15. yüzyıl divanlarında methiyeler

15. yüzyıl, Türk tarihi ve edebiyatı açısından dönüm noktası sayılabilecek bir dönemdir. Devletin, teskilatlarını güçlendirerek imparatorluk halini aldıgı bu yüzyılda Divan Edebiyatı bir gelenek halini almıs, eserler bu gelenegin kurallarına baglı kalınarak olusturulmaya baslanmıstır. Bu yüzyılda Ahmet Pasa ile yeni bir görünüme kavusan kasidecilik, bir önceki dönemle karsılastırıldıgında hem eser sayısı, hem eserlerin niteligi bakımından oldukça mesafe kaydetmistir. Kasidelerin en fazla olusturulan çesidi olan methiyelerde sairler, sultan ve hâmilerini basta cömertlik, savasçılık ve hükümranlıkları olmak üzere yönetsel ve kisisel özellikleri bakımından övmüsler, mükemmel bir sultan portresi olusturmaya çalısmıslardır.Bunu yaparken memduhlarının özelliklerini göz önünde bulundurduklarından farklı memduhlar için yazdıkları methiyelerde karsımıza farklı fotograflar çıkarmıslardır.Elde edilen veriler methiyeciligin kuru, sıradan bir söyleyis gelenegi olmadıgını, sairlerin methiyelerde olusturdukları portreler ile tarih biliminin verdigi bilgilerin örtüstügünü göstermektedir. Yüzyıl sairleri sultanlarını överken, Divan Edebiyatıyla gelen Arap ve ran edebiyatlarına ait unsurları ve slamî ögeleri ustalıkla kullanmıslardır. Gerek sairlerin Arap ve Fars cografyalarında egitim görmeleri, gerekse Anadolu´nun bir ilim merkezi olmasıyla izah edilebilecek bu durum, Divan Edebiyatının 15. yüzyılda bir gelenek halini aldıgının en önemli göstergesidir. Anahtar kelimeler: kaside, methiye, divan siiri, 15. yüzyıl