14
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Yetişkinlerin gözünden Şermin Yaşar'ın eserlerindeki kültür unsurları
Kültür, her toplum için hayati önem taşıyan bir kavramdır. Bu önemli kavramın gelecek nesiller için korunması, tanıtılması ve aktarılması toplumun devamlılığını sağlamak için elzemdir. Bu çalışmada kültür kavramının aktarıcıları olan yetişkinler, özne olarak yer almaktadırlar. Yetişkinlerin, kültür kavramına bakış açıları ve kültür unsurlarına yönelik algıları Şermin Yaşar'ın "Göçüp Gidenler Koleksiyoncusu, Kalk Yerine Yat, Deli Tarla, Tarihi Hoşça Kal Lokantası ve Gelirken Ekmek Al" isimli eserleri üzerinden ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın amacı; yetişkinlerin gözünden Şermin Yaşar eserlerindeki kültür unsurlarını belirlemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Çalışma grubu 18-50 yaş aralığında bulunan 15 katılımcıdan oluşmaktadır. Ana materyal olan beş hikâye kitabı katılımcılar tarafından okunmuştur. Yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilen veriler derinlemesine analiz edilmiştir. Bununla birlikte doküman analizi ile verilerin analizi desteklenmiştir. Elde edilen bulgular, "eserler hakkında katılımcı görüşleri, kültür kavramı ve korunmasına yönelik görüşler, eserlerde kültür unsurlarının varlığına yönelik görüşler, eserlerin kültürü koruma ve aktarmadaki rolüne yönelik görüşler ve çalışmanın katılımcılarda kültür farkındalığı oluşturup oluşturmadığına yönelik görüşler" olmak üzere beş alt tema altında değerlendirilmiştir. Katılımcıların kültür kavramına bilinçli bir şekilde yaklaştıkları, eserlerdeki kültür unsurlarını fark ettikleri görülmüştür. Çalışma sonucunda kültür farkındalığının oluştuğu, genç nesle hitap etmenin sanat ve kültür açısından taşıdığı değer ortaya çıkmıştır. Eserlerde kültür unsurlarının akış içerisine yerleştirilerek, daha çok ve olumlu olarak kullanılmasının kültür aktarımına katkı sağlayacağı yönünde önerilerde bulunulmuştur.
Sanatın dijital dönüşümü : Sanat yöneticileri için bir rehber
Tarih boyunca kendini sürekli yenileyen sanat, günümüzde teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte hiç olmadığı kadar hızlı bir değişim ve dönüşüm süreci yaşamaktadır. Sanatın ve sanat anlayışının sürekli yenilenişi, sadece sanat eserlerinin değişimi ile sınırlı kalmayıp, aynı zamanda sanatın işlevi, toplumdaki yeri ve sanatçının rolü gibi unsurların evrimleşmesini de kapsamaktadır. Modern dünyada sanatın dönüşümünün teknolojinin gelişimiyle bağlantılı olarak ele alınması dijital sanatın yükselişini ve sanatçıların yeni medya teknolojileriyle etkileşimini artırmış, sanat eserlerinin üretim ve sergilenme biçimlerini kökten değiştirmiştir. Teknolojide yaşanan sürekli gelişimin yanı sıra, sanatçının sanatını icrasında; içinde bulunulan kültürel ortam, siyasi koşullar ve ekonomik faktörler de sanatın dönüşümünde etkili bir rol üstlenmektedirler. Sanatın tüm dallarında yaşanan bu değişimler, doğal olarak sanat yönetimi anlayışını da değiştirmiş, farklı stratejiler geliştirilmesini ve sektörün yaratıcılığı farklı boyutlara taşıyarak yeni fırsatlar yaratmasını şart koşmuştur. Sanatın ortaya konmasından, sanat eserinin sunumuna ve ortaya çıkan eserin pazarlanmasına kadar sanatla iç içe giren teknoloji, sanatın tanımını ve pratiklerini de göz ardı edilmeyecek şekilde değiştirmiştir. Bu çalışma ile sanatın tüm paydaşlarına rehberlik edilmesi, alanın dinamiklerinin ve evrildiği yönlerin ortaya konulması maksadıyla; sanat yönetimi kapsamında "sanat ve teknoloji" ilişkisi üzerine Web of Science Core Collection veri tabanında yer alan makalelerin incelenmesi için bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmış, toplanan veriler VOSviewer yazılımı ile analiz edilerek görselleştirilmiştir. 24.04.2024 tarihinde WOS veri tabanında topic (başlık) sekmesine "digital art" or "computer art" or "artificial intelligence and art" yazılarak yapılan tarama sonucunda toplam 1.443 adet dokümana ulaşılmış, doküman türü olarak geniş bir veri yelpazesine erişim sağlamak, daha iyi karşılaştırma ve analiz yapabilmek maksadıyla doküman türü olarak sadece makaleler (article) taramaya dahil edilerek toplam 893 adet makaleye erişilmiştir. Elde edilen dokümanlardan 4 adet geri çekilmiş yayın veri setinden çıkartılarak toplam 889 makale ile veri setine son hali verilmiştir. Ulaşılan verilerin yayın türü analizi, yayın dili analizi, anahtar kelime analizi, en etkili yazarların analizi, en etkin dergilerin analizi, en etkili makalelerin analizi, en etkin ülkelerin analizi, en üretken kurumların analizi, alıntı yapılan referansların ortak atıf analizi, alıntı yapılan kaynakların ortak atıf analizi, alıntı yapılan yazarların ortak atıf analizi yapılarak mevcut durum, alanın eğilimleri ve potansiyel araştırma boşlukları değerlendirilerek araştırmacılara ve sanat paydaşlarına öneriler sunulmuştur.
