2,2':5',2''-tertiyofen'in echinops cinsi bitkilerden izolasyonu ve türevlendirilerek biyoaktif özelliklerinin incelenmesi

Bu çalışmada Echinops microcephalus Sm. bitkisine ait kök kısmının ve Echinops ritro L. bitkisine ait kök ve toprak üstü kısımlarının etanolik ekstrelerinde gerçekleştirilen izolasyon çalışmalarında toplam dokuz bileşik elde edildi. E. microcephalus kök kısmından 2,2':5',2''-tertiyofen'in yanı sıra dimer yapısına sahip bir tiyofen bileşiği olan kardopatin izole edilirken E. ritro kök kısmından bis(2-etilhekzil) tereftalat, bis(2-etilhekzil) ftalat, 4-kinolon ve ekinopsin izole edildi. E. ritro toprak üstü kısmının etanolik ekstresinden ise β-sitosterol, skopolin ve 3,5-di-O-kafeoilkuinik asit elde edildi. İzole edilen 2,2':5',2''-tertiyofen'den Vilsmeier Haack reaksiyonu kullanılarak mono ve dialdehit türevleri sentezlendi. Mono aldehit türevinin aromatik aminler ile reaksiyonu sonucunda dokuz yeni imin bileşiği elde edildi. İzole edilen ve sentezlenen bileşiklerin yapıları FTIR, 1D, 2D NMR teknikleri ve LC-Q-TOF/MS kullanılarak aydınlatıldı. Biyoaktivite çalışmalarında A549 hücre hattına karşı antiproliferatif aktivite ve MRC-5 sağlıklı hücre hattına karşı sitotoksik etkinlik, hem izole edilen hem de sentezlenen bileşikler için MTT yöntemi kullanılarak test edildi. Ayrıca sentezlenen bileşiklerin Ellman yöntemiyle asetilkolinesteraz inhibisyon aktiviteleri belirlendi.