دراسـة مـقـارنـة لــشـعـر الـصـعـالـيــك فـي الـعـصـر الـجـاهـلـي والـعـصـر الأمـوي

Yağmacı, Cahiliye dönemindeki başıboş davranışlarına rağmen edebiyatlarından söz ettiren bir kitledir. Sadrü'l- İslam döneminde yok olan bu kitle Emevî döneminde yeniden ortaya çıkmıştır. Yağma ve soygunculuğun yanı sıra Emevî dönemindeki siyasi propagandalarıyla da ön planda yer almıştır .Yağmacı şairlerinin şiirleri Cahiliye toplumu içinde bulunan ve zorluk çeken bir kitlenin bireysel kimliğini temsil eden derin bir edebiyattır. Yağmacılık aslında Cahiliye Dönemi'ne ait bir eylem olmasına rağmen İslami dönem başta olmak üzere Emevî ve Abbâsî dönemlerine kadar devam etmiştir. Bu tez çalışmasında da Cahiliye ve Emevî dönemlerinde görülen Yağmacı şairlerinin şiirleri yapı ve içerik bakımından incelenmiştir. Çalışma nitel bir araştırma olup veriler belgesel tarama yöntemiyle analiz edilmiştir. Yağmacı şiiri ve geleneğini konu alan çalışmalar incelenerek yeni bir içerikle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede Cahiliye döneminde ortaya çıkan "sa'leke" hareketi, bu hareketin Emevî dönemine kadar devam etmesinin sebepleri, Cahiliye ve Emevî dönemleri Yağmacı şiirlerinin içerik ve yapısı ortak, benzer ve farklı yönler ortaya konarak karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın en önemli sonuçlarından biri Yağmacılık hareketinin ortaya çıkma ve Emevî dönemine kadar devam etme sebebinin Yağmacı şairlerin yaşadıkları zulüm ve haksızlık olmasıdır. Aynı şekilde Cahiliye dönemi koşullarından farklı koşulların ortaya çıkması sebebiyle hapis hayatını tasvir gibi yeni konular Emevî şiirlerinde işlenmiş olmasıdır. Yağmacı şairlerin dili sade olup sanat endişesi yoktur. Her ne kadar Emevî şiirleri genel olarak Cahiliye döneminin özelliklerini taşısa da Cahiliye dönemi sa'âlîk şairlerinin dili Emevî dönemi Yağmacı şairlerine göre daha sert ve garîb kelimeler içerir. Emevî dönemi Yağmacı şairlerinin dili birkaç şair dışında basit ve anlaşılırdır. Anahtar kelimeleri: Cahiliye dönemi, Emevî dönemi, Yağmacı, Şiir, Karşılaştırma.