2018 ortaöğretim İngilizce dersi öğretim programının öğrenen özerkliği açısından değerlendirilmesi ve öğretmen gözüyle öğrenen özerkliği

Bu çalışmanın amacı; 2018 Ortaöğretim İngilizce Dersi (9, 10, 11 ve 12. Sınıflar) Öğretim Programında öğrenen özerkliğinin ne düzeyde olduğunu ve ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin öğrenen özerkliği hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Bu çalışma 2020-2021 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilmiş olup durum çalışması modelinde nitel bir çalışmadır. Veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi ve görüşme kullanılmıştır. Programın değerlendirilmesi için değerlendirme kriterleri formu oluşturulmuştur ve öğretim programı; ihtiyaçların belirlenmesi, amaçların belirlenmesi, eğitim öğretim durumları, değerlendirme, öğretmenin rolü, öğrencinin rolü ve kazanımlar boyutlarında ele alınmıştır. Program değerlendirmesinden elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Öğretmen görüşmeleri için yarı yapılandırılmış görüşme soruları hazırlanmıştır. Görüşmeler, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Kırşehir merkezde çeşitli ortaöğretim kurumlarında çalışmakta olan toplam 12 İngilizce öğretmeni ile gönüllülük esasına dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Öğretmen görüşmelerinden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. 2018 Ortaöğretim İngilizce Dersi Öğretim Programının analizinden elde edilen bulgular programın; ihtiyaçların belirlenmesi, amaçların belirlenmesi, eğitim öğretim durumları, değerlendirme, öğretmenin rolü, öğrencinin rolü boyutlarında ve kazanımlarda öğrenen özerkliği uygulamalarına yer verdiğini göstermektedir. Öğretmen görüşmelerinden elde edilen bulgulara göre ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin genel olarak öğrenen özerkliği hakkında herhangi bir fikrinin olmadığı görülürken yapılan açıklamalardan sonra öğretmenlerin öğrenen özerkliğinin İngilizce öğreniminde önemli bir yere sahip olduğunu belirttikleri görülmektedir. Ancak öğretmenlerin çoğunluğunun programda özerklik uygulamalarına yer verilmediğini düşündükleri ya da bununla ilgili herhangi bir fikirlerinin olmadığı görülmektedir. Yapılacak olan yeni programlarda öğrenen özerkliğinin geliştirilmesi açısından sürecin her aşamasında öğrenciler karar verme aşamalarında yer almalı, ders kitaplarının seçilmesi aşamasında da öğrenciler karar verme süreçlerine dâhil edilmelidir. Ayrıca ortaöğretim İngilizce öğretmenlerinin öğrenen özerkliği ile ilgili bilgilenmelerine yönelik çalışmalar yapılıp farkındalıkları artırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Öğrenen özerkliği, öğretim programı, yabancı dil öğrenimi