21. yüzyılda ticaret savaşları ve ekonomik yaptırımlar (ABD-Çin örneği)

Bu tez çalışmasında, 21. yüzyıl uluslararası ekonomik ilişkilerinde belirleyici bir unsur haline gelen ticaret savaşları ve ekonomik yaptırımlar, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile Çin Halk Cumhuriyeti örneği üzerinden incelenmiştir. Küresel ekonomik güç dengelerinin yeniden şekillendiği bu dönemde, özellikle 2018 yılından itibaren ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri ve yaptırımlar ile Çin'in verdiği tepkiler, dünya ticaretinde derin yapısal kırılmalara yol açmıştır. Tezde, ticari korumacılık, serbest ticaret, ekonomik yaptırımlar ve güç geçişi gibi kavramlar kavramsal ve kuramsal çerçevede ele alınmıştır. Araştırma yöntemi olarak nitel bir yaklaşım benimsenmiş; doküman analizi yöntemi ile çeşitli akademik makaleler, resmi raporlar ve uluslararası veri setleri değerlendirilmiştir. Ayrıca, 2014–2024 yılları arasında ABD ve Çin'in yıllık büyüme oranları, ithalat ve ihracat verileri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Çin'in dış ticaret fazlasını koruyarak ekonomik büyümesini sürdürdüğünü, ABD'nin ise dış ticaret açığını azaltmakta sınırlı başarı elde ettiğini ortaya koymuştur. Ticaret savaşlarının yalnızca ekonomik değil, jeopolitik ve stratejik bir mücadele alanı olduğu; Çin'in uzun vadeli yapısal dönüşümleri sayesinde bu süreçte daha avantajlı bir konum elde ettiği anlaşılmaktadır. Bu tez, güç geçişi teorisi bağlamında küresel ticaret politikalarının yeni yönelimlerini anlamak açısından literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.