6
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
İsatis constricta P. H. Davis'in (çivit otu) vejetatif ve çiçekli dönemlerdeki kök ve yapraklarında bulunan bazı indol alkaloidlerinin belirlenmesi
Isatis L. geçmişten beri hem boya hem de tıbbi amaçla kullanılan önemli bitkilerdir. Isatis cinsine ait olan bitkilerin yaprak ve köklerinden elde edilen triptantrin, indirubin ve izatin indol alkaloidleri çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan, farmakolojik olarak aktif bileşiklerdir. Bu bitkilerde bulunan indikan bileşiği indigonun (mavi renk) öncül maddesidir. Bu çalışmada materyal olarak kullanılan Isatis constricta P. H. Davis bitki örneklerinin hem vejetatif hem de çiçekli dönemlerinde yaprak ve kök kısımlarındaki triptantrin, indirubin, izatin ve indikan miktarları incelenmiştir. Analiz işlemleri HPLC (Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi) cihazı ile yapılmıştır. I. constricta'nın vejetatif döneminde alınan yaprak örneklerindeki triptantrin (0.482 ± 0.0072 µg/g) ve indirubin miktarlarının (0.029 ± 0.00007 µg/g) en yüksek değere sahip olduğu tespit edilmiştir. Çiçekli dönemde alınan yaprak örneklerinde ise izatin (4.358 ± 0.0985 µg/g) ve indikan miktarının (21.330 ± 0.114) en yüksek değere sahip olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: I. constricta P. H. Davis, triptantrin, indirubin, izatin, indikan, indol alkaloid
Mardin ve Şırnak illerinde yetiştiriciliği yapılan bazı zeytin genotiplerinin meyve ve yağ özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışma 2016-2017 yıllarında Şırnak Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi laboratuarlarında yürütülmüştür. Çalışmanın materyalleri olan Şırnak/Kumçatı, Şırnak/Kızılsu, Şırnak/Cizre, Mardin/Kızıltepe ve Mardin/Derik' ten alınan genotipler Ayvalık ve Gemlik gibi önemli zeytin çeşitleriyle pomolojik ve yağ analizleri bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışmada, meyvelerde meyve eni, meyve boyu, meyve indeksi, meyve şekli, meyve ağırlığı, meyve eti oranı ve olgunluk indeksine bakılarak pomolojik özellikleri incelenmiş ve mekanik yolla elde edilen zeytinyağı analizlerinde iyot sayısı, peroksit sayısı, toplam fenol miktarı, UV absorbans değerleri ve kırılma indisi değerlerine bakılmış olup bu özellikler Ayvalık ve Gemlik zeytin çeşitleriyle karşılaştırılmıştır. Yapılan ölçümlerde meyve eni bakımından Ayvalık (18.85 mm) ve Gemlik (18 mm) çeşitlerine en yakın değeri Kızıltepe (17.63 mm), meyve boyu bakımından Ayvalık (23.09 mm) ve Gemlik (22.57 mm) çeşitlerine en yakın değeri Kızıltepe (22.56 mm) ve 100 meyve ağırlığı bakımından yine Ayvalık (498.44 g) ve Gemlik (537.35 g) çeşitlerine en yakın değeri Kızıltepe (372.19 g) genotipi göstermiştir. Yağ analizleri sonucunda ise iyot sayısı ve toplam fenol miktarı bakımından Ayvalık ve Gemlik çeşitlerine en yakın değeri Derik genotipi gösterirken peroksit sayısı bakımından ise Kızılsu genotipinin bu çeşitlere yakın değer sergilediği görülmüştür. Bu çalışma ile Şırnak/Kumçatı, Şırnak/Cizre, Şırnak/Kızılsu, Mardin/Kızıltepe ve Mardin/Derik'teki zeytin ve zeytinyağı özellikleri incelenilerek bu illerimizdeki zeytin yetiştiriciliğinin ve farkındalığın arttırılması amaçlanmıştır.