Sanat ve üstün yetenek ilişkisi üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmesi
Mevcut çalışmada, "sanat ve üstün yetenek ilişkisi üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmesi" gerçekleştirilmiştir. Çalışma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması biçiminde desenlenmiştir. Uluslararası veri tabanları Web of Science ve Scopus'ta yayınlanan konuyla ilgili çalışmaların genel durumu kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiş ve iki veri tabanı arasında karşılaştırma yapılmıştır. Literatürde üstün yetenek ile ilgili bibliyometrik çalışmalara rastlanılmasına rağmen, üstün yetenek özelinde sanat ve üstün yetenek ilişkisi üzerine yapılan bibliyometrik analiz çalışmasına rastlanılmamıştır. Araştırma kapsamında incelenen çalışmalar WoS ve Scopus akademik veri tabanlarında indekslenen çalışmalardan elde edilen veriler üzerinden yürütülmüş ve verilerin analizinde VOSviewer programı kullanılmıştır. 30.01.2024 tarihinde "art$ and gifted*" kavramları anahtar kelime olarak kullanılmış, 2013-2023 yılları arasındaki çalışmalar baz alınarak WoS veri tabanında 256 makaleye, Scopus veri tabanında ise 331 makaleye ulaşılmıştır. WoS ve Scopus veri tabanından elde edilen verilerin yayın türleri analizi, yayın dili analizi, en etkin dergiler analizi, en etkili makaleler analizi, anahtar kelime analizi, en etkin ülkeler analizi, en üretken kurumlar analizi, alıntı yapılan referansların ortak atıf analizi, alıntı yapılan kaynakların ortak atıf analizi, alıntı yapılan yazarların ortak atıf analizi yapılarak mevcut durum ortaya konmuş ayrıca alanın eğilimleri ve potansiyel araştırma boşlukları değerlendirilmiştir.
Okul öncesi öğretmenlerin sanat eğitimi sürecinde karşılaştıkları sorunların incelenmesi: Tunceli ili örneği
Günümüzde sanat eğitimcileri, sanatın müfredattaki konumuna yönelik eski ve yeni fikirleri yoğun bir şekilde tartışmakta ve okul öncesi dönemde sanatsal faaliyetleri en etkili şekilde uygulamanın yollarını araştırmaktadırlar. Bu çalışmalara bakıldığında okul öncesi sanat eğitiminin önemi kadar okul öncesi öğretmenlerin yaşadığı sorunlar da öne çıkmaktadır. Günlük eğitim programları çocuklara çeşitli aktiviteler aracılığıyla öğrenme deneyimleri sağlamaktadır. Bu etkinliklerden etkili ve öne çıkan eğitimlerden biri de sanat eğitimidir. Sanat eğitimi, duygu ve düşünceleri çeşitli şekillerde ifade etmesine, estetik bakış açısı edinmesine, çevreye duyarlı olmasına, yaşadığı dünyayı daha iyi anlamasını sağlayarak iletişim becerilerini geliştirmesine yardımcı olmaktadır. Çocuklarda da okul öncesi dönemde verilen sanat eğitimi, çocukların tüm gelişim alanlarını destekleyen bir eğitimdir. Çok yönlü bir sanat eğitimi, dış dünyayı algılayan, yaratıcı, kendine güvenen, üretken, çevresini olumlu yönde değiştirmeye ve yeniden biçimlendirmeye çalışan bireyler olmalarını sağlayabilmektedir. Bunu yanısıra çocuğun kendini tanımasına, işbirliği kurmasına, kendi kültürünü ve diğer kültürleri tanımasına olanak tanımaktadır. Bu durumda okul öncesi