History of the Republic of Turkey

Reflections of the global implementation of intellectual property rights on pharmaceutical policies: The case of Turkey

This thesis examines how the pharmaceutical policies are affected by the global implementation of intellectual property rights (IPRs) in the era of neoliberal globalization and, in return, how these policies affect the pharmaceutical sector and multinational pharmaceutical companies (MPCs), which are the main actors of this implementation process. For this objective, the study is organized in three chapters where first, the global implementation of IPRs is examined; second, the pharmaceutical policies affected by this implementation are discussed and last, their reflections in Turkey are explored. During the thesis, the literature reviews on IPRs and pharmaceutical policies are reinforced with the examination of sector reports, media scans, press releases and interviews for the aim of studying this dynamic political process. In the particular case of Turkey, the current situation is the result of a long process going back to the 1960s, since when the interests of different actors are facing each other. It is undeniable that the global implementation of IPRs creates a favorable atmosphere for MPCs, affects the domestic sector negatively, and results in increasing public pharmaceutical expenditures. For that reason, the Turkish government has conducted cost containment policies aimed especially at these drugs in question, relying on its monospony position. However, according to another result, there has not yet been a violent confrontation between MPCs and the Turkish government. Moreover, there is a tendency to loosen the tension between them. For that reason, it is believed that the current political situation will be unbalanced in the near future.

Farmer support regime and political economy of agricultural reform: Transformation of Turkish agricultural policy in the post-2000 era

This thesis analyzes the changing dynamics in post-2000 agricultural policy making in Turkey in terms of populist electoral tradition in relation to the international and domestic policy dynamics. The focus of the study is early 2000s when the reform moves gained a renewed pace as a result of the international pressures? winning leverage over the incumbent governments of the era following the 2001 economic crisis. The thesis takes a snapshot of the trajectories in agricultural policy making and reform efforts in the sector and reveals the changing nature of governmental policy attitude towards agriculture in the early 2000s While analyzing the evolution of the agricultural support regime and policy making in Turkey of the Justice and Development Party (AKP) government era, starting from 2002 until 2011, the international and domestic roots of the reform move and the erratic governmental policy and discourse changes towards the agricultural sector are traced.The main hypothesis of the thesis is that the early years of the AKP rule do not exemplify a deviation from populist policy tradition in Turkish agriculture but was more of an ?obligated? policy transfer to save the day. The initial reason for AKP?s seemingly leading away from populist-corporatist electoral tradition in agriculture was mainly because of the AKP?s weak capacity in handling electoral promises and populist legacy while trying to adhere to its promises to international pressure groups and lack of an innovative and comprehensive policy alternative rivalling the reform designs of the World Bank and IMF. However, once it gained more political power with the help of a more stable economic and political environment and ensured some space to wriggle out of IMF constraints, the initial determination for reform on part of the AKP government did not last long and agricultural policy making started to move back again on the populist-corporatist electoral track with the introduction of agricultural policies deviating from the IMF and the WTO principles and original aims of the WB backed ARIP. In the end, the populist tradition in agriculture survived a new wave of reform pressure striking a happy medium with the old and new policies for the sake of the new giving way to a hybrid and disorienting agricultural regime with the future prospects of hatching into new and more radical policy reforms.

Morality, loyalty and citizenship: Youth organization in interwar Albania

This study explores the interwar Albanian state youth organizations, the National Entity "The Albanian Youth" and the Federation of Artistic and Sports Associations "The Albanian Brotherhood." They constitute the first examples of the Ministry of Culture, Youth and Sports that we find in present day Albania. These institutions, which related youth, education, sports and culture to a patriotic platform that deeply affected the political culture in the country, become for the first time the subject of a particular socio-historical research. This study proposes that these institutions advanced a project of citizenship for Albanian society. This project consists in the organization of national society through the youth and by projecting onto the city youth the good citizenship. Approaching national citizenship as being political this study suggests that the city emerges at the same time as a space of subversion of and compliance to power. This works stands in the intersection of education, citizenship, and youth studies and it is based on the examination of many original documents that were not explored previously. Youth represents its key concept and term. The other dimensions, loyalty and morality, emerged as key elements in understanding diverse aspects of the good citizenship. The idea that intellectual elites could shape society according to what they regarded as "developed," "western," and "civilized," patterned the state's and regime's logics of creating the good citizen. Nevertheless, this study shows that the values the state youth organizations promoted and the practices they advanced cannot be simply regarded as state or elite projects. On the contrary, they were the product of the interaction of multiple actors and dynamics that founded and shaped the state itself.

The 1948 economic congress: An attempt at the political re-organization of the merchants in Turkey

This thesis explores the relationship between the state and private entrepreneurs during the period of return to multi-party politics in Turkey. Taking the 1948 Economic Congress of Turkey as its case, and the merchants in Turkey as its main agent, it argues that from the vantage point of merchants, the economic transition to agriculture-led growth was contingent on the class struggle during the said period. The process therefore was not a political rupture but represented a continuity in terms of capital accumulation strategies. 1948 Economic Congress of Turkey in this junction, acted as the forum through which the merchants debated their economic-corporate interests. Using proceedings books, published reports of the congress, newspaper articles by prominent intellectuals, annals of participating chambers and national assembly records, the research revealed that private entrepreneurs had no intention of dismantling the state presence in and over economy but expected the institutional transformation of the relationship between the state and themselves. In addition to their demands of economic rationalization in state apparatus and formation of institutions that would allow them direct channels into economic policy-making processes, merchants demanded the state to act as the collective capitalist by using redistributive policy to promote the intensification and centralization of capital.

Finance and the bourgeoisie: The establishment of private sector banking in Turkey (1946-1958)

This study, a major premise of which is that finance cannot be considered separately from socio-political power relations, examines the rise of private sector banking in relation to the transformation of the bourgeoisie in Turkey after the Second World War. By looking at the financial sector in the 1950s in a historical and social context, this work tries to assign hitherto neglected finance its place. Stipulating that in late-capitalized countries finance capital organizations usually emerge as conglomerates, the study attempts to contextualize the developments in the finance sector and the rise of the bourgeoisie in the post-war period to understand the emergence of finance capital and conglomerates in Turkey.

Women in change: Female teachers and middle class in the 1940s-1950s

This study examines the extent of liberation the middle class, educated, and working women enjoyed in Turkey during the 1940s-1950s, together with its restriction within the rules of the family, class and society. For this aim, interviews were conducted with eleven, female, middle class teachers who worked in secondary schools during the1940s and the 1950s. The concept of "liberation" is taken in a narrow sense in this study, referring only to the ability to direct their own lives and making life-changing choices such as about education, work life, and marriage without pressure. Secondary education teachers, working in junior high / high schools, were selected specifically, as they were required to receive university-level (faculty or institute) education in contrast to primary school teachers in the time period concerned.

Performative publicness: Alternative theater in Turkey after 2000s

This thesis looks at the alternative theater field in Turkey especially after mid 2000s which is separated from conventional theater making styles by the usage of black-box stages, new texts (translated or locally written), experimental dramaturgies and new acting techniques. The research was based primarily on long-running and deep field analysis varying from spatial analysis to interviews where the supplementary material is mostly collected from newspapers and websites. The conclusions reached were that this "new" form of theater created a significant public sphere based on tools of "performative publicness" in which different groups from various backgrounds (though being limited by class to an extent for now) can have contact with each other and their stories.

Turkey's asylum policy towards Syrians

Since 2011, following the crossing of the first Syrians into Turkey, the number of displaced Syrians has risen dramatically. Turkey's management of this migration flow has raised debates surrounding this issue. With the aim of contributing to these debates, this thesis examines the peculiarities of Turkey's asylum policy towards Syrians. The characteristics of this policy are analyzed through a comparison with Turkey's previous policy practices in responding to asylum en masse as well as the current legal and the political framework. In that regard, the legal context is examined through the analysis of current asylum-related legislation and the political context is evaluated through the revision of the parliamentary questions and discussions of the past two years. These examinations and comparisons with the past practices show the procedures and measures to be applied in the face of asylum en masse are always left at the discretion of the ruling governments and hence they are prone to the arbitrariness. This thesis contends that following this prevailing policy practice, Turkey's asylum policy towards Syrians is also built on an ad hoc basis and is dependent on the government's perception of Syrians.

Institutionalization of social assistance and means testing mechanisms in the post-2001 period

This study scrutinizes the institutionalization of public social assistance and means testing mechanisms in the period after 2001. Along with the historical process of institutionalization, the thesis focuses on the attitudes towards means testing and social assistance of various actors, with examples from the case of Çorlu Social Assistance and Solidarity Foundation. The process of institutionalization of social assistance and standardization of means testing started mostly with the initiation of the World Bank, along with the Social Risk Mitigation Project which was formed in 2001. There were important improvements in terms of the institutionalization in social assistance such as improving the institutional capacity, use of information capacities, and creating integrated database that connect the system of the SYGM both with the SYDVs and other public institutions. However, there were also persistent problems such as the fragmented social assistance programs, or being exposed to personal and political influence, despite these improvements. Furthermore, the issue is more complicated for the means test due to peculiar problems of Turkey similar to other late industrialized countries. Among these problems was lack of institutional capacity for making means test in the absence of reliable public records such as property ownership, social security and population records, as well as lack of databases on the applicants, and of the standardized and instructive criteria. Most of these problems were solved with the use of information technologies and increasing institutional capacity of other public institutions. However, the major problem of the means test, which is high informality, continues to be the main obstacle for estimating the incomes of the applicants. It constitutes the main reason of the means testing system with social investigations to be in an inhumane way. The strictness of the means test and the ways of it, as well as the target groups of the assistance programs are all questions that are closely related to the varieties of approaches to social assistance which can be seen in the difference in attitudes of different actors in the social assistance such as the government, opposition, the civil servants in the SYGM, as well as the personnel in the SYDV.

State policies on vocational high schools 1970 - 2013

This thesis examines the last 40 years of vocational high schools in Turkey. Perceived as an input for future industrial growth, the area has drawn constant attention of policymakers. Here vocational high schools are considered as the main form of skill formation in Turkey and compared with the skill formation literature. Looking at the path-dependent characteristics and the changes that occurred during the years marked by the neoliberalization of economic policies, two aspects of the persistence of the skill formation problems are analyzed: the lack of a model and a long-term strategy for vocational education and training. While tracing the components of these two aspects, it is revealed that the aspects defined as problematic and require a strategy remain the same. The state's interest on this issue continued. Furthermore, despite the neoliberal environment, vocational education remains a statist area in which the state's limitations in its commitment to the skill formation issue enabled the simultaneous occurrence of three different models of skill formation. This patchwork of different types of skill formation systems manifests the institutional continuities as well the particular way the changes were adopted. Overall, the lack of commitment to a model and a strategy complicates the institutional complementarities or relationships in the political economy. As the aspirations for a coordinated model are widely declared, the mechanisms compatible with this system are not formed. The absence of institutional complementarities between vocational schools and other realms of the political economy attenuates the chances of a viable and effective vocational education policy.

