45-59 yaş grubu tütün kullanan bireylerde yapılan motivasyonel görüşmelerin tütün kullanım durumlarına etkisi

Giriş: Tütün kullanımı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından önemli halk sağlığı tehditlerinden biri olarak gösterilmektedir, tüm dünyada önlenebilir morbidite ve mortalitenin başlıca nedenidir. Motivasyonel görüşme, insanların sigarayı bırakmalarına yardımcı olmak için kullanılabilecek bir danışmanlık türüdür. Amaç: Bolu ilinde Mudurnu Aile Sağlığı merkezine başvuran 45-59 yaş grubu tütün kullanan bireylerin tütün kullanım özelliklerinin değerlendirilmesi, sigarayı bırakma isteklerinin incelenmesi ve yapılan motivasyonel görüşme desteğinin sigara bırakma başarısına etkisinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışma, tek grupta tekrarlı ölçümlerin yapıldığı yarı deneysel bir tasarım olarak planlanlanmıştır Çalışmanın örneklemini 01.07.25/15.10.25 tarihleri arasında Mudurnu 1 Nolu Aile Sağlığı merkezine başvuran ve günde en az 1 adet sigara kullanan, 45-59 yaş aralığında olan çalışmaya katılmaya gönüllü olan 101 katılımcı oluşturmuştur. Katılımcılara ilk görüşme, birinci hafta ve birinci ay görüşmesi olmak üzere 3 farklı oturumdan oluşan motivasyonel görüşme desteği verilmiştir. Katılımcılarının sigarayı bırakmaya hazır olma durumları sorgulanmış sigarayı bırakma isteği veya düşüncesi olanlar ve olmayanlar şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Çalışmada veri kaynağı olarak sosyodemografik verileri içeren form, sigara kullanım özelliklerini değerlendiren sorular, FNBT ölçeği, sigara bırakma başarısı öngörü ölçeği, sağlık algısı ölçeğinden oluşan anket kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %85,1 erkek, %14,9 kadınlardan oluşmaktaydı. Katılımcıların sigaraya başlama yaş ortalaması 17,50'ydi. Yapılan motivasyonel görüşmeler sigara bırakma isteği/düşüncesi olan katılımcıların FNBT puan ortalamalarının düşmesine, SBBÖÖ ve SAÖ puan ortalamalarının ise artmasına katkı sağlamıştır. Sonuç: Motivasyonel görüşmeler arttıkça günlük sigara kullanımı ortalaması anlamlı şekilde azalmaktadır. Motivasyonel görüşmeler sigara bırakma isteği/düşüncesi olan katılımcılarda daha etkilidir.