öğretmenlerinin sanatın her alanında teşvik, destek ve rehberlik sağlamaları, çocukları yaratıcı sanatlara teşvik edecek gerekli çevresel düzenlemeleri yapmaları ve bu doğrultuda programlar oluşturmaları oldukça önemlidir. Buradan hareketle bu çalışmada okul öncesi öğretmenlerinin sanat eğitiminde karşılaştıkları sorunları ortaya çıkarmaya yönelik görüşleri alınarak bir değerlendirme yapılmaya çalışılmaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Tunceli ili merkez ilçesinde görev yapan 15 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Veriler betimsel içerik analizi yapılarak analiz edilmiş ve araştırma sonuçları ilgili literatür ile tartışılarak yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, sanat ve yaratıcılığın tanımlanması, okul yönetiminden kaynaklanan sorunlar, eğitim programından kaynaklanan sorunlar, ebeveynlerle ilişkiler ve bu ilişkilerden doğan sorunlar ve çocuklarla iletişim ve ihtiyaçların belirlenmesi gibi önemli temalara ulaşılmıştır. Bu bulgular, sanat eğitimi sürecindeki çeşitli dinamikleri anlamada ve bu alanlara yönelik çözüm önerileri geliştirmede önemli bir katkı sağlamaktadır.
Din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinde öğretim yöntemlerinin kültür ve sanat boyutuyla incelenmesi
Din dersinde kültür ve sanat boyutunun amacı, öğrencilere dini ve kültürel mirası anlamaları, değer vermeleri ve bu mirası korumaları için bir fırsat sunmaktır. Bu boyut, dinin sadece ibadet ve inançla sınırlı olmadığını, aynı zamanda sanat ve kültür aracılığıyla ifade edilen zengin bir mirasa sahip olduğunu bizlere anlatmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, din derslerinde kültür ve sanat boyutunu incelemek için çeşitli yöntemler kullanılabilir. Örneğin, öğrencilere dini metinlerdeki sanat eserlerini ve sembolleri incelemek, tarihi ve kültürel yapıları incelemek, dini ritüellerin ve törenlerin sanatsal yönlerini keşfetmek, dini hikâyelerin sanat ve edebiyat eserlerindeki yansımalarını analiz etmek gibi yöntemler kullanılabilir. Ayrıca, öğrencilere dini mimarinin ve diğer sanat formlarının dinin nasıl ifade edildiğinde nasıl bir rol oynadığını göstermek için pratik uygulamalar da yapılabilir. Bu yöntemlerin kullanılması önemlidir çünkü din derslerinin sadece teorik bilgi aktarımıyla sınırlı kalmaması gerekir. Kültür ve sanat boyutu, öğrencilerin dini deneyimlerini derinleştirmelerine ve dinin yaşayan bir toplumsal olgu olduğunu anlamalarına yardımcı olur. Ayrıca, bu boyut, öğrencilerin dini miraslarını daha derinlemesine kavramalarına ve bu mirası koruma ve yaşatma sorumluluğunu üstlenmelerine yardımcı olur. Bu yöntemlerin uygulanmasıyla elde edilen önemli sonuçlar arasında, öğrencilerin dini ve kültürel mirasa daha derin bir anlayış geliştirmesi, sanat ve kültür aracılığıyla dini ifade biçimlerine daha duyarlı hale gelmeleri ve dini hoşgörü ve anlayışın artması yer alır. Ayrıca, bu yaklaşım, öğrencilerin sanat ve kültürün dini ve manevi boyutunu öğrenmelerine ve bu alanlarda daha derinlemesine düşünmelerine olanak tanır.
