4-Aminobenzensülfonamit esaslı yeni sülfonamit bileşiklerinin sentezi ve karbonik anhidraz aktivitelerinin incelenmesi

Bu çalışmada glokom hastalığı tedavisinde kullanılmaya aday yeni karbonik anhidraz inhibitörlerinin sentezi gerçekleştirildi. Bu amaç doğrultusunda öncelikle 4-aminobenzen sülfonamit (1) ve 4-nitrobenzoil klorür (2) bileşiğinden 4-nitro-N-(4-sülfomoilfenil)benzamit (3) bileşiği elde edildi. Daha sonra bu bileşik Na2S.H2O ile indirgenerek 4-amino-N-(4- sülfomoilfenil)benzamit (4) bileşiği elde edildi. Son basamakta 4-amino-N-(4-sülfomoilfenil)benzamit (4) bileşiği ile ile çeşitli sülfonil klorür bileşiklerinin (5a-i) reaksiyonlarından karbonik anhidraz inhibitörü olan yeni sülfonamit bileşikleri (6a-i), %71 90 arasında değişen yüksek verimlerle sentezlendi. Sentezlenen bileşiklerin yapıları FTIR, 1H NMR, 13C-NMR (APT) ve kütle spektroskopisi (LC/MS ve HRMS) teknikleri kullanılarak aydınlatıldı. Yeni bileşiklerin (6a-i), Sepharose®4B-L-tyrosine-p-aminobenzene ile saflaştırılan insan karbonik anhidraz izoenzimleri hCA I ve hCA II üzerindeki inhibitör etkilerini belirlemek için hidrataz ve esteraz aktiviteleri ölçüldü ve Ki değerleri hesaplandı. Sentezlenen yeni sülfonamit bileşiklerinin glokom ilacı olan asetazolamit (AAZ) den çok daha güçlü inhibitor özelliklerine sahip oldukları tespit edildi. Anahtar kelimeler: Sülfonamit, sülfonil klorür, glokom, karbonik anhidraz.