Beton siyaseti: Diyarbakır'da mekânın toplumsal üretimi, 1999-2014

This study examines the processes of production of space in Diyarbakır in the period 1999-2014 so as to explore the conditions under which neoliberal urbanism, as a certain mode of politics of space, becomes hegemonic. Analyzing the material, institutional and ideological dimensions of both the urban regeneration process in the historic city center and the suburbanization and residential differentiation in the outskirts, it reveals the ways in which hegemony of urban neoliberalization is politically constructed, the grounds on which this construction is based upon, and the interaction of imaginations, values and desires that shape these grounds. Focusing on the struggles to reconfigure the city's physical, historic and cultural landscapes, it elucidates the encounters between the "post-war" hegemony project of the historical bloc represented by the AKP and the Kurdish political movement's "post-colonial" counter-hegemony project. Recent political-economic dynamics that have reconfigured physical and social spaces of major cities in Turkey are often pictured as fixed policy packages which are disseminated from top to bottom and from center to periphery, put forward by the initiative of homogenous elites. Deployment of the notion of neoliberalism in such economistic and state-centric manner underestimates the hegemonic character of neoliberal urbanism. Against this conventional understanding of contemporary urban processes, this dissertation demonstrates that neoliberal urbanism is a conflictual, politically-constructed, twofold process of commodification and depoliticization which intrinsically contains moments of destruction and creation.

State rescaling and the dynamics of government-business relations in two Turkish cities

In recent years, many countries have witnessed a state rescaling process through the reconfiguration of power relations between the central and local governments. This reconfiguration under the neoliberal globalization also has reshaped government-business relations. This dissertation examines the emergence of the local government as a new element in government-business relations, which remains an under-researched subject in the literature. It draws on the extensive analyses of legislative and administrative changes, tender statistics, media reports, and the result of field research in two important Turkish cities, namely İstanbul and Konya. Comparing İstanbul with a middle-sized city like Konya aims to attain a better understanding of the impact of "scale-related difference" on government-business relations. The comparison of these cities also gives opportunity to examine how political cleavages and tensions within the power block at the local level shape business interest and growth. This dissertation shows that tenders of local governments contributed to the emergence and development of a new group of politically privileged business people close to municipal governments. Nevertheless, it argues that the central government still plays at least three significant roles in shaping government-business relations at the local level. First, relations at the local level could only be sustained through heavy political intervention in the tender processes through legislative and administrative changes, which requires the involvement of the central government authorities. In the Turkish context under analysis, "gradual and incremental institutional changes" are found to be important for expanding the scope of political discretion. Second, the central government in Turkey continues to carry out infrastructure projects in urban areas which also provide opportunities for the business growth. Third, it also attempts to shape business coalitions and conflicts at the local level by taking political action in favor of some groups while excluding others. Overall, this dissertation investigates both the role of the local government and the interface between central and local levels of government in shaping the capital accumulation process.

Demokrat Parti döneminde Türk kadını (1950-1960)

Türkiye, II. Dünya Savaşı sonunda demokrasi yanlı tarafı seçmesiyle çok partili hayata geçiş sağlanmıştır. Sonrasında yirmi yedi yıllık Cumhuriyet Halk Partisi iktidarının sona ermesiyle Demokrat Parti iktidara gelmiştir. Siyasi, sosyal, kültürel ve pek çok sahada değişimleri beraberinde getirmiştir. Sosyal unsurlarda bu değişimden etkilenmiştir. Bu unsurlardan etkilenlerden biri de şüphesiz kadınlar olmuştur. Bu çalışmada 1950- 1960 yılları arasında yaşanan köklü değişimde kadının üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Hazırlanan tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türk kadının Demokrat Parti iktidara gelmeden önceki kazanımlardan bahsedilmiştir. Kazandığı haklar ve içinde bulunduğu toplumdan kısaca söz edilmiştir. İkinci bölümde kadının Demokrat Parti'yle birlikte siyasi alanda etkisine bakılmış, faaliyetlerine değinilmiştir. Siyasi alan dışında düşüncede etkili olan isimler incelenmiştir. Üçüncü bölüm kadının eğitim hayatındaki etkinliği incelenerek, bilinçli bir kadının çalışma hayatı ve aktif olarak bulunduğu derneklerin faaliyetlerine bakılmıştır. Dördüncü bölüm de ise değişen hayat şartlarında kadının spor, moda, edebiyat, reklamlardaki etkisi ve kendi tipolojisinin değişikliği süreli yayınlardan araştırılarak çıkarım yapılmaya çalışmıştır.

Archive, photography and power: Archival practice of Yildiz Library and an alternative to current digital interface

This thesis examines the function of the Yıldız Archive in terms of pow-er while also addressing the development of a user-friendly digital in-terface to enhance its accessibility. This thesis, also examines the archival logic of the Yıldız Archive and its role in the construction of power. By focusing on the processes of select-ing, categorizing, and storing photographs, the study analyzes how the archive shaped visual memory and functioned as a governing practice using digital methods. The research aims to reveal how the archive op-erated as a mechanism for knowledge production and how the ruling elite of the period utilized archives and photography. Additionally, a user-friendly digital interface has been developed to enhance accessi-bility and understanding of the archive's rich

Idealist Movement in the East: An overview of the activities of the idealist Movement regarding Eastern and Southeastern Anatolia between 1965 and 1980

This thesis examines the activities of the idealist movement regarding Eastern and Southeastern Anatolia and its strengthening in these two regions between 1965, when Alparslan Türkeş became the head of CKMP, and 1980 by focusing on the participation in the idealist movement from these two regions and the movement's success in the 1977 local elections in Eastern Anatolia. The research traces the organizational efforts of the movement in Eastern and Southeastern Anatolia since the late 1960s and focuses on the questions of to what extent the party was able to find a response in these two regions as a result of these efforts and for which reasons this response emerged. In addition to these two questions, it was also aimed to examine the perspectives of the people from Eastern and Southeastern Anatolia who participated in the movement during this period on the uprisings that broke out in these two regions during the Early Republican Period and their perceptions of ethnicity. In addition to primary sources such as various memoirs, Hergün newspaper, local newspapers of the period, and books published by publishing houses close to the movement, semi-structured interviews with people from Eastern and Southeastern Anatolia who participated in the movement were also used as sources. As a result of this study, three main conclusions were reached. First, the MHP and the idealist movement as a whole generally achieved results above their national average in these two regions in the elections from 1965 to 1977, especially in the 1977 local elections, due to the "understanding of Turkishness without ethnic discrimination" adopted by the movement during these years and the perception of the idealist movement as the most influential political movement against communism at a time when communism was perceived as anti-religious by the public. Secondly, it was observed that teachers with nationalist political views and the organization of these teachers under Ülkü-Bir in the following years significantly impacted the participation in the movement from these two regions during these fifteen years. Finally, when it came to the 1977 local elections, it was observed that while the movement had made significant progress in Eastern Anatolia, in Southeastern Anatolia, it had fallen behind its performance in previous years.

Negotiating tradition and change: Sephardi Jewish life cycle practices in istanbul (1960 - 2020)

This dissertation examines how life cycle rituals—namely Brit Milah, Bar/Bat Mitzvah, and Jewish weddings—have transformed in meaning, form, and function within Istanbul's Sephardi Jewish community between the 1960s and 2020. Framing these events as a "field" in the Bourdieusian sense, the study investigates how ethno-religious cultural and communal identity is co-produced through the interaction of three key agents: religious authorities, Jewish-owned event companies, and community members themselves. Drawing on over forty interviews, archival research, and participant observation, the study reveals how these rituals are shaped by competing forms of capital (economic, cultural, symbolic), and how different actors strategically deploy these resources to influence the definition of "proper" and "ideal" Jewishness. While religious authorities emphasize continuity and modesty (Kayadez), companies introduce global trends and market sensibilities, and community members negotiate visibility, belonging, habitus, and status within a shifting socio-political landscape. Special attention is given to how rituals reflect broader dynamics, such as antisemitism, gendered expectations, and class dynamics, in connection with the transformation of communal infrastructure. Life cycle events emerge not merely as religious traditions but as dynamic arenas where power, identity, and representation are continuously negotiated.

Türkiye-İngiltere ilişkilerinde süreklilik ve değişim (1945-2002)

Bu çalışma, Soğuk Savaş'ın başlangıcından 2002 yılına dek Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili ilişkileri "süreklilik ve değişim" ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. İkinci Dünya Savaşı sonrasında şekillenen yeni uluslararası sistemde, Türkiye'nin Batı bloğuna yönelimi ve bu süreçte İngiltere ile kurduğu siyasi, askerî ve diplomatik temaslar, dönemin jeopolitik dinamikleri bağlamında ele alınmıştır. Tez, Soğuk Savaş döneminde Türkiye'nin Batı İttifakı içindeki konumunun pekişmesiyle birlikte, İngiltere ile kurumsallaşan ilişkilerin NATO, Bağdat Paktı ve CENTO gibi yapılar üzerinden nasıl şekillendiğini irdelemektedir. 1960'lı yıllar, Türkiye'deki iç siyasi kırılmalar ve Kıbrıs sorununa bağlı olarak Türk-İngiliz ilişkilerinde gerilimin yükseldiği, müttefiklik bağlarının sınandığı bir dönem olarak öne çıkmıştır. 1970'li yıllarda Kıbrıs Barış Harekâtı ile birlikte ilişkilerde yaşanan kopuş, diplomatik diyalog kanallarının zayıflamasına neden olmuş; İngiltere'nin denge siyaseti, Türkiye tarafından eleştirel bir bakışla değerlendirilmiştir. Ancak 1980'li yıllarda Özal dönemiyle birlikte başlayan dış politikadaki liberal açılımlar, ekonomik ve askerî ilişkilerde yeniden bir yakınlaşmayı beraberinde getirmiştir. Soğuk Savaş sonrası dönemde ise Türkiye ve İngiltere, yeni güvenlik tehditleri, NATO'nun dönüşen rolü ve Avrupa Birliği süreci çerçevesinde iş birliğini farklı eksenlere taşımıştır. 1991 Körfez Savaşı'ndan itibaren gelişen askerî koordinasyon, 1999 Kosova müdahalesi ve 11 Eylül sonrası oluşan küresel güvenlik mimarisi, iki ülke arasında stratejik bir ortaklık anlayışının pekiştiğini göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, 1945–2002 arası Türk-İngiliz ilişkilerinin dinamiklerini tarihsel bağlamda değerlendirmekte, ikili ilişkilerin yalnızca iniş ve çıkışlarla değil, aynı zamanda kurumsal sürekliliklerle de şekillendiğini ortaya koymaktadır. Çalışmada tarama ve belge çözümleme yöntemleri temel alınmış; arşiv belgeleri, diplomatik yazışmalar, döneme ait gazete haberleri, akademik yayınlar ve uzman mülakatlarından elde edilen veriler kullanılmıştır. Yerli ve yabancı literatürün bir arada değerlendirildiği bu tezde, özellikle Türk akademisyenlerin katkılarına öncelik verilmiş; İngiliz arşiv materyalleri ve hükümet raporları ise ikincil kaynak olarak başvurulmuştur. Bu doğrultuda tez, Türk-İngiliz ilişkilerinin çok boyutlu seyrini anlamaya yönelik bütüncül bir perspektif sunmakta ve ilgili dönemde Türkiye'nin dış politika reflekslerini anlamlandırmaya katkı sağlamaktadır.