Dijitalleşme ile kültür ve sanat ilişkisini ele alan ulusal lisansüstü tezlerin bibliyografik analizi
Bu çalışma, dijital dönüşümün kültür ve sanat üzerindeki etkilerini ele alan akademik literatürün kapsamlı bir bibliyografik analizini sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hedefi, mevcut literatürün tematik dağılımını, yöntemsel yaklaşımlarını, coğrafi kapsamını ve yayın eğilimlerini sistematik bir şekilde inceleyerek alana bütüncül bir perspektif kazandırmaktır. Yaşamın kolaylaşmasında ve şekillenmesinde büyük etkisi olan teknoloji, dijital dönüşüm; kültür-sanat alanlarında da geleneksel paradigmaları köklü biçimde sarsmış; sanatsal üretimden kültürel mirasın dijitalleştirilmesine, estetik anlayışlardan sanatsal ifade biçimlerine kadar geniş bir yelpazede dönüşümlere yol açmıştır. Bu değişimlerin toplumsal, ekonomik ve estetik boyutlarını derinlemesine anlamak, teorik ve uygulamalı araştırmalarla mümkün hale gelecektir. Kültür ve sanat alanındaki dijitalleşme süreçleri, toplumların geçmişi, bugünü ve geleceğiyle doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, dijital ortamda kültür ve sanat pratiklerinin geliştirilmesi, çağın gereksinimlerini bütünsel bir şekilde kavrayarak iyi planlanmış yaklaşımlar ortaya koyduğunda, şimdiye kadar erişilmemiş bir değer düzeyine ulaşma potansiyeline sahiptir. Ancak, literatürde bu dönüşüm süreçlerini tematik ve yöntemsel açıdan kapsamlı bir şekilde ele alan sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada, bibliyografik analiz yöntemi kullanılarak elde edilecek bulgular, dijital dönüşüm ve kültür-sanat ilişkisine dair gelecekte yapılacak araştırmalara yön verici bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Bu kapsamda, mevcut literatürün kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesiyle, alan yazında mevcut boşluklar tespit edilecek ve araştırmaların daha sistematik bir biçimde ilerlemesine katkı sağlanacaktır. Dijital dönüşümün kültürel ve sanatsal değerler üzerindeki etkilerini anlamak, yalnızca kültür-sanat alanının değil, toplumsal yapıların ve toplumdaki bireylerin estetik deneyimlerinin dönüşümünü de anlamak açısından kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda çalışma, dijitalleşmenin getirdiği fırsatları ve zorlukları vurgulayarak, hem akademik çevrelere hem de kültür-sanat politikalarının oluşturulmasında rol oynayan karar vericilere yol gösterici bir kaynak sunacaktır.
Müzik uygulamalarının 0-6 yaş çocukların gelişimine etkisi: Eğitim ve kültür perspektifinden bir analiz
Bu araştırma, müzik eğitiminin 0-6 yaş grubu çocukların bilişsel, sosyal-duygusal, dil ve motor gelişimlerine olan etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Erken çocukluk döneminde müzik eğitiminin, çocukların gelişim süreçlerine katkı sunduğu, bu eğitimin çocukların zihinsel, sosyal ve bedensel gelişimlerini olumlu yönde etkilediği düşünülmektedir. Araştırma, Türkiye ve dünya genelinde yapılan bilimsel çalışmaları derleyerek, bu konuda var olan bulguları analiz etmeyi hedeflemiştir. Araştırmada kullanılan yöntem, literatür taraması yöntemi olup, farklı ülkelerde yapılan müzik eğitimi ile ilgili araştırmalar incelenmiştir. Müzik eğitiminin, çocukların dikkat, hafıza, problem çözme gibi bilişsel becerilerini geliştirdiği, grup çalışmalarıyla sosyal becerilerinin güçlendiği ve dil gelişimlerine katkı sağladığı literatür bulgularıyla desteklenmiştir. Ayrıca, motor gelişim açısından müzik eğitiminin çocukların ince ve kaba motor becerilerini geliştirmede önemli bir araç olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmanın bulguları, müzik eğitiminin çocukların genel gelişim süreçlerine büyük katkılar sunduğunu göstermektedir. Özellikle bilişsel, sosyal-duygusal, dil ve motor gelişim üzerinde olumlu etkiler sağlayan müzik eğitiminin, erken çocukluk döneminde daha geniş bir şekilde uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, Türkiye'de müzik eğitimi uygulamalarının yaygınlaştırılmasının ve bu eğitimin kırsal bölgelerdeki çocuklara erişim sağlamasının önemine değinilmiştir. Müzik eğitimi, çocukların gelişiminde önemli bir yer tutmakta ve bu eğitimin erken çocukluk döneminde yaygınlaştırılması, çocukların genel gelişim süreçlerine kalıcı katkılar sağlayabilmektedir. Müzik eğitiminin bilişsel, sosyal-duygusal, dil ve motor gelişim üzerindeki etkileri dikkate alındığında, bu eğitim modelinin daha geniş kitlelere erişim sağlaması büyük önem taşımaktadır. Türkiye'de müzik eğitimi uygulamalarının yaygınlaştırılması, özellikle kırsal bölgelerde fırsat eşitliğini artırarak çocukların gelişimlerini daha iyi destekleyebilir.
