvenilir oldukları görülmüştür. Çevreye ilişkin görüş, inanç ve farkındalık, yeşil tüketici değerleri, çevreye ilişkin bilgi, sürdürülebilir ambalaj bilgisi, çevre duyarlılığıyla ilgili eylemler, sürdürülebilir ambalaja yönelik tutum ve sürdürülebilir ambalaja sahip ürün satın alma niyetini ölçmek için kullanılan değişkenler açıklayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Araştırma için anket formu hazırlanmıştır. Anket formu internet ortamında hazırlanıp, dağıtılmıştır. Veriler 17.08.2014-23.09.2014 tarihleri arasında 257 kişiden toplanmıştır. Anket aracılığıyla toplanan veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) versiyon 19.0 bilgisayar programı kullanılarak analiz edilmiştir. Toplanan verilerin analizi için Pearson Korelasyonu, tek yönlü varyans analizi (tek yönlü ANOVA) ve bağımsız örneklemler t testi (independent samples t test) kullanılmıştır. ANOVA testinde Levene test istatistiğinin p değeri 0,05'den küçük çıktığı durumlarda Welch ve Brown-Forsythe testlerinden yararlanılmıştır. Testlerin sonucunda anlamlı bir farklılık var ise bu farklılığın hangi grup ya da gruplardan kaynaklandığını anlamak için Tukey HSD (varyanslar homojen ise) ve Tamhane's T2 (varyanslar homojen değil ise) testlerine bakılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre çevreye ilişkin görüş, inanç ve farkındalık, yeşil tüketici değerleri, çevreye ilişkin bilgi, sürdürülebilir ambalaj bilgisi, çevre duyarlılığıyla ilgili eylemler ile sürdürülebilir ambalaja yönelik tutum arasında pozitif bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca, sürdürülebilir ambalaja yönelik tutum ile sürdürülebilir ambalaja sahip ürün satın alma niyeti arasında da pozitif bir ilişki bulunmaktadır.