المعايير النصية للنص المصنوع في سلسلة اللسان والعربية بين يديك -دراسة تقويمية

Öğretici metinler, yabancı dil öğrenenler için hazırlanan eğitim materyalleri literatüründe önemli bir yere sahiptir. İşte bu çalışma, yabancı dil olarak Arapça öğrenenlere yönelik olarak hazırlanan Arapça öğretim serilerindeki metinlerde bulunması gereken ölçütleri, ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, "Silsiletü'l-lisan" ve "el-Arabiyya beyne yedeyk" serileri örnek olarak alınmıştır. Çalışmanın temel sorunu, bu iki serinin başlangıç seviyesi metinlerinde çeşitli özelliklerle birlikte metinsel ölçütlerin ne derecede yer aldığıdır. Bu durum, söz konusu metinlerin incelenmesiyle ve yedi metinsel ölçütün (bağdaşlık, tutarlılık, kabul edilebilirlik, amaçlılık, bilgilendiricilik, durumsallık ve bütünsellilik) ortaya konulmasıyla belirlenir. Bu ölçütlerin altında yatan çeşitli özellikler de incelenir. Bu çalışmada, bu alandaki araştırmalarda en sık kullanılan yöntemlerden biri olan içerik analizine ek olarak betimsel bir yaklaşım benimsenmiştir. Çalışmanın ulaştığı en önemli sonuçlardan biri, zamirlerin diğer gönderim araçlarına kıyasla daha sık kullanılmasıdır. Ayrıca her iki seride de bağlaçlar arasında özellikle "ve" bağlacı daha sık kullanılmıştır. Yine "Silsiletü'l-lisan" yoğunluğu, metin çeşitliliği açısından daha zengin olduğu, buna karşılık "el-Arabiyye beyne yedeyk"in yalnızca tek bir metin türüyle sınırlandırıldığı tespit edilmiştir. Aynı şekilde söz konusu bu serilerde, metinde açıkça belirtilmeyen fikirler hakkında sorular gibi dolaylı anlamları araştıran çıkarımsal soruların azlığına, metin içeriği ile ilgili görseller arasında uyumsuzluğuna, incelenen metinlerde metinler arası ilişkinin tamamen yokluğuna rastlanılmıştır.