Hafızanın kırılma noktası: Tunceli Müzesinde temsil, sessizlik ve mekansal anlatılar
Tunceli Kışlası'nın yapısal değişimi ve müzeye dönüşüm süreci, yerel halkın toplumsal hafızasında derin izler bırakmıştır. Bu araştırma, kışlanın askerî bir yapıdan kültürel bir mekâna dönüşümünü ve bu dönüşümün kişi ve topluluk belleği üzerindeki etkilerini incelemiştir. Kışlanın müze işlevi kazanması, mekânsal, toplumsal ve psikolojik düzeyde belirgin dönüşümlere yol açmış ve burada yaşamış kişilerin anılarını taşıyan bir hafıza mekânı yaratmıştır. Bununla birlikte, dönüşüm süreci boyunca kışlaya ait doğal unsurların kısmen ya da tamamen korunamaması ve geçmişe dair temsillerin sınırlı kalması, kolektif hafızada bazı boşlukların oluşmasına neden olmuş; bu durum, toplumsal belleğin daha bütüncül ve çok katmanlı biçimde inşa edilmesi gerekliliğini ortaya koymuştur. Araştırma, kışlanın fiziksel yapısındaki dönüşümün yerelde halkın hafızasında nasıl belirgin değişimlere yol açtığını incelemiştir. Kışlanın bahçesi, kavak ağaçları, odalar, karanlık koridor, cümle kapısı ve ekmek ocakları gibi doğal ve mimari unsurlar, burada yaşayan kişilerin toplumsal belleğinde önemli bir yer tutmuşken, dönüşüm sürecinde bu unsurların ortadan kalkması, mekâna dair hafızanın zayıflamasına neden olmuş; bu durum, müzenin sunduğu geçmiş anlatısının daha sınırlı ve parça hâlinde y ansımasına yol açmıştır. Kışlada büyüyen çocuklar için mekân, hem güvenli bir alan hem de merak uyandırıcı bir keşif dünyası işlevi görmüştür. Kışlanın izole yapısı, burada yaşayanlar için aidiyet duygusunu pekiştirirken aynı zamanda dışlanmışlık hissi yaratmış ve bu çelişki, kişilerin hafızalarında derin izler bırakmıştır. Bununla birlikte, müzenin mevcut durumu, kışlanın dönüşüm sürecinin izlerini tam anlamıyla yansıtmamaktadır. Geçmişin bir yansıması olarak müze, önemli bir hafıza mekânı işlevi görmeye devam etse de, bazı toplumsal ve tarihsel öğelerin anlatı dışında kalması, temsilin bütüncüllüğünü sınırlamaktadır. Bu araştırma, müzelerin tarihsel olayları genellikle belirli bir anlatı çerçevesi içinde sunduğu gerçeğini vurgulamakla birlikte, farklı toplumsal grupların deneyimlerinin de göz önünde bulundurulmasının önemine dikkat çekmektedir. Tunceli Müzesi'nin, Tunceli'nin travmatik geçmişine dair daha kapsamlı ve dengeli bir anlatı sunma potansiyeli, bölgenin kolektif hafızasını güçlü bir biçimde yaşatmak için önemli bir fırsat sunmaktadır. Müzenin, yalnızca ulusal kimlik inşasına odaklanmak yerine, farklı toplumsal kesimlerin bakış açılarını da kapsayacak şekilde yeniden yapılandırılması, daha kapsayıcı bir hafıza mekânı olmasına katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda, Tunceli Müzesi, tarihsel doğruluğun sağlanması ve farklı toplumsal grupların hafızalarının doğru bir şekilde yansıtılması adına kritik bir rol oynamaktadır.
Sanat ve kültür yönetimi bağlamında Abidin Dino'nun incelenmesi
Tarih boyunca çok farklı biçimlerde tanımlanan sanat, insanın hayal gücünün bir yaratımı, duyguların ve düşüncelerin estetik kaygılarla ifade edilmesi olarak tanımlanabilir. Sanat, bireysel bir yaratım süreci olsa da aynı zamanda ortaya çıktığı döneme ait toplumsal ve tarihsel kültürün içinde şekillenen bir olgudur. Ortaya konulan sanat ve sanat eseri üretildiği toplumun, kültürel, politik, dini, siyasi, ekonomik yapısıyla iç içedir. Sanatçının yarattığı eser ile içinde bulunduğu zamana, mekâna ve topluma karşı bir sorumluluğu var ise, aynı şekilde toplumun ve mevcut politik erklerin de sanatçıya karşı sorumlulukları bulunmaktadır. Bu bağlamda genelde ve sanat yönetimi içerisinde sanatçının konumu önem arz eder. Bu çalışmada sanatın, sanatçının ve kültür ve sanat yönetiminin ne olduğundan hareketle, Abidin Dino'nun sanat anlayışının, döneminin siyasi ve toplumsal koşullarının onun sanat yönetimi içerisindeki konumuna nasıl etki ettiği incelenmiştir. Abidin Dino sadece ressam ve karikatürist kimliğiyle değil diğer sanat dallarında verdiği ürünlerle ve entelektüel politik duruşuyla da irdelenmiştir. Dino'nun siyasi kimliği ve sosyalist dünya görüşünün sanat anlayışına etkileri değerlendirilmiş, sürgünde ve yasaklı olduğu yıllarda sanatsal üretimini nasıl şekillendirdiği siyasi otorite ile olan ilişkileri incelenmiştir. Döneminin mevcut sanat politikaları ve karşılaştığı güçlüklerin Abidin Dino'nun sanatına etkileri sanatçı bağlamında sorgulanmıştır. Dino'nun toplumcu gerçekçi sanat akımına katkıları ile hususi hayatı, ailesi, çocukluk ve eğitim yılları, sanat hayatı, eserleri, kurucusu olduğu gruplarla beraber yaşamında ve ölümünden sonra düzenlenen sergileri incelenmiştir.
Kültür ve sanat yönetimi bağlamında yaşam boyu öğrenme ile iletişim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Sosyal bilgiler öğretmenleri örneklemi
Bu araştırmanın amacı, kültür ve sanat yönetimi bağlamında sosyal bilgiler dersi öğretmenleri örneklemi üzerinden yaşam boyu öğrenme ile iletişim becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmaya, Türkiye genelindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda görev yapan 401 sosyal bilgiler öğretmeni katılmıştır. Veriler, "Yaşam Boyu Öğrenme Ölçeği", "İletişim Becerileri Ölçeği" ve demografik bilgi formu ile toplanmıştır. Analizler sonucunda, öğretmenlerin hem iletişim becerileri hem de yaşam boyu öğrenme düzeylerinin genel olarak olumlu olduğu bulunmuştur. İletişim becerilerinin yaşa göre farklılaştığı; yaşam boyu öğrenme düzeylerinin ise cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi ve yaşa göre anlamlı farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. İki değişken arasında pozitif yönde, çok güçlü ve anlamlı bir ilişki (r=0,708) tespit edilmiştir. Ayrıca, iletişim becerilerinin yaşam boyu öğrenme düzeyini anlamlı bir şekilde yordadığı (β=0,708) ve varyansın %50'sini açıkladığı görülmüştür. Bulgular, öğretmenlerin iletişim becerilerinin geliştirilmesinin, yaşam boyu öğrenme eğilimlerini de olumlu yönde destekleyebileceğini göstermektedir.
Lise düzeyindeki öğrencilerin müzik kültürleri üzerine biraraştırma; Tunceli ili merkez ilçesi örneğinde
Bu tez kapsamında, Tunceli ilindeki lise öğrencilerinin müzik kültürlerini anlamak ve analiz etmek amacıyla, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Tunceli merkez ilçedeki beş farklı okulda 9., 10., 11., ve 12. sınıftan 507 öğrenci ile bir anket çalışması gerçekleştirmiştir. Bu okullar Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Tunceli Anadolu Lisesi, Tunceli Türk Telekom Fen Lisesi, Spor Lisesi ve Tunceli Güzel Sanatlar Lisesi'dir. Bu anket kapsamında öğrencilere cinsiyetleri, anne ve baba meslekleri, ailelerinin gelir düzeyleri, Tuncelili olup olmadıkları, dinledikleri müzik türleri, dinledikleri müzik türlerini ne sıklıkla dinledikleri, müzik etkinliklerine katılma sıklıkları, ailelerinin müzik tercihlerindeki etkisi, arkadaşlarının ve sosyal medyanın müzik tercihleri üzerindeki etkisi, müzik dinlerken kullandıkları araçlar, müziği dinleme dilleri, Tunceli yöresine ait deyişleri dinleme sıklıkları, çaldıkları enstrümanlar ve ailelerinde bağlama çalan olup olmadığı