The historical development of museology in Turkey

The historical development of Turkish museology after 1980 will be re-searched in this thesis. The changes that happened before and after 1980 will be examined. The legal arrangements made after 1980 constitute the turning point for Turkey's museology. Law no. 2863 Code of Protection of Cultural and Natural Properties marks a drastic change in Turkish museology. "Regulation on Private Muse-ums and Their Auditing", published in the Official Gazette (no. 18289, 22 January 1984) allowed for the establishment of private museums. The number and variety of private museums has in-creased considerably since 1980. In 2000, the development of modern museology has brought new museum practices that are open to scientific applications and research. The architectural structures of the museums, exhibition aspects, and technology and management models have changed. After 2010, the number of the city, science, and university museums has increased. In addition, international exhibitions and museum awards that came with the membership to international organizations have created new sources for the change in the museum culture. With advancing technology, the mu-seum exhibition and presentation techniques have become more visitor-oriented. The use of touch screens, simulators, robots and, holograms in the exhibition areas have supported the modern new museology. The number of digital, mobile, and visual museums has increased rapidly. The increasing interest in the muse-ology in the culture industry and creative industries has led to a change in per-ception in the society. However, this has caused a lot of controver-sies about the sustainability of the development of the museums in Turkey. This thesis tries to contribute to the ongoing discussions.

A social history of rice in Turkey

This dissertation examines the transformation of rice farming before the state, the society, and the economy in Turkey between 1948 and 2018. Rice is one of the most important fields of application of the Green Revolution after the Marshall Plan is examined from a spatial point of view in three basins such as the Meriç Basin, the Lower Kızılırmak-Lower Yeşilırmak Basins and Karacadağ Agricultural Basin. Both the geographical locations of these basins in Turkey and the differences in their agricultural structures and human capital are determinative in their preference as a field study. However, apart from these basins, there has been rice farming culture in South Marmara, Adana, West and Central Black Sea sub regions. In other words, this dissertation both explains the story of agricultural transformation in a historical process and presents a comparative perspective among these basins on a spatial scale. Therefore, this study can be evaluated in the fields of economic history, social history and environmental history. The main claim of this dissertation is to prove that thanks to the biological and agricultural properties of rice, it is a historical actor that directs the state, society, and the economy. On this basis, this study is far from putting sharp boundaries between nature and society and the anthropocentric historiog-raphy. In this context, this study examines the subject by putting the reciprocal relations and interests between the desires of human beings and the biological and agricultural requirement of rice into the center. The main purpose of this study is to explain the bureaucratic, economic and social networks of rice from its cultivation and harvest to its processing in to paddy and consumption. The main findings of this dissertation are that rice is a social, cultural, economic, artistic and bureaucratic commodity. In this context, rice requires specialized and intensive labor to collaborate with society, the state and mar-ket actors to be able to spread and carry its genes into the future. Besides, acquisition, nutrition and profit underlie in the desire of a human being toward rice. To sum up rice with one word, it can be conceptualized as the crop of controversies. As a matter of fact, it is too difficult to find any other crop that accommodates collaboration and conflict of interest and also the bureaucratic control in the cultivation of rice and free market economy in the sale of rice at the same time.

Tax revolts in the Late Ottoman Empire: Conflict, negotiation, pacification 1876-1908

This dissertation examines the reactions of the Ottoman society against the new taxes implemented in the beginning of the 20th century and the provincial governors during the reign of Sultan Abdulhamid II by focusing on the various repertoires of the society. The dissertation analyzes the centralization re- forms of the central bureaucracy from Tanzimat to 1908 and traces the reactions of the urban society as the negotiation practices with the state bureaucracy to define the limits of central power in the provinces. Further- more it analyzes how the dynamics of urban politics were shaped in the Ottoman borderlands during the late Ottoman Empire. Based on Ottoman and British sources this study demonstrates that the fiscal and political centralization of the empire was not a top-down process but a result of the bargaining process between various actors of the empire. This study illustrates this point by focusing on the resistance against the new taxes, the problems caused by social, economic and climate conditions and centralization reforms of the local bureaucracy in Kosovo, Erzurum, Bitlis provinces and the cities around them. In that sense, this study is a contribution to the Ottoman social, cultural and economic history of the Ottoman borderland.

The massacres of 1909: Violence in revolutionary context in Adana and its hinterland

This study is a reconsideration of the Massacres of 1909 in the light of the ethnoreligious relations in four urban centers (Kayseri, Maraş, Zeytun, and Antakya) from its hinterlands. Based on mainly Ottoman, British, and American Board Commission archival documents, it scrutinizes the history of these urban centers in the first year of the Young Turk period and explains the two massacres in Adana town center with the conclusions drawn from them. Demonstrating the ethnoreligious tensions, the protests against local governments, the role of religion, the agency of the commoner Muslims, and the power of Muslim notables between the Revolution and the Massacres; the study calls for a reevaluation of some predominant paradigms of causation, which are the dominance of the center over the regions, base over superstructure, and patrician over plebeian in interpreting the Young Turk regime's abstract principles, specifically on the rights of Ottoman Armenians. Also, the study investigates the relationship between the Massacres and the 31 March Incident and suggests going beyond the historiography that belittles the conception of reaction by dividing it into three stages: absorption, antirevolution, and counterrevolution. The study argues that Massacres of 1909 were reactionary movements in the stage of anti-revolution, and their potential of turning into counterrevolution was a vital factor in making the already reluctant Young Turk policymakers abandon the realization of universalist principles regarding Ottoman Armenian rights.

Osmanlı'da siyasi ve hukuki bilginin sekülerleşmesi bağlamında 'Meşrutiyet' kavramı (1860-1911)

This study examines how politics and law became secularized around the concept of the Meşrutiyet in the Ottoman Empire, focusing on how the constitutional debates were held between 1860-1911. This work is made by analyzing the written texts in which the concept of the Meşruti-yet was discussed by using the Critical Discourse Analysis method. For this reason, our discourse analysis, starting from the texts of New Ottomans such as Namık Kemal and Ali Suavi, etc., includes the texts written during the reign of Abdülhamid II and the discussions on Kanun-u Esasi in 1908 and later. What draws attention in all these texts is the efforts of the actors demanding the Meşrutiyet regime to legitimize the Constitutional regime by predominantly referring it to Islam. By referring to traditional/classical Ottoman legal-political concepts such as Siyaset, Siyaset-i Şer'iyye, Şura, Meşveret, it has been claimed that the constitutional regime is actually nothing different from the traditional Ottoman politics-law practice. However, the historical process and cultural aura of the constitutional monarchy practice and the traditional/classical Ottoman legal-political practice are both ontologically and epistemically different from each other. This difference was ignored and analogies are made between different concepts/practices and it is assumed that they were the same. However, these analogical approaches transform the traditional/classical Ottoman legal and political thought in the field of practical politics-law and cause it to be secularized.

Crisis of the reformist ideal: A critique of Ottoman narratives of crisis on 1875-1876

This study aims to analyze the narratives of Mithat, Cevdet, Mahmud Nedim Pashas, and Ahmet Mithat Efendi regarding the economic, political, and international crises of the Ottoman 1875 and 1876 as founding narratives of the Hamidian Era. It suggests that in these narratives ideological bifurcations of the Tanzimat era were reconstructed to shape the following political regime, since, at the time, the current political status quo was shattered within the empire and the international arena. Based on political treatises, memoirs, and chronicles, it discusses the intertwined nature of the internal political struggles of the Empire after the death of Ali Pasha in 1871 and the rivalry between a liberal Britain and a monarchist Russia in the international arena. It shows that the political figures of the period who saw the crisis period as an opportunity for promoting their political ideals reconstructed these crises through their narratives. Thus, the main goal of this thesis is to show that the essential crisis of the period of 1875-1876 was a regime crisis that emerged from the shattering of the Tanzimat status quo within the empire parallel with the shattering of the Euro-pean balance of power.

Murder in the family: Law, order, and criminal justice in the nineteenth century Ottoman society

This study deals with the murders committed within the family in the Ottoman provinces in the second half of the nineteenth century. Based on Ottoman archive documents, it focuses on the conflicts of various family members with each other and various reckonings both within the nuclear and extended family, from a socio-legal point of view and without any regional restrictions. The study claims that the ties that held the family together were extremely sensitive and fragile and that the family had both compassion and brutality in itself, with various paradoxes. The fact that we were able to obtain detailed information about the Ottoman provincial family and the word-for-word statements of family members from their mouths was a result of the judicial reforms that took place in the second half of the nineteenth century. Since this study, which presents a multi-layered portrait of the Ottoman provincial family through the nizamiye court records, is shaped on various family anomalies, the portrait presented is far from the claim of a full-scale family portrait. This study also tries to understand and make sense of ordinary people's mentality regarding their roles in both the domestic and public spheres. The way ordinary people customize the events in their minds, and the sub-judicial solutions they develop constitute the main axis of this study. Finally, this study reveals how the two courts operate in murder cases that fall into the common domain of both sharia and nizamiye courts in the new judicial order.

Historical evolution of scientific knowledge in Turkey: The discipline of economics from the 1930s to the 1960s

This dissertation analyzes the historical evolution of the economics discipline through the publications of Istanbul University Faculty of Economics and Ankara University Faculty of Political Sciences in between the 1930s and the 1960s. This period, from the foundation of the Faculty of Economics till the new mainstream was established by the neoclassical synthesis, represents a blurred era during when the discipline of economics was shaped by various social and political factors both locally and internationally. In formation of the teaching of economics and economic thought at the university level, this study concentrates on the roles of academic economists who appeared as the main actors in the translation process of the current economic theories and the precepts of various schools of thought into local. Based on a detailed textual analysis on the university publications, this study examines in what ways and to what degree this translation was materialized in the local context, as well as how the economic knowledge, the scope and the components of the discipline of economics were conceptualized by academic economists in the zeitgeist. This dissertation argues that this reception/translation process that shaped the evolution of economics at the educational field went beyond an effort of imitating the experience of developed countries, but shaped by the utilization of eclectic methods within the context of local peculiarities, which reflects the influence of the value-added by academic economists.

The making of cultural field in Turkey and Syria in the 2010s

This thesis examines the field of cultural production in Turkey and Syria in the 2010s. Employing Pierre Bourdieu's theory of the field of cultural production, this research delves into the primary actors, institutions, and factors that influence cultural production in Turkey and Syria, as well as the challenges and transformations faced by the field. Analyzing how social crises influence the emergence and autonomy of the cultural production field in politically unstable settings, this study aims to consider how the field theory can be adapted and contextualized to address the region's distinctive features and challenges adequately. This study also seeks to comprehend the interplay between the cultural production field and the field of power by scrutinizing actors' habitus, along with their respective positions, roles, and strategies. Lastly, this thesis considers how the notion that the cultural production field inherently evolves towards autonomy might be affected by specific social and cultural conditions. This thesis is based on semi-structured interviews conducted with actors engaged in cultural production field.

1923-1939 yılları arasında Türk ordusunda yapılan askeri yatırımlar

Araştırmada Türklerin tarih sahnesine çıkmalarından itibaren özelliklle dünya politikalarına yön veren güçlü imparatorluk ve devletler kurdutkları dönemlerde sahip oldukları askeri gücün ne kadar etkili olduğu ortaya konulmuş, günümüzde dünya ülkelerinin nezdinde söz sahibi olmak isteyen Türkiye'nin gelecekte bu konuda yapacağı yatırımlar için ışık tutulmaya çalışılmıştır.

