2008 küresel ekonomik krizin finans piyasalarına etkisi: Kırılgan beşli ülkeleri üzerine bir inceleme

Ekonomik kriz iktisadi sistem içerisinde meydana gelen ve bu sistemin işleyişini bozan durum olarak tanımlanmaktadır. Zaman içerisinde iktisadi okulların da krizlere ve kaynaklarına bakış açıları farklılık göstermiştir. 2008 Küresel Finans Krizi ABD mortgage piyasasında başlamış, verilen kredilerin geri dönüşünün aksamasıyla büyümüş ve zamanla tüm dünyaya yayılmıştır. Yükselen ekonomiler, görece olarak daha yüksek büyüme oranları sayesinde bu krizden daha az etkilenmişlerdir. 2013 yılında yayınlanan Morgan Stanley raporunda Brezilya, Hindistan, Endonezya, Güney Afrika ve Türkiye ekonomilerinin ABD Doları karşısındaki hassasiyetinden dolayı Kırılgan Beşli olarak tanımlamıştır. Bu bağlamda çalışmamızda Kırılgan Beşli ülkeleri hisse senedi piyasaları ele alınmış ve aralarındaki eşbütünleşme ve nedensellik ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu değişkenlere ait kullanılan aylık zaman serileri Ocak 2005-Aralık 2015 dönemini kapsamaktadır. İlk aşamada serilere ADF ve PP birim kök testleri uygulanmış, serilerin birinci farklarında durağan oldukları görüldükten sonra eşbütünleşme testine geçilmiştir. Johansen eşbütünleşme testi bu değişkenlerin uzun dönemde birlikte hareket ettiğini göstermiştir. Bu yüzden kısa ve uzun dönem nedensellik ilişkilerini ortaya çıkarmak adına bir VECM tahmin edilerek analize devam edilmiştir. Tüm ülkeler için hesaplanan gecikmeli hata düzeltme katsayıları istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır. Böylece tüm ülkeler arasında uzun dönemli nedenselliklerin olduğu onaylanmıştır. Gecikmeli hata düzeltme terimi katsayıların -0.0041 ile -0.0103 arasında değişmektedir. Kırılgan beşli ülkeleri arasında kısa ve uzun dönemli nedensellikler tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Ekonomik Kriz, Küresel Kriz, Hisse Senedi Piyasaları, Kırılgan BeĢli Ülkeleri, EĢbütünleĢme, Nedensellik