%100 pamuklu kumaşlarda biyobazlı ile konvansiyonel ağartma ve boyama prosesleri karşılaştırılması

Bu çalışmada, tekstil sektöründe önemli bir yere sahip olan %100 pamuklu örme kumaşlarda, konvansiyonel kimyasallar ile gerçekleştirilen ağartma ve boyama proseslerinin, biyobazlı kimyasallar kullanılarak yürütülen alternatif proseslerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Geleneksel tekstil üretiminde yaygın olarak kullanılan hidrojen peroksit, sodyum hidroksit gibi kimyasallar yüksek etkinlik göstermelerine rağmen, atık su yükü, toksisite ve enerji tüketimi gibi çevresel olumsuzlukları beraberinde getirmektedir. Buna karşılık, sürdürülebilir üretim anlayışının benimsenmesi ile, yenilenebilir kaynaklardan elde edilen ve doğada kolayca parçalanabilen biyobazlı kimyasallar tekstil proseslerinde alternatif olarak değerlendirilmeye başlanmıştır. Bu tez kapsamında, farklı tedarikçilerden sağlanan biyobazlı kimyasallar ile beş farklı ağartma ve üç farklı boyama prosesi gerçekleştirilmiş; aynı kumaş kalitesinde uygulanarak karşılaştırmalı testler yürütülmüştür. Denemelerde konvansiyonel ve biyobazlı proseslerden elde edilen kumaş numuneleri üzerinde beyazlık (BERGER), hidrofilite, yıkama, su, ter, ışık haslığı gibi toplam 64 farklı test yapılmıştır. Ayrıca patlama mukavemeti, gramaj, en-boy çekmesi, dönme ve pilling testleriyle fiziksel performans analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde, biyobazlı kimyasallar ile gerçekleştirilen ağartma proseslerinde iki firmanın ürünlerinin beyazlık ve hidrofilite açısından olumlu sonuç verdiği; boyama proseslerinde ise biyobazlı kimyasalların konvansiyonel kimyasallar kadar başarılı olduğu gözlenmiştir. Tüm haslık ve fiziksel test sonuçları incelendiğinde, biyobazlı kimyasalların kullanıldığı proseslerin, geleneksel kimyasallar ile elde edilen sonuçlara oldukça yakın değerler sunduğu belirlenmiştir. Özellikle su ve enerji tüketimindeki azalma ile daha düşük kimyasal atık üretimi, biyobazlı kimyasalların çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli bir avantaj sunduğunu göstermektedir. Bu çalışmanın bulguları, tekstil sanayinde biyobazlı kimyasalların konvansiyonel kimyasallara alternatif olarak kullanılabileceğini ve sürdürülebilir üretim hedeflerine katkı sağlayabileceğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, proses sürelerinin ve kimyasal miktarlarının dikkatle kontrol edilmesi gerektiği, üretimde sürekliliğin sağlanabilmesi için standartların geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır.