3 boyutlu kent modelleri ve kadastro projesinin dünya perspektifi bazında değerlendirilmesi

Günümüzde halen kullanımı devam eden iki boyutlu kadastral çalışmaların arazi ve taşınmaz sahipliği hakkında yetersiz bilgi vermesi ve teknolojideki gelişmelerin hızla devam etmesi, üç boyutlu kadastroya olan ilgiyi artırmaktadır. Aynı zamanda gelişen ve artan nüfus, arazinin altının ve üstünün yoğun bir şekilde kullanımına yol açmaktadır. Parselin altında ve üstünde bulunan nesnelere mülkiyet hakları ve yükümlülükler devredilememekte ve bunlar sicile işlenememektedir. Bu durum hızla gelişen kentsel yerleşim alanlarında sorunlar yaratmaktadır. Böylece, mevcut sistemin mülkiyetlerdeki bina gibi yapılarda yer alan bileşenleri yansıtmadaki yetersizliği kadastro çalışmalarında üçüncü bir boyutun gerekliliğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla 2000'li yılların başında 3B Kadastro kavramı ilk defa gündeme gelmiş ve akabinde yoğun araştırmalar başlamıştır. Bu kapsamda, Uluslararası Haritacılar Birliği (FIG) 3B Kadastrolar Çalışma Grubunun ülkelerde yapılan çalışmaları inceleyerek 3B kadastro kavramı üzerine bir anlayış geliştirme ve standart oluşturma çabaları dikkat çekmektedir. Bu süreçte, ülkemizde de Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nce "3B Kent Modelleri ve Kadastro Projesi" başlatılarak pilot uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Bu tez çalışmasında, Türkiye'de yapılan uygulamaların, 3B Kadastro konusunda öncü araştırmalar yapan ülkelerin sistemleriyle karşılaştırılarak teknik, kurumsal ve hukuki yönden analiz edilmesi ve belirlenen sorunlara dair bazı çözüm önerileri getirilmesi amaçlanmıştır. Sonuç olarak, söz konusu projeyle, mevcut yapıların 3B modellemelerinin yapılarak 3B kent modellerinin oluşturulduğu ancak tam anlamıyla 3B kadastro çalışmalarının gerçekleştirilemediği görülmüştür. Bu nedenle, 3B kadastrodan bahsedebilmek için teknik çalışmalara ek olarak hukuki boyutta iyileştirmenin yapılmasının kaçınılmaz olduğu söylenebilir.