Karayolları geometrik standartları ve yol güvenliğininincelenmesi: Şırnak İl Merkezi Örneği
Ülkemizde en çok tercih edilen ulaştırma türü karayoludur. Karayolunun fazla tercih edilmesi, araç sayısının ve buna bağlı olarak trafik yoğunluğunun artmasına sebep olmaktadır. Artan trafik yoğunluğu, trafik kazalarının meydana gelmesine neden olmaktadır. Ülkemizde son on yılda yaklaşık elli bin insan trafik kazalarında hayatını kaybetti. Yol güvenliğinin artırılması, trafik kazalarını ve kazaların sebep olduğu kayıpları azaltacaktır. Türkiye İstatistik Kurumunun verilerine göre trafik kazalarına sebep olan unsurlar arasında, yol unsuru yok denecek kadar azdır. Ancak gelişmiş ülkelere bakıldığında yol unsurundan dolayı meydana gelen kazalar önemli bir orana sahiptir. Meydana gelen kazaların yoldan kaynaklı kusurların tespit edilmesi istatistiklere yansıyan diğer unsurları da azaltacaktır. Bu çalışmada karayolları geometrik standartları ve yol güvenliği Şırnak il merkezi özelinde incelenmiştir. İncelenen yollarda geometrik standartların en düşük olduğu üç adet yol kesimi belirlenmiştir. Yol kesimlerine ait ilgili kurumlardan projeler temin edilmiştir. Proje üzerinde belirlenen yol kesimlerinin (proje hızı, geçiş eğrisi, yatay kurp yarıçapı, yatay kurp boyu, dever, düşey kurp boyu, eğim) verileri elde edilmiştir. Proje ile uygulamadaki değerlerin farklı olup olmadığını tespit etmek için de saha çalışması yapılmıştır. Saha çalışmasında belirlenen kesimlerde yolun halihazır harita alımları yapıldı. Halihazır harita alımı ile projedeki değerler karşılaştırıldı. Verilerin farklı olması durumunda halihazırdaki değerler kabul edildi. Elde edilen değerler geometrik standartlar tablosu ile karşılaştırıldı. Geometrik standartlar tablosunda dağlık bölüm dikkate alındı. Belirlenen kesimlerin geometrik standartları tespit edildikten sonra, ilgili kurumlardan bu kesimlerde beş yıl boyunca meydana gelen trafik kaza verileri temin edildi. Meydana gelen trafik kazalarının oluş şekillerinin geometrik standartlarla ilişkisi incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Geometrik standartlar, Trafik kazaları, Şırnak, Kaza oluş şekli
Trafik kaza kara noktalarının tespiti ve çözüm önerileri: Şırnak örneği
Karayollarında artan araç sayısına bağlı olarak yaşanan trafik yoğunluğu son yıllarda Dünya genelinde trafik kaza sayısının artmasına neden olmaktadır. Trafik kazalarının sonuçları ciddi maddi ve manevi kayıplara yol açmaktadır. Bu nedenle, yaşanan trafik kazalarının irdelenmesi ve analiz edilmesi, kaza sayısının düşürülmesi ve önlenmesinde kritik derecede önemlidir. Kazaların yoğun derecede yaşandığı bölgelerin öncelikli olarak etüd edilmesi gereklidir. Literatürde, kazaların yoğun olarak yaşandığı bölgeler "trafik kaza kara noktası" olarak tanımlanmıştır. Dünyada ve Türkiye'de trafik kazalarının önlenebilmesi için kara noktalar tespit edilmekte ve belirlenen kara noktalar iyileştirmektedir. Ancak, kara noktaların tespiti için kabul gören tek bir yöntem yoktur. Türkiye'de kara nokta tespiti, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılmakta olup, Oran Kalite Kontrol Yöntemi kullanılmaktadır. Tez çalışmasının amacı, Şırnak ilindeki kara noktaları literatürde yer alan farklı yöntemleri kullanarak tespit etmektir. Bu amaçla, 2013 ile 2017 yılları arasında Şırnak il merkezi ve ilçelerine ait bağlantı yollarında gerçekleşen trafik kaza verileri toplanmış ve kara nokta tespitinde kullanılmıştır. Kara nokta tespiti için Oran Kalite Kontrol, Kaza Sayısı, Kaza Tekrar Oranı ve Eşdeğer Ağırlık Yöntemleri kullanılmıştır. Kaza Sayısı, Kaza Tekrar Oranı ve Eşdeğer Ağırlık Yöntemlerinin her biri için kritik değer seçilmiş ve elde edilen sonuçlar, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kullanılan Oran Kalite Kontrol Yöntemi sonuçları ile karşılaştırılmıştır. İncelenen bölgede gerçekleşen trafik kazaları, gerçekleştikleri saat, gerçekleşme sebebi ve araç tipine göre değerlendirilerek analiz edilmiştir. Belirlenen kara noktalar yol geometrik özellikler, yol yüzey durumu ve trafik değerleri bakımından ayrıntılı olarak incelenmiştir. Tespit edilen kara noktaların kara nokta olma sebepleri ortaya konularak çözüm önerileri sunulmuştur. Gelecek çalışmalarda, Oran Kalite Kontrol Yöntemi dışındaki diğer yöntemler için kritik değer seçiminde bu çalışma sonuçları referans alınabilir. Anahtar Kelimeler: Şırnak, Kara Nokta, Oran Kalite Kontrol Yöntemi, Trafik Kazası, Kaza Tekrar Oranı, Eşdeğer Ağırlık Yöntemi.