1946-1950 döneminde CHP`nin seçim çalışmaları

Milli Mücadele döneminde Bursa gayrimüslimleri

Bu çalışmanın amacı Bursa kent tarihinde gayrimüslim halkın yerini ve önemini ele almaktır. Bursa bölgesi tarih boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır. Şehrin kuruluş tarihi Paleolitik dönemlere kadar uzanır. Anadolu ile Avrupa arasındaki geçiş noktası üzerinde bulunması şehrin tarihi boyunca ilgi görmesine neden olmuştur. Bursa, tarih boyunca sırasıyla Phryg, Lydis, Pers, Bithynia, Roma ve Bizans hâkimiyetlerine girmiştir. Türklerin hâkimiyetine Anadolu Selçukluları döneminde girmiştir. Şehrin Anadolu Selçuklu Devleti ve sonrasında Osmanlı Devleti hâkimiyeti altında bulunduğu dönemde ülkenin başkenti yapılması stratejik anlamda önemini yansıtması bakımından önemlidir. Osmanlı Devleti hâkimiyetinde uzun bir tarihi süreçte devlet ile toplum ve toplumun birbirileri ile olan ilişkileri uyum içinde sürdürüldüğü bilinmektedir. Osmanlı Devleti'nin yenilik hareketlerine başlaması ve sonrasında Kanun-ı Esasi'nin ilan edilmesi ile toplum düzeninde düzenlemeler yapılmıştır. Dağılma döneminde başlatılan yenilik hareketleri Osmanlı Devleti'nin toparlanması için yeterli olmamıştır. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan yenilgi alarak çıkması sonrasında imzalanan Mondros Mütarekesi maddelerini gerekçe gösteren İtilaf Devletleri Anadolu'da işgallere başlamıştır. Yunanlılar tarafından İzmir'in 15 Mayıs 1919'da işgal edilmiştir. İşgal süreci Batı Anadolu bölgesindeki şehirlerin işgal edilmesi ile devam etmiştir. Düşman işgali karşısında direniş göstermek amacıyla Türkler Kuvayı Milliye adında örgütler kurarak teşkilatlanmıştır. Bu noktada işgale karşı gayrimüslimlerin tutum ve davranışları hayati bir önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, Bursa'da yaşayan gayrimüslim halkın Milli Mücadele döneminin başlangıcından şehrin kurtuluşuna kadar tutumlarının ne yönde olduğu, nasıl davranış sergiledikleri üzerinde durulmuştur.

Birinci Dünya Harbi'nde Dördüncü Ordu'da askeri istihbarat ve lojistik (18 Kasım 1914-28 Eylül 1917)

Tarihin her döneminde ve bütün coğrafyalarda temelinde hayatta kalabilmek ve yaşamını idame ettirebilmek amacıyla görülen savaşlar sadece galip ya da mağlup ülkenin değil aynı zamanda insanlık tarihini de siyasi, iktisadi, kültürel ve askeri yönlerden etkilemiştir. Ordu sistemine, savaş yöntemlerine ve mühimmata dayalı değişimlerin yaşanmasına yol açan savaşlar tüm dünyada ordu kelimesi ile birlikte kullanılmaya başlayan lojistiğin önemini bir kat daha arttırmış ve gelişimine yol açmıştır. Lojistik 19. Yydan itibaren fikirleri ile Birinci Dünya Savaşı'na da yön veren savaş teorisyenleri tarafından felsefi bir boyutta lojistiğin savaştaki yeri nedir sorusuna yanıt aranmıştır. Sanayi Devrimi ve Fransız İhtilali'ni yaşayan Batı, bilim ve teknolojideki gelişmeleri kullanarak savaşta galibiyeti belirleyen ana unsuru devasa orduların her türlü ihtiyacını sistematik bir şekilde karşılayan lojistiği 20. yüzyıldaa bir bilim dalı ve disiplin haline getirmiştir. Batı, 19. yüzyıldan itibaren sistemli ve planlı bir şekilde dönemin getirdiği yeniliklere ayak uydurarak sınırlarını korumak ve genişletmek için sefer organizasyonunu geliştirirken Osmanlı Devleti Avrupa'da yaşanan değişim ve dönüşüme mevcut durumu nedeniyle istediği şekilde ayak uyduramamıştır. 20. yüzyıldan itibaren Osmanlın Devleti'nde yaşanan savaşların mağlubiyetle sonuçlanması askeri alanda köklü reformlara yol açmıştır bu da lojistiğin gelişimini çağdaş ülkeleri kadar olmasa da sağlamıştır. Savaşta savunma, taktik ve stratejiyi etkileyen ve askeri güç ile komuta kademesinden etkilenen lojistiğin Osmanlı Devleti'nde Birinci Dünya Savaşı'nda Dördüncü Ordu'daki gelişimi incelenecektir. Dördüncü Ordu'nun görev bölgesi olan Sina-Filistin Cephesi'nde yaşanan gelişmelerin alınan kararların lojistiğe ve bağlayıcı unsurlarına nasıl etki ettiği araştırılacaktır. Sina-Filistin Cephesinde alınan mağlubiyette lojistiğin etkisi ve lojistikte yaşanan sorunların nasıl çözüme kavuşturulduğu çözülmeyen sorunların cephede nasıl bir zayiat verdiği ortaya konulacaktır.

Bir İngiliz subayının hatıratına göre İngiltere'nin Irak seferi

Irak, Osmanlı İmparatorluğu için siyasal çözülme dönemi olan Birinci Dünya Savaşı sırasında askeri yöntemlerle önce kazanılmış ancak daha sonra askeri olmayan nedenlerden ötürü kaybedilmilş bir coğrafyadır.Karşı cephedeki İngiliz birliklerinde savaşan bir subayın bakış açısıyla kaleme aldığı bir kitabı İngiliz kütüphane raflarından ülkemiz bilim dünyasına kazandırmak çalışmamızın temel amacı olmuştur.Günümüze dek 1914-1918 arası Mezopotamya?da olan olaylar hakkında birçok kitap yazılmıştır. Ancak birçoğu olaylar hakkında ikincil kaynakların incelenmesi ile ortaya çıkmış eserlerdir.1926 yılında yazılmış olan bu kitabın çevirisini yaparak ve aktarılan bilgilerin farklı kaynaklarda nasıl değerlendirildiğini göstermek için dipnotlarla destekleyerek hazırladığımız bu tez bizzat savaşta bulunan bir subayın şahitlikleri ile dolu birincil bir kaynaktır. Anahtar kelimeler: Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu,Mezopotamya, Ira

Türkiye - Bulgaristan ilişkileri (1923-1933)

ÖZET 19. yüzyıl başlarında Avrupa'ya saçılan "Milliyetçilik isyan ve hareketleri" Osmanlı ülkesine yayılmakta gecikmemiştir. Ortodoskların korumalığını üstlenen Rusya'nın teşvik ve yardımlarıyla bu isyan ve hareketler, "ihtilalci bir karakter" kazanmıştır. Rusya'nın politikasından cesaret alan Bulgaristan; Makedonya, Trakya, Dobruca'yı ele geçirerek "Büyük Bulgaristan Krallığı"nı hedeflemiştir. Bu amaç için en uygun fırsatı 1908'de bağımsızlığını kazanarak elde etmiştir. Bulgaristan'ın bağımsızlığını kazanmasından sonra iki devlet ilişkilerinde yaşanan diplomatik krizler gergin bir dönemin başlangıcı olmuştur. Bu süreci hızlandıran Balkan Savaşları olmuştur. Ancak; bu dönem kısa süreli olmuştur. İki devlet, 1. Dünya Savaşı'na "müttefik" olarak katılmışlardır. Fakat savaş iki devlet beklentilerini tersine çevirmiş, iki devlet toprakları anlaşma devletleri tarafından işgal edilmiştir. Bundan sonra Türkiye'de Emperyalist devletlere karşı giriştiği "Milli Mücadele Hareketi" Bulgaristan tarafından dikkatle izleniyor ve destek görüyordu. İlerleyen dönemde Avrupa ve Balkanlarda konjoktürün Bulgaristan'ın aleyhine gelişmeye ve genişlemeye başlayınca Bulgaristan; yakın komşusu ve müttefiki Türkiye'ye el uzatmıştır. Lozan Antlaşmasıyla dünya literatüründe "uluslararası bir devlet" olarak yer alan Türkiye bu teklifi olumlu karşılamış, Bulgaristan ve Türkiye arasındaki resmi ilişkiler kurulmuştur. "Roma Imparatorluğu'nun ihyası" peşinde olan italya, Avrupa'da dengeleri bozacak politikasıyla Balkan coğrafyasında yer almaya başladığı bir dönemde, Mussolini'nin nutuklarında hayat bulan Bulgaristan; dış politikasındaki "barış" yerine "revizyon"a yer vermeye başlamıştır. Bulgaristan ve İtalya'nın yakınlaşmasını fark eden Türkiye, "ihtiyatlı" politikasını elden bırakmamıştır. Bu bağlamda; ilk önce İtalya ile sonrasında Bulgaristan ile Saldırmazlık Anlaşmaları imzalamıştır.1930'lu yıllara gelindiğinde Türkiye, uluslararası güç dengesi ve sistemi kuralları çerçevesinde ülkelerin toprak bütünlüğüne ve bağımsızlığına saygılı bir politika takip etmiştir. Bu politikayı "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" ilkesiyle kurmaya çalışmıştır. Bulgaristan, ülke menfaatleri doğrultusunda kimi zaman bu politikanın yürütücüsü olmuş, kimi zaman da "barış" a karşılık tavrını açıkça belli etmiştir. Ancak; Türkiye, Bulgaristan'ın çelişkili politikasına rağmen "dostluk" adına "barış"ı bozmamıştır.

Atatürk Dönemi emniyet müdürleri

Emniyet Teşkilatı rejimlere hayat veren veya hayatiyetini tehlikeye sokan bir öneme sahiptir. Her konuda olduğu gibi güvenlik hizmetlerinin bir değer olarak doğru algıla¬nıp kavranılması, ancak tarihteki olayların bilgisine ulaşıldığında, bugünün açıklanması, olayların önceden tahmin edilmesi imkânını getirir.Bu bakımdan, gerek Osmanlı Devleti'nin son zamanlarında gerekse Cumhuriyet Dönemi süreci içinde İl idaresinde Emniyet Müdürü makamına gelmiş idarecilerle ilgili akademik çalışmaların yapılması ihtiyacı vardır. Günümüze kadar Atatürk Dönemi Emniyet Müdürleri hakkında yapılmış bir çalışma olmamıştır. Yapılan çalışmalar daha geniş bir zaman dilimini kapsayacak şekilde olmuştur. Bu tez içerisinde belirlenen dönem içinde Emniyet Müdürlerinin yetişme tarzları, eğitim özellikleri, şahsiyetleri ve ilişkileri, taltif ve tecziyeleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede Emniyet Müdürlerinin eğitim ve kültür formlarının ve sosyo-kültürel konumlarının tespitiyle Türkiye Cumhuriyeti Tarihi'nin bir boyutunun aydınlatılmasına çalışılmıştır. Modern anlamda polis teşkilatı tarihinin yarısından çoğu (1845?1928) harf İnkılâbından önceki döneme aittir. Bu dönem çalışmaları önünde, hem alfabe hem de kısmen lisan sorunu vardır. 1928'den günümüze kadar gelen dönem içinse, arşiv kaynaklarının kamuya açık olmaması engeli söz konusudur.Ancak yakın tarih olması ve bu konuda yeterince akademik çalışmanın yapılmaması, bilgi ve belgelerin dağınık bulunması nedeniyle bu döneme ait materyallere ulaşmak zordur. Bu dönemde görev yapan Polis Müdürlerinin herhangi bir listesi bulunmamaktadır. O dönemde her ilde Polis Müdürü yoktur. Çünkü il idaresi günümüz gibi değildir. Günümüzdeki bazı iller diğer illere bağlı liva düzeyinde ve polis birimlerinin başında polis müdürü bulunmamaktaydı. Bunun yanında kaynaklarda çelişen bilgiler, emniyet müdürlerinin bazen birden başka isim ve soy isimlerle geçmesi çalışmayı son derece güçleştiren unsurlardan olmuştur.

