Morfoloji (histoloji ve Embriyoloji) Anabilim Dalı

Letrozol ile oluşturulmuş polikistik over sendromlu sıçanlarda berberin'in tedavi edici etkisinin metformin ile karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS), infertilite, ovulatuar disfonksiyon, insülin direnci, düzensiz menstruasyon, obezite, hiperandrojenizm ve dislipidemiye yol açmaktadır. Bu çalışmanın amacı; sıçanlarda letrozol aracılı PKOS modeli oluşturmak ve PKOS tedavisinde halen kullanılan metformin ile benzer mekanizmalara sahip berberinin etkilerini vajinal smear, serum hormon seviyeleri (testosteron, estradiol, leptin), ovaryum histopatolojisi ve immünohistokimyasal bulgular açısından birbirleriyle karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada standart laboratuvar koşullarında üretilen, aynı fizyolojik ve biyolojik özelliklere sahip, otuz-iki adet Wistar albino erişkin dişi sıçan kullanıldı. Sıçanlar dört gruba ayrıldı: 1.Kontrol grubu, (n=8), 2.PKOS grubu (n=8), 3.PKOS + Metformin grubu (n=8) ve 4.PKOS + Berberin grubu (n=8). PKOS modeli oluşturmak amacıyla 2., 3. ve 4. gruplardaki deneklere, dimetil sülfoksit (DMSO) içerisinde çözülmüş 1 mg /kg letrozol ardışık 21 gün boyunca, günde 1 kez intragastrik (i.g.) olarak uygulandı. Daha sonra tedavi amacıyla 3. gruba ait deneklere 2 hafta boyunca, distile suda çözülmüş 300 mg/kg/gün metformin ve 4. gruba ait deneklere 2 hafta boyunca, distile suda çözülmüş 200 mg/kg/gün berberin i.g. yolla verildi. Sakrifikasyon öncesi kuyruk veninden alınan kanda açlık kan şekeri glukometre ile ölçüldü. Serumdaki testosteron, estradiol ve leptin hormon düzeyleri için ELISA yöntemi kullanıldı. Östrus siklus fazlarını belirlemek için vajinal smear örnekleri Hematoksilen+Eozin (H+E) ile boyandı. Tüm hayvanlardan alınan ovaryum örnekleri, parafin inklüzyonunu içeren rutin işlemlere tabi tutuldu. Ovaryum genel histolojik özelliklerini göstermek için kesitler H+E ve Masson Trikrom ile boyandı. Işık mikroskobu altında çeşitli gelişim aşamalarındaki ovaryum folikülleri, korpus luteumlar, atretik foliküller ve PKOS'a bağlı oluşan kistik foliküller incelendi. AMPK, SIRT-1, PCNA ve NRF-2 immünreaktiviteleri de histolojik skorlama yöntemi ile değerlendirildi. vii Bulgular: PKOS grubunda vücut ağırlığı, açlık kan şekeri, kistik folikül ve atretik folikül sayıları, serum testosteron ve leptin seviyelerinde anlamlı artış belirlendi (tümü p<0,05). Bu gruptaki tüm deneklerde, düzensiz östrus siklusu tespit edildi. Ayrıca PKOS, korpus luteum sayısı, serum estradiol seviyesi, AMPK, SIRT-1, PCNA ve NRF-2 immünreaktivitelerinde anlamlı bir düşüşe neden oldu (tümü p<0,05). Metformin ve berberin kullanılan iki tedavi yönteminin birbirine benzer olduğu ve tüm değişiklikleri önemli ölçüde normale yaklaştırdığı belirlendi. Sonuç: Bulgularımız berberinin, PKOS tedavisinde hali hazırda kullanılmakta olan metformine eş değer etki göstererek, hem ovaryum yapısı, hem de hormonlar ve östrus siklusu üzerinde PKOS'un neden olduğu değişiklikleri ortadan kaldırabildiğini göstermektedir. Metforminin tedavi sürecinde, kişilerde oluşturduğu yan etkiler göz önüne alındığında, berberinin PKOS tedavisinde yüksek potansiyele sahip bir alternatif olabileceği kanısındayız.