Yayınlanan Tezler
Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri ve çevresel tutumları (Amasya örneklemi)
Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin ve çevresel tutumlarının çeşitli sosyodemografik değişkenler açısından (cinsiyet, çevre dersi alma durumu, yaşanılan ev tipi, aylık ortalama harcama miktarı, en uzun süre yaşanılan yerleşim yeri, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi) incelenmesidir. Betimsel araştırma desenine sahip bu araştırmada, araştırmanın örneklemi Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 110 sınıf öğretmeni adayı (51'i 1. Sınıf ve 59'u 4. Sınıf) oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği" ve "Yeni Çevresel Paradigma Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Mann-Whitney U testi, Bağımsız Örneklemler İçin t-testi ve Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; sınıf öğretmeni adaylarının ulaşım-barınma ve gıda ayak izi farkındalıklarının orta düzeyde olduğu belirlenirken su tüketimi, enerji, atık ve genel ekolojik ayak izi farkındalıklarının yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Adayların, çevresel tutumlarının ise olumlu ve yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte; araştırmada yaşanılan ev tipi, aylık ortalama harcama miktarı ve anne eğitim düzeyi değişkeninin adayların ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı tespit edilirken cinsiyet, çevre dersi alma durumu, en uzun süre yaşanılan yerleşim yeri ve baba eğitim düzeyi değişkeninin adayların ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinde anlamlı bir farklılık oluşturduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeninin adayların atık, gıda ve genel ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinde anlamlı bir farklılık oluşturduğu bulunmuştur. Çevre dersi alma durumunun adayların gıda, ulaşım-barınma, enerji, su tüketimi ve genel ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinde anlamlı bir farklılık teşkil ettiği belirlenmiştir. En uzun süre yaşanılan yerleşim yerinin adayların enerji ve genel ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinde anlamlı bir farklılık ortaya çıkardığı tespit edilmiştir. Baba eğitim düzeyinin adayların atık ayak izi farkındalık düzeylerinde anlamlı bir farklılık meydana getirdiği bulunmuştur. Ayrıca; araştırmada cinsiyet, çevre dersi alma durumu, yaşanılan ev tipi, aylık ortalama harcama miktarı, en uzun süre yaşanılan yerleşim yeri, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi değişkeninin adayların çevresel tutumlarında anlamlı bir farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir. Üniversitelerde, çevreyle ilgili dersler yürütülürken teorik konuların yanında sınıf öğretmeni adaylarına doğayı gözlemlemeye yönelik etkinliklerin yapılması önerilebilir. Anahtar kelimeler: Ekolojik Ayak İzi Farkındalığı, Çevreye Yönelik Tutum, Sınıf Öğretmeni Adayları
Süs lahanasinin kömür madeni atiklarinin islahinda kullanilabilirliğinin araştirilmasi
Madencilik faaliyetleri, ağır metaller ve diğer toksik bileşiklerin çevreye yayılmasına neden olarak giderek artan çevre kirliliği problemlerinin kaynaklarından biri olarak değerlendirilmektedir. Bu faaliyetler; toprak, su ve bitki örtüsü üzerinde önemli ekolojik riskler oluşturarak ekosistemleri olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle madencilik kaynaklı kirliliğin izlenmesi, kontrolü ve azaltılmasına yönelik çevresel stratejilerin geliştirilmesi bir gerekliliktir. Bu çalışmada, Kamome Red F1, Kamome Pink F1 ve Kamome White F1 süs lahanası (Brassica oleracea L. var. acephala) çeşitleri kullanılarak bu bitkilerin kömür madeni atıklarının ıslahında kullanılabilme potansiyellerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla farklı konsantrasyonlarda kömür madeni atığı içeren (0, %10, %20, %40 ve %60) yetiştirme ortamları hazırlanmış ve her çeşit için her dozda dört saksı olacak şekilde toplam 60 saksı kurulmuştur. Hazırlanan tüm yetiştirme ortamlarında saturasyon, kireç, tuzluluk, pH, organik madde ile makro ve mikro element analizleri gerçekleştirilmiştir. Yetiştirilen ve hasat edilen bitkilerde ise sürgün boyu, taze ve kuru ağırlık, klorofil pigment içerikleri, prolin düzeyi, lipit peroksidasyonu, elektrolit sızıntısı analizleri yapılmış; ayrıca yaprak doku örneklerinden katalaz (CAT) ve süperoksit dismutaz (SOD) gen ekspresyon düzeyleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, yetiştirme ortamlarında maden atığı oranı arttıkça ortamın fiziksel ve kimyasal özelliklerinde belirgin değişimler meydana geldiğini göstermiştir. Klorofil içerikleri genel olarak büyük değişim göstermemiş, özellikle Kamome White F1 çeşidinde pigment düzeylerinin korunması fotosentezin stres altında daha az etkilendiğini göstermiştir. Kamome Red F1 çeşidinde yüksek maden atığı uygulamalarında prolin artışı gözlenirken, Kamome White F1 çeşidinde malondialdehit konsantrasyonlarının ve elektrolit sızıntısı değerlerinin düşük kalması membran hasarının sınırlı olduğunu ortaya koymuştur. CAT ve SOD gen ekspresyonları tüm çeşitlerde özellikle %20 ve %40 maden atığı içeren ortamlarda en yüksek düzeye ulaşmıştır. Tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde, Kamome White F1 çeşidinin kömür madeni atığına karşı en dengeli fizyolojik, biyokimyasal ve moleküler yanıtı gösterdiği sonucuna varılmıştır.