Cumhuriyet Dönemi Bingöl (1923-1960)

Bu çalışma ile Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat Bölümünde yer alan Bingöl şehrinin 1923-1960 yılları arasındaki döneminin şehir tarihi incelenmiştir. Cumhuriyet Döneminde Bingöl şehriyle ilgili kapsamlı bir çalışmanın yapılmamış olması, bu çalışmanın yapılmasını zorunlu hale getirmiştir. Şehirlerin günümüz durumlarını daha iyi analiz edebilmek için tarihsel süreç içerisindeki doğal ve beşeri faktörlerin gelişim ve değişimdeki rollerini iyi bilmek gerekir. 1936 yılında vilayet olma statüsü kazanan Bingöl'ün yapılması zorunlu hale gelen kamu faaliyetleri ile şehirleşme süreci başlamıştır. Bu çalışmada Bingöl şehrinin sosyal, siyasi, idari, iktisadi ve kültürel alanlardaki gelişimi ve değişimi konu edinilmiştir. Bu amaç doğrultusunda araştırmamızda başta arşiv belgeleri olmak üzere resmi yayınlar, dönemin süreli yayınları ve tetkik eserlerden faydalanılmıştır.

II. Dünya Savaşı sırasında Almanya'nın Yahudi siyasetine karşı Türk diplomasisi

Yahudilerin Anadolu coğrafyasındaki varlığı çok eski dönemlere dayansa da Türkler ile kaynaşması ve nüfus olarak artması, 1492 yılında İspanya'dan göçe zorlanan Sefarad Yahudilerinin Osmanlı İmparatorluğu tarafından ülkeye kabul edilmesiyle başlar. Uzun yıllar bir arada yaşayan Türkler ve Yahudiler arasında birkaç istisna durum dışında çatışmaya sebebiyet verecek gelişmeler yaşanmamıştır. Gerek I. Dünya Savaşı yıllarında gerekse Milli Mücadele döneminde Türklerle kader birliğini sürdüren Yahudilerin, daha sonra büyük bir kısmı Avrupa'daki hayat şartlarının cazibesi ve bir Avrupa ülkesinin vatandaşı olmanın getireceği avantajlar nedeniyle Türkiye'den ayrılmıştı. II. Dünya Savaşı yıllarına gelindiğinde, Avrupa'da Almanya ve Alman işgali altında bulunan birçok ülkede Yahudi soykırımı baş göstermişti. Türkiye ise bu soykırıma karşı Türkiye'den göç etmiş de olsalar halen vatandaşı olan Yahudileri korumak gibi bir yaklaşım sergilemişti. Türk vatandaşı Yahudilerin kurtarılması, Türk Hükümeti ve Avrupa'da görev alan Türk diplomatların yoğun gayretleri ile gerçekleşmişti.

Cumhuriyetin yurttaşlık oluşturma politikaları (Milli Eğitim Şûraları)

Bu çalışmada, Atatürk dönemi eğitim politikasının genel özellikleri değerlendirilerek bu dönemin eğitim anlayışının en belirgin özelliğinin Cumhuriyet değerleri ve yurttaşlık eğitimi olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Osmanlı Devleti dönemindeki eğitim sisteminin yapısı genel olarak izah edilmiş, Millî Mücadele döneminde ve Cumhuriyetin ilk yıllarındaki eğitim anlayışının genel özellikleri belirtilerek bu dönemde eğitim alanında yapılan önemli reformlar anlatılmıştır. Araştırmamda Atatürk dönemi milli eğitim politikaları, yurttaşlık bilinci ve Türkiye'de gelişimi incelenerek, Atatürk'ün eğitime ilişkin görüşleri başlıklar altında toplanmıştır. Son bölümde ise başlangıçtan günümüze Milli Eğitim Şûraları incelenerek yurttaş oluşturma politikaları açıklanmaya çalışılırken dönemin Milli Eğitim Bakanlarının konuşmaları ve şûrada alınan kararlar değerlendirilerek bitirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Atatürk, Eğitim, Yurttaşlık Bilinci, Şûra.

Celal Bayar Dönemi genel seçimleri ve TBMM(1950-1960)

Türkiye, II. Dünya Savaşı sonrasında da yönünü batıya dönen politikasına devam etmiştir. Savaş sonrasında dünya da baskıcı ve diktatör rejimler tarihe karışmış demokratik iktidarlar egemen olmuştur. Bu gelişmelerden Türkiye de nasibini almış ve çok partili siyasî hayata geçebilmek için çalışmalara başlamıştır. 1945 yılından itibaren siyasî partiler kurulmaya başlamış ancak bunların arasında Demokrat Parti kısa sürede önemli ölçüde güçlenerek ana muhalefet partisi konumuna gelmiştir.Demokrat Parti, tek turlu, çoğunluk liste usulüne göre yapılan 1946 seçimlerine katılmış ve önemli ölçüde bir başarı elde etmiştir. Ana Muhalefet olarak çalışmalarına devam eden D.P., mevcut seçim kanununun değiştirilmesine yönelik iktidara ısrar etmiş sonunda 16 Şubat 1950`de, milletvekilleri seçim kanunu değiştirilmiştir. D.P., 14 Mayıs 1950 genel seçimleriyle de iktidara geldi. D.P. iktidarda bulunduğu 10 yıllık süre içerisinde yapılan 1954 ve 1957 seçimlerin de de iktidarda kalmayı başardı. Ancak 1954 genel seçimleri sonrasında ekonomide meydana gelen sıkıntılar ve huzursuzluklar iktidarı, muhalefete ve basına karşı hırçınlaştırdı ve arka arkaya antidemokratik kanunlar çıkarıldı. Bu da, aydınların, basının, üniversitelerin, halkın ve ordunun iktidara karşı tepki göstermesine sebep oldu.Anahtar Kelimeler-Demokrat Parti-Cumhuriyet Halk Partisi-Seçim-Çok partili hayat-Siyasî krizler

Karabağ ve Hocalı'da Ermeni Mezalimi'nin Türk basınında yankıları (1991-1992)

Bilindiği gibi XIX.yy'ın ikinci yarısına kadar Osmanlı Devletinde iç içe ve dostane ilişkiler içerisinde yaşayan Ermeniler'in Türk Milletine, 1860'larda başlayan ve halâ devam etmekte olan zulmü hafızalardan silinmeyecek türdendir.Dağlık Karabağ sorunu Azerbaycan ve Ermenistan arasında 1988 Şubatında başlayıp 1994 Haziranına kadar süren kanlı olaylar ve bu olayların devamında gelişen süreci tanımlar. Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki kanlı olaylar kangrenleşmiş ekonomik ve sosyal sorunları da beraberinde getirdiği gibi bölgede demografik dengeleri altüst eden 20. yüzyılın en acı mülteci manzaralarına sahne olmuştur. Dağlık Karabağ sınırlarını da aşan olaylar bölgeyle coğrafi bağının yanı sıra tarihi ve etnik yapısı nedeniyle Türkiye'yi de yakından ilgilendirmiştir.Ermenilerin ?Büyük Ermenistan? kurma hayalleri uğruna Anadolu ve Kafkasya'da yaptıkları katliamlar bütün ispat ve delillere rağmen dünya kamuoyu tarafından görmezden gelinmiştir.Bu perspektif içinde çalışmamızda, Ermeni katliamının tarihi temelleri, dış güçlerin bölgedeki çıkarları, Karabağ ve Hocalı'daki Ermenilerin yaptığı katliam ve bunun Türk basınındaki yankıları ele alınmaya çalışılmıştır. Şüphesiz böyle bir konunun değerlendirilmesinde, yakın dönem olması sebebiyle basındaki yansımalar büyük önem arz etmiştir. Ancak araştırmanın geniş bir alanı kapsaması nedeniyle, 1991-1992 yılları ile sınırlandırılmasına gidilmiştir.Sonuçta, bu çalışmamızda Türk basınından araştırma, köşe yazıları ve haberlerden bazıları seçilmek suretiyle gelecekte araştırmacılara kolaylık sağlaması ve yol gösterilmesi amaçlanmıştır.

Ergani-Maden Bakır İşletmesi tarihi

Madencilik, ilkçağlardan günümüze kadar, yaşanılan bölgenin durumuna göre zaman zaman insanların temel uğraşı ve zaman zaman da ekonomik zenginlikler arasında yer almıştır. Dünyanın hemen her bölgesinde maden yatakları mevcut olup, bu durum güçlü devletlerin dikkatini çekmiştir ve bu bölgeler devletlerin çatışma alanı haline gelmiştir. Bu da madenlerin ve madenciliğin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Türkiye coğrafyası da madenler açısından dünyanın en zengin bölgelerinden biridir.Elazığ'ın Maden ilçesi (Ergani Madeni), Türkiye'nin hatta dünyanın en zengin bakır yataklarından birine merkez oluşturmaktadır. Bu bölge hemen her devirde uygarlıkların cazibe noktası haline gelmiştir. 1939'da modern usullerle çalışmaya başlayan Ergani Bakır İşletmesi, bölgenin ekonomik ve sosyal olarak gelişiminde en önemli paya sahiptir. İşletme, Türkiye içinde ekonomik açıdan en çok gelir getiren kuruluşlar arasında yer almış ve ülkenin bakır ihtiyacını fazlasıyla karşılaşmıştır. Ancak bir süre sonra bakır cevherinin değerinin azalması bu kuruluşun önemini gün geçtikte azaltmış ve işletmeyi kapanma noktasına götürmüştür.Yapılan bu Yüksek Lisans Tezi, Ergani Bakır İşletmesi'nin tanıtılmasını, bölge ve ülke ekonomisine katkısını ve sosyal yaşama etkisini kapsamaktadır.

Türk basınına göre uluslar arası dengeler içinde Bulgaristan ve Türk-Bulgar ilişkileri(29 eylül 1913-31 mart 1914)

1878'de bağımsızlığını ilan etmesiyle dünya devletler tarihine merhaba diyen Bulgaristan bu yıldan sonraki her bir yılda kendine ait bir siyasi anlayış devam ettirmeye çalışmış ve bu anlayış ile devlet olma bilincini yakalamak için çaba sarf etmiştir. Bu anlayışla Bulgarlar Balkan Savaşları'nın en önemli aktörlerinden biri olmuştur. Bu savaşların ilkinde pastanın en büyük parçasının Bulgarların tabağına düşmesi komşularını kıskandırınca ikinci bir savaş kaçınılmaz olmuştur. Ancak bu yeni savaşta Bulgaristan ilk savaştaki tüm şansını ve önemli orandaki topraklarını kaybetmiştir. Pek çok yönüyle bir hayal kırıklığı olduğundan bu savaş Bulgarlar için milat niteliğindedir. Zira Bulgaristan bu savaşın tecrübeleri ve kinleriyle I. Cihan harbi terazisinin hangi kefesinde duracağını belirlemiştir. Bu iki savaş arası dönemde Bulgarlar kendi iç muhasebelerini yapmış, genel seçimlerle uğraşmış, ülke içindeki azınlık statüsündeki Müslümanlara karşı bir duruş belirlemeye koyulmuş, komşularıyla münâsebetlerini yeniden tanzim etmeye çalışmış, Osmanlı Devleti ile yakınlaşmış ve Rusya ile daha keskin olmak kaydıyla yollarını ayırmıştır. Tüm bu olayların neticesinde ülke içinde muhalefetin sesi kralın kulaklarını sağır edecek kadar yüksek çıkmış, Bulgaristan Müslümanlarına anlaşma maddelerinde saklı kalan haklarını bir türlü vermemiş ve hep zulüm göstermiş, bazı komşularıyla özellikle Romanya ile arasına uzun yıllar kalacak gizli bir kin duvarı örmüş, Balkan Savaşları'nda çarpıştığı Osmanlı Devleti'nin I. Dünya savaşında yanında, tutarsız politikalarından bıktığı ağabeyi Rusya'nın ise tam karşısında yer almıştır.

