3. ve 4. sınıf öğrencilerinin okuma prozodilerinin farklı bağdaşıklık düzeyindeki metinlere göre incelenmesi

İlkokul düzeyinde, okuma becerisinin temellerinin atıldığı ve bu becerinin gelişiminin sağlandığı süreçte, öğrencilerin okuduğu metinlerin niteliği ve niceliği büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, metinlerin bir özelliği olan bağdaşıklık, okuma sürecinde kritik bir rol oynamaktadır. Bağdaşıklığın sağlandığı metinlerin akıcılığı, sağlıklı ve verimli bir okuma süreci için gereklidir; diğer bir deyişle, bağdaşık metinler, hem akıcı okumaya hem de prozodik okuma becerilerine katkı sağlar. Dolayısıyla, öğrencilerin prozodik okuma performanslarının, farklı bağdaşıklık düzeylerine sahip metinlere göre nasıl değiştiği önemli bir araştırma sorusu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu soruya yanıt aramak amacıyla, ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerine bağdaşıklık düzeyi farklı iki metin okutulmuş ve okuma prozodileri ölçülmüştür. Böylece, öğrencilerin okuma prozodilerinin, metinlerin bağdaşıklık düzeylerine göre nasıl bir değişim gösterdiğine dair veriler elde edilmiştir. Bu çerçevede, araştırmanın temel amacı, bağdaşıklığın okuma prozodisi üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 eğitim öğretim yılı içerisinde Ordu ilinde bulunan çeşitli ilkokullarda öğrenim gören 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde ise Coşkun (2005) tarafından geliştirilen "Bağdaşıklık Düzeyi Değerlendirme Ölçeği" ve Keskin ve Baştuğ (2013) tarafından geliştirilen "Prozodik Okuma Ölçeği" kullanılmıştır. Spesifik olarak, Coşkun'un geliştirdiği ölçek, öyküleyici metinlerin bağdaşıklık ve tutarlılık seviyelerini belirlemek amacıyla oluşturulmuş olup, beş başlıktan oluşmaktadır: göndermeler, eksiltili anlatım, değiştirim, bağlama ögeleri ve kelime bağdaşıklığı. Keskin ve Baştuğ'un "Prozodik Okuma Ölçeği" ise öğrencilerin vurgu, tonlama gibi okuma kriterlerini değerlendirmeye yöneliktir. Araştırmanın bulgularına göre, Wilcoxon işaretli sıralar testi sonuçları, 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin düşük ve yüksek bağdaşıklığa sahip metinler için prozodik okuma puanları arasında anlamlı bir fark olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, öğrencilerin yüksek bağdaşıklığa sahip metinlerde daha iyi performans sergilediğini göstermektedir. Ancak, Mann Whitney U testi sonuçlarına göre, düşük ve yüksek bağdaşıklığa sahip metinler arasında sınıf seviyeleri açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu durum, bağdaşıklığın prozodik okuma üzerindeki etkisinin sınıf seviyesinden bağımsız olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, araştırma, bağdaşıklığın öğrencilerin prozodik okuma performanslarını önemli ölçüde etkilediğini, ancak bu etkinin sınıf düzeyi ile ilişkili olmadığını göstermektedir.