ile ilgili sorular sorulmuştur. Böylece, öğrencilerin müzik kültürlerine dair geniş bir fotoğraf elde edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada veri toplamak için nicel temelli yapılandırılmış bir anket kullanılmıştır. Daha sonra bu anket ile elde edilen öğrencilere ait veriler SPSS veri analiz programı kullanılarak Ki-Kare, frekans analizi, çapraz tablolar ve karşılaştırmalı değerlendirmeler gibi araçlarla analiz edilmiştir. Sonuçlar, öğrencilerin hayatlarının önemli bir parçasının müzik olduğunu göstermektedir. Müzik türü tercihleri üzerine yapılan değerlendirme sonucuna göre en çok ilgi duyulan üç müzik türü rap, pop ve yabancı pop müziği olmuştur. Buna karşılık, klasik Batı müziği ve Türk sanat müziğine yönelik belirgin bir ilgi eksikliği söz konusudur. Halk müziği ve özellikle Tunceli'ye özgü yöresel müzikler yine de hatırı sayılır bir hayran kitlesine sahip görünmektedir. Bu durumun da gösterdiği gibi, yerel kültürel unsurlar gençlerin müzik kültüründe önemli bir rol oynamaya devam etmektedir. Öğrencilerin Zazaca ve Kürtçe müziğe olan ilgisi de araştırmanın bir diğer ilginç bulgusudur. Çalışmada ayrıca Kürtçe, Zazaca ve Türkçe müzik dinleme sıklığı ile Tunceli yöresine ait deyişlerin dinleme sıklığı arasında oldukça anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Tunceli'nin çok dilli yapısı ile öğrencilerin Alevi deyişlerini dinlemeleri arasında güçlü bir bağlantının olması kültürel mirasın öğrenciler arasında müzik aracılığıyla nesiller boyunca aktarıldığını göstermektedir. Ayrıca öğrencilerin çoğunun müziği; akıllı telefonlar, tablet ya da bilgisayarlarını kullanarak büyük ölçüde dijital platformlar aracılığıyla dinlediği belirlenmiştir. Radyo gibi daha geleneksel yöntemlerle dinleyenlerin sayısı çok azdır. Bir diğer önemli bulgu da öğrencilerin müzik seçimlerinin aile, arkadaşlar ya da müzik dersleri tarafından değil, en çok sosyal medya tarafından şekillendirildiğidir. Öğrenciler ayrıca hem sınıf içi hem de sınıf dışı müzik etkinliklerine çok az ilgi göstermektedir. Bu durum, öğrencilerin bu etkinliklere pek ilgi duymadıklarını veya bu etkinliklerin içeriklerinin öğrencilerin müzik tercihlerine pek uymadığı sonucunu göstermektedir. Buna ek bu durum öğrencilerin müzikle kurduğu ilişkinin büyük ölçüde bireysel olduğunu göstermektedir. Tunceli özelinde bu konuda yapılan ilk çalışma olan tezimiz sonuç olarak Tunceli'deki lise öğrencilerinin müzik kültürünün hem evrensel popüler eğilimlerden hem de yerel, dilsel ve inançsal faktörlerden beslendiğini göstermektedir. Kültürel açıdan bakıldığında, müziğin gençlerin kendilerini ifade etmelerine, başkalarıyla bağlantı kurmalarına ve kültürlerini aktarmalarına yardımcı olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar müziğin gençlerin yaşamları üzerinde daha büyük bir etkiye sahip olması için, müzik politikalarının hem yerel hem de küresel müzik kültürlerini içerecek şekilde yeniden düşünülmesi gerektiğini göstermektedir.
Kültürel miras kapsamında Hevsel Bahçelerinin incelenmesi
"Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanı" olarak 2015 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alınan Hevsel Bahçeleri, Diyarbakır kenti için önemli bir doğal ve kültürel miras alanıdır. 8000 yıllık tarihi boyunca tarımsal faaliyetlerin yanı sıra kültürlerin gelişmesine sağladığı katkı ile Hevsel Bahçeleri'nin kültürel miras kapsamında incelenmesi çalışmanın amacı olarak belirlenmiştir. Dicle Nehri tarafından beslenen ve Diyarbakır Surları ile bir arada bulunan Hevsel Bahçeleri, kentin kültürel gelişiminde de etkili olmaktadır. Bu kapsamda Hevsel Bahçeleri ve çevresindeki yaşam alanlarına ilişkin belgeler, eserler ve akademik çalışmalar analiz edilerek kültürel mirasın izleri sürülmüş; Hevsel Bahçeleri ve Suriçi'nde belgesel fotoğraflardan oluşan alan analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bahçelerin kültürel miras öğeleri; doğal yaşam, geçim kaynakları, canlılar ve mimari yapılar kapsamında belgelenmeye çalışılmıştır. Bahçelerin endüstrileşme ile karşı karşıya kaldığı ve bahçelerde yetişen ürün çeşidinde azalma olduğu görülmüştür. Hevsel Bahçeleri'nin varlığının risk altında olduğu ve korunması için çeşitli tedbirlerin alınması gerektiği önerilmiştir.
