4483 sayılı Kanun bağlamında memurlar ve diğer kamu görevlilerinin soruşturulması ve kovuşturulması usulü

Bu çalışma, kamu görevlilerinin ceza soruşturmalarına tabi tutulmasında uygulanan özel usulleri, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Söz konusu Kanun'un, kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri fiillerden dolayı doğrudan adli merciler tarafından değil, belirli idari prosedürler işletildikten sonra soruşturulabilmesini öngörmesi, hukuk devleti, eşitlik ve yargı bağımsızlığı ilkeleri açısından çeşitli tartışmaları gündeme getirmektedir. Araştırmada öncelikle kamu görevlisi ve memur kavramı, kamu görevlisinin ve memurun statüsünün hukuki niteliği ve kamu hizmetine özgü sorumluluklar değerlendirilmiştir. Devamında, memurlara özgü soruşturma usulünün Türk hukukundaki tarihsel gelişimi, normatif yapısı, mukayeseli hukuktaki yeri, uygulama örnekleri, Yargıtay ve Danıştay içtihatları ışığında soruşturma izni mekanizmasının işleyişi analiz edilmiştir. Ayrıca, bu özel usulün uygulamada yol açtığı sorunlar eleştirel bir bakışla değerlendirilmiştir. Tezde yöntem olarak doküman incelemesi ve karşılaştırmalı norm analizi tercih edilmiş, nitel bir yaklaşımla normatif hükümler ile uygulama pratiği arasındaki tutarlılık sorgulanmıştır. Çalışmanın sonunda, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun ile öngörülen özel soruşturma izni sisteminin çağdaş ceza muhakemesi ilkeleriyle bağdaşmadığı, bu sistemin tamamen kaldırılması ve kamu görevlileri hakkında soruşturma işlemlerinin doğrudan Cumhuriyet savcıları tarafından yürütülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu araştırma, kamu görevlilerine yönelik ceza soruşturmalarında uygulanan özel usulün hem hukuki temellerini hem de fiili etkilerini irdeleyerek, adalet sisteminin tarafsızlığı ve etkililiği açısından daha uygun bir model önerisinde bulunmaktadır.