Türk hava harp sanayii tarihi

İnsanlığın varoluşundan beri bazen derinliği karşısında teslim olduğu, bazen ise hayallerinin derinleştiği ama her zaman fethetmek için özlem duyduğu göklerle buluşması geçen yüzyılda gerçekleşmiştir. Cevheri, Hazarfen Ahmet Çelebi, Lagari Hasan Çelebi, Leonardo Da Vinci, Montgolfier Kardeşler, Cayley, Kaufman ile gelişen binlerce yıllık özlem ve hayal, Wright Kardeşlerle gerçek olmuştur.İnsanlık tarihinin en büyük gelişmesi nedir sorusunun en anlamlı cevabı insanoğlunun ayağının yerden kesilmesidir olmalı. Tarihin en büyük değişimi 20. asırda olmuştur. Bu değişimin en büyük aracı ise uçaklardır. Havacılık alanında başlayan gelişme kısa zamanda tüm dünyayı derinden etkilemiş ve askeri alanda da uçakların kullanılmaya başlaması ile uçan bu aletler maalesef birer ölüm makinasına dönüşmüştür. Havacılığın önemini kavrayan devletler de kendi semalarını korumak ve düşmanlarını yenebilmek için havacılık sanayiine yapabildikleri kadar yatırım yapmışlardır.Bu çalışmamızda Türk hava harp sanayii Tarihi'ni incelemeye çalıştık. Havacılığın ortaya çıktığı dönem Türk Milleti açısından büyük yıkımların, talihsizliklerin yaşandığı bir dönem olmuştur. Her şeye rağmen öngörülü devlet adamları ve yetkili kişiler havacılığın Türkiye'de de gelişmesi için çalışmışlardır. Ama her nedense yapılan işler daha sonra yarıda kalmış, bozulmuş ve tamamlanamamıştır. Hikâyeyi her defasında yeniden dinleme mecburiyeti karşısında yapılanlar yok sayılmıştır. Yapılan güzel işler her defasında sıfırlanmıştır. Son zamanlarda yapılan olumlu gelişmeler daha istikrarlı bir tabloyu göstermektedir.Çalışmamız giriş ve üç ana başlıktan oluşmaktadır. Birinci Bölümde, "İstiklal Savaşı'ndan İkinci Dünya Savaşı Sonuna Kadar Türk Hava Harp Sanayii", İkinci Bölümde, "İkinci Dünya Savaşı'ndan Sonra Türk Hava Harp Sanayii" alanında yapılan çalışmalar incelenmiştir. Çalışmanın Üçüncü Bölümünde ise "1980 Sonrası Türk Hava Harp Sanayii" incelenmiştir. Bu üç bölümde Osmanlı Devleti'nin geri kalmasının ve Avrupa'nın gelişmesinin nedenleri kısaca incelenmiş, havacılığın doğuşu ve havacılığa Türklerin katkıları incelenmeye çalışılmıştır. Atatürk'ün havacılığa bakışı ve Türkiye Cumhuriyeti tarihi süresince hava sanayi alanında yapılan çalışmalar detaylı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda dünyada meydana gelen uluslararası gelişmeler de çalışmamız ile bağlantılı olduğundan değerlendirme kapsamına alınmıştır. Son bölümde ise günümüzde yapılanlar ve askeri havacılık alanındaki kurumlar kısaca incelenmiştir.Kısa havacılık tarihinde Türk Milleti de bu mücadelede yerini almış, kısıtlı imkânlar hatta imkânsızlıklar içinde dünyadaki gelişmelere kayırsız kalmamıştır. Ne var ki yapılanlar yapılması gerekenlere göre henüz çok sınırlıdır. Nihai hedef ise Mustafa Kemal Paşa tarafından yıllar önce verilen "Bundan sonrası için, bütün tayyarelerimizin ve motorlarının memleketimizde yapılması ve harp hava sanayiimizin de bu esasa göre inkişaf ettirilmesi iktiza eder. ... Hava Kuvvetlerinin aldığı ehemmiyeti göz önünde tutarak bu mesaiyi planlaştırmak ve bu mevzuu layık olduğu ehemmiyetle milletin nazarında canlı tutmak lazımdır" direktifidir.

İkinci Körfez Savaşı sırasında Musul ve Kerkük meselesinin Türk basınındaki yansımaları

Irak Türkmenleri, Irak Devletinin tarihi gelişimi içerisinde hiçbir zamanhuzursuzluk kaynağı olmamalarına rağmen, en çok çile çeken insanlar olmuşlardır.Günümüzde de, Türkmenlere yapılan baskılar sürmektedir. Oysa Irak?dayaşayan Türkmenlerin tek amacı, sadece kendi milli kültürlerini korumak ve insancayaşamaktır.Hal böyle olunca Irak Türkmenlerinin çektiği acıların sona ermesi için, kültürelhaklarına kavuşmaları ve nsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nde yer alan temelhaklardan faydalanmaları, ülkeleri dahili ve haricinde söz sahibi olmaları için önceliklebirlik ve beraberlik içinde teşkilatlanmaları ile mümkündür.Körfez Savaşından sonra bütün dünyanın gözü bu bölgeye çevrilmiş ve KuzeyIrak ile ilgilenilmeye başlanmıştır. Türkiye'nin, Irak Türkmenleri ile hem soydaşlarımızolduğu için hem de Körfez Krizinden sonra bölgede meydana gelen siyasi değişikliklernedeni ile kendi toprak bütünlüğü açısından yakından ilgilenmesi gerekmektedir.Bu bakımdan Türkiye için, bölgede ileride kurulması ihtimali olan bir Kürtdevleti ve bunun arkasından, bu toprakların kimde kalacağı hususu oldukça önemlidir.Bu açıdan Türkiye, bu gelişmenin, büyük bir çatışmayı da beraberinde getirmesiyanında, Türkmenleri yeni bir katliamın beklediğini görerek hareket etmelidir.Böyle bir konunun yakın dönem olması sebebiyle değerlendirilmesinin enönemli kaynağını basının teşkil edeceğine şüphe yoktur. Elbette çok kapsamlı ve genişbir alanı ortaya konması beklenebilir. Bu sebeple sadece 2000- 2005 yılları ve Yerlibasının belertilen konuda araştırılması ve değerlendirilmesi sağlanmıştır.Sonuçta, Türk basınından araştırma, köşe yazıları ve haberlerden bazılarıseçilmek suretiyle gelecekte araştırmacılara kolaylık sağlamaya ve yol gösterilmeyeçalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Irak, Türkmen , Kürt , Musul , kinci .Körfez Savaşı

Muhtıra sonrası demokratikleşme hareketine örnek model olarak 1973 genel seçimleri

1973 seçimleri, müdahale sonrası yapılan ilk seçimler olmasıdolayısıyla demokratikleşme mücadelesi içinde ayrı bir öneme sahiptir.?Muhtıra Sonrası Demokratikleşme Hareketine Örnek Model Olarak 1973Genel Seçimleri? isimli tez çalışmamız, 12 Mart 1971 müdahalesinin ortayaçıkardığı siyasi ortamın 1973 seçimlerine ve Türk siyasi hayatına olanetkilerini tespit etmeyi hedeflemektedir.Tezimizin birinci bölümünde öncelikle 12 Mart müdahalesi genelolarak değerlendirilmiş ve müdahaleye yol açan iç ve dış gelişmelerin analiziyapılmaya çalışılmıştır. Bu bölümde 12 Mart Muhtırası sonrasında meydanagelen değişiklikler ve muhtıraya yönelik tepkiler üzerinde de durulmuştur.Müdahale sonrasında ortaya çıkan değişiklikler daha çok anayasa,parlamento ve Seçim Kanununa etkileri açısından incelenmiştir.Tezimizin ikinci bölümünde seçimlere katılan siyasi partiler 27 Mayıs1960 müdahalesinden itibaren gelişen olaylar çerçevesinde incelenmeyeçalışılmıştır. AP, CHP, MSP, TBP, MP, MHP, CGP ve DP ile ilgili olarak; bupartilerin görüşleri, yaşadıkları iç çekişmeler ve hizipler, parti kurultayları,genel başkan değişiklikleri gibi konular ana hatlarıyla değerlendirilmeyeçalışılmıştır. Seçimlere katılan söz konusu partilerin 1973 seçimlerine gidensüreçte geçirdikleri aşamalar ve 12 Mart müdahalesi karşısında sergiledikleritutumlar da bu bölüm içinde incelenmiştir.Üçüncü bölümde seçimlere katılan sekiz siyasi partinin programlarıdetaylı olarak incelenmiş ve ekonomi, sağlık, millû eğitim, tarım, dış politikaaçısından görüşleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Aynı yöntemlebu partilerin 1973 seçimleri öncesinde hazırladıkları seçim beyannameleri dehalka sundukları vaatler noktasında tetkik ve tahlil edilmeye çalışılmıştır.Tezimizin bu bölümünde partilerin hazırladıkları seçim kampanyaları,kullandıkları sloganlar, seçim gezileri ve siyasi parti liderlerinin konuşmalarıdönemin gazete ve dergileri taranarak tespit edilmiştir. Seçimler hakkındayapılan tahminlere ve değerlendirmelere de bu bölüm içinde yer verilmiştir.Tezimizin dördüncü ve son bölümünde ise Türkiye genelinde ve ilbazında bölgelere göre seçim sonuçları değerlendirilmiştir. Devlet statistikEnstitüsü'nün açıkladığı verilere göre; tablolar ve grafikler oluşturulmuş,bunların analizleri yapılarak partilerin durumları tespit edilmiştir. Tezimizin bubölümünde aynı zamanda 1973 seçimleri sonrasında ortaya çıkan meclisinyapısı ve milletvekili profili detaylı olarak incelenmiştir. Milletvekillerininmeslekû durumları, öğrenim durumları, bildikleri yabancı diller vb. konulardakiözellikleri partiler bazında değerlendirilmiş, tablo ve grafiklerle ifadeedilmiştir.

