2004 fen ve teknoloji, 2013 ve 2018 fen bilimleri dersi öğretim programlarında yer bilimleri içeriğinin belirlenmesi ve karşılaştırılması

Bu araştırmada i) Yer Bilimleri alan içeriğinin (hipotez, kanun-yasa, teori-kuram, ilke-prensip, deney, olay) belirlenmesi ve ii) 2004 Fen ve Teknoloji öğretim programı (FenTkn Öğ. Prog.) 4-8. sınıflar ile 2013 ve 2018 Fen Bilimleri öğretim programlarında (FenBil Öğ. Prog.) 3-8. Sınıflar seviyesindeki kazanımların Yer Bilimleri alan içeriğini kapsama düzeyinin tespit edilerek karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada veri toplama amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Çalışmanın birinci basamağında, üniversitelerde temel kaynak niteliğindeki ders kitapları, çeşitli bilimsel kaynaklar taranmış ve Yer Bilimleri alan içerikleri tablolaştırılmış, alan uzmanından görüş alınarak son şekli verilmiştir. Çalışmanın ikinci basamağında söz konusu programlardaki tüm kazanımlar belirlenerek listelenmiştir. Öğretim programının Yer Bilimleri alan içeriğini kapsama düzeyini belirlemek amacıyla 2018 FenBil Öğ. Prg. 7. Sınıf düzeyinde bir ön çalışma yapılmıştır. Bu aşamada araştırmacı ve alan uzmanı bir tarama yapmıştır. Araştırmacı ve alan uzmanının elde ettikleri verilerin örtüşmesi nedeniyle bundan sonraki çalışma araştırmacı tarafından devam ettirilmiştir. Araştırma sonucunda, i) Yer Bilimleri alan içeriğinde 6 hipotez, 5 kanun, 14 teori, 13 ilke, 25 deney ve 15 olay tespit edilmiş, ii) Yer Bilimleri içeriği ile doğrudan ve dolaylı ilişkilendirilen en fazla kazanım sayısına sahip programın 2004 FenTkn Öğ. Prog. olduğu, iii) öğretim programlarının üçünde de ilişkilendirilen ve ilişkilendirilemeyen içeriklerin kazanımlar açısından benzerlik ve farklılıklar bulunduğu ortaya konulmuştur. Çalışmada elde edilen sonuçların Fen Bilimleri öğretim programında bulunması gereken Yer Bilimleri içerik kapsamı açısından önemi ortaya konulmuş, ehemmiyetli hususlarda önerilerde bulunulmuştur.