2002-2022 yılları arasında Türkiye'de sosyal hizmetler bağlamında sosyal politikanın değişimi: Diyarbakır örneği

Geçtiğimiz yirmi yıl boyunca Türkiye'de sosyal hizmet ve sosyal politika alanlarında reformlar hayata geçirilmiştir. Bu reformların özellikle yerel düzeyde hizmet kalitesini ve erişilebilirliğini ortaya koymaya yönelik sınırlı sayıda inceleme konusu olmuştur. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 2002-2022 yılları arasında sosyal hizmetler bağlamında sosyal politikanın nasıl değiştiğini Diyarbakır İli örneği üzerinden incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma, nitel araştırma yöntemleri desenlerinden durum çalışması desenine göre yürütülmüştür. Ayrıca çalışma, Yapısal İşlevselci Kuramın kavramları ile ilişkilendirilerek açıklanmıştır. Çalışmada alanında uzman 20 katılımcı ile veri toplama aracı Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu uygulanarak derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi Maxqda programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularında, son yılda sosyal hizmet alanında büyük bir değişim yaşandığı ve dezavantajlı gruplara yönelik yardımların arttığı, maddi desteklerin çoğaldığı, erişilebilirliğin ve hizmet çeşitliliğinin arttığı olumlu değerlendirmelerin yanı sıra, sosyal yardımların politik araç olarak kullanıldığı, adaletsiz dağıtıldığı ve üretim ekonomisinin zayıfladığı gibi olumsuz değerlendirmeler de yer almaktadır. Çalışmada kadın çalışmaları ve şiddetle mücadelede zayıflıklar, sivil toplum kuruluşlarının rolleri, sosyal politika reformlarının uluslararası gelişmelerle ilişkisi, sığınmacı politikaları ve çocuk yuvası sistemlerinin iyileştirilmesi gibi konularda ele alınmıştır. Son yirmi yılda sosyal hizmet alanında değişimler yaşandığı, bu değişimlerin sonucunda sosyal hizmet kurumlarının daha işlevsel hale getirildiği; ancak bazı alanlarda geliştirilmesi gerekenler alanların olduğu sonucuna ulaşılmış ve bu konularda öneriler geliştirilmiştir. Çalışmanın bulguları, İnsani Gelişmişlik Endeksi ile Avrupa Birliği İlerleme Raporları açısından da incelenmiştir ve Türkiye'nin sosyal politika ve hizmetler alanında AB normlarıyla daha fazla uyum sağlaması gerektiği, mevcut politika ve uygulamaların gözden geçirilerek iyileştirilmesine ihtiyaç bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.