Kültür Bakanlığı'nın Cumhuriyet dönemi teşkilatlanma tarihi

23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi açılıp ilk hükümet kurulduğunda. Cumhuriyetin kültürel fikri yapısı ve Atatürk'ün Türk kültürüne ve tarihine verdiği önem teşkilatlanmaya yansıtılmıştı. Maarif Vekaleti kurulduğunda ilk şubelerinden birisi Hars Müdürlüğü idi. 1926 yılma kadar Hars Müdürlüğü ve Asar-ı Atika Müdürlüğü isimleri değiştirilerek kullanıldı. Atatürk'ün arkeoloji ve tarih araştırmalarına önemle eğilmesi ile 1926'da Kütüphaneler Müdürlüğü ve Müzeler Müdürlüğü birbirinden ayrıldı. 1930'larda yaşanan yoğun kültürel ve sanatsal gelişmeler teşkilatlanmada da değişiklikleri beraberinde getirdi. Güzel Sanatlar Müdürlüğü kuruldu ve bir çok konservatuar açıldı. 1935 yılında Maarif Vekaleti'nin adı Kültür Bakanlığı olarak değiştirildi. Ancak bu uygulamaya çok yansımadı ve 1941 yılında tekrar Maarif Vekaleti oldu. 1949 yılında Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü kuruldu. 1965 yılında Milli Eğitim Bakanlığı içinde Kültür Müsteşarlığı kuruldu ve kültürel birimler buraya bağlandı. 1971 yılında bu Müsteşarlık Bakanlığa dönüştürüldü ve ilk kez olarak Kültür Bakanlığı kurulmuş oldu. Ancak kısa bir süre sonra Bakanlık kaldırılarak tekrar Müsteşarlığa dönüştürüldü ve Başbakanlığa bağlandı. 1974 yılında tekrar kurulan Kültür Bakanlığı, 1976 yılında kısa bir süre Milli Eğitim Bakanlığı ile birleştirildi. 1982 yılında Turizm ve Tanıtma Bakanlığı ile birleştirilerek Kültür ve Turizm Bakanlığı kuruldu. 1989 yılında iki bakanlık ayrılarak tekrar müstakil Kültür Bakanlığı kuruldu. Bu esnada yapılan teşkilat değişiklikleri 2000'li yıllara kadar olduğu gibi devam ettirildi.

Siyasi açıdan III ve IV. dönem İnönü hükümetleri

04 Mart 1925 tarihinde ismet Paşa tarafından kurulan III. İnönü hükümeti, Cumhuriyetin dördüncü hükümetidir. Bu dönemde iç siyasette belirleyici faktörler; başta Şeyh Sait İsyanı olmak üzere doğudaki eşkıya ayaklanmaları, Özellikle İstanbul basını tarafından desteklenen muhalefet ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın faaliyetleri ile çağdaşlaşma hedefi olmuştur. Dış siyasette ise; Lozan'dan arta kalan sorunların çözümü ve Türkiye'nin dünya devletleri arasında hak ettiği saygın yerini alması hedefi olmuştur. III. İnönü Hükümeti döneminde; ayaklanmalar bastırılmış ve iç huzurun sağlanması konusunda büyük aşamalar kaydedilmiştir. Şeyh Said Ayaklanmasında etkisi olduğu değerlendirilen Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatılmıştır. İnkılâpların meşruiyeti kapsamında Takriri Sükûn Kanunu, Tekke ve Zaviyelerin kaldırılması kanunu, Medeni Kanun, şapka giyilmesi kanunu gibi kanunlar kabul edilmiştir. Dış ilişkilerde; ingiltere ile Musul Meselesi, Fransa ile Duyun-ı Umumiye (Kuponlar) meselesi, Iran ve Sovyetler Birliği ile sınır güvenliği konuları çözümlenmiştir. Özellikle batılı birçok ülke ile ticaret ve dostluk anlaşmaları imzalanmıştır. Hükümet seçimlerin yenilenmesi nedeniyle 01 Kasım 1927 tarihinde istifa etmiştir. 01 Kasım 1927 tarihinde İsmet Paşa tarafından kurulan IV. İnönü hükümeti, Cumhuriyetin beşinci hükümetidir. Bu dönemde iç siyasette; devletin laik sisteme dönüştürülmesine ve dinin kamudaki etkilerinin tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik hukuki uygulamalar dikkat çekmiştir. Bu kapsamda; Anayasada değişiklik yapılmıştır. Huzur ortamının nispeten sağlanmasının da etkisiyle İstiklal mahkemeleri ve Takriri Sükûn kanunları yürürlükten kaldırılmıştır. Sosyal ve ekonomik sorunların çözümüne daha fazla ağırlık verilmiştir. Kuşkusuz Türk harflerinin kabulü, eğitiminkolaylaştırılması ve toplumun okur-yazar oranının yükseltilerek bilinçlendirilmesi noktasında çok önemli bir adım olmuştur. Dış ilişkilerde; geçmiş dönemlerde de olduğu gibi, milli bağımsızlığın muhafazası konusundaki hassasiyet korunarak batılı ülkelerle sıcak dostluk ilişkilerinin geliştirilmesine gayret edilmiştir. IV. İnönü hükümeti yeni bir muhalefet partisinin ortaya çıkması ve hükümet aleyhindeki memnuniyetsizliğin gittikçe artması nedeniyle 25 Eylül 1930'da daha güçlü bir hükümet kurulabilmesi amacıyla istifa etmiştir. Hükümetler hukuki sorunlara büyük önem vermiştir. Yapılan devrimlerin araçları devlet ve hukuk düzenidir. 1925 - 1930 dönemi ile kıyaslandığında bugün geldiğimiz noktada; inkılâp kanunlarının başarılı olduğu, sosyal, siyasi ve kültürel alandaki hedeflere büyük ölçüde ulaşıldığı, ekonomi alanında önemli aşamalar kaydedilmesine rağmen önümüzde aşılacak engeller olduğu değerlendirilmektedir.

Azerbaycan`ın Sovyetleştirilmesi

120 ÖZET 1905 Devrimiyle Rusya'nın her tarafında olduğu gibi Azerbaycan'da da örgütlü siyasi faaliyetler başladı. Burada RSDİP, KADET, SD gibi Rusya çapında çalışan partilerin dışında bölgesel meselelere ağırlık veren Difai, Himmet, Müsavat gibi partiler kuruldu. Bu bölgesel partilerin ve siyasi çalışmaların temsil ettiği yerel hedefler ve tutumlar 1917 Şubat ihtilali ile önem kazandı. Rusya'da Çarlık Rejiminin sona erip yerine geçici hükümetin kurulmasından sonra Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan'ın dahil olduğu Transkafkasya bölgesinde geçici yönetimin idare organı olarak Transkafkasya Özel Komitesi kuruldu. Ancak Ekim devrimiyle Rusya'da iktidara Bolşevikler gelince bölgedeki yerel siyasi partilerin öncülüğünde Transkafkasya komiserliği kuruldu. Rusya'nın idare şeklini belirleyecek olan kurucu meclisin Ocak 1918'de Bolşevikler tarafından dağıtılmasından sonra Transkafkasya ile Rusya arasındaki ipler koptu. Bundan sonra kurucu meclis için yapılan seçimlerde bölgeden seçilen temsilcilerden oluşan bir meclis oluşturularak Transkafkasya'da federasyonu ilan edildi. Bölgenin kaderini bundan sonra büyük devletlerin aldığı tavırlar belirlemiştir. Osmanlı Devleti Transkafkasya federasyonu ilan edildikten sonra bu devletle diplomatik ilişkiler kurarak barış anlaşması yapmak üzere harekete geçti. Osmanlı Devleti'nin amacı 1914 yılındaki sınırlan'na kavuşmaktı. Fakat Osmanlı Devleti'nin bu yönde sunduğu barış şartları, Transkafkasya Federasyonunun Gürcü, Azeri ve Ermeni temsilcileri arasında büyük anlaşmazlıklara sebep olmuş ve neticede Bölgede 1918 başlarında Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan devletleri ortaya çıkmıştır.121 Azerbaycan Cumhuriyeti kurucu meclis seçimlerinde bölgede en fazla oyu alan Müsavat Partisi'nin oluşturduğu hükümetle bağımsız bir devlet olarak dış münasebetlere girişmiştir. Azerbaycan'ı Mondros mütarekesine kadar Osmanlı Devleti, Çarlık Rusyasınm hakim olduğu sahadaki hükümetleri tanımayan Bolşevik istilasına karşı Azerbaycan'ı himaye etmiştir. Bundan sonra bölgeye gelen İngilizler ise iç muhalefet nedeniyle 1919 yılı ortalarında bölgeyi terk etmek durumunda kalmıştır. Bu sırada Bolşevikler ise Rusya'da duruma iyice hakim olmaya başlamış ve Azerbaycan önünde bir Engel olan Denikin'i de bertaraf ederek. Azerbaycan'a yönelme fırsatını ele geçirmişlerdir. Nitekim Kızıl ordu Azerbaycan'a yöneldikten sonra, Azerbaycan Komünist Partisinin ültimatomunu kabul emek zorunda kalan Azerbaycan Milli Hükümeti iktidarı komünistlere bıraktı. Azerbaycan'ın siyasi olarak sovyetleştirilmesi 30 Aralık 1922 tarihinde TSSFC'ni meydana getiren cumhuriyetlerden biri olarak SSCB'ye katılmasıyla sona erdi. Sovyet yönetimi bundan sonra komünizm ideallerinin yaygınlaşması ve benimsenmesi için kültür politikasına ağırlık verdi, sosyal hayatın bütün alanlarında komünizm idealleriyle çelişen her şeye cephe alınarak yok edilmeye çalışıldı. Alfabe değişiklikleri, edebi çevrelerin baskı altında tutulması, İslam dinine karşı başlatılan kampanyalar ve eğitim şahsında yapılan bazı düzenlemeler hep bu amaca yönelikti.

Türkistanskiye Vedomosti gazetesine göre Türkistan'da Ruslaştırma siyaseti

Bu çalışmada "Turkistanskiye Vedomosti Gazetesi" nin ilmi makalelerine, Özbekistan Cumhuriyeti Milli Devlet Arşivi (ÖCMDA), SSCB Merkezi Askeri Tarih Arşivi (SSCB MATA) ve Kazakistan Cumhuriyeti Milli Devlet Arşivindeki (KCMDA) belgelere dayanılarak Çarlık Rusya'nın sistematik bir şekilde uyguladığı işgal ve Ruslaştırma siyasetinin ilmi açıdan incelenmesi hedeflendi. Bunun yanı sıra araştırmada karşılaştırmalı analiz yaparak haberlerin doğruluğunu tespit etmek amacıyla arşivdeki gizli dosyalar incelendi. Bunun dışında Çarlık dönemi ilim adamların ve tarihçilerin araştırmaları, genelgeleri ve raporları kullanıldı. Konu dört ana başlık altında incelenmektedir. Birinci bölümde "Turkistanskiye Vedomosti Gazetesi" nin tarihçesi, çıkış amacı ve faaliyetleri ele alındı. İkinci bölümde Rusların Türkistan'da uyguladıkları asimilasyon metotları, Rus idari sistemi, toprak siyaseti ve Türkistan'da Rus iskanı ele alın maktadır. Ana başlık teşkil eden, üçüncü bölümde detaylı bir şekilde Çarlık Rusya'sının eğitim politikası, Ruslaştırma yöntemleri, Rus okulların amaç ve faaliyetleri incelenmiştir. Ayrıca 20. Yüzyılın başında Ruslaştırma siyasetinin nasıl olması gerektiğinin tartışıldığı Rus Orta Okulları Birinci Kurultayı belgeleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise Türkistanlıların Rus eğitim politikasına ve Ruslaştırma siyasetine karşı tepkileri ele alınmıştır.