UNESCO kriterleri kapsamında Munzur Vadisi ve Milli Parkı'nın dünya mirası listesinde yer alabilme sürecinin incelenmesi
Bu çalışma, UNESCO Dünya Miras Listesi'ne aday olan doğal ve kültürel varlıkların korunması ve yönetilmesi süreçlerine yönelik değerlendirmeleri içermektedir. Özellikle Türkiye'de yer alan Munzur Vadisi örneği üzerinden sürdürülebilir miras yönetimi yaklaşımları incelenmiş ve UNESCO kriterlerine göre mevcut durum analiz edilmiştir. Çalışmada, Dünya Mirası kavramının gelişimi, UNESCO'nun rolü, üstün evrensel değer (OUV) kavramı ve Türkiye'nin dünya mirası alanları bağlamında karşılaştığı yapısal ve yönetsel sorunlar detaylı şekilde ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu tezde, alan çalışmaları, belgeler ve kurumsal raporlar doğrultusunda Munzur Vadisi'nin adaylık sürecindeki fırsatlar ve engeller değerlendirilmiştir. Ayrıca, Dünya Miras Listesi'ne kabul sürecinde yerel paydaş katılımının, doğal koruma önlemlerinin ve yönetim planlarının önemi vurgulanmıştır. Elde edilen bulgular, Türkiye'de dünya mirası yönetiminde daha bütüncül ve çok aktörlü bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini göstermektedir. Munzur Vadisi örneği, doğal ve kültürel mirasın birlikte korunabileceği sürdürülebilir modellerin uygulanabilirliğini ortaya koymakta ve gelecekteki miras alanı başvuruları için önemli bir referans oluşturmaktadır.
Belgesel fotoğraflarla Tunceli Müzesini hafıza mekânı olarak okumak
Bu tez çalışması, Tunceli Müzesi'nin—eski adıyla Dersim Kışlası'nın—tarihsel ve toplumsal-kültürel hafızasını belgesel fotoğraf çalışması aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Kışla olarak inşa edilen ve kullanılan bu yapı, geçmişten günümüze uzanan çok katmanlı bir tarih ve hafıza barındırmaktadır. Çalışma, binanın kuruluşundan itibaren geçirdiği evrimi ele alarak, özellikle lojman olarak kullanıldığı dönemlerde burada yaşamış ailelerin günlük yaşam pratiklerini, kültürel etkileşimlerini ve tarihî olayların mekâna yansımalarını göstergebilim yöntemiyle incelemeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda, fotoğrafçılık metodolojisini temel alan analiz, müzenin yapım sürecinden itibaren üretilmiş olan fotoğrafların temsilleri tarihsel ve toplumsal bağlamı içinde analiz ile incelemeyi ve bunları dönemlere ayırarak toplumsal ve politik bağlamda yorumlamayı amaçlamaktadır. Yapılan bu tarihsel ve toplumsal bağlamı içinde analiz, mekânın hafızasını ve geçmişe dair anlatıları, bilimsel bir araştırma çerçevesinde değerlendirmektedir. Ayrıca, fotografik anlatıların yeniden kurgulanması yoluyla, söz konusu mekânın toplumsal bellek üzerindeki etkileri ve tarihî anlamları hem görsel hem de yazılı olarak ortaya konacak; böylece kapsamlı bir belgesel fotoğraf çalışması oluşturulmasına katkı sağlanacaktır. Bu çalışma, Tunceli Müzesi'nin yalnızca bir sergileme alanı olmanın ötesinde; kentin, halkın ve hafızanın nasıl şekillendiğini; tarihî olayların bireyler ve topluluklar üzerindeki etkilerini belgesel bir perspektiften sunmayı hedeflemektedir. Böylece, yazılı tarihin yanı sıra görsel ve somut belgeler aracılığıyla da kent hafızasının nasıl inşa edildiği vurgulanmakta; Tunceli'nin kentsel belleğinin çok katmanlı yapısını anlamaya yönelik kapsamlı bir çerçeve sunulmaktadır. Bu çalışma, geçmişin izlerini görünür kılarken, bu hikâyelerin günümüzdeki yansımalarını da ortaya koymayı amaçlamaktadır.