تحقيق شرح الدرة الخفية في الألغاز العربية

Bu tez, Arapçanın en önemli ilimlerinden biri olarak bilinen nahiv ilmini ve hicri 8.yy âlimlerinden biri olan İbnü'r Rükn el-Ma'arri'nin nahiv kitabının tahkikini ele almaktadır. Müellif eserini benzersiz bir şekilde oluşturmuş ve eserde Nahiv ilmine ait meseleleri seçerek buna Sarf ilmine ait meseleleri de ilave etmiş ve sayısı 53 beytten oluşan "Ed-Dürretü'l Hafiyye fi'l İlgazü'l Arabiyye" diye isimlendirdiği bir kasidesinde bunları bilmece şeklinde düzenlemiştir. Müellif daha sonra bu bilmeceleri, görüşlerini ve bu meseleleri kapsayan "Şerhu'd Dürreti'l Hafiyye fi'l İlgazü'l Arabiyye" diye isimlendirdiği bir kitapta ayrıntılı bir biçimde açıklamıştır. Bu kitabın el yazması araştırıldığı zaman bu kitapla ilgili iki esere ulaşabildi. Bunlardan biri yazarın kendisine ait olan el yazması, diğeri ise yazarın el yazmasından elde edilen nüshası tahkik etmeye karar verildi. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; müellifin adı, künyesi, doğumu, hocaları ve öğrencileri, Nahiv yaklaşımı, ilmi konumu, vefatı ve ilmi eserleri ele alınmıştır. Daha sonra eserin ilmi konumu tanıtılarak, tezde esas alınan nüsha örnekleriyle birlikte açıklandı. Bununla birlikte eserin yazara aidiyeti belgelenerek, müellifin eseri yazma sebebi, metodolojisi ve müellifin kaynakları açıklanmıştır. İkinci bölümde ise eserin tezde esas alınan ilk nüshası tahkik edilecektir. Bunanla birlikte ilk nüsha ile ikinci nüsha karşılaştırılarak bu iki nüsha ve haşiyeler arasında bazı farlılıklar tespit edildi. Metindeki harekeler okuyucunun anlamasına yardımcı olacak şekilde düzeltilerek metinde geçen ayet-i kerimeler, Kur'an-ı Kerim okumaları, hadis-i şerifler, şiirsel ifadeler belirlendi. Eserde belirtilen özel isim ve ifadeler tercüme edildi ve müellifin eserde vehm ettiği ve hata ettiği konular belirtilerek müellifin eserde bildirdiği kaynaklar takip edildi. Daha sonra âlimlerin esere ve müellife ait atıfları belirtilerek açıklama ihtiyacı hissettiğim ve gerekli gördüğüm ifadeleri açık bir şekilde açıkladım. Okuyucunun kitapta gerekli konuları araştırabilmesi ve ilmi araştırmaları yapabilmesi için bir fihrist düzenlendi.