Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikası

Akdeniz Bölgesi; Afrika, Asya ve Avrupa kıyıları ile sınırlanan, Çanakkale Boğazı ile doğuda Süveyş Kanalı ve batıda Cebelitarık Boğazı'na kadar geniş bir coğrafyayı içine alan bir bölgedir. Bölgenin kontrolü bazı dönemlerde başka devletlerin egemenliği altına girmiştir. Yönetim ve devlet yapısını kaybedenler bölgeden çekilmiş ve yeni kurulan devletlerin paylaşmak istediği bir denizalanı olmaya devam etmiştir. Günümüzde, Akdeniz'e; Kıbrıs ve 20 devletin kıyısı vardır. Doğu Akdeniz Bölgesi de coğrafik olarak merkezi ve stratejik bir konumdadır. 2000 yılından itibaren Kıbrıs'ın güneyinde keşfedilen doğalgaz rezervleri kıyı devletlerin ilgisini çekmiştir. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin kıyı devletleriyle anlaşmalar yapması ve bölgeyi 13 parsele bölerek petrol şirketlerine ruhsatlandırma girişimleri, bölgede sorunları artırmıştır. Bölgede uluslararası hukuk kuralların ihlal edildiği ve ittifak halinde bulunan devletlerin, diğer kıyı devletlerinin çıkarlarını yok sayması bölgede gerginliği artırmaktadır. Bu nedenle dış devletler de bölgede yer almak için girişimlerde bulunmaktadır. Bu çalışmada, Doğu Akdeniz Bölgesi'nin hem tarihsel hem de günümüz açısından önemi, Kıbrıs Sorunu, kıyı devletleri arasında yapılan anlaşmalar ve projeler, bölge dışı devletlerin ve petrol şirketlerin tavırları, keşfedilen doğalgaz rezervleri ve Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikaları üzerinde durulmuştur. Devletler arasında yaşanabilecek olası tehditler ve sorunlar için de çözüm mekanizmaları oluşturulması hedeflenmiştir. Çalışma 4 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Akdeniz Bölgesi'nin tarihsel açıdan önemi ve Kıbrıs Adası ile ilgili gelişen süreçlere değinilmiştir. İkinci bölümde Uluslararası Hukuk bağlamında deniz yetki alanları ve hidrokarbon saha alanları ele alınarak kıyı devletlerin yaptığı anlaşmalar ve projeler ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde Türkiye'nin doğalgaz-petrol boru hatları ve enerjide ekonomik durumu incelenmiştir. Son bölümde ise Doğu Akdeniz'de ortaya çıkan gelişmeler ele alınarak bölge analiz edilmeye çalışılmıştır.