Yarın gazetesi başmuharriri Arif Oruç'un fikir hayatı

ÖZET Arif Oruç bu ülkede zor şartlarda gazetecilik yapanlardan biri. O, ülkemizde henüz çok gelişmemiş bir meslek olan gazeteciliğin en sıkıntılı anlarını yaşamış ama, yılmamış öldüğü güne kadar yazmaktan vazgeçmemiştir. Mesleğe, başkalarına ait gazetelerde başlamış, milli mücadelede bizzat cephede savaşmış, kurtuluş sonrasında 1929 yılında kendisine ait bir gazete çıkarmaya başlamıştır. Artık, bir gazete patronudur Arif Oruç. Gazetesi Yarın'da hemen her gün başmakale yazmış; bu makalelerde iktisat, maliye, toplumsal sorunlar, çiftçiler, esnaf, basın, kanun tasarıları, tekel işleri, dünya siyaseti vb. gibi akla gelebilecek her konuda düşüncelerini, eleştirilerini okuyucularıyla paylaşmıştır, özellikle dönemin başbakanı İsmet Paşa ve kabinesi ile ilgili yaptığı eleştirilerle, hükümet yanlısı gazetelerin ve gazetecilerin şimşeklerini üzerine çekmiş, fakat en zorlu anlarda bile düşüncelerini açıkça söylemekten geri durmamıştır. Bu hükümet yanlısı gazetecilerle aralarındaki çekişme zaman zaman çok şiddetlenmiş, birebir kavgalara, silâh çekmelere kadar gitmiştir. Tek partinin iktidarda olduğu bir dönemde çok partili yaşamın gerekliliğini sonuna kadar savunmuş muhalif bir ses olan Arif Oruç kurulu düzenden yana olanlarca pek sevilmemiş, susturulmak istenmiş, hak etmediği pek çok nitelendirmelerle karşılaşmış, hatta çok sevdiği vatanından bile bir süre ayrı yaşamak durumunda kalmıştır. 117Arif Oruç siyasetle çok yakından ilgilenmiş, bizzat siyasi yaşamın içinde olmak için girişimlerde bulunmuştur. Ne var ki bunlar girişimden öteye gidememiştir. Çalkantılı gazetecilik yaşamındaki olaylar onu bedenen de fazlasıyla yıpratmış, pek çok hastalık ve ameliyat geçirmek zorunda kalmıştır. Gazeteciliğinin ilk yıllarında olduğu gibi, ölümüne yakın dönemde de siyasî gazetecilik yapamamış, tarihî tefrikalar yazmıştır. Tarih onun hep ilgi duyduğu bir alan olmuştur. Bunda da sorumluluk duygusunun etkisi büyük olmuştur elbette. Arif Oruç diğer gazetelerde yayımlanan ve Türk tarihini çarpık bir şekilde göstermeye çalışan basmakalıp tefrikalara bir tepki olarak bu alanda yazılar yazmaya başladı belki de. Kimilerinin düşündüğü gibi, Arif Oruç ruhunda muhaliflik olan, kavgacı, düzen bozucu biri değil, demokrasi yolunda azimli bir yolcudur. Demokrasiye zarar vermek bir yana, yazdıkları ve yaptıklarıyla çoğulcu rejimin gelişmesine belli oranda katkıda bulunmuştur. 118

Milli Mücadele Dönemi Türk-Amerikan ilişkileri

ÖZET 1830 yılında kurulan Amerika Birleşik Devletleri-Osmanlı Devleti arasındaki ilişkiler 1914 yılına kadar ticari ilişkiler olarak devam etti. I. Dünya Savaşı başladığı halde devam eden ilişkiler 1917 yılında Amerika'nın savaşa katılması ile kesildi. Amerika cumhurbaşkanı Woodrow Wilson yayınladığı 14 noktası ile bütün dünyada olduğu gibi Türkiye'de de etkili oldu. Wilson Prensipleri Amerika'ya karşı sempatisi olanları çoğalttı. Paris barış Konferansı'nda Amerika'ya Ermenistan mandası teklif edildi. Ayrıca Boğazlar Bölgesi'nin mandası veya tüm Anadolu'yu içine alan bir mandanın da Amerika tarafından üstlenilmesi isteniyordu. Paris Barış Konferansı'nda ortaya çıkan manda meselesi, Türkiye'de de özellikle aydınlar arasında çok fazla taraftar buldu ve konu üzerinde uzun tartışmalar yapıldı. Manda taraftarları Mustafa Kemal'i ve Erzurum ile Sivas Kongrelerini etkilemeye çalıştılar. Kongrelerden manda lehine bir karar çıkartmak istiyorlardı. Paris Barış Konferansı esnasında, Wilson kendi koyduğu prensipleri Türklere uygulamaktan çekindi ve çoğunluğu Türk olan İzmir'in Yunanistan'a verilmesinde büyük rol oynadı. Amerika bölge şartlarını yerinde incelemek üzere bölgeye iki komisyon gönderdi. King-Crane Komisyonu daha çok Suriye ve Filistin bölgesi ile ilgilenirken Harbord Heyeti doğu Anadolu Bölgesi ile yani Ermenisran mandası ile ilgileniyordu. Bu iki heyet, raporlarında Amerika'nın bölgede bir manda kurmasının zorlukları ve Harbord Heyeti'nin raporunda da Ermenistan Devleti'nin kurulamayacağını açıklamalarının da etkisiyle Amerikan Senatosu, Ermenistan mandasını reddetti. Bunun sonucunda Türkiye'de, Amerika'da ve Avrupa'da yavaş yavaş Amerikan mandası tartışmaları sona erdi. Amerika Birleşik Devletleri'nin İstanbul'daki Yüksek Komiseri Amiral Bristol, Ankara Hükümeti ile ilişkilerin iyileştirilmesini ve resmi ilişkiye girilmesini istiyordu. Çoğu zaman Milli Mücadele'nin başarısı ve haklılığı konusunda Washington'u uyarıyordu. Ama Washington, Ankara ile resmiilişki içine girmekten her zaman kaçındı, iki hükümet arasında diplomatik ilişkiler Sakarya Savaşı'ndan sonra başladı. Washington, Ankara Hükümeti ile görüşmelerini ticarî ilişkiler çerçevesinde sürdürdü. Açık Kapı ilkesini ve çıkarlarını korumaya çalıştı, iki ülke arasında imzalanan Lozan Antlaşması'nın Senato'da kabul edilmesi işi yapılan propagandalar nedeniyle zorlaştı. Ermeniler ve onları destekleyen kişiler anlaşmanın imzalanmasını engellemeye çalıştılar. Anlaşmayı destekleyenler de olsa, 1927 yılında Amerikan Senatosu anlaşmayı reddetti. Bunun üzerine Amiral Bristol ve Tevfik Rüştü Bey arasında yapılan görüşmeler sonucunda iki ülke arasında diplomatik ilişkileri tesis eden bir antlaşma imzalandı. Böylece iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler kurulmuş oldu.

Mehmet Şemsettin Günaltay'ın hayatı, ilmi, , idari, siyasi faaliyetleri

İlim, fikir ve siyaset adamı M. Şemsettin GÜNALTAY 1883'te Erzincan'a bağlı Kemaliye (Egin)'de doğdu. Girdiği okulları başarılı bir şekilde bitiren Günaltay, Yüksek öğretmen Okulu fen şubesinden mezun olmasına rağmen ülkenin içinde bulunduğu felâket ortamında, ülkenin kurtuluşuna yönelik çözüm bulmaya çaba sarf edenler arasına katılıp, ortaya koyduğu çözümlerin ilmî, fikrî, sosyal temellerini araştırmaya başladı. İlk yazdığı eserlerle ve dinî mecmualardaki yazıları ile bir İslamcı olarak tanınmış ancak, Batı kültürü ile temasından kazandığı tenkit ruhu ile hareket etmişti. Koyu şeriatçılardan ve mutaassıp dindarlardan kolaylıkla ayrılıp, bu istikamette mümtaz bir yer almıştı, istanbul Üniversitesi fakültelerinde hocalığı devam ederken, 1915 yılında İttihat ve Terakkinin Ertuğrul (Bilecik) Mebusu olarak Meclise girdi. Meclisteki görüşmelerde yaptığı konuşmalarla O, alınacak kararların tashih edicisi gibiydi. Mecliste aldığı görevlerin yanı sıra İttihat ve Terakki ileri gelenlerini sorgulayan komisyonda da bulundu. Sorduğu sorular, devlet mekanizmasının gerektiği gibi niçin işlemediğine, Savaş neticesi ağır sonuçlarla karşılaşmamak ile ilgili alınması gereken tedbirler doğrultusundaydı. Teceddüt Fırkası kurucuları arasında da yer alan Günaltay, Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-ı Hukuk Cemiyeti'nin İstanbul Teşkilâtında, bir süre sonra da Kuvây-ı Millîye içinde yer aldı. İstanbul Belediye Başkan vekilliği görevinde bulunan Günaltay'ın milletvekilliği Yeni Türkiye'de 1923'te Cumhuriyet Halk Partisi Sivas milletvekili olmasıyla başladı. Bu dönemler içerisinde Meclis Başkan vekili ve Parti Grubu Başkanı vb. görevlerde de bulunan Günaltay, yedi dönem arka arkaya Sivas, bir dönem Erzincan Milletvekili seçildi. Onun ilmî kişiliği, mutedil yapısı ve geniş deneyimi Başbakan olarak önerilmesinde etkili oldu. 15 Ocak 1949-22 Mayıs 1950 tarihleri arasında 27 yıllık C.H.P. iktidarının son Başbakanı idi. Onun işbaşına geçer geçmez taahhüdü, millet iradesini tam anlamıyla yansıtacak bir seçim kanunu idi. O, fedakâr ve olgun bir anlayışla her eleştiriye karşı sabırlı bir tutum sergilemiş, gayretleri ile 16 Şubat 1950 tarih 5545 sayılı gizli oy-açık tasnif hakim teminatına bağlı seçim kanunun çıkarılmasında birinci derecede rol oynayıp bunun icraatından da kendisini sorumlu tutmuştu. "İlk mekteplerde din derslerini okutturmaya başlayan, İlahiyat Fakültesi açan bir Hükümetin Başkanıyım" diyen Günaltay'ın Din Eğitimi ve Din işleri organizasyonunda temel aldığı esas; dinî efsanelerin ve ülkeyi tahrip edici zihniyetin gelişmesine müsaade edilmemesi şeklinde cereyan etti. Atatürk'ün direktifi ile kurulan Türk Tarih Kurumunun kuruluşunda üye olduğu gibi 1941 yılından ölüm tarihi olan 1961 yılına kadar Başkanlığını yapmış, organizasyonları ile olduğu gibi bir kütüphaneyi hatırlatan bibliyografya ortaya koymuştur. O, Türk Tarih Tezinin kurucuları arasında yer aldı. Türk Tarihinde, sahasında otorite olan hocalar yetiştirdi. Kendi deyimi ile Milletine borcunu ödedi. Eserleri ile onun çabası, Türk milletinde mevcut olan millî ruh ve seciyelerin ortaya çıkarılmasını sağlamak, Millî enerji kaynağımızın sonsuzluğu ile geleceğin gene Türklerin olması amacına yönelik olmuştu. M. Şemsettin Günaltay, Türk milletine inanan, Türklerin her işi başaracağına, her zorluğu yeneceğine ve her vadide ilerleyeceğine dair en sağlam inancı taşıyan bir Türk'tür. Bir milliyetçidir. 1961 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi Temsilciler Meclisi üyeliğine seçilen Günaltay, 20 Ekim 1961 'de İstanbul'da vefat etti. O. Türk tarihinde birden fazla yönüyle tanınan mümtaz şahsiyetlerden birisidir.