7
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Markalaşma çağında lüks mücevher ve Tiffany & Co örneği
Mücevher, tarihin başından itibaren her dönem insan yaşamının parçası olmuştur. Sanatsal bir nesne olduğu kadar ekonomik ve toplumsal bir gösterge olarak da görülen mücevher ayrıca lüks bir ürün olarak değerlendirilmiştir. Mücevher sanatçıları, mücevherin bu biri sanatsal diğeri toplumsal iki boyutluluğu veri alarak üretimlerini gerçekleştirmişlerdir. İçinde yaşadığımız döneme damgasını vuran ise sembolik tüketim ve lüksün demokratikleşmesidir. Bu dönemde markalar tüketimin temel aktörleri haline gelmişlerdir ve marka kimliği, ürünü esas satan sembollerin taşıyıcısı olarak değerlendirilmektedir. Bu kimliğin oluşturulması grafiksel öğelerden sosyal sorumluluk projelerine kadar çok boyutlu bir uğraş olarak tespit edilmiştir. Lüks mücevher markaları söz konusu olduğunda ise, markanın bu boyutları önemini korumakla birlikte en önemli boyut, mücevher tasarımlarının sanatsal değeri olmaktadır. Buna bağlı olarak mücevher tasarımcısının bir sanatçı olarak markaya katkısının temel önemde olduğu tespit edilmiştir. Yapılan bu tespitler, çalışmanın son bölümünde Tiffany & Co. örneği ile ayrıntılandırılmış ve somutlaştırılmıştır. Bu tezde, Türkiye'de lüks bir mücevher markasının nasıl oluşturulabileceğine dair genel bir çerçeve sunulmak istenmiştir. Ayrıca, markalardan bağımsız çalışan ve dünyaca ünlü tasarımcılara da yer verilerek mücevher sanatının başka mecralarda nasıl aktığı da gösterilmek istenmiştir.
Rengin heykel sanatında anlam ve biçime etkisi
Rengin Heykel Sanatında Anlam ve Biçime Etkisi başlıklı tez bir eser metni çalışmasıdır. Bu çalışmanın amacı, Antik Dönem'den çağdaş sanat pratiklerine kadar olan süreçte, renklerin heykel alanında anlam ve biçimle ilişkisinin coğrafi, kültürel, dinsel, politik ve toplumsal özelliklerle birlikte incelenerek eser metni kapsamında rengin uygulamalı olarak araştırıldığı bir yapıtın sergilenmesidir. Ayrıca üretilmiş yapıtlar üzerinden renk incelemeleri yapılarak, renklerin zihinsel, fiziksel ve optik açıdan tercih farklılıklarının ortaya konulabilmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler üzerinden oluşturulan eser metni ve yapıt arasında rengin heykele doğrudan etkisinin, bireysel, toplumsal, kültürel ve coğrafi deneyimlerle nasıl dönüşebildiğinin gösterilmesi hedeflenmiştir. Tez kapsamında, antikiteden günümüze rengin kullanımının öne çıktığı yapıtlar ele alınmakla birlikte, konuyla ilgili olarak geliştirilen gözleme dayalı, uygulamalı ve teorileştirilmiş araştırmalar, felsefi fikirler, sosyolojik yorumlar ve bilimsel çalışmalar da renk kullanımındaki belirleyici rolleri nedeniyle değerlendirilmişlerdir. Araştırmanın metodolojisi, rengin yüzyıllar içerisinde heykellerde kullanım farklılıklarının ortaya konularak, dayandırıldığı kavramlar ve alanlarla birlikte, ikonografik olarak nasıl değiştiği, çokrenkliliğin nasıl gelenekselleştiği, çokrenklilikten kopuş sürecinin veya renksizlik olarak nitelendirilen beyazlık algısının neden ve nasıl başladığı, rengin heykel sanatında tekrar nasıl kullanılmaya başlandığı ve kullanım alışkanlıklarının hangi nedenlerle renk paletlerini farklılaştırdığı üzerine kurulmuştur. Bu metodolojik yaklaşım ışığında üretimlerinde rengi bir ifade biçimi ve anlam ile biçimin kurucu bir öğesi olarak kullanan sanatçıların yapıtlarını kapsayan görsel bir dizge oluşturularak, eserleri üzerinden renklerin etkisi çözümlenmiştir. Sonuç olarak bu araştırma ve uygulama süreciyle birlikte antik uygarlıklardan XXI. yüzyıla kadar rengin heykel sanatında kullanım amaçları üretim üslubuna bağlı olarak dini, kültürel ve coğrafi özellikler ışığında belirlenmekte ve renk, heykellerin hem anlamını hem de biçimini doğrudan etkileyen bir unsur olmaktadır.
