3 boyutlu analizlerle kaya şevi ıslah yöntemlerinindeğerlendirilmesi; Hemşin (Rize) kaya düşmesi örneği

Tez çalışması kapsamında Rize İli Hemşin İlçesi Çok Programlı Anadolu Lisesi güneydoğu kesiminde meydana gelen ve kapalı spor salonunun kısmen yıkılmasına neden olan kaya düşme vakası incelenmiş ve uygun kaya ıslah yöntemleri belirlenmiştir. Çalışma 4 aşamada gerçekleşmiştir. Bu aşamalar sırası ile; arazi çalışması, laboratuvar çalışması, 2-3 boyutlu analizler ve ıslah yöntemlerinin belirlenmesi şekildedir. Arazi çalışması kapsamında ilk olarak kaya şevinde kinematik analiz, limit denge ve 3 boyutlu analizler için gerekli olan süreksizlik özellikleri tespit edilmiştir. Sonrasında laboratuvar deneyleri için kaya şevinden blok örnekler temin edilmiştir. Arazi çalışmasının son aşamasında ise kaya düşme analizleri için gerekli olan harita insansız hava aracı (İHA) kullanılarak oluşturulmuştur. Araziden alınan blok numunelerden örnekler hazırlanmıştır, karot numuneler ile kaya malzemesinin fiziko-mekanik özellikleri tilt deneyi ile süreksizlik yüzeyinin içsel sürtünme açısı tespit edilmiştir. Arazide ölçülen süreksiz özellikleri, haritalar ve laboratuvar deneylerinden elde edilen sonuçlar kullanılarak kinematik analizler, limit denge analizleri ve 2-3 boyutlu kaya düşme analizleri yapılmıştır. Analizlerin bir sonraki aşamasında üretilen haritalar kullanılarak 2 ve 3 boyutlu kaya düşme analizleri ve hareket edecek blokların hızı, enerjisi, sıçrama yüksekliği ve çarpacağı yerler tespit edilmiştir. Böylelikle yeniden olabilecek kaya düşmelerine karşı spor salonu ve okulu koruyacak önlem ve ıslah yöntemleri belirlenmiştir.