determination of ampelographic characteristics of the grape varieties grown in idil district of şırnak province
This study was broadly conducted to describe according to international forms the ampelographic characteristics of the grape varieties grown in İdil county of Şırnak province in 2017 and 2018. Herein, the publication namely "Descriptor for Grape" which was published in 1983 by IBPGR, OIV and UPOV was used mostly. In addition, another publication named as "Minimal Descriptor List for Grapevine Varieties" was rarely employed. In this research, 77 ampelographic characteristics including shoot, fresh and mature leaf, cane, cluster, berry, seed properties, usage purpose and phenological properties of 20 grape varieties collected from different villages of İdil county of Şırnak province were evaluated. In addition, climatic conditions and agricultural practices are documented. Since all the varieties, the form of shoot tip is in "open", the distribution of tendrils is in "discontinuous" and prominences of seed edge are in "none" classes, these varieties are considered belong to V. vinifera L. species. At the same time, in all the varieties, it was put in "semi-erect" habitus; the situation of upright hairs on shoot/cane/node/and internode was in "none"; there were no prostrate hairs on petiol and flesh color; berry was "seeded" and it was in "striated" class on the cane surface. While the other ampelographic characters of shoot/cane, leaf, cluster, berry and seed was showing differences among the varieties, it was showed that there were variation in the same varieties even in the same vine. Grape varieties grown in the region are generally used as tablegrape, but are also used in the production of products such as raisins, molasses and churchkhela. Key Words: Viticulture, Grape, Ampelography, Şırnak, İdil
Prunus Arabica (Olivier) Meikle nin in vitro mikroçoğaltım özelliklerinin araştırılması
Prunus arabica (Olivier) Meikle İran, Irak, Filistin, Ürdün, İsrail ile Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu bölgesinde; Kilis, Gaziantep, Adıyaman, Mardin, Şırnak ve Siirt illerinde yetişen çalı formunda bir yabani badem türüdür. Özellikle Ürdün'ün güneydoğusunda kurak iklim şartlarında sert çekirdekli meyve türlerinde verim ve kaliteyi arttırmak için anaç olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmamızda anaçlık potansiyeli yüksek olan Prunus arabica (Olivier) Meikle'nin in vitro klonal mikroçağaltımı araştırılmıştır. Çalışmada eksplant olarak kullanılan çelikler bahar döneminde yapraklar açılmadan önce olgun bitkilerden alınmıştır.Yüzeysel sterilizasyondan sonra en iyi çoğaltma ortamını ve konsantrasyonunu belirlemek amacıyla eksplantlar 0,01 IBA ve 1 mg/L BA içeren MS, NRM, DKW ve WPM besi ortamlarında kültüre alınmıştır. Köklendirme üzerine IBA'nın farklı konsantrasyonları (0.25,0.5,0.75, 1,0 mg/l) ile aktif kömürün etkisi araştırılmıştır. Çalışmada sürgün başına ortalama sürgün sayısı sırası ile NRM (11,5adet/eksplant), WPM (9,6 adet/eksplant), DKW (3,29 adet/eksplant) ve MS (1,5 adet/eksplant) ile en iyi NRM ortamı üzerinde olmuştur. Sürgün uzunluğu bakımından kullanılan kültür ortamları arasında sırası ile NRM (3,4cm), DKW (3,2cm), WPM (2,1cm) ve MS (1,3cm) ile tekrar en iyi sonuç NRM ortamından elde edilmiştir. Köklenme açısından bakıldığında aktif kömürün köklenme üzerine çok fazla etki etmediği gözlenmiş ve en iyi köklenme oranı %18 ile 0,5mg/L IBA içeren aktif kömürlü ortamda kaydedilmiştir. Anahtar kelimeler: Prunus arabica, in vitro, köklenme, IBA, NRM