20. yüzyıldan günümüze malzeme ve üretim teknolojileri bağlamında sandalye tasarımının gelişimi
İnsanların fiziksel ve sosyal gereksinimlerini karşılayan eşyalar olan mobilyalar, zaman içerisinde malzeme ve üretim teknolojileri paralelinde değişim ve gelişim göstermiştir. Tarihsel süreçte bulunduğu toplumların sosyal yaşam koşulları içerisinde değişen ihtiyaçlar ve ölçüler doğrultusunda evrilen sandalye tasarımları, tasarımcısının düşüncesiyle malzeme ve üretim teknolojilerinin yakın ilişkisi içerisinde gelişimini sürdürmeye devam etmiştir. Günümüzde gelinen noktada bir oturma mobilyası olan sandalyeler, tasarımcının yeniyi arama serüveni içerisinde yapay zekanın da tasarım sürecine katıldığı, yenilikçi malzeme ve üretim teknolojilerinin kullanıldığı tasarımlar olarak üretilmektedirler. Yapay zekanın tasarım sürecine katıldığı "üretkentasarım" olarak adlandırılan bu tasarım yönteminde, malzeme ve üretim teknolojilerinin katkıları merak konusudur. Giriş bölümünde, çalışmanın kapsam ve amaçlarının açıklandığı bu çalışmada; ikinci bölümde, mobilya kavramı ve mobilya tasarımında sürece değinilmiş ve tarihsel süreç içerisinde bir oturma mobilyası olarak sandalye tasarımları ele alınmıştır. Üçünde bölümde, çalışma kapsamı içerisinde 1900 ve sonrası yıllarda yaşanılan gelişmelerin tasarıma etkileri sosyokültürel, savaş-teknoloji ilişkisi, malzemede ve üretim teknolojilerinde yaşanılan gelişmeler doğrultusunda dört farklı başlık üzerinden irdelenmiştir. Dördüncü bölümünde, çalışmanın yöntemi açıklanarak insanın ilk kez yapay zekadan faydalanılarak tasarladığı, yapay zeka-insan ortak tasarımı, A.I. sandalyesinde (2019, Philippe Stark & Autodesk) kullanılan bilgisayar programı olan Autodesk Fusion 360 ile günümüzde tasarımda gelinen noktada malzeme ve üretim teknolojilerinin katkısının irdelenmiş; bu çalışmadan elde edilen bulgular tablolar ile açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde, günümüzde tasarımda gelinen noktada malzeme ve üretim teknolojilerinin tasarıma katkısına değinilmiş ve mobilya tasarımının geleceği ile ilgili öngörülerde bulunulmuştur.
Kolektif üretim ve bellek bağlamında unutma bahçesine bakış
Yazmış olduğum bu eser metni; Unutma Bahçesi Projesi kapsamında üretilmiş olan üç yıllık bir üretim sürecinin çıktılarını okumaya açmaktadır. İstanbul'da bulunan ve günümüzde erişimi mümkün olmayan Alfred Heilbronn Botanik Bahçesi ve kurucu profesörlerini merkezine alan üretimlerin tamamı sanat, botanik, tarih ve kişisel hikayeler ekseninde şekillenmiştir. Üretim sürecinin kendisinin de üretimin bir parçası olduğu bu süreçte transdisipliner bir yaklaşımla bilimsel bir mekânı farklı ölçeklerde kaydetmenin yöntemleri aranmıştır. Tezde yer verilen üretimler, tarih yazımına bir öneri sağladığı düşüncesi ile desteklenmiş ve sergi için üretilmiş olan çalışmaların tamamı ise Alfred Heilbronn Botanik Bahçesi, bahçe mekânında yetişen bitkiler ve bahçeyi kuran profesörlerin hikayeleriyle ilişkilendirilmiştir.
