06 Şubat 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık-Elbistan) depremlerinin ivme kayıtlarının spektral analizi ve tasarım ivme spektrumları ile karşılaştırılması

Bu çalışmada, 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş-Pazarcık (Mw=7.7) ve Elbistan (Mw=7.6) merkezli iki büyük depremin sarsıntı güçlerini ve hasar oluşturma nedenlerini anlamak ve açıklamak için kuvvetli yer hareketi (KYH) kayıtları, uzaysal ve spektral olarak karşılaştırmalı analiz edilmiştir. Bu kapsamda, pik yer ivmelerin (PGA) uzaklığa ve VS30'a göre değişimleri incelenmiş ve ivme zaman serilerinden Arias şiddeti, %5-95 etkin süre, ortalama periyot, sözde elastik (PSA) ve tasarım (DSA) tepki spektrumları hesaplanarak değerlendirilmiştir. Fayın hareket doğrultusu boyunca ölçülen PGA değerleri, eşdeğer uzaklıklarda olmalarına rağmen, dik veya dike yakın doğrultulardaki istasyonlarda ölçülenlerden daha büyük olduğu gözlenmiştir. PGA ve PSA değerlerinin büyüklüğü ile istasyonların zemin sınıfları arasında uyumlu bir ilişki görülememiştir. Arias şiddeti, etkin süre ve ortalama periyot değerleri, Mw=7.7 depreminin enerjisinin fayın yırtılma yüzeyi boyunca kısa sürede yüksek frekanslı güçlü-çok güçlü sarsıntılarla, dik veya açılı mesafelerde ise, görece daha uzun sürede daha düşük frekanslı orta güçte sarsıntılarla boşaldığını, buna karşılık Mw=7.6 deprem enerjisinin ise, fay zonu boyunca uzun sürelerde düşük frekanslı sarsıntılarla boşaldığını göstermiştir. Bu durum ileri yönelim etkisi ile ilişkilendirilmiştir. Her iki deprem için hesaplanan PSA değerleri fay zonları boyunca yerleşen istasyonlarda DSA değerlerini plato (çoğunlukla, Mw=7.7 için 0.15-0.4 s, Mw=7.6 için 0.05-1.0 s), sönüm ve yüksek periyot bölgesinde ise, 1.0 g'yi de aştığı gözlenmiştir. Ayrıca, Mw=7.7 depreminde fay zonları boyunca düşey PSA değerlerinin kısa periyotlarda pik değerlere ulaştığı ve yakın çevredeki yapıların ve zeminin düşey yönde çok güçlü sarsılmasına ve ileri deformasyonlara neden olduğu değerlendirilmiştir.