Atkıdan çekmeli dokumaların analizi, desen anlayışı, deneysel yeni uygulamaların irdelenmesi ve sanatsal önermeler
Dokumacılık bir toplumun tarihini belirleyici, kültürel yapısını oluşturan, köklü ve zengin bir geçmişe sahip en eski üretim yöntemlerinden ve el sanatı dallarından biridir. İnsanların ihtiyaçları doğrultusunda değişen ve gelişen dokumacılık, toplumların her zaman ifade aracı olmuştur. Kullanım ihtiyacı, hem desen çeşitliliğini, hem de deneysel arayışlar doğrultusunda değişen ve gelişen kumaş yapılarını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada Dünya'da ve Anadolu'da atkıdan çekilerek desenlendirilen ve yüzeyde halka/ilmek görüntüsü oluşturan çekmeli dokuma kumaşlar ele alınmıştır. Çalışmanın kapsamı, geleneksel bir yöntem olan "çekme atkılı desen" yaratma tekniklerinin incelenmesi ve bu tekniklerin daha boyutlu nesnelere taşınmasıdır. Amaç, öncelikle dokuma yöntemi ile sanatsal bir nesne yaratmak için geleneksel bir tekniğin kullanılmasıdır. Daha başka bir söyleyişle; Deneysel çalışmalarla tekniğin form ve doku oluşturma özelliklerinin irdelenerek; tasarımcıya, görsellik ve yapısal yaratıcılık olarak katkılarının saptanmasıdır. Atkıdan çekilerek desenlendirilmiş, dokuma kumaşlar farklı isimler ile anılmaktadır. Dünya'da "weft loop (atkıdan halkalı/ilmekli)", "weft looping (atkıdan halkalı/ilmekli)", "weft loop pile (atkıdan halkalı/ilmekli yığın, hav)", "loop weave (halka/ilmek örgü), "pile weave (havlı, yığınlı örgü)", "pibiones (grape berries/üzüm meyveleri), boutonné,(buttons/düğmeler), "boutonne patterning" (düğmeli desen) ya da point boutonne(düğme köprüsü) olarak tanımlanırken; Anadolu'da "çekmeli", "çeki/çekki/çekili/çekkili", "kuskuse", "çimdik/çultar" isimleri ile bilinmektedir.. Bu çalışmada "atkıdan çekilerek desenlendirme tekniğinin" tarihteki örnekleri araştırılıp, tekniğin işlem basamakları incelenip deneysel uygulamaları yapılmıştır. Dünya müzelerinden 40 adet, Anadolu'daki alan araştırma örneklerinden 16 adet incelenerek Dünya'da ve Anadolu'daki güncel dokuma kumaş örnekleri; gruplandırma şemaları, analiz çizelgeleri ve karşılaştırma tabloları ile yapısal tespitler ortaya konmuştur. Güncel iplik ile bu geleneksel dokumaların yüzeyine benzer görüntüler sağlamak için teknik denemeler yapılmıştır. Hem geleneksel teknik hem de güncel ipliklerin kullanıldığı estetik bakışla deneysel arayışlar yapılarak, sanatsal dokuma ortaya konmuştur.
20. yy'dan günümüze plastik sanatlar bağlamında bir deneyim alanı olarak mekan-belleğin yitimi
Endüstri Devrimi sonrası 19. yy. Avrupası'nın geçirdiği modernleşme süreci izleyici ve sanat nesnesi arasındaki ilişkiyi köklü bir dönüşüm sürecine sokmuştur. Bu sürecin etkisiyle izleyici ve sanat nesnesi arasındaki sınırlar kalkmış, gelenek halini alan sergileme yöntemlerine yeni alternatifler doğmuştur. Beyaz Küp olarak tabir edilen modernist düşüncenin nötr sergileme mekanları, yapısöküme uğramaya başlamıştır. Mekân ile izleyici, izleyici ile sanat nesnesi, sanat nesnesi ile mekân arasında yeni bir izleme pratiği doğmuştur. 1950'lerden sonra kavramsal alt yapıyı mekân-nesne-gözlemci-zaman öğeleriyle bir araya getiren sanatçı, içine girilip çıkılabilen 'deneyimlenebilen' mekanlar yaratmıştır. Böylelikle izleyicinin sanat nesnesi karşısındaki duruşu değişmiş ve artık yapıtı tamamlayan, onun parçası olan katılımcı pozisyonuna girmiştir. Mekân da sadece bir yer olmaktan çıkıp bir duruma dönüşmüştür.
Louis-Raymond Feuillard Günlük Egzersizleri'nin Pyotr Ilyich Tchaikovsky'nin Bir Rokoko Teması Üzerine Çeşitlemeler eseri üzerinde uygulanması
Viyolonselin yapısal olarak gelişimi ile birlikte viyolonsel repertuvarı gelişmekle kalmamış, aynı zamanda çellist besteciler teknik açıdan daha zor eserler yazılmaya başlamışlardır. 17. ve 18. yüzyıl besteci çellistlerin ön plana çıkarttığı bu gelişme, viyolonsel eğitimine verilen önemi beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda; viyolonsel çalış tekniğini nesilden nesile aktarmak amacıyla metot kitaplarını tasarlayarak kaliteli bir viyolonsel eğitiminin oluşmasına vesile olmuşlardır. Kendisini viyolonsel eğitimine adamış olan Louis-Raymond Feuillard, viyolonsel eğitiminde ülkemiz ve dünya genelinde kullanılan birincil kaynaklardan biri olan Günlük Egzersizler kitabını yazmıştır. Bu egzersizlerin Pyotr Ilyich Tchaikovsky'nin Bir Rokoko Teması Üzerine Çeşitlemeler, Op.33 eseri üzerindeki teknik pasajlarla bağlantılı olması, büyük eserler ve egzersizler arasındaki bağlantıyı doğrulamaktadır. Bu araştırmada; egzersiz kitaplarının önemi, neden ihtiyaç duyuldukları ve yazıldıkları Feuillard'ın yazmış olduğu egzersizler göz önüne alınarak araştırılmıştır. Kitaptaki çalışma örnekleri incelenmiş ve sonuç olarak Tchaikovsky'nin eseri üzerinde uygulanmıştır. Bu çalışma; enstrümancıların teknik gelişimi üzerine özgün bir kaynak sağlanması amacıyla bir araya getirilmiştir.